Giáo án Ngữ văn 8 cả năm - Trường THCS Tả Van

- Tính thống nhất về chủ đề của văn b¶n ®îc thÓ hiÖn trªn c¶ 2 b×nh diÖn néi dung vµ cÊu tróc - h×nh thøc Hoạt động 2: Hình thành kiến thức míi - Qua phần đọc hiểu văn bản Tôi đi học  [r]

Trang 1

Ngày soạn: 06/9/07

Ngày giảng:07, 08/9/07

Tiết 1+2 Bài 1: Văn bản

Tôi đi học Thanh Tịnh

A mục tiêu

Học sinh cảm nhận tâm trạng hồi hộp cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi

ở buổi tựu $ đầu tiên trong đời

Thấy ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ gợi 2 vị chữ tình man mác của Thanh Tịn?

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: Các liệu TLTK về ngày đầu đi học

2 Học sinh: Soạn bài, kỉ niệm của bản thân

c Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra đầu giờ: Kiểm tra sự chuẩn bị của hs

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Khởi động

Trong cuộc đời mỗi con $ những kỉ

lâu trong trí nhớ Đặc biệt càng đáng nhớ

hơn là những kỉ niệm các ấn của ngày

tựu $ đầu tiên Truyện ngắn Tôi đi học

diễn tả cảm xúc ấy ở nhân vật tôi, gieo vào

lòng ta bao nỗi niềm bâng khuâng, bao dung

cảm nhẹ nhàng trong sáng

Hoạt động 2: Đọc, tìm hiểu văn bản I Đọc và thảo luận chú thích

 đọc mẫu 1 đoạn

1 Đọc văn bản

Gọi 1-2 học sinh đọc tiếp nhận xét

uốn nắn cách đọc

2.Thảo luận chú thích

? Trình bày những nét chính về tác giả? a Tác giả:

Thanh Tịnh (1911-1988) tên khai sinh là Trần Văn Ninh, quê Gia Lạc ngoại ô thành phố Huế Cac sáng tác

đều toát lên vẻ đằm thắm, tình cảm êm dịu trong trẻo

? Cho biết những nét khái quát về tác b Tác phẩm

Trang 2

phẩm Tôi đi ỡ? In trong tập Quê mẹ (1941) toàn tác

phẩm là những kỷ niệm mơn man của buổi tựu $ qua hồi của nhân vật tôi

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọcchú thích

từ khó trong SGK

c Từ khó

? Tác phẩm trình bày theo bố cục

nào?

(Theo dòng hồi của nhân vật tôi)

 Qua dòng hồi ấy tác giả đã diễn

tả cảm giác tâm trạng theo trình tự thời gian

của 1 buổi tựu $ (

II Tìm hiểu văn bản

? Những gì đã gợi lên trong lòng nhân vật

tôi những kỉ niệm về buổi tựu $ đầu

tiên?

1 Những kỷ niệm của nhà văn

- Những chuyển biến của trời đất cuối thu

và hình ảnh mấy em nhỏ rụt rè, lúp 2B nón

mẹ, lần đầu tiên đi đến $ (

? Những kỷ niệm này nhà văn diễn tả

theo trình tự nào?

- C diễn tả từ hiện tại nhớ về dĩ vãng

? Những kỷ niệm nào tác giả nhắc

đến trong dòng hồi 6

- Đó là những tâm trạng, cảm giác: + Cùng mẹ đến $

+ Nhìn ngôi $ ngày khai giảng + Đón nhận giờ học đầu tiên

? Tìm những hình ảnh chứng tỏ tâm trạng

hồi hộp, cảm giác ngỡ ngàng của nhân vật

tôi?

2 Tâm trạng của nhân vật tôi

- Học sinh hoạt động nhóm (5 phút)

- Đại diện thảo luận  nhận xét

- Giáo viên kết luận chung:

+ Con $ = cảnh vật chung quanh

+ Bộ quần áo mới, vở mới

+ Sân $ dày đặc $

- Con $ = cảnh vật xung quanh vốn rất quen  thấy lạ  tự cảm thấy

có sự thay đổi lớn trong lòng mình

- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo mới và mấy quyển vở

Trang 3

trên tay

- Ngôi $ vừa xinh xắn, vừa oai

- Hồi hộp chờ nghe tên mình

 Bỗng càng cảm thấy sợ khi sắp phải rời tay mẹ

- Cảm thấy vừa xa lạ vừa gần gũi với mọi vật với $ bạn ngồi bên cạn?

 Vừa ngỡ ngàng, vừa tự tin

? Cảm nhận của nhân vật tôi về thái độ, cử 3 Thái độ của $ lớn

- Họ trân trọng tham dự buổi lễ khai giảng

- Các bậc phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em mìn?

? Hình ảnh ông đốc và thầy giáo trẻ

- Ông đốc và thầy giáo trẻ:

+ Ông đốc từ tốn, bao dung + Thầy giáo trẻ vui tính, giàu tình

? Qua các hình ảnh về $ lớn em có

cảm nhận gì?

 Trách nhiệm và tấm lòng của gia

đình, nhà $ đối với thế hệ 1 lai

? Tìm các hình ảnh so sánh nhà văn

vận dụng trong truyện ngắn?

4 Các hình ảnh so sánh

- "Tôi quên … quang đãng"

- "ý nghĩ… ngọn núi"

- "Họ … cảnh lạ"

? Em có nhận xét gì về các hình ảnh so

sánh này?

- So sánh giàu hình ảnh, giàu sức gợi cảm

gắn với cảnh sắc thiên nhiên, 1 sáng, trữ

tìn?

 Xuất hiện ở các thời điểm khác nhau để diễn tả cảm xúc, tâm trạng của nhân vật tôi

? Em có nhận xét gì về nghệ thuật đặc sắc

Trang 4

- Đặc sắc nghệ thuật + Bố cục hồi = cảm nghĩ theo dòng thời gian

+ Kết hợp kể, tả, xen lẫn cảm xúc

? Theo em sức cuốn hút của tác phẩm

tạo nên từ đâu?

- Bản thân tình huống truyện

- Tình cảm của $ lớn đối với các em

- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi $ và

cách so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả

Hoạt động 3: HD hs ghi nhớ III Ghi nhớ

? Phát biểu cảm nghĩ của em về tác phẩm?

- Học sinh dựa vào phần ghi nhớ trả lời

2 SGK

4 Củng cố - dặn dò

? Tâm trạng của nhân vật tôi thể hiện trong buổi tựu $ đầu tiên?

- Học sinh thảo luận

- Giáo viên giảng củng cố bài

- Về nhà làm bài tập trong SGK, soạn bài Trong lòng mẹ

Ngày soạn: 0 /09/07

Ngày giảng:0 /9/07

Ngữ văn : Bài 1

Tiết 3

Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

A mục tiêu

- Học sinh hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Thông qua bài học rèn 8+9 duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: +Tìm các ví dụ minh hoạ, bảng phụ.

2 Học sinh: + Soạn bài

Trang 5

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

2 Kiểm tra đầu giờ:

3 Bài mới:

mối quan hệ về nghĩa của từ (đồng nghĩa-

học này nói về một mối quan hệ khác về

nghĩa của từ ngữ Đó là mối quan hệ bao

hàm Nói đến quan hệ bao hàm tức là nói

đến phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới I Từ nghĩa rộng-từ nghĩa hẹp

- Cho học sinh quan sát sơ đồ trong SGK 1 Bài tập: SGK

? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá? Vì sao?

- Động vật rộng hơn (vì nó bao hàm thú, chim, cá)

? Nghĩa của từ rộng hơn…cá thu? Vì sao? - Nghĩa của các từ: Thú, chim, cá

rộng hơn

? Nghĩa của các từ: Thú, chim, cá rộng

hơn nghĩa của những từ nào? Hẹp hơn

nghĩa của những từ nào?

- Hẹp hơn: Động vật

2 Nhận xét

? Từ việc phân tích bài tập em rút ra nhận

xét gì?

- Học sinh thảo luận nhóm 3 phút

- Đại diện thảo luận - nhận xét

- Giáo viên nhận xét - dùng sơ đồ để nhận

xét

Động vật

Cá

Thú Chim

Tu hú

Voi

Cá rô

Trang 6

có nghĩa rộng, nghĩa hẹp?

3 Ghi nhớ: SGK

- Học sinh dựa vào ghi nhớ thảo luận

tập 1, 2, 3, 4 tại lớp

Bài tập 2:

a Chất đốt

- Yêu cầu học sinh lên bảng làm, các học

sinh khác nhận xét

- Giáo viên kết luận chung

b Nghệ thuật

c Thức ăn

d Nhìn

e đánh

? Thế nào là từ ngữ có nghĩa rộng, nghĩa hẹp? Cho ví dụ?

- Giáo viên dặn dò học sinh về nhà làm bài tập 5, soạn bài $ từ vựng

Ngày soạn: 10/9/06

Ngày giảng: 11/9/06

văn bản

A mục tiêu

- Học sinh nắm chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Biết viết 1 văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì

đối trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật

ý kiến, cảm xúc của mìn?

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: Giáo án + SGK + SGV + các bài tập có tính thống nhất.

2 Học sin? Vở ghi + SGK + Vở soạn

2 Kiểm tra đầu giờ:

3 Bài mới:

Tính thống nhất về chủ đề của văn

bản là một trong những đặc quan

Trang 7

trọng tạo nên văn bản phân biệt văn

bản với những câu hỏi hỗn độn với

- Tính thống nhất về chủ đề của văn

bản thể hiện trên cả 2 bình diện

nội dung và cấu trúc - hình thức

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

mới

I Chủ đề của văn bản

- Qua phần đọc hiểu văn bản Tôi đi

học

thảo luận 2 câu hỏi trong SGK

1 Bài tập: SGK

2 Nhận xét

? Từ nhận thức trên em hãy cho biết

chủ đề của văn bản là gì?

- Học sinh thảo luận và thống nhất

khái niệm về chủ đề văn bản

- Giáo viên chốt ý

3 Ghi nhớ (1): SGK

- Chủ đề văn bản là đối và vấn đề chính (chủ yếu) tác giả nêu lên, đặt

ra trong văn bản

II Tính thống nhắt về chủ đề của văn bản

1 Bài tập

- Phân tích tính thống nhất về chủ đề

của văn bản Tôi đi học

? Nhan đề văn bản Tôi đi học cho

phép dự đoán văn bản nói về chuyện

gì?

- Tôi đi học

? Đó là những kỷ niệm nào?

tích sự thay đổi tâm trạng của nhân vật

tôi trong buổi tựu $

- Trên $ đi học, trên sân $ = trong lớp học

- Giáo viên đặt ra và gợi ý học sinh

thảo luận 3 câu hỏi

2 Nhận xét

? Thế nào là tính thống nhất về chủ

đề của văn bản?

- Tính thống nhất về chủ đề của văn bản chỉ biểu đạt chủ đề đã xác địn?

Trang 8

? Tính thống nhất thể hiện ở

? Làm thế nào để có thể viết 1 văn

bản đảm bảo tính thống nhất về chủ

đề?

3 Ghi nhớ: SGK

các bài tập trong SGK

- Cho học sinh hoạt động nhóm 

ra mũi tên thống nhất

1 Bài tập 2: ý làm cho lạc đề: b, d

- Học sinh thảo luận nhóm  đại

diện trình bày kết quả  nhận xét

2 Bài tập 3:

- Giáo viên kết luận chung  Có những ý lạc chủ đề: c, g

? Thế nào là tình huống về chủ đề của văn bản?

- Giáo viên giảng cố bài

- Giáo viên dặn dò viết 1 đoạn văn thể hiện tính thống nhất (với chủ đề bất kì), soạn bài bố cục văn bản

Ngày soạn: 12/9/06

Ngày giảng:13, 15/9/06

Tiết 5+6 Bài 2: Văn bản

Trong lòng mẹ Nguyên Hồng

A mục tiêu

- lB đầu hiểu văn hồi ký và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút Nguyên Hồng: Thấm chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành, giàu sức truyền cảm

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: Giáo án + SGK + SGV, tranh phóng to trong SGK

2 Học sin? Vở ghi, vở soạn, SGK, các kỉ niệm cá nhân với mẹ mình

Trang 9

2 Kiểm tra đầu giờ: Duyên: Vang:

? Em hãy phân tích tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi đầu tiên đến

$ (

? Cho biết nội dung cuả truyện ngắn Trong lòng mẹ?

3 Bài mới:

Nguyên Hồng coi là nhà văn

của những $ lao động cùng khổ

lớp $ q2B đáy" xã hội

Những ngày thơ ấu là tập hồi ký viết

về tuổi thơ cay đắng của tác giả

Trong lòng mẹ là nỗi đau của chú bé

của mìn?

Hoạt động 2: Đọc, tìm hiểu văn

bản

I Đọc- tìm hiểu chú thích

mẫu 1 đoạn

1 Đọc văn bản

- Gọi 1, 2 học sinh đọc tiếp  nhận

xét  uốn nắn cách đọc

2 Tìm hiểu chú thích

? Nêu những nét chính về tác giả

Nguyên Hồng

a Tác giả

- 1918-1982 tên khai sinh là Nguyễn Nguyên Hồng, quê TP Nam Định

học nghệ thuật (1996)

? Em hãy cho biết những nét khái

quát về tác phẩm đoạn trích

b Tác phẩm

- Yêu cầu học sinh đọc chú thích về

từ khó trong SGK

- Giáo viên giải thích thêm

c Từ khó: SGK

II Bố cục

? Đoạn trích chia làm mấy

phần, cho biết nội dung của từng

Trang 10

- Giáo viên chốt

- Chia làm 2 phần + P1: Từ đầu … hỏi chứ (cuộc đối thoại giữa $ cô cay độc và chú bé Hồng) + P2: Đoạn còn lại (cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ)

? Từ bố cục này có thể rút ra mấy

vấn đề cơ bản cần phân tích?

- Hai vấn đề

+ Tâm địa độc ác của bà cô

+ Tình yêu mãnh liệt của chú bé

Hồng với $ mẹ bất hạnh

III Tìm hiểu văn bản

1 Nhân vật bà cô

- Giáo viên giúp học sinh phân tích

tâm địa độc ác của bà cô

+ Một hôm… $ hỏi - q7$ hỏi" chứ không phải lo lắng hỏi

? Theo em tại sao $ cô lại $

trò chơi ác độc đã dàn tính sẵn

"Mày dại quá…em bé chứ"

 ác ý :Châm chọc, nhục mạ

ýđến giọng điệu của bà cô lúc này

- Bà ta quả là cay nghiệt, cao tay

- Bản chất: Lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm

Hồng đối với $ mẹ bất hạnh

- Giáo viên giúp học sinh cảm nhận,

phân tích tâm trạng chú bé Hồng theo

trình tự thời gian trong mối quan hệ

với các lời nói, cử chỉ của nhân vật bà

cô

a Những ý nghĩ cảm xúc của chú bé khi trả lời bà cô

- Sau lời hỏi đầu tiên  chú nhận ra ngay ý nghĩ cay độc trong giọng nói và trên nét mặt

- Sau lời hỏi thứ 2  lòng chú thắt lại,

Trang 11

khoé mắt cay cay

- Sau lời hỏi thứ 3  lòng đau đớn phẫn uất không còn nén nổi

 Tâm trạng đau đớn uất ức dâng

lên cực điểm khi $ cô kể về tình

cảnh tội nghiệp của mẹ

…mới thôi"

b Cảm giác sung B cực điểm khi

ở trong lòng mẹ

? Tìm những hình ảnh chi tiết chứng

tỏ cảm giác này của chú?

- Vội vã, bối dối, lập cập đuổi theo chiếc

xe C ngồi lên xe cùng mẹ oà lên khóc (dỗi hờn mà hạnh phúc, tức mà mãn nguyện)

- Chú bồng bềnh trôi trong cảm giác sung B rạo rực

? Theo em chất trữ tình thể

hiên trong đoạn trích biểu hiện ở

3 Chất trữ tình

- Đại diện nhóm thảo luận - nhận xét

- Tình huống và nội dung câu truyện

- Dòng cảm xúc phong phú của chú bé Hồng

- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể với bộc

lộ cảm xúc

- Các hình ảnh thể hiện tâm trạng

- Lời văn say mê

? Qua văn bản trích giảng em hiểu

thế nào là hồi ký?

- Là một thể của ký ở đó $ viết

kể lại những chuyện, những điều chính

mình đã trải qua, đã chứng kiến

? Nêu cảm xúc của em (nhận xét về

chú bé Hồng)

- Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ SGK

Trang 12

- Yêu cầu học sinh về nhà học bài, soạn bài Tức $% vỡ bờ

Ngày soạn: 15/9/06

Ngày giảng: 16/9/06

Tiết 7

67 từ vựng

A mục tiêu

- Học sinh hiểu thế nào là $ từ vựng, biết xác lập các $ từ vựng đơn giản

- lB đầu hiểu mối quan hệ giữa $ từ vựng với các hiện

… giúp ích cho việc học văn và làm văn

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: Giáo án + SGK + SGV + liệu về $ từ vựng

2 Học sin? Vở ghi, vở soạn, SGK

2 Kiểm tra đầu giờ: Đức: Thắng:

? )$ từ vựng đề cập đến những vấn đề gì?

3 Bài mới:

Giờ học B chúng ta đã tìm hiểu

nghĩa khái quát ở cấp độ từ Bài học

hôm nay đề cập đến tập hợp các từ có

chung 1 nét nghĩa vào $ từ vựng

Trong một $ từ vựng có những từ

có thể so sánh về mức độ rộng - hẹp

trogn cùng 1 $ từ vựng mà không

thể so sánh mức độ rộng hẹp về nghĩa

Trang 13

giải đáp điều đó chúng ta vào bài hôm

nay

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

mới

I Thế nào là !P&% từ vựng

- Yêu cầu học sinh đọc bài tập trong

SGK

1 Bài tập: SGK

? Các từ in đậm trong đoạn trích có

nét chung nào về nghĩa

- Các từ in đậm đều có 1 nét chung về nghĩa: Chỉ bộ phận của con $

2 Nhận xét

? Qua bài tập em có nhận xét gì về

$ từ vựng?

 Cơ sở để hình thành là đặc điểm chung về nghĩa

3 Ghi nhớ: SGK

? Từ nhận xét trên em hãy rút ra khái

niệm $ từ vựng?

- Học sinh thảo luận theo ghi nhớ

SGK

4 :! ý

- Học sinh hoạt động cá nhân: Đọc

phần 8! ý SGK

- Giáo viên nhận xét chung, chốt

- Tính hệ thống của $

- Đặc điểm ngữ pháp của các từ cùng

$

- Tính phức tạp của vấn đề

- Mối quan hệ giữa $ từ vựng với các biện pháp tu từ từ vựng

- Giáo viên cho học sinh tổng kết

tóm tắt lại 4 điều cần 8! ý

các bài tập trong phần luyện tập

1 Bài tập 2:

a Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản

- Yêu cầu học sinh lên bảng làm

- Học sinh khác nhận xét

b Dụng cụ để đựng

c Hoạt động của chân

- Giáo viên sửa chữa, bổ sung d Trạng thái tâm lí

e Tính cách

g Dụng cụ để viết

? Thế nào là $ từ vựng? Lấy ví dụ về $ "đèn"?

- Tình nội dung câu truyện

- Dịng cảm xúc phong phú bé Hồng

- Kết hợp nhuần nhuyễn kể với bộc

lộ cảm xúc

- Các hình... 10

- Học sinh thảo luận nhóm phút

- Chia làm phần + P1: Từ đầu … hỏi... vựng?

- Học sinh thảo luận theo ghi nhớ

SGK

4 :! ý

- Học sinh hoạt động cá nhân: Đọc

phần 8 ! ý SGK

- Giáo viên nhận xét chung, chốt

- Tính hệ thống

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	228,11 KB