-Thảo luận, trình bày: -Nếu truyện dừng lại ở câu: + Ý đã rõ: Phê phán trò bịp bợm, “Nhưng… Va-ren không hiểu Phan trò lố của Va-ren; đề cao khí Bội Châu” thì chủ đề của truyện, ý phách [r]
Trang 1
Tuần :30 - Tiết :109+110
Ngày soạn:17/3/2010
Ngày dạy :22/3/2010 - 27/3/2010
NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VA – REN
VÀ PHAN BỘI CHÂU
Nguyễn Ai Quốc
-A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
Giúp HS hiểu được giá trị của đoạn văn trong việc khắc hoạ sắc nét 2 nhân vật Va-ren và Phan Bội
Châu với 2 tính cách, đại diện cho 2 lực lượng xã hội, phi nghĩa và chính nghĩa- thực dân Pháp và nhân dân
Việt Nam- hoàn toàn đối lập trên đất nước ta thời thuộc Pháp
B Chuẩn bị:
* GV: Chân dung Nguyễn Ái Quốc (thời kì ở Pháp).
Chân dung Phan Bội Châu, Va-ren
Tập truyện và kí Nguyễn Ái Quốc
* HS: Đọc, tóm tắt văn bản, tìm hiểu chú thích.
Soạn các câu hỏi tìm hiểu văn bản trang 94, 95
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
HĐ 1: Khởi động
* Ổn định :
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
-Phân tích và chứng minh đặc sắc
của truyện: “Sống chết mặc bay”
qua 2 biện pháp nghệ thuật nổi
bật?
-Giải thích ý nghĩa sâu sắc và lí thú
nhan đề của truyện ngắn: “ Sống
chết mặc bay”?
* Giới thiệu bài:
** Nguyễn Ái Quốc tên của chủ
tịch Hồ Chí Minh (từ 1919 –
1945) Trên đất Pháp từ những
năm 1920 – 1925 bút danh ấy đã
gắn bó với tờ báo: “Người cùng
khổ” và nhiều tác phẩm khác trong
đó có “Những trò lố hay là Va-ren
và Phan Bội Châu”viết 1920, từ 1
hiện tượng lịch sử: Nhà cách mạng
Phan Bội Châu sau 20 năm bôn ba
hải ngoại đi tìm
* Lớp trưởng báo cáo
* 2 HS trả bài
-Nghe và ghi tựa bài vào tập
đường cứu nước đến năm 1925 bị
thực dân Pháp bố trí bắt cóc từ
Trung Quốc giải về nước xử tù
chung thân Nhưng sau đó trước
phong trào nhân dân cả nước đấu
tranh đòi thả, chúng phải ra lệnh ân
Tuần :30
Tiết : 109+110 – NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VA – REN VÀ PHAN BỘI CHÂU Tiết : 111 – DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU (tt)
Tiết : 112 – LUYỆN NÓI : BÀI VĂN GIẢI THÍCH MỘT VẤN ĐỀ
Trang 2xá Va-ren vốn là một Đảng viên
Đảng XH Pháp phản bội Đảng và
được cử làm toàn quyền Đông
Dương Trước khi sang nhậm
chức, hắn có tuyên bố sẽ quan tâm
tới vụ Phan Bội Châu, lập tức
Nguyễn Ái Quốc viết tác phẩm này
để phơi bày thực chất dối trá, lố
bịch của Va-ren (cho HS xem ảnh)
HĐ2: Đọc-Hiểu văn bản
* Hướng dẫn đọc: Giọng đọc phù
hợp: - Lời kể: Dí dỏm, hài hước
- Lời độc thoại của Va-ren
- Câu cảm thán, tái bút
* Cùng HS đọc qua văn bản
-Giới thiệu đôi nét về tác giả, tác
phẩm, thể loại?
-Truyện có bố cục thế nào?
* Kiểm tra các chú thích (một số
từ)
-Giải thích ý nghĩa cụm từ:
“Những trò lố”?
-Theo em, đây là 1 tác phẩm ghi
chép sự thật hay là tưởng tượng,
hư cấu? Căn cứ vào đâu để kết
luận?
* Nghe
* Đọc, nhận xét
* Cá nhân: Chú thích SGK
* Thảo luận, trình bày:
- Va-ren chuẩn bị sang Đông Dương với lời hứa “nửa chính thức” sẽ chăm sóc vụ Phan bội Châu
- Cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và Phan Bội Châu
* Trò chơi: Mời bạn!
* Cá nhân:
-Những trò hề nhảm nhí, tồi tệ, kệch cởm, vô duyên, tức cười
-Câu chuyện hư cấu: “Hãy theo dõi bằng đôi cánh của trí tưởng tượng” Thực chất truyện được viết trước khi Va-ren sang Đông Dương, cũng không có chuyện gặp
cụ Phan Bội Châu ở Hoả Lò (Hà Nội)
I/Tìm hiểu chung : 1)Tác giả: Nguyễn Ai Quốc là tên
gọi rất nổi tiếng của chủ tịch Hố Chí Minh dúng từ năm 1922 đén
1925
2)Thể loại : Truyện ngắn
hiện đại
-Nhân vật trung tâm của truyện là
ai? Va-ren được thể hiện trong cảnh
nào và đối lập với ai?
-Cho HS đọc đoạn 1
-Trong 4 tuần lễ, khi nhà toàn
quyền Va-ren sang Đông Dương thì
Phan Bội Châu ở đâu?
-Va-ren hứa gì về vụ Phan Bội
Châu? Thực chất lời hứa đó là gì?
-Cụm từ: “Nửa chính thức” và câu
hỏi của tác giả có ý nghĩa gì trong
việc bộc lộ thực chất lời hứa của
Va-ren?
-Cho HS kể vắn tắt lại cuộc gặp gỡ
-Phân tích câu nói đầu tiên và cử
chỉ của Va-ren khi bước vào xà lim
đối mặt với Phan Bội Châu?
-Cá nhân
-Đọc
-Cá nhân:
+ Phan Bội Châu vẫn bị cầm tù
lời hứa dối trá, ve vuốt, trấn an nhân dânVN là 1 trò lố
+ Tỏ ý nghi ngờ và châm biếm sự giả dối, xảo trá của Va-ren
-Kể tóm tắt
-Cá nhân:
- Lời nói: Chân thành: “Tôi đem
II/Tìm hiểu văn bản:
1)Hình tượng nhân vật Va-ren:
a)Va-ren trong trò lố thứ nhất
- “Nứa chính thức hứa” Chăm sóc
vụ Phan Bội Châu hứa dối trá
để trấn an ,ve vuốt , nhân dân VN
Trò lố (hài hước)
b Màn trò hề trong cuộc gặp gỡ với Phan Bội Châu trong tù
(đoạn 2)
- Câu nói đầu tiên kết hợp với hành động đầy vẻ hiền từ càng
lộ rõ dã tâm và sự giả
Trang 3-Trước đó, tác giả đã giới thiệu, so
sánh và đối lập về con người và
tính cách của 2 nhân vật chính như
thế nào?
- Em có nhận xét gì về lời nói của
Va-ren với Phan bội Châu?
Gợi ý:
-Lời lẽ của Va-ren mang hình thức
ngôn ngữ gì?
-Qua ngôn ngữ gần như độc thoại
của Va-ren, động cơ, tính
tự do đến cho ông đây”
- Cử chỉ: “ Một tay bắt tay, một tay nâng cái gông kếch xù”: Hiện thân của chính sách đối với thuộc địa (miệng leo lẻo ca ngợi tự do, bình đẳng nhưng tay đàn áp, bóc lột tàn khốc dã man)
* Tương phản giữa 2 nhân vật
đối kháng nhau:
+ Va-ren: là một tên toàn quyền,
là 1 kẻ bất lương hèn hạ, thấp kém, phản bội trơ trẻn nhưng thống trị.
+ Phan Bội Châu: Một anh hùng
dân tộc, 1 nhà nho nhà cách mạng
vĩ đại nhưng thất bại, bị đàn áp, chỉ
là 1 người tù
-Thảo luận, trình bày
+ Độc thoại (tự nói 1 mình)
+ Thể hiện sự vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm 1 cách trắng trợn
ông đây” “ Một tay bắt tay, một tay nâng cái gông kếch xù”:
=>là một tên toàn quyền, là 1 kẻ
bất lương hèn hạ, thấp kém, phản bội trơ trẻn nhưng thống trị
- Vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm 1 cách trắng trợn
cách của Va-ren được bộc lộ ntn?
-Phan Bội Châu đã có cách ứng xử
với Va-ren ntn? Qua hình thức,
cách ứng xử đó, tính cách của Phan
Bội Châu được bộc lộ ra sao?
-Riêng lời bình của tác giả trước
hiện tượng im lặng, dửng dưng của
Phan Bội Châu đã thể hiện giọng
điệu như thế nào và điều đó có ý
nghĩa gì?
-Thử hình dung tâm trạng của
Va-ren khi cả bài diễn thuyết hùng hồn
và lâm li tâm huyết ấy rơi tõm vào
sự im lặng của người đối thoại?
- Có phải lần này, Va-ren tự mình
đã chuộc lấy sự lố bịch, thất bại
thảm hại, bẽ bàng nhất không? Vì
sao?
-Qua 2 trò lố ấy, hãy nêu tính cách
của nhân vật Va-ren?
-Nếu truyện dừng lại ở câu:
“Nhưng… Va-ren không hiểu Phan
Bội Châu” thì chủ đề của truyện, ý
cơ bản tác giả muốn nói với người
đọc đã rõ chưa?
+ Dùng hình thức im lặng, phớt lờ coi như không có Va-ren trước mặt
thái độ khinh bỉ, bản lĩnh kiên cường trước kẻ thù
+ Giọng điệu hóm hỉnh, mỉa mai
làm rõ thêm thái độ, tính cách của Phan Bội Châu
+ Cứ ngỡ sẽ làm được 1 việc phi
thường, dụ hàng được con voi già
Bến Ngự nào ngờ khổ cong diễn
trò 1 mình thật là lố bịch, hài hước
Va-ren sửng sốt cả người
+ Đúng vậy Bài thuyết khách của Va-ren chẳng có chút tác dụng nào, cuộc gặp gỡ đã diễn ra đảo lộn, đổi ngôi: Người tù thành người phán xét, uy nghi, cao cả còn y thành kẻ hèn hạ, trơ trẽn tự lật mặt nạ mình
-Cá nhân
-Thảo luận, trình bày:
+ Ý đã rõ: Phê phán trò bịp bợm,
trò lố của Va-ren; đề cao khí phách anh hùng của Phan Bội Châu trước kẻ thù.Sự im lặng thể hiện sự coi thường, khinh bỉ, bất
-Tự lật mặt nạ đê tiện, phản bội của mình
Va-ren là tên gian xảo, trơ trẽn,
lố bịch, đại diện cho bọn phản bội, phản động, gian ác.
2)Hình tượng Phan Bội Châu:
Trang 4-Nhưng ở đây lại có thêm đoạn kết
Trong đó có lời anh lính dõng An
Nam quả quyết Anh quả quyết đã
thấy cử chỉ gì của người tù lừng
tiếng (PBC)? Cử chỉ đó nói lên thái
độ ntn của PBC với kẻ thù?
-Nội dung lời suy đoán thêm của
tác giả về PBC là gì? Qua nội dung
đó, em thấy gì về thái độ của PBC
trước kẻ thù?
hợp tác.
+ Cái nhếch râu mép Khinh bỉ,
coi thường
+ “ PBC có mĩm cười … như cánh
ruồi lướt qua vậy” Tiếp tục nâng cấp tính cách, thái độ của PBC trước kẻ thù
-Đoạn kết đã nâng giá trị nội dung
tư tưởng của tác phẩm ntn? Nâng
thêm như thế tạo thêm hứng thú gì
cho người đọc?
-Trong phạm vi hiểu biết của em,
em thấy có ai viết truyện mà lại
thêm phần TB (tái bút) như ở đây
không? Nếu chỉ ở đây mới có thì
nên đánh giá ntn?
-Thêm lời tái bút như thế đã tạo
thêm điều gì lí thú?
- Sau khi phân tích trên, hãy nêu
tính cách của nhân vật PBC?
* Bình Tương phản giửa hai nhân
vật đối khán nhau : Va- ren là một
viên toàn quyền Cón Phan Bội
Châu chỉ là một người tù Ở đây là
sự đối lập một bên là kẻ bất lương ,
nhưng thống trị , một bên là người
cách mạng vĩ đại , nhưng thất bại
bị đàn áp Tác giả đã dành một số
lượng từ ngữ lớn , hình thức ngôn
ngữ trần thuật để khắc hoạ tính
cách Đây là một bút pháp , một
cách viết vừa tả vừa gợi , rất thâm
tuý
+ Đoạn kết làm cho tính cách PBC càng được khắc hoạ sâu sắc hơn, tinh tế hơn, đầy đủ hơn và đáng kính phục hơn
+ Không! Độc đáo, hấp dẫn
+ Nâng cấp nội dung tư tưởng của
tác phẩm: Đối với kẻ thù có nhiều
cách ứng xử: chỉ im lặng dửng dưng chưa đủ phải có hành động chống trả quyết liệt: Nhổ vào mặt
nó Thật là hóm! Thật là thú vị!
-Cá nhân
Yêu nước sâu sắc, luôn chiến đấu
hi sinh vì tư tưởng cứu nước, luôn kiên cường bất khuất không sợ gian khổ, tù đày, vững vàng không
để kẻ thù mua chuộc tiêu biểu cho khí phách Việt Nam
III/ Tổng kết: Bằng giọng sắc
sảo , hóm hỉnh và khả năng tưởng tượng hư cấu Văn bản đã kắ¨ch hoạ được hai nhân vật có tính chất đại diện cho hai nhân vật chó tính chất đại diện cho hai lực lượng xã hội hoàn toàn đối lập nhau Va-
re :gian trá , lố bịch , đại diện cho thực dân Pháp Phan Bội Châu kiên cường , bất khuất tiêu biểu cho khí phách dân tộc Việt Nam
HĐ3: Luyện tập
-Trong truyện, thái độ của tác giả
đối với PBC ntn? Căn cứ vào đâu
để biết điều đó?
-Giải thích nghĩa cụm từ: “Những
trò lố” trong nhan đề tác phẩm?
-Cá nhân
-Cá nhân
BT1 :Kính yêu, khâm phục, ca ngợi Qua nghệ thuật xây dựng 2 nhân vật đối lập Đặc biệt, hình ảnh PBC chỉ xuất hiện thoáng qua nhưng đã để lại những ấn tượng mạnh mẽ và sâu sắc
2) Trực tiếp vạch trần hành động lố lăng, bản chất xâu xa của Va-ren
Hắn bày ra những trò lố lăng, gian xảo, trơ trẽn chẳng lừa được ai mà càng lộ ra bộ mặt phản bội của hắn
Trang 5một cách thấp kém, hèn hạ, đê tiện
Củng cố - Dặn dò :
** Đọc lại văn bản, học bài ghi, thuộc ghi nhớ
** Đọc phần đọc thêm trang 95, 96
** Soạn bài: Dùng cụm C-V mở rộng câu: Luyện tập (Giải trước các bài tập 1,2,3 trang 96, 97)
Trang 6
-Tuần :30 - Tiết :111
Ngày soạn:17/3/2010
Ngày dạy :22/3/2010 - 27/3/2010
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ
RỘNG CÂU (tt)
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
- Củng cố kiến thức về việc dùng cụm C-V để mở rộng câu
- Bước đầu biết cách mở rộng câu bằng cụm C-V
B Chuẩn bị:
* GV: Bảng phụ (Phân tích bằng sơ đồ bài tập 2).
* HS: Giải trước 3 bài tập vào vở soạn.
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
HĐ1: Khởi động
* Ổn định Kiểm diện, trật tự.
* Kiểm tra :
-Thế nào là dùng cụm chủ- vị mở
rộng câu?
-Nêu các trường hợp dùng cụm chủ
–vị mở rộng câu?
* Giới thiệu bài:
* Lớp trưởng báo cáo
*HS trả bài
* Nghe và ghi tựa bài
HĐ2: Luyện tập
* Cho HS đọc yêu cầu bài tập và
các câu a, b, c
* Đánh giá, khẳng định
* Đọc, nhắc lại yêu cầu
* Thảo luận nhóm, trình bày
* Nhận xét, sưả chữa
1)Xác định và gọi tên cụm C-V làm thành phần:
a - Khí hậu nước ta ấm áp
Chủ ngữ
- Ta quanh năm trồng trọt
Bổ ngữ
b - Các thi sĩ ca tụng …
- Người lấy tiếng …
Định ngữ
(danh từ Khi)
c - Những tục lệ …
- Những thứ của quý … Bổ ngữ
(động từ thấy)
* Cho HS đọc yêu cầu, phân công
mỗi tổ thảo luận 1 câu
* Đánh giá, khẳng định
* Nêu yêu cầu, đọc bài tập
* Thảo luận, trình bày,
* Nhận xét, bổ sung
2/Gộp các câu thành câu có cụm C-V làm thành phần:
a Chúng em học giỏi làm cho cha
mẹ thầy cô vui lòng.
b Nhà văn Hoài Thanh khẳng
định rằng cái đẹp là cái có ích.
c Tiếng Việt rất giàu thanh điệu
khiến lời nói của người ViệtNam
ta du dương trầm bổng như bản nhạc.
d Cách Mạng tháng Tám thành
công đã khiến cho Tiếng việt có 1 bước phát triển mới, 1 số phận mới.
Trang 7* Cho HS đọc và nêu yêu cầu bài
tập 3, thảo luận
* Đánh giá, khẳng định
* Nêu yêu cầu, đọc bài tập
* Thảo luận, trình bày
* Nhận xét, sửa chữa
3/Gộp các câu thành câu có cụm C-V làm thành phần:
a Anh em hoà thuận khiến 2 thân
vui vầy.
b Đây là cảnh 1 rừng thông mà
ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại.
c Hàng loạt vỡ kịch như: “Tay
người đàn bà”, “Giác ngộ’, “Bên kia sông Đuống”… ra đời đã sưởi
ấm cho ánh đèn sân khấu khắp mọi miền đất nước
Củng cố - Dặn dò
** Ôn lại lí thuyết (ghi nhớ bài 25)
** Giải hoàn chỉnh lại các bài tập vào vỡ
** Chọn 1 đề trang 98 chuẩn bị cho tiết luyện nói trước tổ, trước lớp
Trang 8Tuần :30 - Tiết :112
Ngày soạn:17/3/2010
Ngày dạy :22/3/2010 - 27/3/2010
LUYỆN NÓI : BÀI VĂN GIẢI THÍCH MỘT VẤN ĐỀ
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
- Nắm vững hơn và vận dụng thành thạo các kĩ năng làm bài văn lập luận giải thích, đồng thời củng cố
những kiến thức xã hội và văn học có liên quan
- Biết cách trình bày một vấn đề xã hội (hoặc văn học) để thông qua đó nói năng 1 cách mạnh dạn, tự nhiên,
trôi chảy
B Chuẩn bị:
* GV: Phân công cụ thể cho từng tổ chuẩn bị.
* HS: Trả lời câu hỏi gợi tình huống mục 1, 2 SGK Lập dàn ý chi tiết Tập nói ở nhà trước
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
HĐ 1: Khởi động
* Ổn định :
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
* Kiểm tra sự chuẩn bị của từng nhóm và một vài cá
nhân
* Giới thiệu bài:
** Nói năng là một hoạt động có ý nghĩa cực kì quan
trọng trong đời sống, trong giao tiếp với mọi người
Trong tiết luyện nói giúp các em luyện tập để có thể
nói năng cho tốt không phải chỉ trong thời gian học
tập ở nhà trường mà còn trong suốt thời gian sống và
làm việc sau này Yêu cầu nói đủ nghe, không nhát
gừng, không lặp, lắp, cố gắng truyền cảm thuyết phục
người nghe Tư thế nói thoải mái, tự nhiên, không
quá cứng nhắc
HĐ 2 : Hình thành kiến thức
- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
Gv ghi đề bài (c) SGK /Trang 98 :
Vì sao nhà văn Phạm Duy Tốn lại đặc nhan đề “Sống
chết mặc bay” cho truyện ngắn của mình
* GV chia4 nhóm để phát biểu Dàn ý đã soạn ghi
sẵn ở bảng phụ
-Gv nhận xét, biểu dương các nhómthực hiện tốt,
động viên các em nhắc nhở về cách nói
* GV đính dàn bài lên bảng cho học sinh quan sát
đối chiếu
Hoạt đông 2: Tổ chức luyện nói.
* Gv lần lược cho một nhóm lên trình bài – các nhóm
khác lắng nghe, ghi nhận và nhận xét.
* Lớp trưởng báo cáo
* Tổ báo cáo, cá nhân trình tập soạn bài
*Nghe và ghi tựa bài vào tập
- Học sinh chia4 nhóm
- Hoc sinh ghi nhận -Đối chiếu phần nói với dàn ý ở bảng phụ xem có khớp với nhau không
- Học sinh chuẩn bị trình bày -Đại diện nhóm lên phát biểu trước lớp Các nhóm khác chú ý nghe và nhận xét Lần lượt các nhóm
Trang 9* Yêu cầu các nhóm cử đại diện nói trước lớp.
* Theo dõi quá trình làm việc của từng nhóm
* Sơ kết chung về kết quả giờ luyện nói:
+ Số HS được nói
+ Nội dung, chất lượng nói:Nội dung, giọng, tư thế
+ Ý kiến phát biểu nhận xét
* Cho điểm, đánh giá 2 đại biểu của 2 nhóm nói trước
lớp
+ Nhóm trưởng điều khiển thảo luận ngắn và cử 1 bạn có bài nói khá nhất chuẩn bị nói trước lớp
-Cả lớp lắng nghe đại diện của mỗi nhóm trình bày bài nói của mình
-Cả lớp nhận xét bài nói của từng người
* Nghe, rút kinh nghiệm
Củng cố - Dặn dò
** Từng em nói lại toàn bài 1 lần.
** Viết thành bài hoàn chỉnh
** Soạn bài: Ca Huế trên sông Hương.
+ Đọc văn bản, chú thích
+ Trả lời các câu hỏi:Tìm hiểu văn bản trang 103, 104
Duyệt Của BGH
Cầu Quan , ngày … tháng … năm 2010