Gióp häc sinh hiÓu râ ®o¹n v¨n nghÞ luËn trÝch trong luËn v¨n – tiÓu thuyÕt, víi c¸ch lËp luËn, chøng minh chÆt chÏ, hoµ quyÖn víi thùc tiÔn cuéc sèng cña t¸c gi¶, kh«ng những rất sinh đ[r]
Trang 1Ngày soạn: Ngày dạy:
Tuần 28 Bài 27 , Văn bản
Đi bộ ngao du
Kết quả cần đạt:
1 Giúp học sinh hiểu rõ đoạn văn nghị luận trích trong luận văn – tiểu thuyết, với cách lập luận, chứng minh chặt chẽ, hoà quyện với thực tiễn cuộc sống của tác giả, không những rất sinh động mà qua đó ta còn thấy bóng dáng tinh thần của nhà văn – một con <= giản dị rất yêu tự do và thiên nhiên
2 Tích hợp với phần Tiếng Việt ở bài Hội thoại (tiếp theo), với phần TLV ở bài
Pháp đã và sẽ học
3 Rèn kỹ năng đọc văn nghị luận dịch vừa gọn rõ vừa truyền cảm, tìm hiểu và phân tích các luận điểm, luận cứ và cách trình bày chúng trong bài văn nghị luận
Tiến trình thực hiện các hoạt động dạy – học:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
Tập trung câu hỏi vào nghệ thuật trào phúng trong bài văn chính luận Thuế máu của NAQ
Nội dung 2: Chỉ ra hệ thống luận điểm có tính liên kết chặt chẽ của văn bản nghị luận: Thuế máu Bên cạnh <[ thức nghị luận, <= viết còn sử dụng kết hợp với yếu tố
Hoạt động 2: Dẫn vào bài:
sáng của Pháp thế kỷ XVIII => tên tuổi của J J Rút-xô…
Hoạt động 3: D<& dẫn Đọc – Chú thích:
? SGK giúp em biết những gì
về nhà văn đồng thời là một
Pháp: Rút-xô?
cơ bản
GV có thể bổ sung thêm một số nét khác:
+ J.J Rút-xô (1712 – 1778), nhà văn Pháp, mồ côi mẹ từ nhỏ, cha là một <= thợ sửa đồng hồ Thời thơ ấu,
lăn lộn kiếm sống @<= xuyên bị chủ đánh đập, ông chán nản bỏ đi lang thang kiếm sống bằng nhiều nghề khác nhau và sau này trở thành nhà triết học, nhà văn nổi tiếng với hành loạt tiểu thuyết cac ngợi tự do và các luận văn triết học mang < <C tiến bộ
+ Xã hội phong kiến Pháp XVIII đàn
áp ráo riết các < <C tiến bộ của Rút-xô khiến ông bị truy nã khắp nơi
Song chính các sáng tác ấy của Rút-xô
nhận bởi ông luôn đề cao cuộc sống tự
do, thể hiện một luận điểm triết học bao trùm là sự đối lập giữa con <=
tự nhiên và con <= xã hội 11 năm
I Đọc – Chú thích:
1 Tác giả:
+ Cuộc sống sơm từng trải nhiều nghề, học hỏi và
<C thành từ lao
động => nhà văn, nhà < <C với xu
<& đề cao tự
do, phản đối xã hội quan chủ phong kiến
+ @< <C chủ
đạo: sự đối lập giữa con <= tự nhiên và con <= xã hội Tác giả của nhiều tác phẩm lớn
Lop8.net
Trang 2sau khi Rút-xô qua đời, cách mạng <
sản 1789 đã đánh đổ chế độ quân chủ
PK và bức <A bán thân của ông phòng họp Quốc hội Pháp
phẩm nào Rut-xô?
? Nếu hiểu ngao du là dạo
chơi đó đây thì nghĩa của
sách đặt nên hiểu thế nào?
V, cuốn luận văn - tiểu thuyết, nội dung đề cập đến việc giáo dục một em
bé từ khi nhỏ đến lúc <C thành
Dạo chơi khắp nơi bằng cách đi bộ
dung văn bản: bàn về lợi ích của việc dạo chơi mọi nơi theo cách đi bộ
2 Văn bản:
* Xuất xứ:
* Tựa đề:
? Từ hiểu biết ấy, hãy cho
biết có thể gọi văn bản này là
không? vì sao?
? So với đề tài và nhân vật
trong các văn bản nghị luận
khác có gì riêng?
luận: dùng lý lẽ và dẫn chứng để thuyết phục bạn đọc về lợi ích của việc đi bộ ngao du
+ Tính chất đề tài: sinh hoạt đời
<=
thể hiện ở vai “tôi” hoặc “Ta”
? Để thuyết phục mọi <=
nếu muốn ngao du nên đi bộ,
<= viết đã triển khai vấn
đề ấy thành ba luận điểm>
Em hãy nêu ra ba luận điểm
<[ ứng ấy?
+ Đoạn 1: từ đầu… đôi bàn chân nghỉ ngoạn
+ Đoạn 2: tiếp đến…không thể làm tốt láng
+ Đoạn 3: Còn lại: đi bộ ngao du tính
* Bố cục:
? Cần đọc thế nào để tạo
<= nghe?
Gv chốt, chuyển, có thể nói
rõ hơn về tác phẩm:
HS nêu cách đọc 3 em đọc nối tiép
Gv nhận xét, góp ý
Nhân vật chính trong tác phẩm là bé Ê-min và <= thầy giáo là sự nhập thân của chính Rút-xô Tác phẩm gồm 5
dục Giai đoạn thứ nhất là từ khi em bé mới sinh đến khoảng 2, 3 tuổi: nhiệm
phát triển tự nhiên Giai đoạn 2 kể từ khi lên 4, 5 tuổi đến 12: giáo dục cho
em một số nhận thức ban đầu song không gò bó Tiếp là giai đoạn 3 năm
học hữu ích song không phải trong sách vở mà từ thực tiễn sinh động của cuộc đời và thiên nhiên Năm 15 tuổi,
3 Đọc
Trang 3giáo dục về đạo đức và tôn giáo Sáng quyển cuối cùng, E-min đã <C thành, Rut-xô bố trí cho chàng trai gặp
gỡ và yêu mến cô bé Xô-phi, một cô
lịch nhiều nơi trong hai năm để đạo
là dịp hiểu biết thêm về xã hội rộng lớn…
Hoạt động 4: D<& dẫn Đọc – Hiểu văn bản:
? Đoạn văn này tác giả sử
dụng chủ yếu loại câu gì?
Nhằm mục đích gì?
? Những điều thú vị đó là gì?
+ Câu trần thuật
+ Kể lại những đièu thú vị
mà <= đi bộ ngao du có
+ Lúc nào đi thì đi, thích dừng lúc nào thì dừng
+ Quan sát khắp nơi… xem xét tất cả… một dòng sông… một khu rừng rậm…
một hang động… một mỏ
đá… các khoáng sản…
+ Xem tất cả những thứ có thể không phụ thuộc vào những con ngựa hay gã phu trạm nào…
+ D<C thụ tất cả sự tự do
mà con <= có thể
<C …
? Các cụm từ: ta <3 di, ta
thích dừng, ta muốn hoạt
động, tôi <C thụ… xuất
hiện nhiều trong đoạn văn có
ý nghĩa ra sao?
? V< vậy, tức là tác giả
muốn thuyết phục <= đọc
tin vào những lợi ích nào mà
việc đi bộ ngao du mang lại?
Nhấn mạnh niềm thoả mãn các cảm giác tự do, phóng khoáng hoàn toàn mang tính cá nhân mà <= đi bộ ngao
…
+ Đem lại cảm giác tự do
<C ngoạn cho con <=…
hoà hợp với thiên nhiên
? Nhận xét về ngôi kể trong
đoạn văn?
? Vì sao có lúc là Tôi lại có
lúc là ta hạơc Ê-min?
+ Kể theo ngôi thứ nhất
+ Ta khi nói đến vấn đề lý luận chung; < lý luận ấy
Lop8.net
Trang 4? Sự thay đổi cách k< hô
< vẫn theo ngôi thứ nhất
có tác dụng gì?
kinh nghiệm thực tế vì vậy ngôi kể thay là Tôi khiến lý luận trở nên gần gũi, sống
động Cách thay đổi là Ê-min cũng vậy bởi đây là nhân vật
do chính nhà văn phân thân
đề tạo sự đồng cảm, sinh
động cho bài văn
Nhấn mạnh kinh nghiệm của bản thân trong việc đi bộ ngao du, từ đó tác động đến lòng tin của <= đọc
? Khi quả quyết rằng: Tôi chỉ
ngao du thú vị hơn đi ngựa là
đi bộ, tác giả đã bộc lộ mình
là <= thế nào?
+ Ưa thích sự ngao du bằng
đi bộ
+ Quý trọng sở thích và nhu cầucá nhân
+ Muốn mọi <= cũng chia
sẻ niềm vui giản dị tìm thấy trong thú ngao du bằng đi bộ
? Theo dõi đoạn 2, cho biết:
Theo tác giả, khi đi bộ ngao
du < Ta-let, Pla-tông,
Pi-những gì?
? để đánh giá sự phong phú
của chúng, tác giả đã có sự
so sánh, bình luận nào?
Đó là kiến thức của các nhà khoa học tự nhiên: các sản vật đặc < cho khí hậu… cách thức trồng trọt chúng… các hoa lá, các hoá thạch…
So sánh kiến thức linh tinh trong các phòng < tập của vua chúa với sự phong phú trong phòng < tập của <= đi bọ ngao du
+ Phòng < tập ấy là cả trái
đất đến nhà tự nhiên học nổi tiếng <= Pháp là Đô-băng-tôngchắc cũng không thể làm tốt hơn
? ý nghĩa của những so sánh
+ Phê phán kiến thức sách vở giáo điều
+ Khẳng định giá trị to lớn của vốn sống mà tự nhiên mang đến…
? Khi đem thú ngao du đặt
trong quan hệ với ngao du
kiểu các nhà khoa học, tác
giả đã bộc lộ quan điểm đi
+ đề cao kiến thức của các nhà khoa học am hiểu đời sống thực tế
+ khích lệ mọi <= hãy đi
Trang 5bộ của mình ra sao?
? Từ đó, những ích lợi nào
tiếp tục khẳng định?
GV bình, chuyển
bộ để mở mang kiến thức
+ Mở mang năng lực khám phá đời sống
+ Mở rộng tầm hiểu biết + Làm giàu trí tuệ
+ Đầu óc sáng láng…
? Đoạn văn cuối đã nhắc đến
những lợi ích cụ thể nào m,à
việc đi bộ ngao du mang
đến?
? Sự xuất hiện liên tiếp các
tính từ có giá trị gì?
tính khí trở nên vui vẻ, khoan khoái và hài lòng với tất cả, hân hoan khi về đến nhà, thích thú ngồi vào bàn ăn, ngủ ngon giấc trong một cái
<= tồi tàn…
chấn và niềm vui dồi dào về tinh thần mà thú ngao du đi
bộ đem lại cho con <=
? Nhà văn đã sử dụng hình
thức so sánh nào? Tác dụng
của sự so sánh ấy?
? Bằng các lý lẽ kết hợp dẫn
chứng, <= viết muốn bạn
đọc tin vào những tác dụng
nào mà việc đi bộ ngao du
đem tới?
? Việc diễn đạt bằng kiểu
câu cảm thán (ta hân hoan
biết bao…) đã phản ánh đặc
điểm nào trong lối văn nghị
luận của Rút-xô và bộc lộ
trạng thái tinh thần ra sao
của ông?
+ So sánh <[ phản hai trạng thái tinh thần: <= đi
bộ ngao du (vui vẻ, hân hoan, sảng khoái) với <= ngồi trong xe ngựa (mơ màng, buồn bã, cáu kỉnh hoặc đau khổ)
=> Khẳng định lợi ích tinh thần của đi bộ ngao du từ đó thuyết phục bạn đọc, muốn tránh khỏi buồn bã hãy nên
đi bộ ngao du
+ Nâng cao sức khoẻ và tinh thần
+ Khơi dậy niềm vui sống
+ Nghị luận không khô khan, giáo điều mà trái lại tràn đầy cảm xúc và hiểu biết thực tế + Tinh thần của <= viết rất phấn chấn, khoan khoái, tin <C nhiệt tình vào những cảm nhận và kinh nghiệm của bản thân mình, tha thiết muốn truyền gửi
đến <= đọc niềm vui và
Lop8.net
Trang 6niềm tin đó.
Hoạt động 5: D<& dẫn tổng kết bài học:
? Bài văn đã đem đến cho em những hiểu
biết ra sao về ích lợi mà việc đi bộ ngao du
đem lại cho con <=^
vẻ đẹp cuộc sống một cách tự do
+ Mở rộng tầm hiểu biết của mỗi <= về cuộc sống phong phú muôn màu
+ Nhân lên nièm vui, tình yêu đối với cuộc sống
? Những biểu hiện hình thức nào đã góp
phần làm nên tính hấp dẫn cho văn bản nghị
luận này?
+ dẫn chứng sinh động vì lấy chính từ kinh nghiệm bản thân
+ đan xen các yếu tố tự sự và biểu cảm khi nghị luận
+ câu văn tự do phóng túng
+ Giọng điệu <[ vui, nhẹ nhàng
? Bóng dáng của nhà văn Rút-xô đã bọc lộ ra
sao qua văn bản ngắn?
GV bình, nhấn mạnh vẻ đẹp < <C và trí
tuệ của nhà văn, nhà triết học vĩ đại Rút-xô,
liên hệ với cuộc sống hiện tại và khuyến
khích các em có lối sống giản dị, hoà hợp
với thiên nhiên
Chốt lại phần Ghi nhớ
+ Tôn trọng kinh nghiệm đời sống
+ Coi trọng tự do cá nhân
+ Yêu quý đời sống thiên nhiên
+ Tâm hồn giản dị và trí tuệ sâu sắc
HS nghe
HS đọc phần Ghi nhớ
D<& dẫn luyện tập
A Bài tập dành cho học sinh trung bình:
Viết đoạn căn cảm nhận ngắn gọn khoảng 8 –10 câu về bài học thấm thía rút ra sau khi học xong văn bản
B Bài tập dành cho học sinh khá
Từ sự so sánh cách nghị luận trong hai văn: Thuế máu và Đi bộ ngao du, em hãy thử viết một bài văn nghị luận ngắn theo cách diễn đạt trên về vấn đề sinh hoạt đời <= tự chọn: thú đọc sách hoặc niềm vui trong lao động chân tay
Trang 7Ngày soạn: Ngày dạy:
Tuần 28 Bài 27 , Tiếng Việt
Hội thoại
Kết quả cần đạt:
3 Rèn kỹ năng “cộng tác hội thoại” trong giáo tiếp xã hội
Tiến trình thực hiện các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
Cho hai học sinh thực hiện hoạt động giao tiếp bằng hội thoại trong một số vai Nhận
Hoạt động 2: Tổ chức các bước lên lớp:
Hình thành khái niệm “lượt lời” trong hội thoại:
GV yêu cầu HS xem lại đoạn
văn đã dẫn ở SGK, tr92-93và
trả lời:
? Trong cuộc đối thoại đó, mỗi
nhân vật nói bao nhiêu !<A^
? Bao nhiêu lần bé Hồng lẽ ra
im lặng của Hồng thể hiện thái
độ của chú đối với <= cô
< thế nào?
? Vì sao Hồng không cắt lời
<= cô khi không muốn nghe
những điều bà cô nói?
HS đọc
Có năm !<A lời của bà cô
Có hai !<A lời của bé Hồng
Có hai lần bé Hồng không nói
Sự im lặng ấy thể hiện thái độ bất bình, uất ức nghẹn ngào của bé
ác độc của cô
Hồng không ngắt lời <= cô mặc
dù không muốn nghe vì chú cố gắng kiềm chế để giữ sự lễ phép đối với <= trên
? Vậy, trong khi thực hiện
hành động giao tiếp, chúng ta
HS đọc Ghi nhớ SGK
Hướng dẫn luyện tập:
Bài tập 1: Qua cuộc đối thoại giữa các nhân vật cai lệ, <= nhà lý <C chị Dậu
HS thảo luận, phát hiện:
+ Số !<A lời tham gia hội thoại của chị Dậu và cai lệ là nhiều nhất
+ Số !<A lời của <= nhà lý <C ít hơn
+ Số !<A lời của anh Dậu ít nhất, chỉ <& đến chị Dậu sau cuộc xung đột
+ Kẻ duy nhất ngắt lời là cai lệ
+ Chi Dậu từ chỗ nhún <= nhẫn nhịn đã chuyển cách k< hô
…
Lop8.net
Trang 8=> Chị Dậu là <= “biết <= biết ta”, cũng là <= phụ nữ rất có bản lnhx, sẵn sàng vùng lên khi cần thiết
Cai lệ tỏ ra là một tên tiểu nhân đắc chí, luôn thể hiện bản chất thô bạo, mất hết tính <= V <= nhà lý <C biết thân phận mình hơn song vẫn dựa hơi cai lệ để làm phách
Anh Dậu là <= cam chịu, yếu đuối
Bài tập 2:
Yêu cầu:
< thế nào?
b Tác giả miêu tả diễn biến cuộc thoại ấy có hợp lý không? Vì sao?
c Việc tác giả tô đậm sự hồn nhiên và hiếu thảo của cái Tý qua phần đầu cuộc thoại làm tăng kịch tính của câu chuyện thế nào?
Hình thức hoạt động: HS thảo luận theo nhóm, trả lời theo đại diện 3 nhóm
a Ban đầu cái Tý là <= nói nhiều, chị Dậu lại im lặng Về sau, cái Tý hầu < không nói nữa còn chị Dậu lại nói nhiều
b Sự thay đổi chiều <& cuộc thoại là hợp lý bởi:
đảm đang của mình để mẹ vui lòng và đồng thời muốn xoá đi không khí nặng nề để mẹ nó khuây khoả Còn chị Dậu càng tháy con hồn nhiên, ngoan ngoãn, lại càng đau lòng nên không nói lên lời
+ Về sau: khi biết mình bị bán, cái Tý hoảng hốt và tuyệt vọng nen nó không biết nói gì, còn chị Dậu nói nhiều để dằn nỗi đau xót trong lòng cũng < để thuyết phục các con
c Việc tác giả tô đậm sự hồn nhiên của cái Tý càng làm tăng kịch tính bởi…
Bài tập 3: Trong đoạn trích có hai lần nhân vật “tôi” im alựng sau câu hỏi của <= mẹ:
+ Lần 1: vì ngỡ ngàng, hãnh diện, xấu hổ
Bài tập 4: HS thảo luận, thực hành về nhà
GV chốt lại kiến thức
Trang 9Ngày soạn: Ngày dạy:
Tuần 28 Bài 27 , Tập làm văn
Luyện tập
Đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận Kết quả cần đạt:
1 Giúp học sinh củng cố những hiểu biết về yếu tố biểu cảm trong bài văn nghị luận; vận dụng những hiểu biết đó trong một câu, một đoạn, một bài văn nghị luận có đề tài gần gũi, quen thuộc
2 Tích hợp với phần Văn bài Đi bộ ngao du, phần Tiếng Việt bài Hội thoại…
xúc vào bài văn nghị luận
.+ Sự bổ ích của các chuyến tham quan du lịch với học sinh.
+ Tác hại của thuốc lá đối với học sinh
+ Bóng đá - môn thể thao vua.
Yêu cầu:
+ Xác định những luận điểm chủ yếu và sắp xếp một cách mạnh lạc, hợp lý
Tiến trình thực hiện các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị ở nhà của HS
Hoạt động 2: D<& dẫn học sinh luyện tập:
Y/ c HS đọc đề bài của SGK, mục I
? Đọc hệ thống luận điểm thể hiện yêu cầu
đề bài trong SGK, nhận xét xem trình tự các
Nếu sửa thì nên sửa < thế nào?
Nhìn chung, sau khi kiểm tra kết quả của các
em, Gv cần <& vào một hệ thống luận
điẻm rõ ràng theo dàn bài:
HS đọc to đề bài trong SGK
Kiểm tra hệ thống luận điểm của SGK, thảo luận và rút ra nhận xét:
nhau trong việc thể hiện nội dung
HS chia nhóm, nêu cách sửa Dàn bài tham khảo:
A MB:
Nêu ích lợi chung của việc tham quan
B TB: Trình bày các ích lợi cụ thể:
(1)Về thể chất, những chuyến tham quan, du
… (2)Về tình cảm, tâm hồn:
thân
<[
(3) Về kiến thức:
học trong <= lớp, sách vở bằng ắmt thấy tai nghe
nhắc đến trong sách vở
Lop8.net
Trang 10C KB: Khẳng định tác dụng của hoạt động tham quan và nhắn gửi đến mọi <=…
? Quan sát mục 2.I SGK
Đọc lại đoạn văn và chỉ ra yếu tố biểu cảm
trong đoạn văn đó?
văn triển khai luận diểm nào?
? Nếu phải trình bày luận điểm “Những
chuyến thamq uan du lịch đem đến cho ta
nhiều niềm vui”, luận điểm ấy gợi cho em
cảm xúc gì?
? Những gợi ý trong SGK đã nói đủ cho em
theo cách của mình?
GV cho HS viết lại đoạn văn, giới hạn thời
gian và nhắc các em kiểm tra:
+ Sự diễn đạt đã trong sáng rõ ràng hay
ngữ và câu văn có yếu tố biểu cảm trong
đoạn
HS có thể nêu ý thích của các em về lận
điểm bất kỳ
HS tự bộc lộ ý kiến cá nhân
Các em có thể thay đổi họăc bổ sung thêm, sắp xếp và diễn đạt theo cách thức của các em
GV gọi 2- 3 em đọc đoạn văn của các em
góp ý
D<& dẫn về nhà:
Thực hành một trong hai yêu cầu:
+ Viết tiếp một đoạn khác trong dàn ý trên
tố biểu cảm
... class="page_container" data-page="3">giáo dục đạo đức tôn giáo Sáng cuối cùng, E-min <C thành, Rut-xơ bố trí cho chàng trai gặp
gỡ yêu mến cô bé Xô-phi, cô
lịch nhiều...
Lop8.net
Trang 2sau Rút-xô qua đời, cách mạng <
sản 1 789 đánh đổ chế độ... khác:
+ J.J Rút-xô (1712 – 17 78) , nhà văn Pháp, mồ côi mẹ từ nhỏ, cha <= thợ sửa đồng hồ Thời thơ ấu,
lăn lộn kiếm sống @<= xuyên bị chủ đánh đập, ông chán nản bỏ lang thang