• Họcsinh hiểu được mặt cắt của hình cầu bởi một mặt phẳng luôn luôn là một hình tròn.. • Nắm chắc công thức tính diện tích mặt cầu, thấy được ứng dụng thực tế của hình cầu.. HOẠT ĐỘNG C
Trang 1
h245 G v : Võ Thị Thiên Hương Ngày soạn :
Tiết : 6 4
Ngày dạy :
I/- Mục tiêu :
• Học sinh nắm vững các khái niệm về hình cầu: tâm, bán kính, đuờng kính,, đ.tròn lớn, mặt cầu • Họcsinh hiểu được mặt cắt của hình cầu bởi một mặt phẳng luôn luôn là một hình tròn • Nắm chắc công thức tính diện tích mặt cầu, thấy được ứng dụng thực tế của hình cầu II/- Chuẩn bị :
* Giáo viên : - Đồ dùng dạy học Bảng phụ ghi đề bài tập, tranh vẽ h.103, 104, 105, 112 SGK và mô hình các mặt cắt của hình cầu * Học sinh : - Thực hiện dặn dò của gv ở tiết trước Thước thẳng, compa, bảng nhóm, máy tính bỏ túi III/- Tiến trình : * Phương pháp : Vấn đáp để phát hiện và giải quyết vấn đề theo hoạt động cá nhân hoặc nhóm.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG BỔ SUNG HĐ 1 : Hình cầu (18 phút) - Khi quay một hình chữ nhật một vòng quanh một cạnh cố định, ta được hình gì ? - Khi quay một tam giác vuông một vòng quanh một cạnh góc vuông cố định, ta được hình gì ? Bây giờ, nếu ta quay một nửa hình tròn tâm O một vòng quanh đường kính AB cố định, ta sẽ được một hình cầu Gv đưa hình 87 trang 114 SGK trên bảng để giới thiệu : .Nửa đường tròn trong phép quay nói trên tạo nên mặt cầu
Điểm O đgl tâm, R là bán kính của - Ta được một hình trụ - Ta được một hình nón - Hs nghe gv trình bày và quan sát đối chiếu với SGK - Hs quan sát vật hình cầu mang theo và 1 Hình cầụ :
mặt cầu tâm A
B
( SGK )
.
Trang 2
hìng cầu hay mặt cầu
- Gv yêu cầu hs lấy VD về hình cầu
- Gv dùng mô hình hình cầu bị cắt bởi
một mặt phẳng cho hs quan sát và hỏi
Khi cắt hình cầu bởi một mặt phẳng
thì mặt cắt là hình gì ?
- Gv yêu cầu hs thực hiện ?1
- Gv yêu cầu hs đọc nhận xét trang
122 SGK và chú ý cho hs thế nào là
đường tròn lớn
- Gv đưa quả địa cầu và hình 112 trang
127 SGK giới thiệu cho hs : Trái đất
được xem như một hình cầu, đ.xích đạo
là một đ.tròn lớn
- Gv hướng dẫn hs nội dung cơ bản
của bài đọc thêm “ Vị trí của một
điểm trên mặt cầu – Tọa dộ địa lí “
Vĩ tuyến, xích đạo (vĩ tuyến gốc),
bán cầu Bắc, bán cầu Nam
Số đo ·MON là vĩ độ của K
Vòng kinh tuyến, kinh tuyến, kinh
tuyến gốc, bán cầu Đông, bán cầu Tây
Số đo ·MOH là kinh độ của K
VD : Tọa độ địa lí của Hà Nội là
105 o 28’ Đông (kinh độ)
20 o 01’ Bắc (vĩ độ)
lên điền vào chỗ trống trên hình vẽ
- VD như quả bóng, viên bi, quả địa cầu,
- Hs trả lời ?1 và điền vào bảng ::
Khi cắt một hình trụ hoặc một hình cầu bởi một mặt phẳng vuông góc với trục,
ta được mặt cắt đều là hình tròn
Hình
Hình tròn bán kính < R không
- Một hs đọc nhận xét trang 122 SGK đài thiên văn Greenwich
vĩ tuyến kinh tuyến B bắc bán cầu gốc
bán cầu bán cầu Tây Đông
T O Đ
kinh tuyến
xích đạo
nam bán cầu N (vĩ tuyến gốc)
- Khi cắt hình cầu bởi một mặt phẳng thì mặt cắt là một hình tròn
Hình cầu không có có
h246
Trang 3
h247
HĐ 2 : Diện tích mặt cầu (10 phút)
- Ở lớp dưới, ta đã biết công thức tính
diện tích mặt cầu như thế nào ?
- Ta có R 2π chính là gì ?
- Hs nêu công thức như SGK Diện tích mặt cầu :
S mặt cầu =4R 2π
hoặc S mặt cầu = (2R) 2π = d 2π
- R 2πlà diện tích hình tròn lớn của
2 Diện tích mặt cầu :
Diện tích mặt cầu được tính bởi
.
Trang 4- Để dễ nhớ công thức tính diện tích
mặt cầu, ta hãy xác định mối liên hệ
giữa diện tích mặt cầu và diện tích
hình tròn lớn của hình cầu ?
- Cho hs làm hai VD
hình cầu
- Diện tích mặt cầu gấp 4 lần diện tích hình tròn lớn của hình cầu
- Hai hs lần lượt đọc đề bài và nêu cách tính cho gv ghi bảng
công thức : S mặt cầu =4R 2π
hay S mặt cầu = d 2π
Trong đó R : bán kính hình cầu
d : đường kính hình cầu
VD1 : Tính diện tích mặt cầu có đường kính 42cm
Giải
S mặt cầu = 4R 2π = 42 2 π
= 1764π(cm 2 ) VD2 : S mặt cầu = 36 (cm 2 ) Tính đường kính của một mặt cầu thứ hai có diện tích gấp ba lần diện tích mặt cầu này ?
Giải Diện tích mặt cầu thứ hai là :
36 3 = 108 (cm 2 )
Ta có : S mặt cầu = d 2π
34,39 3,14
mat cau
S d
π−
⇒ ≈d 5,86 (cm)
.
Trang 5
HĐ 3 : Luyện tập (15 phút)
- Bài tập 31 trang 124 SGK
(gv đưa đề bài trên bảng)
- Gv yêu cầu nửa lớp tính 2 ô đầu, nửa
lớp tính 2 ô kế tiếp
- Bài tập 32 trang 125 SGK
(gv đưa đề bài và hình vẽ trên bảng)
Tính diện tích bề mặt của khối gỗ còn
lại sau khi khoét rỗng hai nửa hình cầu
.
- Gv cho hs hoạt động nhóm mỗi bàn
trong 5’ với các yêu cầu :
Nêu cách tính
Tính diện tích bề mặt của khối gỗ
còn lại
- Gv kiểm tra hoạt động của hs Sau 5’,
gv chọn ra khỏang 4 bài làm đặc trưng
đưa trên bảng cho lớp nhận xét
- Bài tập 32 trang 125 SGK
(gv đưa đề bài trên bảng)
- Hs lớp độc lập làm bài, hai hs cầm máy tính lên điền vào bảng :
Bán kính
Diện tích
2 484,37dm 2
- Hs lớp đối chiếu kết quả
- Một hs đọc đề bài
2r
- Hs thực hiện theo yêu cầu của gv
- Hs lớp nhận xét bài làm của các nhóm và sửa bài
- Hs đọc đề bài và lên bảng trình bày
0,283m 100km 1,006m 2 125663,7km 2
- Bài tập 32 trang 125 SGK
Diện tích bề mặt của khối gỗ còn lại bằng diện tích xung quanh của hình trụ cộng cho diện tích hai mặt bán cầu
Diện tích xung quanh của hình trụ là :
S xq trụ = 2rπh =2r.π.2r = 4r 2π
Diện tích hai mặt bán cầu là diện tích mặt cầu ::
S mặt cầu = 4r 2π
Diện tích bề mặt của khối gỗ còn lại là : 4r 2π + 4r 2π= 8r 2π
- Bài tập 32 trang 125 SGK
Diện tích mặt kinh khí cầu đó là :
S = πd 2 ≈ 3,14 11 2
≈ 380 (m 2 )
h248 , , , .
, , , .
, , , .
Trang 6
, , , .
IV/- Hướng dẫn về nhà : (2 phút)
- Nắm vững các khái niệm về hình cầu và công thức tính S mặt cầu
- Bài tập về nhà số 33 trang 125 SGK (làm 3 dòng trên) và số 27, 28, 29 trang 128, 129 SBT V/- Rút kinh nghiệm :
