I/- Mục tiêu : • Học sinh biết cách tìm mẫu thức chung sau khi đã phân tích các mẫu thành nhân tử.. Nhận biết được nhân tử chung trong trường hợp có những nhân tử đối nhau và biết cách đ
Trang 1
t105 G v : Võ thị Thiên Hương Ngày soạn :
Tiết : 2 7 Ngày dạy :
I/- Mục tiêu : • Học sinh biết cách tìm mẫu thức chung sau khi đã phân tích các mẫu thành nhân tử Nhận biết được nhân tử chung trong trường hợp có những nhân tử đối nhau và biết cách đổi dấu để tạo được mẫu thức chung • Học sinh nắm quy trình quy đồng mẫu thức và biết cách tìm nhân tử phụ II/- Chuẩn bị :
* Giáo viên : - Bảng phụ, phấn màu * Học sinh : - Dụng cụ học tập Bảng nhóm III/- Tiến trình : * Phương pháp : Vấn đáp để phát hiện và giải quyết vấn đề, kết hợp với thực hành theo hoạt động cá nhân hoặc nhóm
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG BỔ SUNG HĐ 1 : Quy đồng mẫu thức (8 phút) - Tương tự cộng và trừ phân số, để làm tính cộng và trừ phân thức ta phải cần biết quy đồng mẫu thức nhiều phân thức, tức là biến những phân thức đã cho thành những phân thức có cùng mẫu VD : Cho hai phân thức 1 ; 1 x y x y + − Hãy dùng tính chất cơ bản để biến đổi chúng thành 2 phân thức có cùng mẫu thức - Cách làm trên gọi là quy đồng mẫu thức nhiều phân thức Vậy quy đồng mẫu thức nhiều phân thức nghĩa là gì - Gv giới thiệu ký hiệu mẫu thức chung : MTC - Một hs lên bảng , còn lại làm vào tập ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2 2 2 2 1 1 1 1 x y x y x y x y x y x y x y x y x y x y x y x y − − = = + + − − + + = = − − + − - Hs lớp nhận xét bài làm của bạn - Quy đồng mẫu thức nhiều phân thức là biến đổi các phân thức đã cho thành những phân thức mới có cùng mẫu thức và lần lượt bằng các phân thức đã cho
Trang 2
- Để quy đồng mẫu thức chung của
nhiều phân thức ta làm thế nào ?
t106
HĐ 2 : Mẫu thức chung (12 phút)
- Ở ví dụ trên mẫu thức chung của
;
x y x y + − là bao nhiêu ?
- Nhận xét gì về mẫu thức chung đó với
các mẫu thức của mỗi phân thức ?
- Gv yêu cầu hs làm ? 1
- Quan sát các mẫu thức của các phân
thức đã cho là 6x2yz và 2xy3 và MTC:
12x 2y3z em có nhận xét gì ?
- Ví dụ để quy đồng mẫu thúc hai phân
4 x − + 8 x 4 6 x − 6 x ta tìm MTC
như thế nào ?
- Gv đưa bảng phụ yêu cầu hs điền ô
trống
Nhân tử bằng số
Mẫu thức
4x2- 8x+4 =4(x-1)2 4
Mẫu thức
6x2- 6x = 6x (x -1) 6
- Hs : MTC là (x-y) (x+y)
- MTC là một tích chia hết cho mẫu thức của mỗi phân thức đã cho
- Có thể chọn MTC = 12x2y3z
- Hs nêu nhận xét : Hệ số của mẫu thức chung là BCNN của các hệ số thuộc các mẫu thức riêng.
Các thừa số có trong các mẫu thức đều có trong MTC, mỗi thừa số lấy với số mũ lớn nhất
- Phân tích các mẫu thức thành nhân tử
- Chọn một tích có thể chia hết cho mỗi mẫu thức của các phân thức đã cho
Lũy thừa của x Lũy thừa của (x -1) (x -1) 2
x (x -1)
1 Mẫu thức chung :
1) Ví dụ:
;
x y x y + − có MTC là (x-y) (x+y)
2) Kết luận :
- Hệ số của MTC là BCNN của các
hệ số thuộc các mẫu thức riêng.
- Các thừa số có trong các mẫu thức đều có trong mẫu thức chung , mỗi thừa số lấy với số mũ lớn nhất
Trang 3
MTC 12
12x (x -1)2 BCNN (4 ; 6)
-Vậy khi quy đồng mẫu thức nhiều
phân thức ta làm thế nào ?
x (x -1) 2
- Hs đọc nhận xét trang 42 SGK
t107
HĐ 3 : Quy đồng mẫu thức (15 phút)
- Cho hai phân số 1 5 ;
6 8 , nêu các bước quy đồng mẫu các phân số trên ?
-Tìm MSC = BCNN ( 6 ; 8) =24
-Tìm thừa số phụ bằng cách lấy MSC chia cho từng mẫu riêng
1
6 có TSP là 4 ( 24: 6 = 4 )
5
8 có TSP là 3 (24: 8 = 3) Nhân cả tử và mẫu của mỗi phân số cho TSP tương ứng
2 Quy đồng mẫu thức :
Trang 4
- Để quy đồng mẫu thức nhiều phân
thức ta cũng tiến hành qua hai bước
tương tự
- Gv nêu ví dụ 2 trang 42 SGK
- Ở phầøn trên ta đã tìm được MTC của
2 phân thức là biểu thức nào ?
- Hãy tìm nhân tử phụ bằng cách chia
MTC cho mẫu của từng phân thức
- Nhân cả tử và mẫu của mỗi phân
thức với nhân tử phụ tương ứng ?
- Gv hướng dẫn cách trình bày
- Qua ví dụ trên hãy cho biết muốn
QĐMT nhiều phân thức ta làm thế nào
- Gv yêu cầu hs làm ?2 và ?3 SGK
bằng cách họat động nhóm lưu ý hs
cách trình bày.
- Gv cho hai nhóm lên bảng sửa bài
- MTC : 12x (x -1)2
- 12x (x -1)2 : 4 (x -1)2 = 3x Nhân tử phụ của ( )2
1
4 x − 1 là 3x
12x (x -1)2 : 6x (x -1) = 2 (x – 1) Nhân tử phụ của 6 x x ( 5 − 1 ) là 2(x -1)
- Hs nêu 3 bước trong nhận xét trang 42 SGK và ghi vào vở
- Nửa lớp làm ?2
- Hs hoạt động nhóm trong 3’
2
;
x
⇒
- Nửa lớp làm ?3
2
;
5 10 2
;
−
⇒
(tương tự ?2 )
- Đại diện nhóm trình bày , cả lớp nhận xét.
VD: Quy đồng mẫu thức hai phân
4 x − + 8 x 4 6 x − 6 x
;
⇒
−
−
* MTC : 12x ( x-1)2
5
Nhận xét:
Muốn quy đồng mẫu thức nhiều phân thức ta làm như sau :
- Phân tích các mẫu thức thành nhân tử rồi tìm mẫu thức chung
- Tìm nhân tử phụ của mỗi phân thức
- Nhân cả tử và mẫu của mỗi phân thức với nhân tử phụ tương ứng
Trang 5
- Gv nhận xét đánh giá bài làm của
vài nhóm bên dưới
t108
HĐ 4 : Bài toán áp dụng (8 phút)
- Gv yêu cầu hs nhắc lại tóm tắt :
Cách tìm MTC
Các bước QĐMT nhiều phân thức
- Bài tập trang 17 trang 43 SGK
( gv đưa đề bài trên bảng phụ)
- Yêu cầu hs giải thích
- Một hs đọc lại đề bài
- Cả 2 bạn đều đúng : Tuấn tìm MTC theo SGK Lan rút gọn phân thức rồi quy đồng :
3 Bài toán áp dụng :
(SGK )
Trang 6
- Theo em chọn cách nào ? Vì sao ?
2
2
x x
+
- Chọn cách Lan vì MTC đơn giản hơn.
* Chú ý : Trước khi quy đồng nên rút
gọn phân thức nếu có thể
IV/- Hướng dẫn về nhà : (2 phút)
- Nắm vững cách quy đồng mẫu thức
- Bài tập về nhà số 14, 15 ,16, 18 trang 43 SGK và số 13 trang 18 SBT Tiết sau luyện tập
V/- Rút kinh nghiệm :