MỤC TIÊU CẦN ĐẠT * Giúp học sinh: - Hiểu và cảm nhận được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của một số bài thơ hiện đại Việt Nam Cảnh khuya , Nguyên tiêu Hồ Chí Minh ; Tiếng gà t[r]
Trang 1Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
tiết 1+2 +3
Từ Vựng TI NG VIT
( Từ ghép, từ láy, từ Hán Việt, từ đồng âm, từ đồng nghĩa )
* Giỳp sinh:
- cỏc ghộp , lỏy và ghộp lỏy ; ,
"# , trỏi , "# õm
- () *+ và *,- ". phõn tớch ",0 giỏ $1 2 dựng lỏy trong 5 *6
- giỏ $1 ,0 thanh , 0 hỡnh , 0 6& lỏy , + 8 Hỏn 92
-
II
Gv: Tham
Tớch
Hs: ễn ) ?+ C
III
1
2 Bài $%
3 Bài '(#
*
*
I Từ ghép
A Khỏi ni m :
- > ghộp là D do hai E F + cú thành
- Vớ 3< : hoa + lỏ = hoa lỏ
+ hành = hành
- Chỳ ý : Trong >+ 2 - ghộp cú 2 + '
B Phõn :
1 T ) ghộp chớnh ph.:
- Cú + chớnh và tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính Tiếng chính đứng
tiếng phụ đứng sau
- Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn
nghĩa của tiếng chính
- Vớ 3< : +Bỳt bỳt mỏy, bỳt chỡ, bỳt bi…
+ Làm làm ) làm 38 làm 6=
2 ) ghộp / * 01, :
- Các tiếng bình đẳng nhau về mặt ngữ pháp ( không phân ra tiếng chính và tiếng phụ )
- D cỏc + dung " ghộp cú quan 2 bỡnh "O - nhau F &E D phỏp
- ( ghộp "O ) khỏi quỏt P cỏc + tạo nên nó
Trang 2Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
- Cú "6 1 trớ $,- sau cỏc + dựng " ghộp
- Vớ 3< : - Áo + N N ỏo ỏo N
- Xinh + ,P Xinh ,P ,P xinh.
C Bài t 1p :
Bài 31, 1 :
Khoanh trũn vào D cỏc "C $,- cõu $6 V " :
A > cú hai + cú
B > ",0 ra &@ + cú
C > cú cỏc + bỡnh "O F &E D phỏp
D > ghộp cú + chớnh và + < *X sung cho + chớnh
Bài 31, 2 :
Hóy 67, 89, cỏc 3) sau =5 vào @A * phõn 0?B# 3) ghộp:
hành, nhà ; xoài ,0 nhón # chim sõu, làm 5 " cỏt, xe " ,vụi
ve, nhà khỏch, nhà ['
Bài 31, 3 :
C# 'D3 3) E $D3 A >( 'D3 3) E $D3 B F 3B? thành 'D3 3) ghộp G,
* H;
Bài 31, 4 :
Xỏc 3) ghộp trong cỏc cõu sau :
a >$^ em , bỳp trờn cành
:+ 5 *+ hành là ngoan
b (+ khụng cú "2 Nam ai
Sụng
(+ F "@ &@ & "
Thỡ # Ba : cũn gỡ D em
c Ai P *, bỏt P& ". '
W^ P& &@ "\ cay muụn '
Bài 31, 5 :
Tỡm cỏc ghộp trong '( sau và cho chỳng vào , phõn :
“ ], phựn "Y& mựa xuõn "+ , &, phựn ?+ D chõn & gieo &@ 6
xanh lỏ & Dõy khoai, cõy cà chua $,V& rà xanh $0 cỏc $6 $@ cao ].& cõy
sau sau , cõy @ hai bờn ",V 6 @ &b hụm trụng &b khỏc
Trang 3Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
=(D cõy *c 5 mựa 8& + nhỳ @ ' 9 @ non 6 ra ], *< &
ỏp Cỏi cõy ",0 cho 8 8 'd
* MG# ý 3KA 0Oi :
Bài 1: D
Bài 2:
) ghộp chớnh , hành, nhà ; nhón # chim sõu, xe " vụi ve, nhà khỏch, nhà ['
) ghộp
/ * 01, Nhà ; làm 5 " cỏt
I Từ ghép
A Khỏi ni m :
- > ghộp là D do hai E F + cú thành
- Vớ 3< : hoa + lỏ = hoa lỏ
+ hành = hành
- Chỳ ý : Trong >+ 2 - ghộp cú 2 + '
B Phõn :
1 T ) ghộp chớnh ph.:
- ghộp cỏc + khụng ngang hàng - nhau
- >+ chớnh làm b 3e + < "C sau *X sung cho + chớnh
chớnh
- Trong ghộp chớnh < , ,V + chớnh "C $,- + <
"C sau
- Vớ 3< : +Bỳt bỳt mỏy, bỳt chỡ, bỳt bi… + Làm làm ) làm 38 làm 6=
2 ) ghộp / * 01, :
-Ghộp cỏc + ngang hàng - nhau F D phỏp
_ ( ghộp "O ) chung P , khỏi quỏt P cỏc
+ dung " ghộp
- Cú "6 1 trớ $,- sau cỏc + dựng " ghộp
- Vớ 3< : - Áo + N N ỏo N ỏo
- Xinh + ,P Xinh ,P ,P xinh.
C Bài t p :
Bài 31, 1 : Khoanh trũn vào D cỏc "C $,- cõu $6 V " :
Trang 4Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
A > cú hai + cú
B > ",0 ra &@ + cú
C > cú cỏc + bỡnh "O F &E D phỏp
D > ghộp cú + chớnh và + < *X sung cho + chớnh
Bài 31, 2 : Hóy 67, 89, cỏc 3) sau =5 vào @A * phõn 0?B# 3) ghộp:
hành, nhà ; xoài ,0 nhón # , chim sõu, làm 5 " cỏt,
xe " ,vụi ve, nhà khỏch, nhà ['
Bài 31, 3 :
C# 'D3 3) E $D3 A >( 'D3 3) E $D3 B F 3B? thành 'D3 3) ghộp G,
* H;
Bài 31, 4 : Xỏc 3) ghộp trong cỏc cõu sau :
a >$^ em , bỳp trờn cành :+ 5 *+ hành là ngoan
b (+ khụng cú "2 Nam ai Sụng
(+ F "@ &@ & "
Thỡ # Ba : cũn gỡ D em
c Ai P *, bỏt P& ". ' W^ P& &@ "\ cay muụn '
Bài 31, 5 :
Tỡm cỏc ghộp trong '( sau và cho chỳng vào , phõn
:
“ ], phựn "Y& mựa xuõn "+ , &, phựn ?+ D chõn &
gieo &@ 6 xanh lỏ & Dõy khoai, cõy cà chua $,V& rà xanh $0 cỏc $6 $@ cao ].& cõy sau sau , cõy @ hai bờn ",V 6
@ &b hụm trụng &b khỏc
=(D cõy *c 5 mựa 8& + nhỳ @ ' 9 @ non 6
ra ], *< & ỏp Cỏi cõy ",0 cho 8 8 'd
* MG# ý 3KA 0Oi :
Trang 5Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
Bài 1: D Bài 2:
) ghộp chớnh , hành, nhà ; nhón # chim sõu, xe " vụi ve, nhà khỏch, nhà ['
) ghộp / *
Bài 3:
Bỳt bi, xanh \ &, ngõu, vụi tụi, thớch &\ mựa E
Bài 4:
Cõu ) ghộp / * 01, ) ghộp chớnh ,
F "@ &@ Ba :'
c W^ P& Bỏt P&
Bài 5:
) ghộp chớnh , ], phựn , mựa xuõn , chõn & , dõy khoai , cõy cà chua , xanh $0 , &.& cõy , cõy nhụi
) ghộp / *
01, Cõy bàng , cõy *< , 8 8 *c 5 , mựa , &,
II Từ láy :
A Khỏi & :
- 3< D cỏc + ' j - lỏy trong >+ 92 ",0
ra *c cỏch lỏy + 8 cú '
- Vớ 3< : + Khộo khộo lộo. + Xinh xinh S\ '
B Phõn :
1 ) lỏy toàn @D :
- Lỏy toàn
Vớ 3< : xanh xanh xanh.
- Lỏy toàn
Vớ 3< : "l " "l'
2 Lỏy @D , 1 :
- Lỏy
Trang 6Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
Vớ 3< : j P
- Lỏy '; :
Vớ 3< : xao lao xao.
C Tỏc P. * :
- > lỏy giàu giỏ $1 0 6 và * 6&' Cú lỏy làm 6& f E
P giàu hỡnh ,0 , "2'
- Vớ 3< :
“ Lom khom 3,- nỳi F vài chỳ
Lỏc :$ bờn sụng 0 & nhà ”
D Bài 31,
Bài 31, 1
Khoanh trũn vào chữ cỏi đứng trước cõu trả lời đỳng
1
A > cú F + cú ' :'> cú cỏc + 8 nhau F < õm ".'
C > cú cỏc + 8 nhau F '
2.Trong 6 sau nào khụng , lỏy.
A Xinh S\ ' :' o'
C iZ "' W'Wp dàng
3.Trong 6 sau nào là lỏy toàn ?
A ] &m' B q& ỏp
C Mong manh D >5& O&'
Bài 31, 2:
Hóy )@ A cỏc sau vào , phõn lỏy :
“Long lanh, khú ?5 , vi vu, linh tinh, loang loỏng, lỏnh, thoang
6 l \ V V *# # hiu hiu ”
Bài 31, 3.
BC thờm cỏc D thành lỏy.
- Rào … !='*s&!='4&!= ^!=4 != /!$ =! =!
# =! &1 =! *e ='!"f='
Bài 31, 4 : Cho nhúm 3) sau :
“ Bon bon , &V &V , xanh xanh , E E , C C , tớm tớm , l l , NE& NE& , ngúng ngúng ”
Tỡm cỏc lỏy toàn *@ khụng *+ õm , cỏc lỏy toàn *@ *+ õm ?
Trang 7Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
E ý , G :
Bài 31, 1
1.D 2 D 3 D
Bài 31, 2 ) lỏy toàn @D (V V hiu hiu, loang loỏng, 5& O&' ) lỏy @D
, 1 Long lanh , khú lỏnh ?5 l \ *# #
Bài 31, 3.
- Rào rào , s& *s& um tựm , l ^ , lựng ,chi chớt , trong $\ , ngoan ngoón , # @ , &1 màng , *e *@ , "f "m
Bài 31, 4 :
*Cỏc lỏy toàn *@ khụng *+ õm : Bon bon , xanh xanh , &V &V
* Cỏc lỏy toàn *@ *+ õm : wc& NE& , O E , ngong ngúng , , C , tim tớm , nho l
III Từ Hán Việt :
A Khỏi #U'2
- > Hỏn 92 là 8 Hỏn , ",0 " theo cỏch 92 + *c D cỏi la-tinh và "E vào trong cõu theo 5 & 92 Nam
- Vớ 3< : Sớnh p $,n thành , gia nhõn…
*Chỳ ý :
+ Vớ 3< : R xNy / ) / 4 D z + 4 + 8 Hỏn 92'
- Cú + 8 Hỏn 92 ",0 dựng "@ )
+ Vớ 3< : `P , thiờn, "1 phong ,võn…
- Cú + 8 Hỏn 92 khụng ",0 dựng "@ ) E ớt ",0 dựng "@
) mà [ ",0 dựng " ghộp
+ Vớ 3< : >2 nhiờn, , hà, D "O =
- Cú + 8 Hỏn 92 "# õm , khỏc ' + Vớ 3< :
B ) ghộp Hỏn W#U3
1
* Do hai E F + Hỏn 92 cú thành
Trang 8Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
- Vớ 3< : + w8 gia w8 { ,- | + gia (nhà)
2
* > ghộp chớnh < Hỏn 92 ",0 ghộp theo 2 ?
- >+ chớnh "C $,- , + < "C sau
+ Vớ 3< : Ái N8 B# 32 Y< 2=
- >+ < "C $,- , + chớnh "C sau:
+ Vớ 3< : w8 kỡ, # *[$, &< \ * , , ụng…
C ^_ P. * 3) Hỏn W#U3 :
- cho hay lỳc giao + " " 5 *6 là P 5 X >+
sỏng Hỏn 92
- `; 3< Hỏn 92 " 6 , " tỡnh , " ,V= cú
nờn khụng khớ trang nghiờm , $ , * 1 thỏi "@ tụn kớnh , trõn
$ lỳc giao + > Hỏn 92 cú làm cho P 5 thờm "f X kớnh , hoa & , trang $ và trang nhó
D Bài 31, : Bài 31, 1 :
Khoanh trũn vào !6 cỏi J $! cõu , G +
1 Y “thiờn”trong 3) nào sau =5 khụng cú * H; là “G ” ?
A Thiờn lớ B Thiờn , C Thiờn D Thiờn thanh
2
A Xó
Bài 31, 2 :
6 thớch ý cỏc + 8 Hỏn – 92 trong thành D sau : “
Bài 31, 3 : J9, cỏc 3) sau vào @A * phõn 0?B# 3) ghộp Hỏn W#U3 :
“ Thiờn
* MG# ý 3KA 0O# :
Bài 1 :
1 D 2 B
Bài 2 :
- >C : *8
6 : * :8 * "F là anh em
- Giai : "F
- Huynh : anh
- i2 : em
Bài 31, 3 :
Trang 9Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
) ghộp / * 01, - Thiờn "1 , ? mó , kiờn 8 , )
2 , hoan [
) ghộp chớnh , i @ , 6 "5 ,tõn binh , , 2
III Từ đồng nghĩa
A Khỏi #U' :
- > "# là D cú 8 nhau E 8 nhau
- Vớ 3< : Mựa hố – mựa , N6 - trỏi , sinh - "^ …
B Phõn 0?B# :
1
- Là khỏc nhau
- Vớ 3< :
+ “ Áo chàng "l e rỏng pha , ( Chinh < ngõm ) + aT mó chớ tỡnh ”
( JX D )
2
- Là nhau
- Vớ 3< :
+ aD dũng bàn * 2 quõn Khuya F bỏt ngỏt $5 ngõn ". F d
( # Chớ Minh )
“Mờnh mụng
i $V ta 6 + khu &@ lũng ”
( 92 :\ – >8 D )
C Bài 31, :
Bài 1 :
Khoanh trũn vào chữ cỏi đứng trước cõu trả lời đỳng
1 ) nào sau =5 \ * * H; >(# 3) “thi nhõn ” ?
A Nhà
2 f9< 3C “C” trong 3) nào sau =5 khụng cựng * H; >(#
Y * 59< 3C cũn 0B# ?
Trang 10Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
A >F + B >F * C J; F D ]E F
Bài 2 :
Điền từ thớch hợp vào cỏc cõu dưới đõy : “ Nhanh A< , nhanh
i , nhanh chúng ”
a) Cụng 2 "A ",0 hoàn thành ………
b) Con bộ núi 5 ………
c) iZ chõn Nam " búng $ ………
Bài 3 : T cỏc sau vào cỏc nhúm R S*
J+ nhỡn, cho, 5& [ hi sinh, cự, nhũm, siờng 5 , +
*+ & 2 & + E dũm, 1 khú
Bài 4 : Cho on thU:
" Trờn ",V cỏt &1 &@ "Z
+& j ?5 thõm $s @ chựa ) trỳc dỏt bà già túc @B$
Tay tràn &2 nam mụ"
{( p Bớnh)
a) Tỡm "# - cỏc in ")&' b) iE cõu - cỏc em tỡm ",0 '
Bài 5 :
9+ &@ " 5 ?6 8 – 12 cõu ( "F ngày khai $,V ) trong
* MG# ý :
Bài 1 :
1 A 2 B
Bài 2 :
a ) Nhanh chúng
b ) Nhanh 6
c ) Nhanh f
Bài 3 :
> "# hoàn toàn J5& [ , cự , siờng 5 ,
& , 1 khú ,
> "# khụng hoàn toàn J+ , hi sinh , + , 2 &
,cho , *+ , E , nhỡn , + , nhũm , dũm
* E cú S+ , sau : a) + hi sinh, + 2 &
Trang 11Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
b) nhỡn, nhũm, ngú, + dũm c) cho, *+ E
d) kờu, ca thỏn, than, than vón e) 5 [ cự, siờng 5 & 1 khú g) mong, ngúng, trụng mong
Bài 4 :
a ) tỡm "U ; "l - \& "Y – thõm, * – $\ b) hs chỳ ý
IV ) trỏi * H;
A Khỏi #U'
- > trỏi là D cú trỏi ,0 nhau , xột trờn &@ P
- Vớ 3< :
$
B Tỏc P. * :
-
6 gõy ,0 & , làm cho V núi thờm sinh "@
C Bài 31,
Bài 1 :
Tỡm cỏc trỏi S* trong cỏc cõu ca dao, #! 6 sau:
a) Thõn em , gai r@ trong thỡ $\ l ngoài thỡ "Y b) Anh em , chõn - tay Rỏch lành "4& * 3n hay " "
c) (,V khụn núi ớt F
Khụng , ,V 3 \& "F $,V& tai d) J@ chự chờ ?[ $c " Hụi!"
T[ &- $6 V 6 &. P&
Bài 2 : BC cỏc trỏi S* thớch E vào cỏc cõu #! 6 sau:
a) ]@ &+ khi "G *c &@ gúi khi………
b) c) Xột mỡnh cụng ớt @ ……
d) Khi vui &8 khúc , *# tờnh …………
e) Núi thỡ……….làm thỡ khú g) >$,- sau………
Bài 3 :
9+ &@ " 5 10 12 cõu ( "F ) ) trong "G
cú
Trang 12Trịnh Thị Bích Vân Trường thcs Mỗ Lao
* MG# ý :
Bài 1 :
a) >$\ – "Y , Trong – ngoài b) Rỏch – lành , Wn - hay c) Ít F , Khụn – 3 d) Hụi – P&
Bài 0 :
a) No b) vinh c) (F d) J,V e) Wp g) Quen
Bài 3 :
HS e +
VI ) \ * õm
A Khỏi &
- > "# õm là D 8 nhau F õm thanh , khỏc
xa nhau , khụng liờn quan gỡ - nhau
- Vớ 3< : + “ Ai xui con $<C$ vào hố
Cỏi núng nung ,V núng núng ghờ ”
( ( p T + ) + “ >X N8 tụi , &@ con tàu
]o F ta "G – &o Cà Mau ” ( ]o Cà Mau – Xuõn W2 )
B WX V# R õm
- > "# õm [ cú " qua cỏc " kốm - nú
- J5 C vào hoàn 6 giao + ta &- ) 32 ",0
"# õm và + " chớnh 6
C Bài
Bài 1 :
, thớch S* !Z* cỏc ![ :
a) (D "Z &\ sỏng 1C "+ sỏng 2
b) Sao ". hoàng hụn trong1 &\ trong2
c) - ]b hỡnh trũn cú & kO * kớnh1
- Giỏ kO * kớnh 2"
Bài 2 :
Xỏc định từ loại của từ “=L , “chố ” trong cỏc cõu sau :
- Mựa ] * 1"A F ) $#
- ]E quỏ , + khụng sao ] *2",0
- ( 1 ] *3 nờn cho F &
- (D ,P chố 1"A xanh "# $
... +1 Y ? ?thi? ??n”trong 3) sau =5 khụng cú * H; “G ” ?
A Thi? ??n lớ B Thi? ??n , C Thi? ??n D Thi? ??n
2
A ...
) ghộp / * 01, - Thi? ??n "1 , ? mó , kiờn , )
2 , hoan [
) ghộp chớnh , i @ , 6 "5 ,tõn binh , , 2
III Từ đồng nghĩa...
Gv: Tham
Tớch
Hs: ễn ) ?+ C
III
1
2 Bài $%
3 Bài ''(#
*