Giáo án Tuần 26 Lớp 5

Phần lớn các thiết bị sử dụng năng lượng điện đều được dùng để phục vụ những nhu cầu sống hàng ngày của con người như: chiếu sáng – các loại đèn, đốt nóng - bếp, lò sấy, lò sưởi…; chạy m[r]

Bài 43 SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG CHẤT ĐỐT ( tiếp )

I MỤC TIÊU

Sau giờ học, HS biết:

_ Nắm chắc tác dụng của một số loại chất đốt

_ Nêu được một số cách sử dụng an toàn và tiết kiệm các loại chất đốt

_ Có ý thức sử dụng an toàn và tiết kiệm các loại chất đốt

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

_ Hình ảnh trang 88, 89

_ Các tranh ảnh sưu tầm khác

_ Lọ hoa giấy gài thăm câu hỏi để chơi trò hái hoa dân chủ và một số quà

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG DẠY HOẠT ĐỘNG HỌC

I Kiểm tra bài cũ

_ GV hỏi: Năng lượng chất đốt được

sử dụng trong cuộc sống thế nào?

II Giới thiệu

_ GV giới thiệu bài

_ GV ghi tên bài

III Hoạt động 1: Thảo luận về sử

dụng an toàn và tiết kiệm chất đốt

1 GV nêu yêu cầu

2 Tổ chức:

_ GV yêu cầu HS triển khai nhóm

3 Trình bày:

_ GV treo ảnh minh họa 9, 10, 11, 12

trang 88, 89 lên bảng, yêu cầu HS

chỉ bảng và trả lời từng phần thảo

luận

Câu 1: Tại sao không nên chặt cây

bừa bãi để lấy củi đun, đốt than? (

hình ảnh minh họa: rừng bị tàn phá

→ lũ lụt, đất đai khô cằn…)

Câu 2: Than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên

có phải là các nguồn năng lượng vô

tận không? Kể tên một số nguồn

năng lượng khác có thể thay thế

chúng

_ HS mở sgk trang 88, ghi tên bài

_ HS Lắng nghe yêu cầu của GV

_ Các tổ thảo luận nhóm các vấn đề được đề cập

_ HS dừng việc thảo luận và chuẩn bị lên trình bày

_ Đại diện các nhóm lên trình bày từng ý GV nêu

_ HS trả lời

( Hình một số mỏ than đã qua khai

thác, trông tan hoang…)

Câu 3: Bạn và gia đình bạn có thể

làm gì để tránh lãng phí chất đốt?

( Hình 9, 10, 11, 12…)

Hỏi thêm: Vì sao tắt đường lại gây

lãng phí xăng dầu?

4 Kết luận:

_ GV nói: Chặt cây bừa bãi để lấy

củi đun, đốt than sẽ làm ảnh hưởng

đến tài nguyên rừng, đến môi trường

Hiện nay, các nguồn năng lượng này

đang có nguy cơ cạn kiệt do việc

khai thác và sử dụng của con người

Con người đang tìm kiếm các nguồn

năng lượng mặt trời, nước chảy…

IV Hoạt động 2: Trò chơi “hái hoa

dân chủ”

1.Nêu nhiệm vụ:

2.Tổ chức:

_ GV đưa ra lọ hoa và những phần

quà đã chuẩn bị rồi mời HS tham gia

chơi

Cụ thể:

Câu 1: Nêu ví dụ về sự lãng phí chất

đốt

Câu 2: Tại sao cần phải sử dụng năng

lượng một cách tiết kiệm, chống lãng

phí?

Câu 3: Nêu ít nhất 3 việc làm thể

hiện sự tiết kiệm, chống lãng phí chất

đốt ở gia đình bạn

Câu 4: Gia đình bạn đang sử dụng

chất đốt gì?

Câu 5: Khi sử dụng chất đốt, có thể

gặp phải những nguy hiểm gì?

Câu 6: Cần phải làm gì để phòng

tránh các tai nạn có thể xảy ra khi sử

dụng chất đốt trong sinh hoạt?

Câu 7: Tác hại của việc sử dụng chất

_ HS lắng nghe luật chơi

_ HS xung phong lên hái hoa chọn câu trả lời

_ HS trả lời

đốt đối với môi trường không khí là

gì?

Câu 8: Các biện pháp nào có thể hạn

chế được những tác hại do sử dụng

chất đốt gây ra?

3.Kết luận:

_ GV nêu: Chất đốt cung cấp một

nguồn năng lượng lớn duy trì các

hoạt động hàng ngày của con người

Đó không phải là nguồn năng lượng

vô tận

V Hoạt động 3: Tổng kết bài học và

dặn dò

1.Tổng kết:

_ GV hỏi: Chất đốt cung cấp năng

lượng cho con người trong những

hoạt động nào?

→ GV tổng kết: Chất đốt bị đốt cháy

sẽ cung cấp năng lượng cho con

người để đun nóng, thắp sáng, chạy

máy, sản xuất ra điện…Cần tránh

lãng phí và đảm bảo an toàn khi sử

dụng chất đốt

2.Dặn dò:

_ GV dặn HS chuẩn bị bài sau:

+ Xem bài 44 (trang90)

+ Chuẩn bị tranh ảnh về sử dụng

năng lượng nước chảy

- HS trả lời

Bài 44: SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG GIÓ VÀ NĂNG LƯỢNG

NƯỚC CHẢY

I MỤC TIÊU

Sau giờ học, HS biết:

_ Trình bày được tác dụng của năng lượng gió, năng lượng nước chảy trong

tự nhiên

_ Kể được những thành tựu trong việc khai thác để sử dụng năng lượng gió cũng như năng lượng nước chảy của con người

_ Có ý thức sử dụng các loại năng lượng tự nhiên này để thay thế cho loại năng lượng chất đốt

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1.Hình ảnh trang 90, 91

2.Các tranh ảnh sưu tầm khác

3.Mô hình tuốc bin hoặc bánh xe nước

4.Bảng phụ ghi sẵn câu hỏi thảo luận và bảng phụ cho mỗi nhóm

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG DẠY HOẠT ĐỘNG HỌC

GV hỏi:

_ Năng lượng chất đốt khi được sử

dụng có thể gây ra những tác hại gì

cần chú ý?

_ Chúng ta cần lưu ý gì khi sử dụng

chất đốt trong sinh hoạt?

II Giới thiệu

_ GV giới thiệu bài

_ GV ghi tên bài

III Hoạt động 1: thảo luận tìm hiểu

về năng lượng gió

1 GV nêu yêu cầu

2 Tổ chức:

GV đưa bảng phụ ghi nội dung thảo

luận và treo tranh ảnh minh họa lên

bảng Câu hỏi thảo luận:

Câu 1: Vì sao có gió? Nêu một số tác

dụng của năng lượng gió trong tự

nhiên

Câu 2: Con người sử dụng năng

lượng gió trong những việc gì? Liên

_ HS trả lời

_ HS lắng nghe _ HS giở sgk trang 90, ghi tên bài

_ Các tổ thảo luận

hệ thực tế ở địa phương.

3 Trình bày

_ GV yêu cầu mỗi HS đại diện nhóm

lên chỉ bảng và trình bày một câu

hỏi

+ Hình 1: Gió thổi buồm làm cho

thuyền di chuyển trên sông nước

+ Hình 2: Các tháp cao với những

cánh quạt quay được nhờ năng lượng

gió Cánh quạt quay sẽ làm hoạt

động tuy-bin của máy phát điện, tạo

ra dòng điện phục vụ cuộc sống

+ Hình 3: Bà con vùng cao tận dụng

năng lượng gió trong việc sàng sẩy

thóc

4 Kết luận:

_ GV nói: Chúng ta thấy năng lượng

gió trong tự nhiên thật dồi dào…

_ GV chuyển ý

IV Hoạt động 2: Triển lãm về năng

lượng nước chảy

1 GV yêu cầu

2 Tổ chức

GV đưa bảng phụ ghi nội dung thảo

luận lên bảng Câu hỏi gợi ý:

Câu 1: Nêu một số ví dụ về tác dụng

của năng lượng nước chảy trong tự

nhiên

Câu 2: Con người sử dụng năng

lượng nước chảy vào những việc gì?

Liên hệ thực tế ở địa phương

_ Trong khi HS làm việc nhóm, GV

quan sát và hỗ trợ khi cần

3 Trình bày:

_ GV yêu cầu mỗi HS đại diện nhóm

lên chỉ bảng và trình bày

_ GV treo hình ảnh minh họa của bài

học và hỏi thêm cá nhân HS: Các

hình minh họa nói lên điều gì?

_ HS xung phong lên chỉ hình trên bảng và trả lời câu hỏi đặt ra Các nhóm nghe và bổ sung

_ Các nhóm chuẩn bị bảng phụ, bút

dạ, tranh ảnh đã có

_ Các nhóm thảo luận sắp xếp tranh ảnh theo hướng dẫn

_ HS đại diện các nhóm sẽ lên bốc thăm thứ tự trình bày

_ Theo thứ tự đã có, các đại diện

_ GV hỏi thêm:

+ Hãy kể tên một số nhà máy thủy

điện mà em biết

4 Kết luận:

_ GV nói: Con người có thể sử dụng

năng lượng nước chảy trong việc chở

hàng hóa xuôi dòng, làm quay

tua-bin máy phát điện, làm quay bánh xe

nước đưa nước lên vùng cao…

* Chuyển ý

V Hoạt động 3: Thực hành làm

quay tua-bin

1 GV nêu yêu cầu:

2 Tổ chức

_ GV đặt mô hình lên bàn, yêu cầu

HS đưa ra các giải pháp có thể và dự

tính hoạt động Sau 3 – 4 ý kiến thì

cho HS thực hành

3 Thực hành:

_ Giải pháp đúng: Đổ nước từ trên

cao xuống làm quay tua-bin (mô

hình) hoặc làm quay bánh xe nước

VI Hoạt động 4: Tổng kết bài học

và dặn dò

1 Tổng kết:

_ GV hỏi: Sử dụng hai nguồn năng

lượng này có gây ô nhiễm cho môi

trường không?

_ GV nói tiếp: Do tác dụng to lớn

của hai nguồn năng lượng này mà

ngay từ xa xưa con người đã có ý

thức khai thác và sử dụng hai nguồn

năng lượng tự nhiên này và cho đến

nhóm lên thuyết minh nội dung triển lãm của nhóm mình, nhóm khác nghe và bổ sung nếu mình có tư liệu khác hoặc đặt câu hỏi phát vấn nhóm bạn nếu thấy chưa rõ ràng

Cụ thể:

+ Hình 4: Nhà máy thủy điện + Hình 5: Dùng sức nước để tạo ra dòng điện phục vụ sinh hoạt ở vùng núi

+ Hình 6: Bánh xe nước

_ HS trả lời: Nhà máy thủy điện Trị

An, Y-a-ly, Sông Đà, Sơn La (đang xây dựng)

_ HS lắng nghe

_ HS quan sát mô hình, bàn bạc với bạn cách thức làm cho tua-bin hoạt động rồi phát biểu

_ Các tác giả của những ý kiến khác nhau sẽ được lên thực hiện Chú ý giải thích được nguyên nhân vì sau tua-bin hoạt động được

_ HS trả lời

bây giờ chúng ta vẫn tiếp tục khai thác nguồn năng lượng gần như là vô tận ấy Tuy nhiên trong quá trình khai thác, đặc biệt là khai thác năng lượng nước chảy, con người cũng can thiệp vào môi trường và cũng gây ảnh hưởng tới môi trường Điều này con người có thể tính toán và điều chỉnh cho phù hợp

2 Dặn dò:

_ GV dặn HS chuẩn bị bài sau:

+ Xem bài 45 (trang 92)

+ Về nhà có thể sử dụng một số dụng cụ và tự làm tuốc bin nước: 1 lõi bấc ( nút chai lọ ), 1 miếng vỏ lon nước đã được tách mảnh, 1 khay đựng nước và 3 đoạn dây đồng cỡ 1,5 li ( xem hình vẽ minh họa trang

91 )

Bài 45: SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG ĐIỆN

I MỤC TIÊU

Sau giờ học, HS biết:

_ Kể được một số ví dụ chứng tỏ dòng diện mang năng lượng

_ Kể được tên các đồ dùng, máy móc sử dụng điện, kể tên một số nguồn điện

_ Có ý thức sử dụng loại năng lượng này một cách tiết kiệm

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1 Hình ảnh trang 92, 93 Trang 92 nên chia nhỏ mỗi thiết bị đồ dùng

là một hình để gắn bảng

2 Các tranh ảnh sưu tầm khác

3 Một số đồ dùng máy móc thiết bị điện

4 Bảng phụ chia sẵn cột đủ cho các tổ:

Đồ dùng thiết bị điện

dùng để thắp sáng

Đồ dùng thiết bị điện dùng để đốt nóng

Đồ dùng thiết bị điện dùng để chạy máy

5 Một số bảng từ để trắng

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

I Kiểm tra bài cũ

_ GV hỏi:

+ Năng lượng gió và năng lượng

nước chảy được sử dụng trong những

lĩnh vực gì?

+ Chúng ta cần lưu ý gì khi sử dụng

hai dạng năng lượng này trong sinh

hoạt?

II Hoạt động 1: Khởi động

_ GV đưa ra trò chơi “khởi động”

nhằm giới thiệu bài học một cách

hấp dẫn

1 Hướng dẫn chơi

2 Tổ chức:

_ GV hô bắt đầu đồng thời ghi chủ

đề lên bảng theo thứ tự: Nông

nghiệp, giải trí, thể thao…

3 Kết luận:

_ GV nêu: Trò chơi đã cho chúng ta

_ HS trả lời

_ HS lắng nghe

biết điện phục vụ mọi lĩnh vực trong

cuộc sống Điện cũng là một dạng

năng lượng Vậy năng lượng điện

khác gì với dạng năng lượng đã học?

Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm câu

trả lời cho vấn đề này: Sử dụng năng

lượng điện

_ GV ghi tên bài

III Hoạt động 2: Thảo luận tìm hiểu

về năng lượng điện

1 GV nêu yêu cầu

2 Tổ chức:

GV gắn sẵn các hình ảnh chụp các

đồ dùng, thiết bị gia đình sử dụng

điện lên bảng

Chú ý câu hỏi thảo luận:

Câu 1: Kể tên các đồ dùng, máy móc

sử dụng điện Trong đó, loại nào

dùng năng lượng điện để thắp sáng,

loại nào dùng để đốt nóng, chạy

máy?

Câu 2: Điện mà các đồ dùng đó sử

dụng lấy từ đâu?

3 Trình bày:

_ GV yêu cầu trình bày bằng cách:

Mỗi HS của tổ sẽ lên lấy hình ảnh

trên bảng và gắn lên cột tương ứng

Tổ nào gắn được nhiều hình trong

một thời gian nhất định thì tổ đó

thắng

_ Sau khi HS gắn hình xong, GV hỏi

thêm một số câu

+ Vì sao em chọn cái đèn pin là thiết

bị dùng năng lượng điện để chiếu

sáng?

+ Vì sao em chọn máy sấy tóc là

thiết bị dùng năng lượng điện để đốt

nóng?

+ Vì sao em chọn cái đài là thiết bị

dùng năng lượng điện để chạy máy?

_ HS giở sgk trang 92, ghi tên bài

_ HS lắng nghe yêu cầu

_ HS đọc to yêu cầu tìm hiểu

_ HS xung phong lên gắn hình trên bảng theo cột Nếu còn thời gian thì

có thể viết tên thiết bị khác vào bảng

từ nhỏ Thời gian dành cho hoạt động trình bày là 2 phút

_ HS trả lời

+ Điện mà các thiết bị đó sử dụng lấy

từ đâu?

4 Kết luận:

_ GV nói và ghi bảng: Chúng ta thấy

năng lượng điện được sử dụng thật là

rộng rãi Phần lớn các thiết bị sử

dụng năng lượng điện đều được dùng

để phục vụ những nhu cầu sống hàng

ngày của con người như: chiếu sáng

– các loại đèn, đốt nóng - bếp, lò sấy,

lò sưởi…; chạy máy – máy bơm,

thiết bị nghe nhìn…Tất cả các đồ

dùng này đều lấy điện từ các nguồn

điện mà ở đây chính là: pin, điện lưới

do nhà máy điện cung cấp Ngoài ra

còn có một số thiết bị sản xuất ra

điện như ắc-quy; đi-na-mô…

_ GV hỏi: Em hiểu nguồn điện là gì?

_ GV chuyển ý

IV Hoạt động 3: Quan sát và thảo

luận

1 GV nêu yêu cầu

2 Tổ chức:

_ Cho HS làm việc nhóm

3 Trình bày:

_ GV yêu cầu mỗi HS đại diện nhóm

lên chỉ bảng và trình bày

_ GV treo tranh ảnh minh họa của

bài học và hỏi thêm cá nhân HS: Các

hình minh họa trang 93 nói lên điều

gì?

HS nói: Nguồn điện là nơi sản xuất

ra điện

_ Các nhóm thảo luận hội ý nội dung câu trả lời và tìm các trình bày hay nhất

_ HS đại diện các nhóm sẽ lên bốc thăm thứ tự trình bày

_ Theo thứ tự đã có, các đại diện nhóm lên trình bày; nhóm khác nghe

và bổ sung nếu mình có tư liệu khác hoặc đặt câu hỏi phát vấn nhóm bạn nếu thấy chưa rõ ràng

+ Hình 2 trang 93 là minh họa cho tác dụng chiếu sáng của đèn

+ Hình 3: Hình ảnh nhà máy điện sông Đà, nơi sản xuất ra điện cung

4 Kết luận:

_ GV nói: Điện giữ một vai trò quan

trọng trong đời sống con người Điện

được sử dụng trong tất thảy các hoạt

động sinh hoạt hàng ngày Trong nhà

máy điện, điện được sản xuất ra rồi

tải qua các đường dây đưa đến các ổ

điện trong từng gia đình

_ GV chuyển ý

V Hoạt động 4: Trò chơi “Ai nhanh

– ai đúng?”

1 Nêu yêu cầu và hướng dẫn cách

chơi

2 Tổ chức

_ GV phát bảng nhóm và hô to “Bắt

đầu” thì các nhóm sẽ chơi

3 Tổng kết – trao giải:

_ Sau 5 phút thì GV yêu cầu dừng

cuộc chơi

_ GV căn cứ vào kết quả mà nhóm

trọng tài đưa ra sẽ khẳng định cuối

cùng đội nào thắng và trao quà

4 Kết luận:

_ GV hỏi: Qua trò chơi, các em có

nhận xét gì về vai trò của các thiết bị

điện mang lại cho cuộc sống?

cấp cho các tỉnh phía Bắc

_ HS lắng nghe

_ HS lắng nghe _ Chia nhóm chơi Nên để 2 đội, còn lại sẽ làm khán giả

_ HS chơi

_ Các nhóm đưa bảng nhóm mình ghi được lên Ví dụ

_ Nhóm trọng tài gồm 4 khán giả sẽ được chọn ngẫu nhiên lên bảng để tính điểm, đánh giá

_ Các đội chơi nhận quà

_ HS trả lời

Hoạt động Các dụng cụ, phương tiện

không sử dụng điện

Các dụng cụ, phương tiện sử dụng điện

Thắp sáng Đèn dầu, nến Đèn điện, đèn pin

Truyền tin Ngựa, bồ câu, thư từ Điện thoại, vệ tinh, điện báo

Sưởi ấm Bếp lửa, lò sưởi củi Lò sưởi điện, tấm sấy điện

VI Hoạt động 5: Tổng kết bài học và

dặn dò

1 Tổng kết:

_ GV hỏi: Với những lợi ích to lớn của

năng lượng điện, chúng ta có nên sử

dụng thật nhiều thiết bị dùng điện

không? Và khi dùng cần chú ý điều gì?

2 Dặn dò:

_ GV dặn HS chuẩn bị bài sau:

+ Xem bài 46 (trang 94)

+ Mỗi nhóm chuẩn bị: 1 cục pin Con

thỏ, dây đồng có vỏ bọc nhựa, đèn pin,

một số vật dụng khác bằng kim loại,

nhựa, cao su…

_ HS trả lời

Bài 46: LẮP MẠCH ĐIỆN ĐƠN GIẢN

I MỤC TIÊU

Sau giờ học, HS biết:

_ Lắp một mạch điện đơn giản cho việc thắp sáng: sử dụng pin, đèn và dây dẫn

_ Làm thí nghiệm đơn giản trên mạch điện để phát hiện ra vật dẫn điện và vật cách điện

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1 Hình ảnh trang 94, 95, 96

2 Dụng cụ thực hành theo nhóm ( HS chuẩn bị - GV hỗ trợ ): 1 cục pin Con thỏ, dây đồng có vỏ bọc nhựa, đèn pin, một số vật dụng khác bằng kim loại, nhựa, cao su…

3 Bóng đèn điện hỏng tháo lắp được và còn nhìn rõ 2 đầu dây

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

I Kiểm tra bài cũ

GV hỏi:

_ Nêu 3 ví dụ về 3 ứng dụng của

năng lượng điện trong những lĩnh

vực sống khác nhau

_ Chúng ta cần lưu ý gì khi sử dụng

dụng cụ dùng điện trong sinh hoạt?

II Giới thiệu

_ GV giới thiệu bài

_ GV ghi tên bài

III.Hoạt động 1: Thực hành lắp

mạch điện

1 GV nêu yêu cầu:

2 Tổ chức:

-GV hướng dẫn HS các kí hiệu vẽ

mạch điện: nguồn điện:

đèn: ; dây dẫn:

3 Trình bày:

-GV yêu cầu trình bày bằng cách:

mỗi nhóm lên trình bày mạch điện và

biểu diễn lại cách lắp mạch điện của

mình

-GV hỏi: Phải lắp thế nào thì mạch

điện mới sáng?

4 Tổ chức thảo luận nhóm:

-HS trả lời

HS giở SGK trang 91, ghi tên bài

-HS lắng nghe yêu cầu

-Sau 5 đến 7phút, HS dừng hoạt động và lền lượt lên báo cáo

Cụ thể một quy trình lắp đặt mạch điện

-HS chia cặp để thảo luận theo yêu

+