Giáo án môn Ngữ văn 7 - Năm 201 - 2012 - Tuần 6

mục tiêu cần đạt * Gióp HS: - Hiểu các đặc điểm của bài văn biểu cảm, đánh giá và biết làm loại văn bản này - Hiểu được đặc điểm và phương thức biẻu cảm là thường mượn cảnh vật, đồ vật, [r]

Tuần 6

Ngày soạn: …./ …./2011

Ngày dạy: …./ … /2011

tiết 21: - bài ca côn sơn

- Hướng dẫn đọc thên: Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra

a mục đích cần đạt

Giúp HS:

Sơn

b tổ chức các hoạt động dạy – học

1 ổn định lớp

2 Bài cũ:

Phò Giá về kinh”

Dẫn vào bài:

với Côn Sơn Kiếp Bạc (Nơi Nguyễn Trãi ở ẩn) thì chúng ta vẫn có cơ hội đến với thơ

ông

hoạt động của gv và hs nội dung cần đạt

Nêu sự hiểu biết của em về tác giả?

? Cho biết hoàn cảnh ra đời của văn bản?

giọng nhẹ nhàng, trong sáng Câu bát

giọng diễn cảm, đọc chậm, diễn tả tâm

vật

Xác định thể thơ? Nhân vật trữ tình? đối

I tìm hiểu chung

1 Tác giả: Nguyễn Trãi ( 1380- 1442) là

nhà chính trị, nhà ngoại giao, quân sự tài ba; nhà thơ lớn của dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới

2 Văn bản

Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh tác giả cáo quan về ở ẩn tại Côn Sơn

3 Đọc

4 Cấu trúc văn bản

- Thể loại : Thơ trữ tình tình: Côn Sơn

? Xác định thể thơ? Cấu trúc của thể thơ

đó?

sóng đôi: cảnh vật và ta

- Thể thơ : lục bát ( 6/8) Câu lục trên gồm cuối của câu 6 vấn với chữ thứ 6 của câu 8

- Cảnh vật // ta + Có đá rêu phơi // Ta ngồi trên đá + Có bóng trúc râm // Ta lên ta nằm

II Tìm hiểu nội dung văn bản

nào?

? Nét tiêu biểu nào của cảnh vật Côn Sơn

? Có gì độc đáo trong việc miêu tả của tác

giả về Côn Sơn?

? Từ đây, em có thể hình dung cảnh vật

suối, đá thông, trúc ?

? Đại từ “ ta” lặp lại trong lời thơ đó có ý

nghĩa gì?

? Cách sự dụng từ ngữ của tác giả có gì

đáng chú ý?

Tác dụng của việc sự dụng từ ngữ đó?

? Sở thích đó phản ánh nhu cầu nào của

nhà thơ ?

a) Cảnh vật Côn Sơn

- Côn Sơn suối chảy rì rầm / Có đá rêu

Trong rừng có bóng trúc râm

- Nét tiêu biểu của cảnh vật là: suối, đá, trúc, thông

- Tả suối bằng âm thanh

- Tả đá bằng màu rêu

cao , yên tĩnh

b) Hình ảnh con người giữa cảnh vật Côn Sơn.

Tìm nơi bóng mát ta lên ta ngồi Trong màu xanh mát

- Lặp đại từ “ ta” nhằm nhấn mạnh sự có mặt của tác giả ở khắp mọi nơi đẹp của

- NT: Dùng nhiều động từ: nghe ngồi, nằm, ngâm

Biểu thị sở thích về đời sống tinh thần của nhà thơ

mát cho tâm hồn

III tổng kết

trong bài thơ?

1 Nghệ thuật:

sử dụng khéo léo, hình ảnh so sánh độc đáo

2 ND:

Đoan thơ cho thấy sự giao hoà giữa thiên

thể hiện nhân của thanh cao, tâm hồn thi sĩ của tác giả

Hướng dẫn đọc thên: Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra - Đọc, tìm hiểu chú thích (SGK) - Tìm hiểu nội dung bằng cách trả lời câu hỏi trong SGK (Phần đọc – hiểu văn bản) * Củng cố: GV Khái quát nội dung bài học * Dăn dò: HS soạn bài: “Côn Sơn ca” * Rút kinh nghiệm giờ dạy: ……….……….

………

………

………

======================== Ngày soạn: …./ …./2011 Ngày dạy: …./ … /2011

tiết 22: từ hán việt

(tiếp theo )

a mục tiêu cần đạt

Giúp HS:

- Có ý thức sự dụng từ Hán Việt đúng nghĩa, đúng sắc thái, phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, trách lạm dụng từ Hán Việt

b tổ chức các hoạt động dạy – học

1 ổn định lớp

2 Bài cũ:

? Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt là gì? Có mấy loại từ Hán Việt ? Cho ví dụ minh hoạ

3 Bài mới

hoạt động của gv và hs nội dung cần đạt

? Tìm một số từ Hán Việt và từ Thuần Việt

đồng nghĩa với nhau

? Ngoài việc giống nhau về mặt nội dung,

chúng còn có gì khác nhau?

* GV cho HS đọc Mục 1a SGK

Tại sao các câu văn ở mục 1a dùng từ Hán

Việt in nghiêng mà không dùng từ thuần Việt?

* GV cho HS đọc mục 1b SGK

nào?

GV: Cho HS phân tích các VD trong SGK

? Tìm các từ Hán Việt ở VD trên? Các từ đó

từ Hán Việt?

I sự dụng từ Hán Việt để tạo sắc thái biểu cảm

1 Sử dụng từ Hán Việt để tạo sắc thái biểu cảm.

Một số từ Hán Việt và thuần Việt đồng nghĩa với nhau

Phụ nữ = đàn bà; Nhi đồng = Trẻ em

Phu nhân = vợ Từ trần = chết

- Nó có sự khác nhau về sắc thái biểu cảm

* Bài tập 1a SGK

Dùng từ Hán Việt : phụ nữ, để tạo sắc thái biểu cảm, trang trọng , tránh thô thiện

* Giải nghĩa các từ sau:

- Kinh đô: Nơi vua ở

- Yết kiến : Xin ý kiến

Các từ ngữ này chỉ dùng trong xã hội phong kiến

Để tạo sắc thái cổ kính của lịch sử phù

* Ghi nhớ : SGK

2 Không nên lạm dụng từ Hán Việt

* Xét VD :

a) - Ngày mai lớp 7A lên núi lao động Ngày mai lớp 7A lên sơn lao động b) – Là HS , chúng ta phải tôn trọng thầy cô giáo

- Các từ Hán Việt:

Các từ đó dùng không phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp Không cân thiết > Câu

Khi dùng từ ngữ, phải tuỳ vào hoàn cảnh giao tiếp để sự dụng Đặc biệt khi tạo sắc thái biểu cảm, trang trọng thì mới dùng từ Hán Việt

II Luyện tập

Bài 1:

Chọn từ ngữ điền vào chỗ trống

Chọn theo thứ tự: mẹ, thân mẫu, phu nhân , vợ, sắp chết, lúc lâm chung, lời giáo

huấn, nghe lời dạy bảo

Bài 2

* Củng cố: GV Khái quát nội dung bài học

* Dăn dò: HS soạn bài: “Đặc điểnm của văn biểu cảm”

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ……….……….

………

………

………

======================== Ngày soạn: …./ …./2011 Ngày dạy: …./ … /2011

Tiết 23 : đặc điểm của văn biểu cảm

A mục tiêu cần đạt

* Giúp HS:

- Hiểu các đặc điểm của bài văn biểu cảm, đánh giá và biết làm loại văn bản này

b tổ chức các hoạt động dạy – học

1 ổn định lớp

2 Bài cũ:

? Văn bản biểu cảm là gì?

hoạt động của gv và hs nội dung cần đạt

I Phân biệt văn miêu tả và văn biểu cảm

ở lớp 6 các em đã tìm hiểu về văn miêu tả

Nhắc lại khái niệm của thể loại này?

1 Phân biệt văn miêu tả và văn biểu cảm

a) Văn miêu tả: Là loại văn bản giúp

điểm, tình cảm nổi bật của sự vật, sự việc,

? Thế nào là văn biểu cảm

*KL: Văn miêu tả có nhiệm vụ tái hiện

mắt

nghe để họ đồng cảm

nghe

2 Văn biểu cảm: là văn bản không miêu

tả hay kể chuyện thuần tuý mà chủ yếu

II đặc điểm của văn biểu cảm

trả lời câu hỏi

gì?

? MĐ của việc nêu phẩm chất?

Để biểu đạt tình cảm đó, T/g văn bản đã

? ở đây, tác giả có tập trung miêu tả tấm

nhau?

? Phần TB đã nêu lên những ý gì?

? T/c và sự đánh giá của tác giả trong bài

văn bản?

GV cho HS đọc đoạn văn của nhà văn

1 Đọc đoan văn và trả lời câu hỏi

a) Văn bản “ Tấm Gương”

trung thực, khách quan, ghét thói xu nịnh, dối trá

thật đau buồn, cay đắng)

sự dối trá

để thể hiện suy nghĩ của mình và sự đánh giá

cảm của mình về thái độ đúng đắn

* Bố cục: 3 phần

Phần MB và KB có quan hệ khăng khít với nhau, nó luôn thống nhất, đánh giá chung một vấn đề

đức tính trung thực

- T/c và sự đánh giá , rõ ràng , chân thực không thể bác bỏ

Tạo nên giá trị của bài văn

b) Đọc đoạn văn của Nguyên Hồng

Nguyên Hồng

Đoạn văn biểu hiện tình cảm gì ?

Dấu hiệu giúp em khẳng định vấn đề trên

là gì?

HS nhắc lại đặc điểm của văn biểu cảm

GV tổng kết thành phần ghi nhớ

- Biểu hiện tình cảm cô đơn, cầu mong sự

đồng cảm và giúp đỡ Tình cảm biểu hiện trực tiếp

- Dấu hiệu nhận biết: Thông qua lời kêu gọi tha thiết: Mẹ ơi!

- Lời than: Con khổ quá mẹ ơi!

* Ghi nhớ: SGK

* Mỗi bài văn biểu cảm tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu

lộ trực tiếp những nỗi niềm, cảm xúc phần: MB, TB, KB

III luyện tập

Văn bản “ Hoa học trò”

* Củng cố: GV Khái quát nội dung bài học

* Dăn dò: HS soạn bài: “Côn Sơn ca”

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ……….……….

………

………

………

======================== Ngày soạn: …./ …./2011 Ngày dạy: …./ … /2011

tiết 24: đề văn biểu cảm và cách làm

bài văn biểu cảm

a mục đích cần đạt.

Giúp HS :

- Rèn luyện kỹ năng phân tích đề và lập dàn ý bài văn biểu cảm

b tổ chức các hoạt động dạy học

1 ổn định lớp

2 Bài Cũ:

? Phân biệt văn miêu tả và văn biểu cảm ? Vẽ sơ đồ so sánh giữa văn miêu tả và văn biểu

cảm

hoạt động của GV và hs nội dung cần đạt

GV cho HS đọc các đề văn biểu cảm trong

SGK

? MĐ của việc miêu tả đó để làm gì?

I Đề văn biểu cảm và các bước làm bài văn biểu cảm

1 Đề văn biểu cảm

Đề a) Cánh đồng quê hương

- Bày tỏ những suy nghĩ, tình cảm về cánh

hào

Đề b) Cảm nghĩ đêm trung thu

- Mục đích: Bày tỏ những suy nghĩ và tình

? Qua việc tìm hiểu trên, em hãy nhận xét

cấu trúc của đề văn biểu cảm?

* Lưu ý

hợp, đề văn biểu cảm chỉ nêu chung, buộc

? Để tạo lập thành văn bản cho đề này,

? Đề này yêu cầu vấn đề gì?

làm mấy phần? Tên gọi của từng phần?

2 Các bước làm bài văn biểu cảm

Cho đề văn: Cảm nghĩ về nụ cười của

người mẹ

=> Để tạo thànnh văn bản cho đề văn này

- Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý

Đề yêu cầu: Phát biểu cảm xúc và suy nghĩ

- Bước 2: Lập dàn ý và xây dựng bố cục

*Bố cục gồm 3 phần

? Để bài văn đạt hiệu quả, trong quá trình

GV: Giảng mở rộng các ý

+ TB: Nêu các biểu hiện, sắc thái, nụ

+ KB: Cảm nhận về nụ cời của mẹ

- Bước 3 : Viết bài

bài văn hoàn chỉnh

khác ( miêu tả, tự sự, nghị luận) Biết sự dụng các biện pháp nghệ thuật

đặc sắc( So sánh, nhân hoá ẩn dụ, điệp ngữ )

Câu văn phải có sự biến hoá linh hoạt( có câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cảm, câu cầu khiến, câu ngắn, câu dài )

Lời văn phải có cảm xúc với vốn từ ngữ giàu hình ảnh, giùa sức gợi cảm

- Bước 4: Sửa bài.

* Ghi nhớ (SGK)

II Luyện tập

2

* Củng cố: GV Khái quát nội dung bài học

* Dăn dò: HS soạn bài: “Côn Sơn ca”

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ……….……….

………

………

========================