Bài mới : GV giới thiệu bài - Trong văn nghị luận có yêu cầu phải dùng lập luận để dẫn dắt người nghe, người đọc đến một kết luận, như vậy chúng ta có rất nhiều phương pháp lập luận khác[r]
Trang 1TUẦN 22 Ngày soạn:
TIẾT 81 Ngày dạy:
( Hồ Chí Minh )
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được qua văn bản chứng minh mẫu mực, chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm sáng tỏ
chân lí sáng ngời về truyền thống yêu nước nồng nàn của nhân dân Việt Nam
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Nết đẹp về truyền thống yêu nước của nhân dân ta
- Đặc điểm nghệ thuật văn nghị luận Hồ Chí Minh qua văn bản
2 Kĩ năng:
- Nhận biết văn bản nghị luận xã hội
- Đọc - Hiểu văn bản nghị luận xã hội
- Chọn, trình bày dẫn chứng trong tạo lập văn bản nghị luận chứng minh
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh tinh thần yêu nước và nhận thức được vai trò trách nhiệm của bản thân
C PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :
? Đọc thuộc lòng 9 câu tục ngữ về con người và xh.
? Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng 1 câu mà em cho là lí thú nhất
- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Vì sao một đất nước đất không rộng, người không đông như đất nước ta mà luôn luôn
chiến thắng tất cả bọn xâm lược, dù chúng mạnh đến đâu và từ đâu tới? Làm thế nào để
cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tiến tới thắng lợi ? Đó là vấn đề thiết thực và quan
trọng nhất mà Đại hội Đảng lần thứ II bàn tới Vấn đề đó là gì ? được thể hiện như thế nào ?
Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm này
* HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu về tác giả
tác phẩm.
- HS: Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm qua
phần chú thích, GV đặt những câu hỏi gợi
để học sinh trả lời
I GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
-Văn chính luận chiếm vị trí quan trọng trong sự
nghiệp văn thơ Hồ Chí Minh.
Trang 2? Văn bản thuộc kiểu loại gì?
? Văn bản ra đời trong hoàn cảnh nào?
- Hs: Suy nghĩ trả lời trong phần chú thích
*
* HOẠT ĐỘNG 2 : Tìm hiểu văn bản
- Giọng mạch lạc, rõ ràng, dứt khoát
nhưng vẫn thể hiện tình cảm, GV nhật xét
cách đọc của hs
- Giáo viên: Cùng HS giải thích từ khó
? Vb Tinh thần yêu nước nói về vấn đề gì
? Câu nào giữ vai trò là câu chốt ?
- HS: Lòng yêu nước ( Dân ta có 1 lòng
nồng nàn yêu nước)
? Nội dung vb Tinh thần yêu nước chia
làm mấy phần ? Nêu nội dung từng phần?
? Câu mở đầu vb: Dân ta có 1 lòng nồng
nàn yêu nước Em hiểu tình cảm ntn gọi là
nồng nàn yêu nước?
- HS: Sôi nổi, chân thành.
? Lòng yêu nước nồng nàn của dân ta
được tác giả nhấn mạnh trên lĩnh vực nào ?
tại sao ở lĩnh vực đó?
? Nổi bật trong đoạn mở đầu là hình ảnh
nào ? Ngôn từ nào được tác giả nhấn mạnh
khi tạo hình ảnh này ?
- GV: Hướng dẫn.
- HS: Thảo luận nhóm 2p
? Tác dụng của hình ảnh và ngôn từ này ?
- HS: Nó kết thành …cướp nước – từ nó
được lặp lại nhiều lần , gợi tả mạnh lòng
yêu nước
? Đặt trong bố cục bài nghị luận này, đoạn
mở đầu có vai trò ý nghĩa gì?
? Để làm rõ lòng yêu nước của nhân dân
ta, tác giả đã dựa vào những chứng cớ cụ
thế nào ? Hãy chỉ ra đoạn văn tương ứng ?
- HS: Thảo luận nhóm, trình bày
+ Lòng yêu nước trong quá khứ , ngày
ngày nay
? Lòng yêu nước trong quá khứ được xác
- Văn bản : Được trích từ văn kiện, báo cáo chính trị do Chủ Tịch Hồ Chí Minh trình bày tại Đại hội lần II của Đảng Lao Động Việt Nam.( Nay là Đảng CSVN) tại Việt Bắc 1951.
I ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN :
1 Đ ọc – tìm hiểu từ khó :
2 Tìm hiểu văn bản:
a Bố cục:Chia làm ba phần
+ Từ đầu đến ‘lũ cướp nước’ –> Nhận định chung về lòng yêu nước
+ Tiếp theo đến ‘yêu nước’ –> Chứng minh những biểu hiện của lòng yêu nước
+ Đoạn còn lại -> Nhiệm vụ của chúng ta
b Phương thức biểu đạt: Trữ tình
c Phân tích :
C1 Nhận định chung về lòng yêu nước:
- Dân ta có 1 nước tình yêu nước đến độ, mãnh liệt, sôi nổi, chân thành)
- Nó kết thành 1 làn sóng vô cùng mạnh mẽ,
to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn, nó nhấn chìm tất cả bè lũ bán nước và cướp nước
-> Gợi tả sức mạnh và khí thế mạnh mẽ của lòng yêu nước
C2 Những biểu hiện của lòng yêu nước:
- Lòng yêu nước trong quá khứ l/s: Thời đại
Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo …
- Lòng yêu nước ngày nay của đồng bào ta: + Từ các cụ già tóc bạc…yêu nước ghét giặc + Từ những chiến sĩ …những con đẻ của mình
+ Từ những nam nữ công nhân …cho chính phủ
-> Trong thời đại nào đồng bào ta ai cũng có lòng yêu nước nồng nàn
C3 Nhiệm vụ của chúng ta:
- Ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức lãnh đạo làm cho tinh thần yêu nước ….công việc kháng chiến
Cần phải thể hiện lòng yêu nước bằng
Trang 3nhận bằng chứng cớ lịch sử nào ?
- HS: Thời đại Bà Trưng , Bà triệu …vì
đây là thời đại gắn liền với các chiến công
hiển hách
? Để chứng minh lòng yêu nước của đồng
bào ta ngày nay , tác giả đã viết bằng
những câu văn nào
? Trong mỗi câu văn đó được sắp xếp ntn?
Theo mô hình gì ? Cấu trúc dẫn chứng ấy
có quan hệ với nhau ntn?
-HS: + Liệt kê dẫn chứng, mô hình liên
kết: từ ….đến
+ Làm sáng tỏ chủ đề đoạn văn: lòng
yêu nước của đồng bào ta
? Tác giả ví tinh thần yêu nước như các
thứ của quí?
- HS: Đề cao tinh thần yêu nước của nhân
dân ta , làm cho ngươì đọc người nghe dễ
hiểu về giá trị của lòng yêu nước
? Em hiểu thế nào về lòng yêu nước trưng
bày và lòng yêu nước giấu kín trong đoạn
văn này?
? Trong khi bàn về bổn phận của chúng ta,
tác giả đã bộc lộ quan điểm yêu nước như
thế nào ?
- HS: Phải ra sức giải thích ….kháng chiến
? Theo em nghệ nghị luận ở bài này có gì
đặc sắc
? Nêu yêu cầu của bài tập ?
- HS: Thảo luận trình bày
- Gv: Nhận xét
* HOẠT ĐỘNG 3 :Hướng dẫn tự học
- Vì sao nói đây là 1vb nghị luận chính trị
– xh , thể chứng minh rất mẫu mực ?
- Học thuộc ghi nhớ và thực hiện bài tập
- Soạn bài mới: “Câu đặc biệt”
những việc làm cụ thể
3 Tổng kết : Ghi nhớ : sgk
a Nghệ thuật :
- Xây dựng luận điểm ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu chọn lọc theo các phương diện : Lứa tuổi, nghề nghiệp, vùng miền
- Sử dụng từ ngữ dợi hình ảnh( làn sóng, lướt
qua nhấn chìm, ) câu văn nghị luận hiệu quả
( câu có từ quan hệ Từ đến )
- Sử dụng bienj pháp liệt kê nêu tên các anh hùng dân tộc trong lịch sử chống ngoại xâm của đất nước, nêu các biểu hiện cảu lòng yêu nước của nhân dân ta
b Nội dung:
- Truyền thống yêu nước quý báu của nhân dân ta cần được phát huy trong hoàn cảnh lịch
sử mới để bảo vệ đất nước
4 Luyện tập
*Bài 2 : Viết 1 đoan văn 4-5 câu theo mô
hình “ Từ …đến”
- Hôm nay, khu phố tôi làm tổng vệ sinh để góp
phần làm sạch đẹp thành phố Đúng 7 giờ sáng ông tổ trưởng đánh 1 hồi kẻng dài Mọi người cùng hăng hái ra đường Từ các cụ già râu tóc bạc phơ đến các bạn thiếu nhi còn nhỏ tuổi; từ các vị công chức này ngày vẫn bân bịu công việc của cơ quan đến các bà chỉ quẩn quanh việc nội trợ ở trong nhà; Từ những chủ nhận của nhiều tiệm lớn đến những người chỉ có gánh hàng rong
; từ những nhà ba, bốn lầu đến những nhà chỉ lụp xụp một mái tôn thấp, nhỏ tất cả cùng tích cực quét dọn, thông cống rãnh , thu gom rác đem đổ nơi qui định làm cho bộ mặt của khu phố trở nên sáng sủa và sạch đẹp hẳn lên
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
E RÚT KINH NGHIỆM
Trang 4………
……….………
………
…………
******************************************************
TUẦN 22 Ngày soạn:
TIẾT 82 Ngày dạy:
Tiếng việt :CÂU ĐẶC BIỆT
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu thế nào là câu đặc biệt và tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản.
- Nhận biết được câu đặc biệt trong văn bản : Biết phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt.
- Biết cách sử dụng đặc biệt trong nói và viết
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Khái niệm câu đặc biệt
- Tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt trong văn bản
2 Kĩ năng:
- Nhận biết câu đặc biệt
- Phân tích tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản
- Sử dụng câu đặc biệt phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
3 Thái độ:
- Biết cách sử dụng câu đặc biệt trong những tình huống nói hoặc viết cụ thể
C PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là Rút gọn câu ? Rút gọn như vậy có tác dụng gì ? cho vd minh hoạ
? Khi rút gọn câu cần chú ý điều gì ?
- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Trong c/s hàng ngày trong khi nói hoặc viết chúng ta nhiều khi dùng câu đặc biệt
nhưng chúng ta không biết Vậy câu đặc biệt là gì ? dùng câu đặc biệt như thế nào và có tác
dụng gì ? Hôm nay, cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu
Trang 5HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu Thế nào là
câu đặc biệt ? Tác dụng của câu đặc biệt
- HS: Đọc vd trong sgk
? Câu in đậm có cấu tạo ntn? Trong các câu
sau:
? Hãy thảo luận với các bạn và lựa chọn câu
trả lời đúng nhất
? Hãy gọi tên câu vừa phân tích và giải thích
- HS: Câu đặc biệt vì không thể có CN và
VN
? Vậy câu đặc biệt là gì ?
-HS: Trả lời theo Ghi nhớ sgk
* Thảo luận nhóm :
? Xác định các câu đặc biệt trong 4 vd và
nêu tác dụng của từng câu đặc biệt ?
-Vd1: Một đêm mùa xuân ; tác dụng xác
định thời gian, nơi trốn
- Vd 2: Tiếng reo Tiếng vỗ tay ; Tác dụng
liệt kê , thông báo vầ sự tồn tại của sự vật
hiện tượng
- Vd 3: Trời ơi ! Tác dụng bộc lộ cảm xúc
- Vd 4: Tác dụng gọi đáp
? Câu đặc biệt thường dùng để làm gì ?
- Ghi nhớ sgk
- GV: Hướng dẫn hs tìm hiểu.
? Xác dịnh và nêu tác dụng của từng câu.
*HOẠT ĐỘNG2: Hướng dẫn luyện tập
1 Bài tập 1:
? Bài tập 1 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
2 Bài tập 2:
? Bài tập 2 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
3 Bài tập 3:
? Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Thế nào là câu đặc biệt ?
a Xét Ví dụ:
- Ôi, Em Thủy ! Tiếng kêu sửng sốt của cô
giáo làm tôi giật mình Em tôi bước vào lớp -> Đó là câu không thể có CN và VN
=> Là loại câu không có cấu tạo theo mô hình chủ ngữ – vị ngữ
b Kết luận:
- Là loại câu không cấu tạo theo mô hình C-V
2 Tác dụng của câu đặc biệt:
- Nêu lên thời gian nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn
- Liệt kê thông báo về sự tồn tại của sự vật hiện tượng
- Bộc lộ cảm xúc
- Gọi đáp
* Ghi nhớ Sgk/28,29
II LUYỆN TẬP :
1 Bài tập 1, 2: Những câu đặc biệt và câu rút gọn
a có khi được trưng bày trong tủ kính, trong
bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong Giương, trong hòm Nghĩa là phải ra sức ….kháng chiến
Câu rút gọn: Tác dụng: làm câu gọn hơn, tránh lặp từ
b Ba giây …Bốn giấy …Năm giây …Lâu
quá
Câu đặc biệt : Tác dụng : thông báo thời gian
c Một hồi tàu –câu đặc biệt: Tác dụng :
tường thuật
d Lá ơi – câu đặc biệt: Tác dụng : gọi đáp
- Hãy kể chuyện đời bạn cho tôi nghe đi!
- Bình thường lắm , chẳng có gì đáng kể đâu – câu rút gọn
Trang 6- GV: Chốt
* HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn tự học
- Thế nào là câu đặc biệt ? Nêu tác dụng
của câu đặc biệt
- Học thuộc ghi nhớ
- Soạn bài tiếp theo “ Bố cục và phương pháp
lập luận trong bài văn nghị luận”
* Tác dụng : làm câu gọn hơn, tránh lặp từ
2 Bài tập 3:
- VD: Đêm hàng xóm em thật hoàn toàn yên tĩnh Mọi gia đình thường tập trung tại căn nhà của mình, dưới ánh đèn rực sáng và trong bầu không khí thân mật, ấm cúng Ngoài đường rất ít người đi lại Thỉnh thoảng mới thấy 1 chiếc xe hai bánh rồ máy chạy Gâu ! Gâu ! đầu làng vang lên vài tiếng chó sủa
Mới chín giờ tối mà tưởng đã khuya rồi Gió
Những bụi cây trong vườn như đang rì rầm điều gì bí mật
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
……….………
………
…………
******************************************************
TUẦN 22 Ngày soạn:
TIẾT 83 Ngày dạy:
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Biết cách lập bố cục và lập luận trong bài văn nghị luận.
- Hiểu mối quan hệ giữa bố cục và phương pháp lập luận của bài văn nghị luận.
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Bố cục chung cho bài văn nghị luận
- Phương pháp lập luận
- Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận
2 Kĩ năng:
- Viết bài văn nghị luận có bố cục rõ ràng
Trang 7- Sử dụng các phương pháp lập luận.
3 Thái độ:
- Nhận thức được lập luận là quan trọng không biết lập luận thì không làm được văn nghị
luận
C PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu nội dung, tính chất của đề văn nghị luận ?
? Yêu cầu của việc tìm hiểu 1 đề văn nghị luận là gì ?
? Lập ý cho bài nghị luận chúng ta phải làm ntn?
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Tiết trước cô cùng các em đã đi tìm hiểu về nội dung, tính chất, tìm hiểu đề, tìm ý cho
bài văn nghị luận Vậy bài văn nghị luận có bố cục và lập luận như thế nào ? Tiết học này, chúng ta đi tìm hiểu tiếp
*HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu mối quan hệ
giữa bố cục và lập luận:
- Hs: Đọc lại bài tinh thần yêu nước của
nhân dân ta
? Bài văn gồm mấy phần? Mỗi phần có mấy
đoạn ? Mỗi đoạn có những luận điểm nào ?
- Hs: Thảo luận trình bày
- GV: Chốt giảng
- Gồm 3 đoạn: Phần 1: 1 đoạn ; phần 2: 2
đoạn; phần 3:1 đoạn
- Luận điểm đoạn 1 :Dân ta có 1 lòng nồng
nàn yêu nước
- Luận điểm đoạn 2 : Lịch sử ta có nhiều
cuộc kháng chiến vĩ đại …; Đồng bào ta
ngày nay cũng rất xứng đáng …
- Luận điểm đoạn 3 : Bổn phận của chúng
ta
? Dựa vào sơ đồ sgk, hãy cho biết phương
pháp lập luận được sử dụng ntn?
- GV: Hướng dẫn.
- HS: Thảo luận nhóm 2p
- Hàng 1 lập luận theo quan hệ gì ? hàng hai
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận:
a Xét văn bản.
- Có thể nói mối quan hệ giữa bố cục và lập luận đã tạo thành 1mạng lưới liên kết trong văn bản nghị luận, trong đó phương pháp lập luận là chất keo dính gắn bó các phần, các ý của bố cục
b Bố cục của bài văn nghị luận:
+ 3 phần :
- Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối với đời
sống xh
- Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của
bài
- Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tư
tưởng, thái độ quan điểm của bài
2 Kết luận: Ghi nhớ Sgk / 31
II LUYỆN TẬP:
Văn bản: Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn.
Trang 8lập luận theo quan hệ gì ?hàng 3 lập luận
theo quan hệ gì ?hàng ngang 4 lập luận theo
quan hệ nào ?)
+ Hàng ngang 1 : quan hệ nhân quả
+ Hàng ngang 2 : quan hệ nhân quả
+ Hành ngang 3 : quan hệ tổng – phân – hợp
+ Hàng dọc 1 : suy luận tương đồng theo
thời gian
+ Hàng ngang 4: suy luận tương đồng
+ Hàng dọc 2: suy luận tương đồng theo thời
gian
+ Hàng dọc 3 : quan hệ nhận quả
? Qua đây em thấy mối quan hệ giữa bố cục
và lập luận ntn?
- HS: Tạo thành 1 mạng lưới liên kết trong
văn nghị luận, trong phương pháp lập luận
là chất keo gắn bó các phần các ý của bố cục
? Một bài văn nghị luận có mấy phần ? Nêu
nội dung từng phần ? SGk
*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn luyện tập
? Nêu yêu cầu của phần luyện tập ?
- Gọi hs đọc yêu cầu phần luyện tập
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- Gv: Chốt sửa sai
* HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn tự học
1 Bài nêu lên tư tưởng: Mỗi người phải biết
học tập những điều cơ bản nhất thì mới có thể trở thành người tài giỏi, thành đạt lớn
2 Luận điểm
- Học cơ bản mới trở thành tài
- Ở đời có nhiều người đi học, nhưng ít ai biết học cho thành tài
- Nếu không cố công luyện tập thì sẽ vẽ không đúng được
- Chỉ có thầy giỏi mới đào tạo được thầy giỏi
3 Bố cục : 3 phần
a Mở bài: Ở đời có nhiều người đi học,
nhưng ít ai biết học thành tài
b Thân bài : Từ danh hoạ….mọi thứ
c Kết bài : Đoạn còn lại
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
? Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận ntn?
Bố cục 1 bài văn nghị luận có mấy phần? nêu nội dung từng phần ?
- Học ghi nhớ, Soạn bài tiếp theo”Luyện tập
về phương pháp lập luận trong văn nghị luận”
E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
……….………
………
…………
Trang 9TUẦN 22 Ngày soạn:
TIẾT 84 Ngày dạy:
TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu sâu thêm về phương pháp lập luận.
- Vận dụng được phương pháp lập luận để tạo lập văn bản nghị luận.
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Đặc điểm của luận điểm trong văn bản nghị luận
- Cách lập luận trong văn nghị luận
2 Kĩ năng:
- Nhận biết được luận điểm, luận cứ trong văn bản nghị luận
- Trình bày được luận điểm, luận cứ trong bài văn nghị luận
3 Thái độ:
- Thấy rõ vai trò quan trọng của việc lập luận trong văn nghị luận để biết cách làm bài văn
tốt hơn
C PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ
? Bố cục bài văn nghị luận gồm mấy phần ? Nêu nội dung từng phần ?
? Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận như thế nào ?
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Trong văn nghị luận có yêu cầu phải dùng lập luận để dẫn dắt người nghe, người
đọc đến một kết luận, như vậy chúng ta có rất nhiều phương pháp lập luận khác nhau như
suy luận nhân quả, suy luận tương đồng … Qua tiết học này sẽ làm sáng tỏ vấn đề đó
*HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu Lập luận
trong đời sống Lập luận trong văn nghị
luận:
- HS: Đọc 3vd trong sgk
? Em hãy xác định luận cứ và kết luận trong
các vd trên ?
- HS: Luận cứ bên phải, kết luận bên trái
dấu phẩy
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Lập luận trong đời sống:
- Bài 1 xác định luận cứ và lập luận.
- Bài 2 bổ sung luận cứ:
- Bài tập 3: Viết tiếp kết luận cho những luận
cứ sau nhằm thể hiện quan điểm tư tưởng của người nói?
a, …đến thư viện đọc sách đi
Trang 10? Em hãy nhận xét về mối quan hệ giữa
luận cứ và kết luận ? Quan hệ gì?
- HS: Quan hệ nhân – quả
? Nhận xét về luận cứ và kết luận ? gợi: Có
thể thay đổi vị trí được không?
- HS: Có thể thay đổi vị trí giữa luận cứ và
kết luận
+ Hs đọc yêu cầu bài 2
? Bổ sung luận cứ cho các kết luận sau ?
a …vì nơi đây từng gắn bó với em từ tuổi ấu
thơ
b …vì sẽ chẳng ai tin mình
c… Đau đầu quá …
d ….ở nhà
e ….những ngày nghỉ
+ Hs đọc yêu cầu bài tập 3
? Viết tiếp kết luận cho những luận cứ sau
nhằm thể hiện quan điểm tư tưởng của
người nói?
? Em có nhận xét gì về lập luận trong đời
sống hàng ngày ?
- Hs đọc vd mục 1,phần II,
- HS đọc các luận điểm ở mục I.2
? Hãy so sánh với 1 số kết luận ở mục I,2 để
nhận ra đặc điểm của luận điểm trong văn
nghị luận ? Nêu tác dụng của luận điểm
trong văn nghị luận? (HSTLN)
- HS:
+ Giống nhau : Đều là kết luận
+ Khác nhau : Ở mục I,2 là lời nói giao tiếp
hàng ngày thường mang tính cá nhân có ý
nghĩa hàm ẩn, không tường minh
+ Ở mục II, 1 luận điểm trong văn nghị luận
thường mang tính khái quát có ý nghĩa
tường minh
* Tác dụng : Là cơ sở để triển khai luận
cứ là kết luận của lập luận
*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn luyện tập
- Gọi hs đọc vb “sách là người bạn lớn” và
trả lời các câu hỏi sau
b, … đầu óc cứ rối mù lên
c, …ai cũng khó chịu
d, …phải gương mẫu chứ
e, … chẳng ngó ngàng gì đến việc học tập
=> Trong đời sống, hình thức biểu hiện mối quan hệ giữa luận cứ và lập luận thường nằm trong một cấu trúc câu nhất định Mỗi luận cứ
có thể đưa tới một hoặc nhiều luận điểm ( Kết luận ) và ngược lại
2 Lập luận trong văn nghị luận :
- Lập luận trong văn nghị luận thường được diễn đạt dưới hình thức một tập hợp câu
- Lập luận trong văn nghị luận đòi hỏi có tính
lí luận, chặt chẽ và tường minh
II LUYỆN TẬP:
1 Bài 2 : Lập luận cho luận điểm “sách là người bạn lớn”
- Lí do nêu luận điểm : Vì con người không
chỉ có đời sống v/c mà còn có đời sống tinh thần Sách chính là món ăn quí giá cần cho đời sống tinh thần
+ Nội dung của luận điểm :
- Sách dẫn dắt người ta đi sâu vào mọi lĩnh vực của c/s
- Sách đưa ta trở về quá khứ, đưa ta tới tương lai, đặc biệt là giúp ta sống sâu sắc c/s hôm nay
- Sách giúp ta thư giãn khi mỏi mệt, giúp ta nhận ra chân sống
- Sách dạy ta bao điều về đạo lí, về khoa học