Khởi động: Sau cuộc kháng chiến chống quân Minh lâu dµi vµ gian khæ nhng th¾ng lîi vÎ vang, ®Çu n¨m 1428, Lê Lợi chính thức lên ngôi Hoàng đế, mở ra triều đại míi trong lÞch sö ViÖt Nam[r]
Trang 1Bài 19 Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
(1418-1427)
II giải phóng nghệ an, tân bình, thuận hoá và tiến quân ra bắc (1424-1426)
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Những nét chủ yếu về hoạt động của
nghĩa quân Lam Sơn trong những năm (1424-1425); thấy !01 sự phát triển lớn mạnh của cuộc khởi nghĩa từ chỗ bị động đến chủ động làm chủ một cùng miền trung
và bao vây Đông Quan (Thăng Long)
-
thần kiên 0KI bất khuất, lòng tự hào dân tộc
- Kỹ năng: Sử dụng 701 đồ thuật sự kiện lịch sử,
nhận xét sự kiện, nhân xét lịch sử tiêu biểu
B.
- '01 đồ khởi nghĩa Lam Sơn
- '01 đồ tiến quân ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn
C Tiến trình dạy - học.
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra
- Trình bày diễn biến giai đoạn 1418-1423 của khởi nghĩa Lam Sơn ?
- Tại sao quân Minh chấp nhận tạm hoà với Lê Lợi ?
3 Bài mới.
Khởi động: Quân Minh hoà hoãn với nghĩa quân Lam Sơn nhằm thực hiện âm (0 mua chuộc, dụ dỗ Lê Lợi
đầu hàng 0 bị thất bại, chúng trở mặt tấn công nghĩa quân cuộc khởi nghĩa chuyển sang thời kỳ mới
_08 dẫn học sinh phân tích
nguyên nhân, kế hoạch, kết qủa
Sử dụng bản đồ 701 thuật diễn
biến khởi nghĩa (1424-1425)
* Học sinh đọc 1
II Giải phóng Nghệ
An…
1 Giải phóng Nghệ
An.(1424)
* Quân Minh Tấn công
Tuần:19 – T38
NS:12/01/2007
Lop7.net
Trang 2Vì sao Nguyên Chích ra
kế hoạch chuyển vào Nghệ An ?
- Quân Minh tấn công mạnh
- Nghệ An là vùng đất rộng
0K đông, địa hình hiểm trở, xa
trung tâm địch
Hãy cho biết vài nét về
Nguyên Chích ?
(Đọc chữ nhỏ - 87) -Nông dân nghèo, yêu 08I
từng lãnh đạo khởi nghĩa chống
quân Minh ở Nghệ An, Thanh
Hoá
Việc thực hiện kế hoạch đó
đem lại kết qủa thế nào?
Thoát khỏi thế bao vây, mở
rộng địa bàn hoạt động từ Nghệ
An Tân Bình Thuận Hoá
* Giáo viên dùng 701 đồ chỉ
!0K tiến quân và trận đánh lớn
của nghĩa quân Lam Sơn
Em có nhận xét gì về kế
hoạch của Nguyên Chích ?
Thảo luận: hợp với tình hình
thời đó nên thu !01 thắng lợi
Nguyên nhân: chủ động
chuyển địa bàn nơi đánh: tập kích
sáng tạo
Giáo viên trình bày 0 SGK
mạnh Nguyên Chích !0# ra kế hoạch chuyển địa bàn vào Nghệ An
- Nghĩa quân chuyển vào miền Tây Nghệ An
- 12/10/1424 tập kích
đồn Đa Bang (Thọ Xuân Thanh Hoá)
- Hạ thành Trà lân ở hạ 70 sông Lam
Kết qủa: địch đầu hàng
- Ta tiến đánh Khả '0
Bồ ải (tập kích)
- Lê Lợi cho vây thành Nghệ An tiến đánh Diễn Châu thừa thắng tiến ra Thanh Hoá
Kết qủa: Trong vòng 1 tháng gp' cả vùng Diễn Châu Thanh Hoá
2 Giải phóng Tân Bình, Thuận Hoá
Trang 3* Học sinh đọc phần 3 Dùng 701 đồ trình bày diễn biến
Đạo quân 1: Giải phóng miền Tây Bắc
Đạo quân 2: Giải phóng hạ 70
sông Nhị Hà
Đạo quân 3: Tiến thẳng ra
Đông Quan (Thăng Long)
* Đọc chữ nhỏ SGK
@01 sự ủng hộ của nhân dân nghĩa quân đánh thắng, nhiều trận
phải cố thủ
* GV:sơ kết bài học: chú trọng
2 ý sau:
- Kế hoạch Nguyên Chích
- Kết quả, ý nghĩa
(1425)
- 8.1425 Trần Nguyên Hãn, Lê Ngân chỉ huy ở Nghệ An
- 10 tháng nghĩa quân giải phóng từ Thanh Hoá Hải Vân
3 Tiến quân ra Bắc,
mở rộng phạm vi hoạt
động (1426)
- 9.1426, Lê Lợi chia quân làm 3 đạo tiễn quân ra Bắc
* Nhiệm vụ:
Đánh vào vùng địch chiếm đóng, cùng nhân dân vây đồn địch, giải phóng đất đai thành lập chính quyền mới Chặn
!0K tiếp quân của quân minh từ Trung Quốc sang
* Kết qủa:
Quân ta thắng lớn địch phải cố thủ trong thành
Đông Quan
* Củng cố: Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đoạn 1424-1425 ?
* _08 dẫn: - Nắm nội dung bài
- Xem tiết 3
IIi Khởi nghĩa lam sơn toàn
thắng (cuối 1426-1427)
A Mục tiêu:
Tuần:20-Tiết: 39
NS:17/01/2007
Lop7.net
Trang 4- Kiến thức: Học sinh nắm !01 những sự kiện tiêu
biểu trong giai đoạn cuối của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn: chiến thắng Tốt Động, Chúc Động và chiến thắng Chi Lăng - l0* Giang ý nghĩa của sự kiện đó đối với việc kết thúc thắng lợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
-
những chiến thắng oanh liệt của dân tộc ta ở thế kỷ XV
- Kỹ năng: Sử dụng 701 đồ, diễn kiến trận đánh
bằng 701 dồ, đánh giá sự kiện, ý nghĩa quyết định của cuộc chiến tranh
B.
- '01 đồ trận Tốt Động - Chúc Động; Chi Lăng - l0* Giang
C Tiến trình dạy - học.
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra
- Trình bày tóm tắt các chiến thắng của nghĩa quân Lam Sơn từ cuối 1424-1425.?
- Trình bày kế hoạch tiến quân ra Bắc của Lê Lợi ?
- Nêu dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân (1424-1425)?
.3 Bài mới.
Khởi động: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, sau nhiều năm chiến đấu gian lao, trải qua nhiều thử thách, đã =08 sang giai đoạn toàn thắng từ cuối 1426, cuối 1427 Giai
đoạn này diễn ra 0 thế nào, chúng ta tìm hiểu bài…
Giáo viên: trình bày theo
SGK, sử dụng bản đồ thuật diễn
kiến kết hợp đọc dẫn chứng thơ
Nguyễn Trãi
* Học sinh đọc SGK phần
III.1
Diễn giảng: Với mong muốn
giành thế chủ động tiến quân vào
III Khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng …
1 Trận Tốt Động - Chúc Động.(cuối 1426)
* Hoàn cảnh
- 10.1426 p0* Thông cùng năm vạn quân đến
Đông Quan muốn mở cuộc phản công lớn tiêu
Trang 5Thanh Hoá đánh tan bộ chỉ huy
quân sự của ta, nhà Minh cử
p0* Thông tăng thêm 5 vạn
quân kéo vào Đông Quan phối
hợp với quân còn lại 0 chúng
chỉ để 1 701 nhỏ quân ở lại, còn
tập hợp kéo vào Thanh Hoá
Trên !0K tiến quân chúng
tập hợp ở cơ sở tiến đánh Cao Bộ
Ta: Phục binh ở Tốt Động -
Chúc Động
Quân minh lọt vào trận địa
Trận thắng này !01 coi là
trận thắng có ý nghĩa chiến 701
Vì sao coi đây là chiến thắng
có ý nghĩa chiến :J ?
HS thảo luận
GV khái quát: - Làm thay đổi
0* quan giữa ta và địch, làm
thất bại ý đồ chủ động, phản công
của địch
Diễn giảng: trong "Bình Ngô
đại cáo" Nguyễn Trãi đã tổng kết
trận chiến Tốt Động - Chúc Động
bằng câu thơ:
"Ninh Kiều máu chảy thành
sông tanh hôi vạn dặm,
Tốt Động thây chất đầy nơi,
nhơ để ngàn năm"
Trên đã thắng lợi, nghĩa quân
diệt chủ lực của ta để dành thế chủ động
- Ta: Phục binh ở Tốt
Động - Chúc Động
* Diễn biến:
- 11/1426 quân Minh tiến vào Cao Bộ
- Ta từ mọi phía xông vào địch.dồn chúng xuống đầm lầy tiêu diệt
* Kết quả:
- 5 vạn quân địch tử
0*I 1 vạn tên bị bắt sống
- p0* Thông chạy về
Đông Quan
+ ý nghĩa: Làm thay đổi
0* quan lực 701I ý
đồ địch bị thất bại
2 Trận Chi Lăng - LM Giang
a Kế hoạch của ta,
địch
- 10/1427, địch cho 15 vạn viện binh chia làm 2
Lop7.net
Trang 6Lam Sơn vây thành Đông Quan,
giải phóng nhiều châu huyện lân
cận
Giáo viên: trình bày theo SGK
Sử dụng 40* pháp 0K
thuật+ chỉ bản đồ, kết hợp dẫn
chứng thơ Nguyễn Trãi
Kế hoạch của địch:
?
huy nghĩa quân đã làm gì ?
? Tại sao ta lại tập hợp lực
:J diệt việnbinh của Liễu
Thăng ?
HS suy nghĩ trả lời: vì diệt
quân Liễu Thăng là lực 701 lớn
hơn 10 vạn sẽ buộc p0* Thông
đầu hàng
* Giáo viên: dùng 701 đồ
thuật diễn biến
Học sinh: đọc chữ nhỏ "Khi
Liễu Thăng …"
Giáo viên: thuật theo nọi dung
SGK trên bản đồ
Ta do 08 Trần '0 chỉ huy
vừa đánh vừa rút lui nhử địch vào
trận địa
Biết Liễu Thăng bị tử trận,
Mộc Thạch vội rút quân về 08
Sau khi đất 08 !01 giải
phóng, Nguyễn Trãi viết "Bình
Ngô đại cáo" tuyên bố với toàn
dân về việc đánh !01 giặc
đạo từ Trung Quốc kéo vào 08 ta
+ Một đạo do Liễu Thăng chỉ huy từ Quảng Tây xiên vào theo
08 Lạng Sơn
+ Một đạo do Mộc Thạch từ Vân Nam theo
!0K Hà Giang
* Kế hoạch của ta:
Ta tập trung lực 701 nhằm tiêu diệt viện binh của Liễu Thăng Không cho chúng tiến sâu vào nội địa 08 ta
b Diễn biến
- 08/10/1427 Liễu Thăng ào ạt dẫn quân vào biên giới 08 ta đã
bị phục kích và giết ở ải Chi Lăng
- '0* Minh lều thay dẫn quân xuống l0* Giang liên tiếp bị ta phục kích ở Cầu Tram, Phố Cát
c Kết quả.
- Diệt 3 vạn tên địch
- Liễu Thăng, '0* Minh tử trận, hàng vạn
Trang 7Minh(Ngô) của nghĩa quân Lam
Sơn và đó là bản tuyên ngôn độc
lập của 08 Đại Việt ở thế kỷ
XV
Học sinh: đọc "Ngày (0K
tám….hội thề Đông Quan…08
"(-91)
- Tại sao cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giành thắng lợi ?
- Ngoài tinh thần yêu A
đoàn kết của nhân dân, còn
nguyên nhân nào ?
Khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi có ý nghĩa gì ?
* Giáo viên: sơ kết bài học chốt lại kiến thức đã học
tên địch bị giết
- p0* Thông xin hoà, chấp nhận mở hội thề
(10/12/1427)
- 03/01/1428 địch rút quân khỏi 08 ta
3 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử.
* Nguyên nhân:
- Lòng yêu 08I ý chí quyết tâm đánh giặc, tinh thần đoàn kết của nhân dân ta
- @0K lối chiến 701
đúng đắn, sáng tạo của
bộ chỉ huy: Lê Lợi, Nguyễn Trãi
* ý nghĩa:
- Kết thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của phong kiến Minh
- Mở ra thời kỳ phát triển mới của xã hội, đất
08 dân tộc Việt Nam
- thời Lê Sơ
* Củng cố: Câu 1 -2 SGK
* _08 dẫn: - Nắm nội dung bài 19
- Chuẩn bị bài 20
- BT 3, 4, 5, 7, 8 (54-55.SBT)
Bài 20 Nước đại việt thời lê sơ
(1428-1527)
I Tình hình chính trị, quân sự, pháp luật
a Mục tiêu:
Tuần:20-Tiết: 40
NS:19/01/2007
Lop7.net
Trang 8- Kiến thức:Học sinh nắm !01 bộ máy chính quyền
thời Lê Sơ, chính sách đối với quân đội; điểm chính của
bộ luật Hồng Đức
-
của đất 08I có ý thức bảo vệ Tổ quốc
- Kỹ năng: Phát triển khả năng đánh giá tình hình
phát triển chính trị, quan sự, luật pháp ở thời lịch sử Lê Sơ
B
- Bảng phụ sơ đồ bộ máy (nhà 08 chính quyền thời Lê Sơ
- Bảng phụ ý kiến đánh giá về luật Hồng Đức
C Tiến trình dạy - học.
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra
- Thuật lại chiến thắng Chi Lăng - l0* Giang ? nêu ý nghĩa lịch sử ?
- Nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
3 Bài mới.
Khởi động: Sau khi đánh đuổi giặc ngoại xâm ra khỏi biên giới Lê Lợi lên ngoi vua - Nhà Lê bắt tay vào việc
tổ chức lại bộ máy chính quyền, xây dựng quân đội, luật pháp, ổn định tình hình xã hội, phát triển kinh tế
* Bản đồ giới thiệu phạm vi lãnh
thổ quốc gia Đại Việt 0L Lê Sơ
* '01 đồ bộ máy nhà mới
* Phần in nhỏ - SGK
* Học sinh đọc 1 (94)
Sau khi đất 08 hoàn toàn giải
phóng, Lê Lợi lên ngôi Hoàng Đế
Q0 là Lê Thái Tổ) khôi phục lại
quốc hiệu Đại Việt, xây dựng bộ
máy chính quyền
* Bộ máy chính quyền thời Lê
Sơ J thể hiện thế nào ?
- Đứng đầu là ai ?
- Giúp việc cho vua có những
I Tình hình chính trị, quân sự pháp luật
1 Tổ chức bộ máy chính quyền
- Đứng đầu là Vua nắm mọi quyền Giúp vua có các quan lại
Trang 9bộ, cơ quan nào ?
+ học sinh đọc phần chữ nhỏ
(94) giải thích
- 6 bộ thời Lê Thánh Tông: Bộ
lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công
- Đứng đầu mỗi bộ là 01
0
- Các cơ quan chuyên môn ?
giải thích chức năng.
+ Hàn lâu viện: Soạn thảo công
văn
+ Quốc sử viện: Viết sử
+ Ngự sử đài: Can giám vua và
các triều thần
Bộ máy chính quyền địa
! M J chia thế nào ?
Y đạo là gì ?
* Giải thích 13 đạo thừa tuyên
(SGK - 94 chữ nhỏ) có 3 ti:
- Đô Ti: phụ trách an ninh, quân
sự
- Hiến Ti: phục trách thanh tra
quan lại xử án, pháp luật
- Thừa Ti: phụ trách việc hành
chính, thời Lê Sơ - 13 đạo thừa
tuyên
* Quan sát :J đồ Đại
Việt thời Lê Sơ và danh sách 13
đạo thừa tuyên, em thấy có gì khác
Đại Việt thời Trần ?
Học sinh thảo luận
- Có ý kiến cho rằng nhà 08
thời Lê Sơ tập quyền hơn thời Trần ?
Học sinh giải thích tập quyền ?
Sự thống nhất tập trung quyền
hành vào triều đình
- Vậy điều này !01 thể hiện ntn
? trong chính sách thời Lê
đại thần
- ở triều đình có 6 bộ
và một số cơ quan chuyên môn
+ Hàn lâm viện + Quốc sử viện + Ngự sử đại
* Địa 40*
-Thời Lê Thái Tổ: 5
đạo
- Thời Lê Thánh Tông: 13 đạo thừa tuyên
- m08 đạo là phủ, huyện (châu), xã…
- Đứng đầu mỗi đạo
có 3 Ti phụ trách 3 mặt hoạt động:
Đô Ti, Hiền Ti, Thừa
Ti…
Nhà 08
Trung 0* Địa 40*
Vua(trực tiếp chỉ đạo 6 bộLop7.net 13 đạo
Trang 10- Vua trực tiếp nắm mọi quyền
(Vua Lê Thánh Tông bỏ một số
chức vụ cao cấp: Tể 08I đại tổng
quản, hành khiển)
- Vua trực tiếp làm tổng chỉ huy
quân đội quyền lực nhà vua !01
củng cố
- Các cơ quan và chức vụ giúp
việc cho vua ngày càng !01 sắp sếp
quy củ và bổ sung đầy đủ
- Đất 08 !01 chia nhỏ thành
các khu vực hành chính (13 đạo)
- Vậy thời Lê Sơ khác thời Trần
ở chỗ nào ?
- Bộ máy quan lại
- Sự phân chia khu vực hành
chính
Em có nhận xét gì về tổ chức
bộ máy chính quyền thời Lê Sơ ?
- Việc tổ chức bộ máy nhà 08
0 vậy có thuận lợi gì ?
(Dễ dàng quản lí)
+ Về quân đội, nhà Lê tổ chức
thế nào ? so với thời Lý có
điều gì giống, khác ?
Tại sao nói hoàn cảnh lúc đó
chín độ: "Ngụ binh ủ nông" là tối
) ?
- C0K xuyên có giặc ngoại
xâm (sx+cđ)
nhà 08 tập quyền chuyên chế hoàn chỉnh
2 Tổ chức quân đội
- Tổ chức theo chế độ
"Ngụ binh ủ nông"
- Quân đội có 2 bộ phận chính:
+ Quân triều đình + Quân địa 40* bao gồm: bộ binh, thuỷbinh, 01 binh,
kị binh
Trang 111 1
Nhà Lê quan tâm phát triển
quân đội thế nào ?
Học sinh đọc phần chữ nhỏ (96)
phần 2
Em có nhận xét gì về chủ
M của nhà Lê Sơ đối với
lãnh thổ của đất qua đoạn
trích trên?
- Thực thi chính sách vừa 0*I
vừa nhu với kẻ thù
- Đề cao trách nhiệm bảo vệ
thuốc đối với mỗi 0K dân, trừng
trị thích đáng kẻ bán 08
giáo viên sơ kết phần 2
+ HS đọc phần 3(96)
Kết hợp làm nổi bật kiến thức
phần 2
- Vì sao nhà Lê quan tâm đến
luật pháp ?
- Luật pháp thời Lê Sơ so với
thời Lý, Trần thế nào ?
- Giữ gìn kỉ 0* XH
- Ràng buộc ND với CĐPK
triều đình quản lý chặt chẽ
hơn
DG: Lê Thánh Tông ban hành bộ
luật "Quốc triều hình luật" luật
Hồng Đức
Đây là bộ luật lớn nhất, có giá trị
nhất của thời PK 08 ta
Nội dung bộ luật thế nào ?
- Khi đánh giá về bộ luật Hồng
Đức có một số ý kiểu khác nhau.
* Giáo viên treo bảng phụ ghi 1
số ý kiến (phụ lục II) Học sinh nhận
xét nêu ý kiến
Luật Hồng Đức có điểm gì tiến
bộ ?
(Quyền lợi, địa vị của phụ nữ
!01 tôn trọng)
- Luyện tập vĩ nghệ, chiến trận
- Biên giới bố trí quân đội mạnh canh phòng
3 Luật pháp
- Lê Thánh Tông ban hành luật Hồng Đức
+ Bảo vệ quyền lợi của vua, hoàng tộc, quan lại, giai cấp thống trị, địa chủ phong kiến
+ Bảo vệ chủ quyền quốc gia; khuyến khích phát triển kinh
tế, giữ gìn truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ một số quyền lợi của phụ nữ
Lop7.net