Giáo án dạy môn Ngữ văn 8 - Tuần 1

-Chủ đề : Trong cuộc đời mỗi người những ấn tượng tốt đẹp về buổi tựu trường đầu tiên trong đời không bao giê phai mê trong kÝ øc… Nã lµm cho con người ta xúc động khi nhớ nó... ?Sự hồi [r]

Tuần 1 Ngày soạn:1/9/2006 Tiết:1 Ngày dạy:6/9/2006

Bài 1 Văn bản: Tôi đi học

-Thanh

Tịnh-A: Mục tiêu.

- Giúp học sinh cảm nhận  tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu * đầu tiên trong đời, học sinh thấy  ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi 5 vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

- Qua bài giáo dục học sinh có những tình cảm trong sáng khi hồi ức về tuổi thơ của mình, đặc biệt là ngày đầu tiên tới * học hỏi cách viết truyện ngắn của Thanh Tịnh

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, phát hiện và phân tích tâm trạng nhân vật “tôi”, liên & đến buổi tựu * đầu tiên của bản thân

B: Chuẩn bị.

- Giáo viên: Soạn giáo án,đọc  liệu tham khảo

- Học sinh: Ôn lại một số bài văn bản nhật dụng ở 4 trình Q văn 7.Soạn bài C ở nhà

C: Tiến trình tiết dạy.

I.ổn định tổ chức lớp.(1phút)

II Kiểm tra bài cũ (5phút)

?Trong 4 trình ngữ văn 7 bài học văn bản đầu tiên là bài gì? Của tác giả nào?

Em hãy tóm tắt lại văn bản đó

G/v nhận xét, cho điểm

III Bài mới.

10'

Cho học sinh đọc chú thích * SGK tr8

?Qua phần chú thích * em hãy tóm tắt

về nhà văn Thanh Tịnh

?Văn bản “Tôi đi học” của Thanh Tịnh

 viết theo thể loại gì

S_4 thức biểu đạt chính của văn

bảm này là gì

NC dẫn học sinh đọc văn bản

+Đoạn văn diễn tả dòng tâm trạng của

nhân vật “tôi” nên cần đọc với giọng

thay đổi theo dòng tâm trạng của nhân

vật

I Giới thiệu chung.

1-Tác giả.

-Thanh Tịnh(1911-1988) SGK tr8

2-Tác phẩm.

-Truyện ngắn mang đậm tính tự truyện

-In trong tập “Quê mẹ-1941”

-Kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả với biểu cảm

II.Đọc -Hiểu văn bản.

1-Đọc.

Học sinh đọc văn bản

IV.Củng cố (3phút)

?Hãy nêu những nét chính về nhà văn Thanh Tịnh và văn bản “Tôi đi học” của

ông

?Em hãy kể một lỉ niệm đẹp về buổi tựu * đầu tiên của bản thân

V.Hướng dẫn học bài (1phút)

- Học lại bài cũ, kể tóm tắt lại văn bản

-Soạn tiếp phần còn lại của văn bản( Tâm trạng của nhân vật tôi theo những dòng hồi & về buổi tựu * đầu tiên)

15'

10'

Cho học sinh đọc văn bản

Cho học sinh tìm hiểu chú thích 2,3,7

Chú ý chú thích “Ông đốc;Lạm nhận”

Bài văn  viết theo dòng hồi &

của nhà văn về những ngày đầu tựu

*9

?Em hãy chỉ ra quá trình hồi & của

tác giả về buổi tựu * đầu tiên thể

hiện trong bài

?Em hãy nêu những hoàn cảnh và thời

điểm khiến tác giả nhớ về buổi tựu

* đầu tiên của mình

?Vì sao vào thời điểm đó tác giả lại nhớ

về buổi tựu * đầu tiên của mình

?Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ về

những kỉ niệm buổi tựu * đầu tiên

 thế nào

?Để diễn tả tâm trạng đó tác giả đã sử

dụng những từ ngữ  thế nào? Em

hãy phân tích giá trị biểu cảm của

những từ ngữ đó

2-Chú thích.

-Ông đốc:ở đây là ông hiệu &9 -Lạm nhận:nhận quá đi, nhận vào mình những phần, những điều không phải của mình

3-Bố cục.

-Những cảnh cuối thu đã khiến tác giả nhớ về buổi tự *9

+Tâm trạng, cảm giác của nhân vật

“tôi” trên con * cùng mẹ tới

*9 +Tâm trạng, cảm giác của nhân vật

“tôi” khi nhìn ngôi * các bạn, mọi *B nghe tên mình, khi phải rời tay mẹ vào lớp

+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật

“tôi”lúc ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học đầu tiên

4-Phân tích.

a-Khơi nguồn nỗi nhớ.

-Thời điểm: Cuối thu -Cảnh thiên nhiên: Lá ngoài * rụng nhiều, mây bàng bạc

-Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ cùng mẹ tới *9

Thời điểm khai giảng hàng năm -Tâm trạng: Náo nức; mơn man;  bừng; rộn rã

Cảm xúc chân thực, cụ thể góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại

Tuần 1 Ngày soạn:2/9/2006

Tiết 2 Ngày dạy:6/9/2006

Văn bản: Tôi đi học (Tiếp)

-Thanh

Tịnh-A Mục tiêu (Như tiết 1)

B Chuẩn bị:

- Giáo viên:Soạn giáo án, đọc tài liệu tham khảo, bảng phụ ghi câu hỏi bài tập củng cố

- Học sinh: Học bài cũ, soạn C bài mới

C Tiến trình bài dạy.

I ổn định tổ chức lớp.(1phút)

II Kiểm tra bài cũ.(5phút)

? Em hãy trình bày những hiểu biết của em về nhà văn Thanh Tịnh và tác phẩm

“ Tôi đi học”

?Hãy phân tích diễn bến tâm trạng của nhân vật “ Tôi”-Tôi đi học,khi cùng mẹ

đi đến *9

Giáo viên nhận xét, cho điểm

III.Bài mới.

T/g Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

9'

?Khi nhớ về những kỉ niệm buổỉ tựu

* đầu tiên những cảm xúc của

mình  tác giả miêu tả  thế

nào

? Những hình ảnh, chi tiết nào trong

II Đọc Hiểu văn bản.(Tiếp )

1.

2.

3.

4.Phân tích(Tiếp ) b-Tâm trạng của nhân vật tôi khi cùng

mẹ trên đường tới trường.

- “Những cảm giác trong sáng ấy lại nảy nở…bầu trời quang đãng”.

- “Buổi mai hôm ấy …Mẹ tôi lắm tay tôi …Con * này tôi đã quen đi lại lắm lần…có sự thay đổi lớn :hôm nay

10'

văn bản cho ta biết  tâm trạng

của chú bé khi cùng mẹ tới *9

?khi kể truyện trong đoạn văn này tác

giả sử dụng nghệ thuật gì.Em có nhận

xét gì về nghệ thuật này

*Tâm trạng của cậu bé lần đầu tiên

đến *9 Có sự thay đổi lớn

?Khi đã cùng mẹ đến C *

làng Mĩ Lí nhân vật tôi đã nhìn thấy

cảnh  gì.Tâm trạng ra sao

?Khi nghe thấy tiếng trống và khi

nghe đến tên mình nhân vật tôi đã có

tâm trạng gì

?Vì sao nhân vật tôi lại bất giác dúi

đầu vào lòng mẹ nức nở khóc khi sắp

vào lớp

?Qua tìm hiểu trên em thấy nhân vật

tôi là một cậu bé  thế nào Cậu có

phải là * yếu đuối không

?Em có nhận xét gì về cách miêu tả

tâm trạng của nhân vật tôi

?Nhân vật tôi khi C vào chỗ ngồi

có tâm trạng  thế nào

?Hình ảnh một con chim liệng đến

đứng trên bậc cửa sổ hót mấy tiếng

rụt rè rồi vỗ cánh bay đi có phải đơn

thuần chỉ có nghĩa thực hay không.Vì

sao

?Dòng chữ tôi đi học kết thúc truyện

có ý nghĩa gì

tôi đi học”

- “Tôi có ý nghĩ …BC ngang trên ngọn núi …”

Cách kể truyên nhẹ nhàng , miêu tả

những cảm giác bằng những lời văn giàu chất thơ , hình ảnh so sánh đầy thơ

mộng cho thấy sự thay đổi lớn trong “tôi”

c-Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi trên sân trường và khi nghe thấy tên mình.

-Sân * dày đặc những * Q* nào quần áo cũng sạch sẽ 4

mặt vui 4 sáng sủa nảy sinh cảm giác mới “đâm ra lo sợ vẩn vơ… bỡ ngỡ

đứng nép bên * thân …thêm vụng

và C ao thầm   những *

học trò cũ ” -Tiếng trống * vang lên đã làm

“vang dội cả lòng”cảm thấy mình chơ

vơ , vụng về lúng túng -Vì xa lạ sợ hãi của một cậu bé nông thôn rụt rè ít tiếp xúc với đám đông… không phải là một cậu bé yếu đuối

(Cảm giác nhất thời)

Dùng lối so sánh , từ ngữ miêu tả

tâm trạng chính xác cảm xúc của nhân vật

d-Tâm trạng của nhân vật tôi khi ngồi vào trong lớp học.

-Nhìn cái gì cũng thấy mới,thấy hay hay, cảm giác lạm nhận (Nhận bừa)-Chỗ ngồi kia là của riêng mình, nhìn bạn mới quen mà thấy quyến luyến -Hình ảnh có ý nghĩa   gợi sự luối tiếc những ngày trẻ thơ chơi bời tự

do đã chấm dứt để C vào giai đoạn mới của cuộc đời-Làm học sinh

-Cách kết thúc truyện tự nhiên bất ngờ

Dòng chữ “Tôi đi học” vừa khép lại bài văn và mở ra một thế giới mới Dòng chữ gợi cho ta hồi nhớ lại buổi thiếu

?Em có nhận xét gì về thái độ cử chỉ

của những * lớn (Ông đốc;thầy

giáo;phụ huynh )đối với các em lần

đầu tiên đi học

?Qua hình ảnh,cử chỉ và tấm lòng của

* lớn đối với các em nhỏ em cảm

nhận  gì

Cho học sinh đọc ghi nhớ

G/v nhấn mạnh ghi nhớ

?Em hãy kể lại những kỉ niệm ngày

đầu tiên đến * của bản thân?

?Hãy nêu những cảm xúc của em khi

đi tới * trong ngày đầu tiên đó?

thời, thể hiện chủ đề truyện

-Ông đốc: Từ tốn, bao dung

-Thày giáo trẻ: Vui tính, giàu tình yêu

49 -Phụ huynh: Chu đáo, trân trọng ngày khai *9

Trách nhiệm, tấm lòng của gia đình nhà * đối với thế hệ trẻ 4 lai

*Ghi nhớ.SGK tr9

-Học sinh đọc ghi nhớ

IIi.Luyện tập.

-Học sinh kể những kỉ niệm tiêu biểu nhất

-Học sinh nêu cảm xúc

IV.Củng cố.(4phút)

1.Giáo viên treo bảng phụ có câu hỏi trắc nghiệm lên bảng Gọi học sinh lên bảng làm bài

A-Tự sự C.Biểu cảm

B.Miêu tả D.Cả A,B,C

2.Hãy phân tích tâm trạng của nhân vật tôi trong văn bản “Tôi đi học” khi cùng

mẹ tới *9

V.Hướng dẫn học.(1phút)

- Học lại bài cũ

- Làm bài tập phần luyện tập

- Soạn C bài “Trong lòng mẹ”qua hệ thống câu hỏi phần :Đọc-Hiểu văn bản

Tuần 1 Ngày soạn:2/9/2006

Tiết 3 Ngày dạy:9/9/2006

A Mục tiêu

- Giúp học sinh hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Giáo dục học sinh sử dụng từ Tiếng Việt cho đúng

- Rèn cho học sinh  duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng

B Chuẩn bị:

- Giáo viên:Soạn giáo án, đọc tài liệu tham khảo

- Học sinh: Học bài cũ, ôn lại kiến thức về từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa

C Tiến trình bài dạy.

I ổn định tổ chức lớp.(1phút)

II Kiểm tra bài cũ.(5phút)

?Em hãy nhắc lại kiến thức : Thế nào là từ đồng nghĩa? Thế nào là từ trái nghĩa? Lấy ví dụ cụ thể?

- Cho học sinh nhận xét

- Giáo viên nhận xét, cho điểm

III.Bài mới.

20'

G/v ghi sơ đồ SGK tr 10 lên bảng

?Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn

hay hẹp hơn các từ “thú,cá, chim”

?Vì sao

-Nghĩa của từ “động vật” bao hàm cả

phạm vi nghĩa của các từ “thú chim

cá”

?Nghĩa của từ “thú” rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ “voi 4'%9

?Vì sao

-Nghĩa của từ “thú” bao hàm cả phạm

vi nghĩa của các từ “voi, 4'%9

?Nghĩa của từ “cá” rộng hay hẹp hơn

nghĩa của từ “cá thu, cá rô”

?Vì sao

?Nghĩa của từ “chim” rộng hơn hay

1Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.

a.Ví dụ.

Học sinh quan sát sơ đồ

b.Nhận xét.

-Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn nghĩa của các từ “thú chim cá” vì: Từ

“động vật” chỉ chung cho tất cả các sinh vật có cảm giác và tự vận động L

* thú,chim, sâu

… -Nghĩa của từ “thú” rộng hơn nghĩa của các từ “voi, 4'% vì từ “thú” có nghĩa khái quát , bao hàm tất cả các động vất

có 24 sống bậc cao , có lông mao,tuyến vú, nuôi con bằng sữa … -Rộng hơn vì : Phạm vi nghĩa của từ

“cá” bao hàm nghĩa các từ “cá rô,cá thu”

-Rộng hơn vì : Phạm vi nghĩa của từ

hẹp hơn nghĩa của từ “tu hú, sáo”

?Vì sao

?Nghĩa của các từ “thú, chim, cá”

rộng hơn nghĩa của các từ nào và

đồng thời hẹp hơn nghĩa của các từ

nào

?Qua phần tìm hiểu trên em hiểu thế

nào là một từ có nghĩa rộng và một từ

có nghĩa hẹp

?Một từ có thể vừa có đồng thời nghĩa

rộng và có nghĩa hẹp  không

?Vì sao

-Cho học sinh đọc ghi nhớ

-G/v nhấn mạnh ghi nhớ

-Giáo viên cho học sinh lên bảng làm

bài tập

-Cho học sinh nhận xét bài làm của

bạn

-Giáo viên nhận xét, cho điểm

-Giáo viên cho học sinh thảo luận

theo bàn

-Gọi học sinh trả lời sau khi đã thảo

luận

-G/vnhận xét, cho điểm

-Giáo viên cho học sinh lên bảng làm

bài tập

-Cho học sinh nhận xét bài làm của

bạn

-Giáo viên nhận xét, cho điểm

-Giáo viên cho học sinh lên bảng làm

bài tập

“chim” bao hàm nghĩa các từ “tu hú, sáo”

-Nghĩa của từ “thú, chim, cá” rộng hơn nghĩa của các từ “voi, 4' tu hú,sáo, cá rô,cá thu” đồng thời hẹp hơn nghĩa từ

“động vật”

-Học sinh nêu

*Ghi nhớ SGK tr10

-Học sinh đọc ghi nhớ

2.Luyện tập.

a-Bài tập 1

a Y phục quần áo

quần đùi; q dài áo dài; sơ mi

b Vũ khí

súng bom

9*n đại bác b.ba càng; b.bi

b-Bài tập 2.

a chất đốt d.nhìn b.nghệ thuật c.thức ăn e.đánh

c-Bài tập 3.

a xe cộ: xe đạp; xe máy; ôtô…

b kim loại: đồng; sắt; vàng…

c hoa quả: cam; xoài; nhãn…

d họ hàng: họ nội; họ ngoại…

e mang: xách; đeo; gánh…

d-Bài tập 4.

-Cho học sinh nhận xét bài làm của

bạn

-Giáo viên nhận xét, cho điểm

G/v C dẫn cho học sinh làm bài

a thuốc lào c bút điện

b thủ quỹ d hoa tai

e-Bài tập 5.

+ Động từ có nghĩa rộng: khóc

+Động từ có nghĩa hẹp: nức nở; sụt sùi

IV.Củng cố.(3phút)

?Qua bài học em thấy  gì về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

?Lấy ví dụ về từ ngữ có nghĩa rộng, ví dụ về từ ngữ có nghĩa hẹp, từ ngữ vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp

V.Hướng dẫn học bài.(1phút)

- Học lại bài cũ

- Làm hoàn chỉnh bài tập 5 SGK

- Chuẩn bị bài: * từ vựng

Tuần 1 Ngày soạn:3/9/2006

Tiết 4 Ngày dạy:11/9/2006

tính thống nhất về chủ đề của văn bản

A Mục tiêu

- Giúp học sinh nắm  chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Giáo dục học sinh có ý thức tích hợp với văn bản đã học

- Rèn cho học sinh biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

B Chuẩn bị:

- Giáo viên:Soạn giáo án, đọc tài liệu tham khảo

- Học sinh: Học bài cũ, ôn lại kiến thức các kiểu văn bản đã học, xem C bài mới

C Tiến trình bài dạy.

I ổn định tổ chức lớp.(1phút)

II Kiểm tra bài cũ.(4phút)

G/v kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh

Nhận xét chung về sự chuẩn bị của học sinh

III.Bài mới.

8'

12'

 duy lại văn bản “ Tôi đi học”

?Tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc

nào trong thời thơ ấu của mình

?Sự hồi & ấy gợi lên những ấn

 gì trong lòng tác giả

?Hãy phát biểu chủ đề của văn bản

“Tôi đi học”

?Em hãy kể lại những kỉ niệm buổi tựu

* của mình và nêu ý nghĩa, cảm

xúc của bản thân về buổi tựu * đó

?Từ các nhận thức trên, em hãy cho biết

chủ đề của văn bản là gì

?Căn cứ vào đâu em biết văn bản “Tôi

đi học”nói lên những kỉ niệm của tác

giả về buổi tựu * đầu tiên

Nhan đề

Các từ ngữ và câu văn

?Tìm và phân tích các từ ngữ, các chi

tiết nêu bật cảm giác mới lạ xen lẫn bở

nghỡ của nhận vật tôi khi cùng mẹ tới

* khi cùng các bạn đi vào lớp

1.Chủ đề của văn bản.

-Học sinh  duy lại văn bản “Tôi đi học”

Những kỉ niệm về buổi tựu * đầu tiên

-Chủ đề : Trong cuộc đời mỗi * những ấn  tốt đẹp về buổi tựu

* đầu tiên trong đời không bao giờ phai mờ trong kí ức… Nó làm cho con * ta xúc động khi nhớ nó

-Chủ đề là đối  là vấn đề chính (Chu yếu)  tác giả nêu lên, đặt ra trong toàn bộ văn bản

2 Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.

-Nhan đề văn bản “ Tôi đi học” cho phép dự đoán văn bản nói về chuyện

“Tôi” đi học

-Đó là những kỉ niệm về buổi đầu đi học của “tôi” nên đại từ “Tôi”, các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học  lặp đi lắp lại nhiều lần

-Các câu đều nhắc tới kỉ niệm +Hôm nay tôi đi học

+Hàng năm cứ vào… tựu *9 +Tôi quên thế nào …ấy.

+Hai quyển vở mới…nặng.

+Tôi …xuống đất.

-Trên * đi học +Cảm nhận về con * : quen đi lại lắm lần bỗng thấy lạ, đổi khác

+Thay đổi hành vi: lội qua sông thả diều, đi ra đồng nô đùa chuyển thành việc đi học, cố làm  một học trò thực sự

-Cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng

nhân vật tôi ở buổi tựu * đầu tiên

ngôn ngữ trong văn bản tập chung tô

đậm, làm rõ

-G/v cho học sinh thảo luận các câu hỏi

sau

+Thế nào là tính thống nhất của văn

bản?

+Tính thống nhất về chủ đề của văn

nào của văn bản?

+Làm thế nào để có thể viết một văn

bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề?

-Cho học sinh đọc ghi nhớ

-G/v nhấn mạnh ghi nhớ

G/v C dẫn học sinh phân tích tính

thống nhất về chủ đề của văn bản

?Hãy cho biết văn bản trên viết về đối

 nào và vấn đề gì

?Các đoạn văn đã trình bày đối 

và vấn đề theo một thứ tự  thế nào

? Chủ đề của văn bản trên là gì

G/v C dẫn học sinh phất hiện và

gạt bỏ ý lạc hoặc quá xa chủ đề

-Trên sân *9 +Cảm nhận về sân *L Ngôi

* cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng,chuyển thành xinh xắnoai nghiêm khiến lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ

+Cảm giác lúng túng, ngỡ ngàng khi xếp hàng vào lớp Đứng nép bên * thân, chỉ dám nhìn một nửa…

-Trong lớp học

Cảm giác bâng khuâng khi xa mẹ

C đây có thể đi chơi cả ngày…giờ

đây mới C vào lớp đã thấy xa mẹ nhớ nhà

-H/s thảo luận theo 3 nhóm và trả lời; +Là sự nhất quán về ý định, ý đồ, cảm xúc của tác  thể hiện trong văn bản

Hình thức

Nội dung +H/s nêu

* Ghi nhớ SGK tr12.

Học sinh đọc ghi nhớ

3.Luyện tập

a-Bài tập 1.

H/s đọc văn bản “Rừng cọ quê tôi” -Viết về : Rừng cọ quê tôi (Nhan đề) -Vấn đề: Tình cảm của * sông Thao với rừng cọ

-Theo thứ tự 3 phần:

+Mở bài: Niềm tự hào của * sông Thao về rừng cọ

+Thân bài: Nói về đẹp của rừng cọ +Kết bài: Tình cảm gắn bó của * dân sông Thao với rừng cọ

b-Bài tập 2.

-ý (b); (d)

c-Bài tập 3.

-Có thể điều chỉnh, bổ sung vào dàn ý của bạn

a-Cứ vào mùa thu về, mỗi lần thấy các

- Giúp học sinh nắm  chủ đề văn bản, tính thống chủ đề văn

- Giáo dục học sinh có ý thức tích hợp với văn học

- Rèn cho học sinh biết viết văn đảm bảo tính...

- Giáo viên:Soạn giáo án, đọc tài liệu tham khảo

- Học sinh: Học cũ, ôn lại kiến thức kiểu văn học, xem C

C Tiến trình dạy.

I ổn định tổ chức lớp.(1phút)... class="text_page_counter">Trang 10

-Cảm giác sáng nảy nở lịng

nhân vật tơi buổi tựu *

ngôn ngữ văn tập chung tô

đậm, làm rõ

-G/v cho