HS tự do liên hệ và trao đổi… GV định hướng suy nghĩ về nội dung và nghệ thuật văn bản… HOẠT ĐỘNG 5: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Đọc một vài đoạn văn ngắn trong đoạn trích Trong lòng mẹ, hiểu tác[r]
Trang 1Ngày soạn: 22/08/2011
Tuần 2 ; Tiết: 5, 6 Văn bản: TRONG LỊNG MẸ
(Trích “Những ngày thơ ấu” – Nguyên Hồng )
( Giáo dục kĩ năng sống)
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Cĩ được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kí
- Bước đầu thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngịi bút Nguyên Hồng : thấm đượm chất trữ tình, lời văn chân thành, dạt dào cảm xúc
- Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
* Kiến thức:
+ Khái niệm thể loại hồi kí
+ Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lịng mẹ.
+ Ngơn ngữ truyện thể hiện niềm khao khát tình cảm ruột thịt cháy bĩng của nhân vật
+ Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác khơng thể làm khơ héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng
* Kĩ năng:
+ Bước đầu biết đọc – hiểu một văn bản hồi kí
+ Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện
B CHUẨN BỊ :
- GV: Nghiên cứu văn bản, Sách giáo viên Ngữ văn 6, tập I, Sách tham khảo, sách Hướng dẫn thực hiện CKTKN môn Ngữ Văn; Giáo án, bảng phụ
- HS: Đọc văn bản, soạn bài
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
HOẠT ĐỘNG 1 : KHỞI ĐỘNG
1.Kiểm tra bài cũ :
G: ? Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tơi” trong ngày đi học đầu
tiên được nhà văn Thanh Tịnh miêu tả như thế nào trong truyện ngắn
“ Tơi di học”?
G:? Em cĩ nhận xét gì về nghệ thuật của truyện ngắn “Tơi đi học”?
- 2-3 HS trả bài.GV nhận xét ghi điểm
2 GV giới thiệu bài mới :
- Nguyên Hồng là một cây bút xuất sắc của dịng văn học hiện thực
(1930 – 1945) Ngay từ tác phẩm đầu tay, Nguyên Hồng đã hướng
ngịi bút về những người cùng khổ mà ơng yêu thương thắm thiết
Ơng được mệnh danh là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng Tiêu biểu
nhất là tập hồi kí “Những ngày thơ ấu” nĩi về tuổi thơ đầy cay đắng,
bất hạnh của chính tác giả Hơm nay, ta sẽ tìm hiểu một đoạn trích
trong tác phẩm, đĩ là văn bản : Trong lịng mẹ
HOẠT ĐỘNG 2 : TÌM HIỂU CHUNG
G:? Nêu sơ lược vài nét về Nguyên Hồng ?
G:? Sáng tác của ơng thường hướng về ai ?
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả: Nguyên Hồng
(1918 -1982) là nhà văn Lop7.net
Trang 2G gthiệu thêm về tác giả: cuộc đời cơ cực nên tác giả thấu hiểu và
gần gũi những người nghèo khổ…
G gthiệu thêm về tác phẩm: tác phẩm gồm 9 chương, đăng báo năm
1938, in sách lần đầu năm1940,…
G:? Văn bản thuộc thể loại nào ? Em biết gì về thể loại này?
G: Văn bản Trong lòng mẹ trích từ đâu ? Vị trí của phần trích trong
tác phẩm ?
- HS dẽ dàng xác định…
*GV giới thiệu giọng đọc: Giọng kể phù hợp từng ngữ cảnh;chú ý
phân biệt giọng của bé Hồng với người cô;
- G đọc mẫu một đoạn, gọi HS đọc một lượt toàn văn bản
G:? Văn bản có thể chia làm mấy phần ? Nêu ý chính của từng phần ?
Định hướng: Văn bản có hai phần :
P1 Tôi đã bỏ cái khăn … người ta hỏi đến chứ
- Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng, ý nghĩ, cảm xúc của chú
về người mẹ đáng thương
P2 (Còn lại.)
- Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sướng của chú bé
Hồng
- G:gọi HS trả lời vài từ trong phần chú thích
HOẠT ĐỘNG 3: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
G: ? Tìm và phân tích những chi tiết thể hiện cảnh ngộ thương tâm
của chú bé Hồng ?
H: Bé Hồng là một chú bé có hoàn cảnh đáng thương : mồ côi cha,
sống xa mẹ Chú luôn bị bà cô hành hạ bằng những lời lẽ mỉa mai xúc
phạm
G:? Tâm địa độc ác của bà cô được miêu tả theo trình tự nào ? Bước
thứ nhất bà ta đã làm gì ? Bé Hồng nhận ra được điều gì ở bà cô ? Và
chú đã làm gì ?
H: Bà cô cười và hỏi : “ Hồng ! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi
với mợ mày không?” Chú bé Hồng nhận ra những ý nghĩ cay độc
trong giọng nói và trên nét mặt cười rất kịch của bà cô Vì thế chú cúi
đầu không đáp…
G:? Sang bước hai bà cô đã làm gì? Bà cô thấy bé Hồng im lặng cúi
đầu, khóe mắt cay cay bà ta có buông tha cho chú bé không? G:? Qua
câu nói của bà cô, em có nhận xét gì về giọng nói của bà? Chính câu
nói đó đã đẩy bé Hồng vào một tình huống gì?
H: Bà cô hỏi luôn giọng vẫn ngọt : “Sao lại không vào? Mợ mày
phát tài lắm có như dạo trước đâu?” Vỗ vai cười “ Mày dại quá cứ
vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa
cho và thăm em bé chứ.” Giọng nói ngọt bình thản mà mỉa mai,
châm chọc, nhục mạ Câu nói đó đã xoắn chặt lấy tâm của chú bé
Hồng
G:? Khi chú bé Hồng phẫn uất khóc nức nở, nước mắt ròng ròng
“cười dài trong tiếng khóc” hỏi lại, người cô lúc bấy giờ có thái độ ra
sao ?Bà ta có cử chỉ gì đồi với bé Hồng?
của những người cùng khổ, có nhiều ssáng tác ở các thể loại tiểu thuyết, kí, thơ
2 Tác phẩm:
- Thể loại : Hồi kí là thể văn ghi chép, kể lại những biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người kể, người tham gia hoặc chứng kiến
- Vị trí của đoạn trích: chương IV của tập hồi kí
“Những ngày thơ ấu”
2 Bố cục: 2 phần
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1 Cảnh ngộ đáng thương và nỗi buồn của nhân vật bé Hồng :
- Cảnh ngộ: mồ côi cha, sống xa mẹ Chú luôn bị
bà cô hành hạ bằng những lời lẽ mỉa mai xúc phạm
- Chú buồn, cô đơn và luôn khao khát tình mẹ bất chấp sự tàn nhẫn, vô tình của bà cô
Lop7.net
Trang 3H: Bà cô vẫn cứ tươi cười kể chuyện về mẹ bé Hồng một cách tỉ mỉ
với vẻ thích thú Bà ta vỗ vai, đổi giọng nghiêm nghị, hạ giọng
thương xót người đã mất
G:? Từ việc phân tích trên, em hãy rút ra bản chất của bà cô?
Lạnh lùng, độc ác, nham hiểm
Tiết 2:
G:? Càng nhận ra sự thâm độc của bà cô, chú bé Hồng càng đau đớn
uất hận, càng trào lên cảm xúc yêu thương mãnh liệt đối với người mẹ
bất hạnh của mình Em thử tìm hiểu xem bé Hồng đã có suy nghĩ,
cảm xúc gì về mẹ khi trả lời bà cô ?
H: Chú luôn nhớ đến “vẻ mặt rầu rầu và hiền từ của mẹ” mẹ dịu
dàng, hiền lành, sống nhẫn nhục và gặp nhiều đau khổ
G:? Hồng có thái độ ra sao khi bà cô hỏi “ Có muốn vào Thanh Hóa”
gặp mẹ không? Tại sao bé Hồng lại trả lời “không” khi lòng chú rất
mong gặp lại mẹ ?
H: Bé Hồng càng đau đớn hơn khi nghe bà cô nói về mẹ mình
Lòng chú bé thắt lại, khóe mắt cay cay và chú đã cười dài trong tiếng
khóc Đau đớn, uất ức đến điểm khi nghe cô nói về tình cảnh của mẹ “
Cổ họng … mới thôi”
G:? Nhận ra mẹ đang ngồi trên xe kéo, chú bé Hồng có hành động gì?
Khi đã ngồi lên xe với mẹ, chú bé đã làm gì? Giọt nước mắt lần này
khác với lần trước (khi trả lời bà cô) như thế nào?
H: Chạy theo xe một cách vội vã, bối rối, lập cập; Khóc nức nở ->
dỗi hờn mà hạnh phúc, tức tưởi mà mãn nguyện…
-GV phân tích thêm …
G:? Tìm những chi tiết thể hiện cảm giác sung sướng đến cực điểm
của bé Hồng khi ở trong lòng mẹ ?
Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi mẹ tôi … lạ thường; Phải bé lại
… vô cùng
-GV chốt ý: Tình mẫu tử thật thiêng liêng, sâu nặng…
HOẠT ĐỘNG 4 :TỔNG KẾT
G:? Nêu giá trị nghệ thuật của truyện?
H: trình bày theo độ hiểu GV giảng giải thêm
G:? Theo em chất trữ tình của văn bản được thể hiện qua những yếu
tố nào ?
Định hướng:
+ Giọng điệu: xót xa, căm giận, yêu thương đều ở mức độ tột đỉnh
+ Tình huống truyện
+ Hình ảnh so sánh ấn tượng
G:? Qua văn bản trích giảng em hiểu thế nào là hồi kí ?
Hồi kí là một thể của kí, ở đó người viết kể lại những chuyện,
những điều chính mình đã trải qua, đã chứng kiến
G: ?Vậy văn bản có ý nghĩa gì ? ( Tình mẫu tử có vai trò như thế nào
đối với mỗi con người ?)
GD KNS: ? Vậy đối với tình cảm gia đình, em cần có thái độ như
2 Tình cảm của chú bé Hồng đối với mẹ:
- Những ý nghĩ , cảm xúc của chú bé khi nói chuyện với bà cô: chú hiểu được ý nghĩ chua cay, thâm độc của bà cô và càng trào dâng niềm thương mẹ
- Khi gặp lại mẹ: Cảm giác sung sướng cực điểm khi được ở trong lòng mẹ
III.TỔNG KẾT 1.Nghệ thuật:
- Tạo dựng được mạch truyện, mạch cảm xúc trong đoạn trích tự nhiên, chân thực
- Kết hợp lời văn kể chuyện với miêu tả, biểu cảm tạo nên những rung động trong lòng độc giả
- Khắc họa hình tượng nhân vật bé Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng sinh động, chân thật
2 Ý nghĩa văn bản: Tình
mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không bao giờ Lop7.net
Trang 4thế nào cho đúng?
? Em cĩ suy nghi gì về tình mẫu tử ?
HS tự do liên hệ và trao đổi…
GV định hướng suy nghĩ về nội dung và nghệ thuật văn bản…
HOẠT ĐỘNG 5: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Đọc một vài đoạn văn ngắn trong đoạn trích Trong lịng mẹ, hiểu tác
dụng của một vài chi tiết miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn đĩ
- Ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân với người thân
- Soạn bài : Trường từ vựng
vơi trong tâm hồn con người
*Rút kinh nghiệm:
………
……… ……….
……… ……….
……… ……….
……… ………
……… ………
-►▼◄ -Ngày soạn: 22/08/2011
Tuần 2 ; Tiết 7
TRƯỜNG TỪ VỰNG (Giáo dục mơi trường + kĩ năng sống)
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được thế nào là trường từ vựng, biết xác lập các trường từ vựng gần gũi
- Biết cách sử dụng các từ cùng trường từ vựng để nâng cao hiệu quả diễn đạt
- Thực hiện lồng ghép trường từ vựng mơi trường tự nhiên
- Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
* Kiến thức:Khái niệm trường từ vựng
* Kĩ năng:
+ Tập hợp các từ cĩ chung nét nghĩa vào cùng một trường từ vựng
+Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để đọc – hiểu và tạo lập văn bản
B CHUẨN BỊ:
- GV: Sách giáo khoa Ngữ văn 6, tập I, Sách tham khảo, sách Hướng dẫn thực hiện CKTKN môn Ngữ Văn; Giáo án, bảng phụ
- HS : Soạn bài
HOẠT ĐỘNG 1 : KHỞI ĐỘNG
1 Kiểm tra bài cũ
G: ? Một từ như thế nào được xem là từ cĩ nghĩa rộng (hoặc hẹp)
hơn so với nghĩa những từ ngữ (hoặc một từ ngữ ) khác Cho ví
dụ
G: ? Tìm từ cĩ nghĩa hẹp hơn so với nghĩa của từ “chức vụ”
Lop7.net
Trang 5G: ? Tìm từ có nghĩa rộng hơn so với nghĩa của những từ sau :
túm, nắm, xé, cắt, chặt (Hoạt động của tay)
2 GV giới thiệu bài mới:
Trong mối quan hệ về nghĩa của các từ ngữ, ngoài hai khái
niệm “nghĩa rộng, nghĩa hẹp” còn có một khái niệm nữa là
“Trường từ vựng” Bài học hôm nay sẽ trả lời cho chúng ta
HOẠT ĐỘNG 2 : TÌM HIỂU CHUNG
GD KNS: Trong quá trình tìm hiểu bài, HS cần phải nhận ra
và phân tích các tình huống sử dụng trường từ vựng…
G: Gọi HS đọc đoạn văn trang 21
G:?Các từ mặt, mắt, da, gò má,…miệng có nét chung gì về nghĩa?
H: Chỉ bộ phận của cơ thể người.
G: ? Ta gọi các từ có nét chung về nghĩa đó là trường từ vựng
Vậy trường từ vựng là gì ? Cơ sở để hình thành trường từ vựng là
gì ?
G: ? Em hãy tìm những từ thuộc trường từ vựng “tay”?
H: Bộ phận của tay : cánh tay, bàn tay, ngón tay
- Đặc điểm bên ngoài : búp măng, mềm mại, thô ráp…
- Hoạt động của tay: cầm , nắm, túm…
G: ? Từ đó em rút ra điều gì ?
H: Trong một trường từ vựng có thể có nhiều trường từ vựng
nhỏ hơn
G: Gọi HS đọc trường từ vựng về mắt
G: ? Em có nhận xét gì về từ loại của các từ trong trường từ vựng
mắt ?
H: Gồm nhiều từ loại : danh từ, động từ , tính từ.
- G:ghi ví dụ về trường từ vựng “ ngọt” lên bảng
G: ? Người ta dựa vào đâu để chia thành nhiều trường từ vựng
khác nhau của từ “ngọt” ?
H: Dựa vào hiện tượng nhiều nghĩa
G: gọi HS đọc đoạn trích Lão Hạc của Nam Cao.
G: ? Đoạn văn sử dụng phép tu từ gì ?
H: Nhân hóa
G: ? Tác giả chuyển trường từ vựng nào sang trường từ vựng nào
để nhân hóa ?
H: Người -> thú vật
G:Yêu cầu HS lấy một số ví dụ.
G: lưu ý HS một số điểm về hiện tượng chuyển trường từ vựng và
tác dụng của nó
Tích hợp GD môi trường:
G:? Hãy tìm những từ thuộc trường từ vựng môi trường tự
nhiên ?
HS nêu tự do, có thảo luận nhanh trong bàn
GV giới thiệu:
+ Thời tiết: mưa, nắng, bão, lụt,…
I TÌM HIỂU CHUNG:
1.Thế nào là trường từ vựng ? a.Khái niệm: Trường từ vựng
là tập hợp các từ có ít nhất một nét chung về nghĩa
a.Ví dụ:
- Trường từ vựng “tay”:
+ Bộ phận của tay : cánh tay, bàn tay, ngón tay
+ Đặc điểm bên ngoài : búp măng, mềm mại, thô ráp… + Hoạt động của tay: cầm, nắm, túm…
- Trường từ vựng thái độ: Hoài
nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm
2 Lưu ý
- Một từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau
*Ví dụ: người- thú vật
- Trong thơ văn cũng như trong cuộc sống hàng ngày, người ta thường dùng cách chuyển từ vựng để tăng thêm tính nghệ thuật của ngôn từ và khả năng diễn đạt
* Ví dụ: trường từ vựng “mắt”
+ Danh từ: con người, lông mày…
+ Động từ: nhìn, trông, ngóng,…
+ Tính từ: lờ đờ, toét, …
Lop7.net
Trang 6+ Thực vật: cây cối, núi, sông, biển,…
+ Địa cầu: Khí quyển, thạch quyển, thủy quyển, hệ sinh thái,
đa dạng sinh học,…
HOẠT ĐỘNG 3 : LUYỆN TẬP
G: Hướng dẫn HS làm bài tập 1,3,4,5,6
H:thảo luận để làm bài tập 2
HOẠT ĐỘNG 4: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Học bài, Làm bài tập 7
-Vận dụng kiến thức về trương từ vựng đã học, viết một đoạn văn
ngắn có sử dụng ít nhất 5 từ thuộc môi trường từ vựng nhất định
- Soạn bài : Bố cục của văn bản ( Đọc kĩ nội dung bài học; trả lời
các câu hỏi; Ôn lại đặc điểm bố cục của văn bản đã học ở lớp 7;
II.LUYỆN TẬP: Định hướng giải một số bài tập (sgk/23) 1 Trường từ vựng “người ruột thịt” trong văn bản “Trong lòng mẹ” là : thầy , mẹ, cô, nội, em, mợ, anh em 2 Tên trường từ vựng cho mỗi dãy từ (sgk/23): a Lưới, nơm, câu, vó: Dụng cụ đánh bắt thủy sản b Tủ, rương, hòm, va li, chai, lọ: Dụng cụ để đựng c Đá, đạp, giẫm, xéo: Hoạt động của chân d Buồn, vui, phấn khởi, sợ hãi: Trạng thái tâm lí e Hiền lành, độc ác, cởi mở: Tính cách g Bút máy, bút bi, phấn, bút chì: Dụng cụ để viết 3 Các từ in đậm : Hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy,thương yêu, kính mến, rắp tâm thuộc trường từ vựng thái độ 4 Xếp các từ vào đúng trường từ vựng: - Khứu giác : mũi, thơm, điếc, thính - Thính giác : tai, nghe, điếc, rõ, thính 5 Tìm các trường từ vựng của mỗi từ: a Lưới: - Trường từ vựng đánh bắt thủy sản : chài, vó, nơm - Trường hoạt động đánh bắt thủy sản : cất, đơm, đặt, quăng, tung… b Lạnh : - Trường thời tiết : nóng, ấm, rét, hanh - Trường màu sắc : nóng, tươi, sẫm - Trường tính tình : vồn vã, nồng nhiệt, thờ ơ c Tấn công : - Trường chiến thuật trong bóng đá : phản công, phòng ngự - Trường quân sự : phản công, phòng ngự 6 Trong đoạn thơ, tác giả đã chuyển trường quân sự sang trường nông nghiệp. *Rút kinh nghiệm: ………
……… ……….
……… ……….
……… ……….
………
……… ………
……… ………
Ngày soạn: 23/08/2011
Lop7.net
Trang 7Tuần 2 ;Tiết 8 BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN
(Giáo dục kĩ năng sống) )
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Nắm được yêu cầu của văn bản về bố cục
- Biết cách xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tượng phản ánh, ý đồ giao tiếp của người viết và nhận thức của người đọc
- Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
* Kiến thức: Bố cục của văn bản, tác dụng của việc xây dựng bố cục
* Kĩ năng:
+ Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định
+ Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản
B CHUẨN BỊ :
- GV: Sách giáo khoa Ngữ văn 6, tập I,Sách tham khảo, sách Hướng dẫn thực hiện CKTKN môn Ngữ Văn; Giáo án, bảng phụ
- HS: Học và làm bài cũ; Soạn bài
HOẠT ĐỘNG 1 : KHỞI ĐỘNG
1.Kiểm tra bài cũ:
G:? Thế nào là chủ đề của văn bản?
G:? Tính thống nhất về chủ đề của văn bản được thể hiện ở
những phương diện nào ?
2 GV giới thiệu bài mới :
Chúng ta đã học bài “ Bố cục và mạch lạc trong văn bản”
Vậy em hãy cho biết bố cục văn bản gồm cĩ mấy phần Bài học
hơm nay sẽ ơn lại kiến thức về bố cục của văn bản nhất là phần
thân bài
HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU CHUNG
G:gọi HS đọc văn bản “Người thầy đạo cao đức trọng.”
G:? Văn bản trên cĩ thể chia làm mấy phần ? Hãy chỉ ra các
phần đĩ
H: Văn bản đĩ cĩ ba phần
- Ơng … danh lợi
- Học trị … vào thăm
- Khi ơng … Thăng Long
G:? Hãy cho biết nhiệm vụ của từng phần ?
Định hướng :
- Mở bài : Giới thiệu về thầy Chu Văn An
- Thân bài : Tài đức vẹn tồn của thầy Chu Văn An
- Kết bài : Tình cảm của mọi người đối với thầy Chu Văn An
G:? Phân tích mối quan hệ giữa các phần trong văn bản trên ?
H: Các phần trong văn bản đều cĩ chức năng, nhiệm vụ riêng
nhưng phải phù hợp nhau
G:? Từ việc phân tích trên em hãy cho biết một cách khái quát :
+ Bố cục văn bản gồm cĩ mấy phần ?
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Ơn lại kiến thức về bố cục văn bản:
- Bố cục của văn bản là sự tổ chức các đoạn văn để thể hiện chủ đề
- Văn bản thường cĩ bố cục ba phần : Mở bài, Thân bài, Kết bài
+ Phần Mở bài cĩ nhiệm vụ nêu
ra chủ đề của văn bản
+ Phần Thân bài thường cĩ một
số đoạn nhỏ trình bày các khía cạnh của chủ đề
+ Phần Kết bài tổng kết chủ đề
của văn bản
- Mỗi phần cĩ chức năng, nhiệm
vụ riêng, tùy thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề, ý đồ giao tiếp của Lop7.net
Trang 8+ Nhiệm vụ của từng phần là gì ?
-GV chốt ý
GV chuyển ý:Trong ba phần của văn bản, Phần Mở bài và Kết
bài thường ngắn gọn, được tổ chúc tương đối ổn định Thân bài
là phần phức tạp nhất, được tổ chức theo nhiều kiểu khác nhau
Chúng ta sẽ tím hiểu một số cách sắp xếp nội dung phần Thân
bài
G:? Phần thân bài văn bản Tôi đi học của Thanh Tịnh kể về
những sự kiện nào ?
H: Sắp xếp theo sự hồi tưởng những kỉ niệm về buổi tựu
trường đầu tiên của tác giả Các cảm xúc được sắp xếp theo
trình tự thời gian: những cảm xúc trên đường tới trường, những
cảm xúc khi bước vào lớp học
H: Sắp xếp theo sự kiện đối lập những cảm xúc về cùng một
đối tượng trước đây và buổi tựu trường đầu tiên
G:? Văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng, chủ yếu trình
bày diễn biến tâm trạng của ché bé Hồng Hãy chỉ ra những diễn
biến của tâm trạng chú bé Hồng trong phần thân bài ?
H: Tình thương mẹ và thái độ căm ghét cực độ những cổ tục
đã đày đọa mẹ mình của chú bé Hồng khi nghe bà cô nói xấu
mẹ em
H: Niềm vui sướng cực độ của cậu bé Hồng khi được ở trong
lòng mẹ
G:? Khi tả người, con vật, phong cảnh, em sẽ lần lượt miêu tả
theo trình tự nào ?
H: Không gian (tả phong cảnh)
+ Chỉnh thể – bộ phận (tả người, vật, con vật)
+ Tình cảm, cảm xúc (tả người)
G:? Phần thân bài của văn bản “Người thầy đạo cao đức trọng”
nêu các sự việc để thể hiện chủ đề “người thầy đạo cao đức
trọng” Hãy cho biết cách sắp xếp các sự việc ấy?
H: Các sự việc nói về Chu Văn An là người tài cao Các sự
việc nói về Chu Văn An là người đạo cao đức trọng, được học
trò kính trọng
G:?+ Từ các bài tập trên và bằng những hiểu biết của mình, hãy
cho biết cách sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản?
?+ Việc sắp xếp nội dung phần Thân bài tùy thuộc vào những
yếu tố nào ?
?+ Các ý trong phần thân bài thường được sắp xếp theo
những trình tự nào ?
GD KNS: Cần lựa chọn cách bố cục của băn phù hợp với
mục đích giao tiếp, như thế sẽ đạt được kết quả cao.
Ví dụ: bố cục của văn bản trích Trong lòng mẹ: Để làm bật
được tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng, tác giả đã giới
thiệu cuộc đối thoại giữa bé Hồng với bà cô rồi mới đi sâu
người viết, phù hợp với sự tiếp nhận của người đọc
2 Một số cách bố trí, sắp xếp
bố cục của văn bản thông thường:
Nội dung phần thân bài thường được sắp xếp bố cục theo trình tự :
+ Thời gian , không gian
+ Theo sự phát triển của sự việc + Theo mạch suy luận sao cho phù hợp với sự triển chủ đề và
sự tiếp nhận của người đọc
Lop7.net
Trang 9chi tiết tâm trạng sung sướng đến tột cùng của bé Hồng khi
gặp lại và ở trong lòng mẹ…
HOẠT ĐỘNG 3 :LUYỆN TẬP
G:Hướng dẫn HS làm bài tập1, 2, 3.
H: làm bài tập theo nhóm bài tập 1; bài 2, 3 làm cá nhân
GV cùng tập thể lớp nhận xét, đánh giá
HOẠT ĐỘNG 4: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Học bài hoàn chỉnh các bài tập
- Xây dựng bố cục một bài văn tự sự tự chọn
- Soạn bài Tức nước vỡ bờ : Đọc kĩ văn bản, soạn trả lời câu
hỏi theo yêu cầu…
II.LUYỆN TẬP
Định hướng giải các bài tập phần luyện tập:
1 Bài tập 1: Phân tích cách trình bày ý
a.Trình bày ý theo thứ tự không gian, xa – gần – tận nơi – xa dần
b.Trình bày ý theo thứ tự thời gian: về chiều – lúc hoàng hôn
c Hai luận cứ được sắp xếp từ sự thật đến tưởng tượng
2 Bài tập 2:
Nếu phân tích lòng yêu thương sâu sắc và cảm động của nhân vật chú bé Hồng đối với mẹ qua
văn bản Trong lòng mẹ, em có thể trình bày 2 ý sau:
- Những ý nghĩ, cảm xúc của chú bé khi trả lời cô
- Cảm giác sung sướng cực điểm của chú bé khi được ở trong lòng mẹ
Em sắp xếp các ý này theo thứ tự thời gian đúng với diễn biến tâm trạng của nhân vật
3 Bài tập 3: Đưa phần giải thích câu tục ngữ lên trước, phần chứng minh tính đúng đắn của câu
tục ngữ xuống sau
4 Bài tập bổ sung: Hãy chọn một đề trong phần Viết bài tập làm văn số 1 – văn tự sự (trang 37)
để viết một bài văn đảm bảo bố cục 3 phần
*Rút kinh nghiệm:
………
……… ………
……… ……….
………
……… ……….
……… ……….
……….
……… ………
……… ………
……….
……… ………
……… ………
………
……… ………
……… ………
………
Lop7.net