HS tr¶ lêi GV: Đây là lời than của người lao động,người phụ nữ.Người lao động ở đây các em có thể hiểu đó là những người nông dân,người làm thuê làm mướn… Họ thuộc tầng lớp bị trị,sống d[r]
Trang 1Họ và tên : Nguyễn Thị Giang
Đơn vị: THCS Hàn Thuyên
Giáo án chuyên đề :
Ca dao – Những câu hát than thân
I.Mục tiêu bài học
- Củng cố,nâng cao và mở rộng kiến thức về ca dao thuộc chủ đề than thân
- Giáo dục tình cảm trân trọng,yêu mến,đồng cảm với cảnh ngộ của người lao động xưa,từ đó giúp các em lối sống nhân ái,giàu tình cảm
- Rèn kĩ năng hệ thống kiến thức,phân tích,cảm thụ
II.Trọng tâm : Nội dung tiếng hát than thân
III.Chuẩn bị:
- Thầy: Đọc tài liệu tham khảo,nội dung trình chiếu
- Trò: ôn tập ca dao,sưu tầm ca dao
IV.Tiến trình bài dạy:
A.Kiểm tra: 5’
- Đọc một bài ca dao mà em thích nhất? Nêu cảm nhận của em về bài ca dao đó?
B.Bài mới :
1.Giới thiệu bài:
Ca dao – dân ca là tiếng hát cất lên từ trái tim,tâm hồn người lao động
từ thuở xa xưa.Mỗi bài ca dao chứa đựng biết bao tình cảm yêu thương với gia đình ,với quê hương đất nước và còn cả những nỗi buồn thương,oán trách cuộc đời nghe sao xót xa cay đắng Để hiểu hơn về tâm tư tình cảm của
những người lao động,người phụ nữ,người làm mẹ,làm vợ,làm thợ…mời các
em cùng tìm hiểu chuyên đề “ca dao – những câu hát than thân”
2.Nội dung:
GV:Ca dao là từ Hán Việt,em hãy
giải nghĩa từng yếu tố?
- Ca dao nghĩa là gì?
- Dân ca là gì?Kể một số làn điệu dân
ca mà em biết?
I.Khái quát chung ca dao – dân ca
1.Khái niệm:
- Ca: hát
- Dao: lời hát không có nhạc kèm theo
->Ca dao là những lời thơ dân gian diễn tả đời sống nội tâm,tình cảm cảm xúc của con người
->Dân ca: là sáng tác kết hợp nhạc
và lời,hình thức diễn xướng của ca dao.Nó thuộc loại trữ tình dân gian
2.Tác giả,hoàn cảnh sáng tác
Trang 2- Ai là người sáng tác ca dao? Theo
em họ sáng tác trong hoàn cảnh nào?
- Em đã học những bài ca dao thuộc
chủ đề nào?
GV: giới thiệun thêm một số chủ đề
khác các em chưa được học:
+ Ca dao về tình yêu nam nữ(học ở
lớp 10)
+Ca dao chống phong kiến
+ Ca dao chống Pháp…
- Qua các bài ca dao đã học,em hãy
nêu khái quát những nét đặc sắc nghệ
thuật ?
GV bổ sung thêm: ngoài ra còn được
sáng tác theo thể lục bát biến thể,thơ
tự do,ngũ ngôn…
- Ttong ca dao thường hay sử dụng
những biện pháp nghệ thuật nào?
-Nhân vật trữ tình thường là những ai?
- Từ ngữ,hình ảnh trong ca dao có đặc
điểm gì?
GV giới thiệu thêm
-Các em đã học những bài ca dao than
thân nào?
(HS đọc)
- Đọc những bài ca dao này em thấy
- Tác giả : nhân dân lao động
- Hoàn cảnh sáng tác: trong lúc lao
động,sinh hoạt tập thể,hội hè… 3.Những nội dung lớn trong ca dao
- Tình cảm gia đình
- Tình yêu quê hương đất nước con người
- Than thân
- Châm biếm
4.Nghệ thuật:
- Thể thơ: phố biến là thể lục bát
-Biện pháp nghệ thuật: ẩn dụ,so sánh,nhân hoá,câu hỏi tu từ,hình thức đối đáp…
- Nhân vật trữ tình là con người bình dị,người dân lao động: người nông dân,người phụ nữ,người làm nghề,người đi ở…
- Hình ảnh mộc mạc,từ ngữ giản dị gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân
- Kết cấu ngắn gọn,sử dụng một số môtip quen thuộc: mở đầu
bằng”thân em”,”rủ nhau”,”chiều chiều”,”ngó lên”…
- Dùng hình ảnh mang tính biểu tượng :
+Trúc – mai->quan hệ lứa đôi +Con cò-> người nông dân,người phụ nữ
+Loan – phượng ->sự đẹp đôi
II.Những câu hát than thân
1.Hệ thống những bài ca dao đã học
1- Nước non lận đận một mình, Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.
Ai làm cho bể kia đầy, Cho ao kia cạn, cho gầy cò con?
2- “Thương thay thân phận con tằm,
Trang 3đó là lời than của ai? Vì sao lại than ?
(HS trả lời)
GV: Đây là lời than của người lao
động,người phụ nữ.Người lao động ở
đây các em có thể hiểu đó là những
người nông dân,người làm thuê làm
mướn… Họ thuộc tầng lớp bị trị,sống
dưới đáy cùng của xã hội nên phải
gánh chịu nhiều nỗi bất hạnh,khổ
đau,bị áp bức bóc lột… Chính vì thế
họ cất lên những lời than thân trách
phận đầy ai oán não nùng chất chứa
dằng dặc nỗi thảm sầu.Những bài ca
dao than thân thể hiện ý thức của
người lao động về thân phận bé nhỏvà
những bất công trong xã hội.Qua đó
thể hiện thái độ đồng cảm với những
người cùng cảnh ngộ,phản kháng tố
cáo hội phong kiến bất công,tàn bạo
GV chiếu ba bài ca daoVD1
- Em suy nghĩ gì về hình ảnh con cò
trong bài ca dao thứ nhất?
(Con cò là hình ảnh ẩn dụ tượng trưng
cho người lao động.Cả đời lận đận
long đong vì miếng cơm manh áo.Họ
phải gồng mình lên đối mặt với những
cảnh đời ngang trái ”Thân cò ”mỏng
manh ,bé nhỏ,tội nghiệp đơn độc giữa
trời nước mênh mông.Cò miệt mài
kiếm ăn trong ao ngoài bể,không
quản lên thác xuống ghềnh đầy hiểm
nguy.Nhưng kết cục chẳng đủ nuôi
thân,bầy con vẫn đói khát”cho gầy cò
con” Nhân dân ta thường mượn hình
ảnh con cò để nói lên nỗi khổ cực của
mình”Con cò mà đi ăn đêm/Đậu phải
cành mềm lộn cổ xuống ao…”)
- Người lao động,người nông dân với
đồng áng quanh năm,thường gồng
gánh những thứ như rơm rạ,thóc
gạo…Nhưng ở bài ca dao thứ 2,người
Kiếm ăn đợc mấy phải nằm nhả tơ Thương thay lũ kiến li ti, Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi Thương thay hạc lánh đường mây Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi Thương thay con quốc giữa trời Dẫu kêu ra máu có người nào nghe” 3- “Thân em như trái bần trôi, Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu”
*Nhân vật trữ tình: Người lao
động,người phụ nữ…
*Hiện thực xã hội đầy bất công ngang trái,người lao động bị áp bức bóc lột,đoạ đày.Họ sáng tác những bài ca dao than thân giãi bày nỗi lòng của mình và cũng là lời tố cáo,phản kháng xã hội 2.Giá trị của những bài ca dao than thân
a.Lời than của người lao động
*VD1:
+ Nước non lận đận một mình, Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.
Ai làm cho bể kia đầy, Cho ao kia cạn, cho gầy cò con?
+ Gánh cực mà đổ lên non Cong lưng mà chạy cực còn chạy theo +“Bữa ăn như bữa vét nồi
Đói cào đói rã mồ hôi ướt đầm”)
-Hình ảnh con cò : ẩn dụ,tượng trưng cho người nông dân cả đời lận đận vất vả kiếm ăn
Trang 4lao động lại “gánh cực”.Hình ảnh
“gánh cực”,”cong lưng”gợi cho điều
gì về nỗi khổ của người lao động?
(“Cực” là cơ cực bần hàn,nỗi khổ ấy
đè nặng trên đôi vai người lao
động.Họ muốn gánh đổ đi,dứt ra,bứt
ra,chạy trốn khỏi nó nhưng nào có
được.Hình ảnh trên diễn tả rất hay,rất
sâu đậm về cái nghèo khó đeo bám
suốt đời suốt kiếp người lao động
Cái đói nghèo hiển hiện ngay trong
từng bữa ăn:“Bữa ăn như bữa vét nồi
Đói cào đói rã mồ hôi ướt đầm”)
- Qua ba bài ca dao trên em thấy
người lao động than về nỗi khổ nào?
GV:Có thể nói cái đói cái nghèo cứ
bám dai bám dẳng vào số phận người
lao động từ lúc sinh ra đến lúc lìa
đời:”Nghèo từ trong trứng nghèo
ra”;cuộc sống thì:”Sống gì sống tối
sống tăm/Khổ ngày khổ tháng khổ
năm khổ đời”;đến lúc chết cũng chết
trong túng thiếu”Con cò chết tối hôm
qua/Có hai hạt gạo với ba đồng
tiền/Một đồng thuê trống thuê
kèn/Một đồng mua mỡ đốt đèn thờ
vong/Một đồng mua mớ rau răm/Đem
về thái nhỏ thờ vong con cò”.
- Hãy đọc một bài ca dao em biết có
nội dung than về cuộc sống khó nhọc
mà em biết?
(VD: “ áo rách chi lắm áo ơi/áo rách
trăm mảnh không nơi giận nằm”…)
*GVmở rộng: Chính vì đói nghèo nên
mới có những người phải đi ở,làm
thuê,làm mướn…Họ cũng thở than về
về nỗi khó nhọc của mình”Con lành
con ở cùng bà/Váng mình sốt mẩy
con ra ngoài đường”(bị chủ nhà đối
xử tệ bạc)”Người ta đi ở lấy công/Tôi
đây đi ở tay không trở về”(đi ở trừ
-“cực”:cơ cực,bần hàn
“gánh cực”,”cong lưng”->Nỗi cơ cực đói nghèo đeo đẳng suốt cuộc
đời
=>Lời than về cuộc sống vất vả
đói nghèo,suốt đời lam lũ mà vẫn thiếu thốn khổ sở
Trang 5nợ)hay đây là lời than của người đi
phu đồn điền cao su”Bán thân đổi
mấy đồng xu/Thịt xương vùi gốc cao
su mấy tầng”…
GV: Không chỉ than về nỗi nghèo
khó,người lao động còn than về thân
phận hẩm hiu của mình.(Chiếu VD2)
- HS đọc hai bài ca dao
- Hình ảnh con tằm,con kiến,con
quốc,con hạc có điểm gì chung?Điểm
gì riêng? Mượn hình ảnh mỗi con vật
ấy nhân dân ta muốn giãi bày điều gì?
- Mỗi cặp lục bát đều được bắt đầu
bằng hai từ “thương thay”,hay đó
cũng chính là biện pháp điệp từ,nó có
ý nghĩa gì?
(nhấn mạnh sự đồng cảm với nỗi khổ
của con người ,mở ra những mối
thương khác)
(GV chiếu phần minh hoạ)
GV:Lời than chua xót về thân phận bé
nhỏ,thấp cổ bé họng,không có địa vị
trong xã hội.Thân phận họ như con
kiến con tằm suốt đời cần mẫn làm
ăn,làm nhiều nhưng hưởng ít,lại bị
bòn rút mất sức lực.Nhiều khi chịu
oan ức bất công mà không có lẽ công
bằng nào soi tỏ;có những cuộc đời
phải tha phương cầu thực nay đây mai
đó như thân hạc gầy bay mỏi cánh
đầy vô vọng
- Hai câu ca dao sau có gì giống với
bài đầu?
(Than về cảnh sống bất công.Kẻ giàu
thì thừa thãi,sung sướng;người nghèo
khó thì thiếu thốn đói rách,phải lao
động cật lực,oán trách ông trời bất
công,thiên vị)
-> Ba bài ca dao có những cách thể
hiện riêng nhưng đều nói lên nỗi niềm
*VD2:
+ Thương thay thân phận con tằm Kiếm ăn được mấy phaỉ nằm nhả tơ Thương thay lũ kiến li ti
Kiếm ăn được mấy phải đi kiếm mồi Thương thay hạc lánh đường mây Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi Thương thay con quốc giữa trời Dầu kêu ra máu có người nào nghe + Trời sao ăn ở chẳng cân
Kẻ ăn không hết người lần chẳng ra + Con quan thì lại làm quan
Con nhà kẻ khó đốt than cả ngày
- Điểm chung: các con vật đều bé nhỏ,đáng thương
- Điểm riêng:
+ Con tằm: bị bòn rút sức lực +Con kiến: làm nhiều hưởng ít +Con hạc: tha hương,vô vọng +Con quốc: oan ức bất trái ngang
- Kẻ giàu->thừa thãi,sung sướng
- Người nghèo->đói khổ,thiếu thốn
=>Nỗi khổ về thân phận bé nhỏ,địa vị thấp kém,cảnh sống bất công,oan ức
Trang 6nào về thân phận người lao động?
-GV:Trong xã hội phong kiến xưa
kia,bọn vua chúa quan lại mặc sức
thống trị,trà đạp lên cuộc sống của
người lao động.Các em sẽ cùng tìm
hiểu xem người lao động đã nói như
thế nào về chúng
(Chiếu VD3)
- Cả hai bài ca dao nói đến đối tượng
nào?
- Quan lại xưa vẫn thường xưng là
phụ mẫu(cha mẹ)dân.ở đây
quanlai,địa chủ có hành động gì? Nêu
suy nghĩ của em về hành động đó?
GV: “Nhà mày” là cách gọi bọn địa
chủ cường hào,đầy khinh thường căm
phẫn của người dân quê.Họ uất ức
căm giận bởi bè lũ thống trị tham lam
tàn ác vơ vét,cướp đoạt mọi thứ :
ruộng đất,trâu cày,ao thậm tệ hơn là
sự bóc lột sức lực dẫn đến người nông
dân trắng tay không còn gì để sinh
sống nuôi con
- Từ thận bé nhỏ bọt bèo,không địa
vị,người lao động phải gánh chịu nỗi
đau nào nữa?
GV: Giai cấp thống trị với bộ mặt tàn
ác,không còn nhân tính,chúng tìm
mọi thủ đoạn chiếm đoạt tài sản của
nhân dân lao động nhất là thời kì xã
hội nửa thực dân phong kiến.Chúng
đặt ra đủ các loại thuế khiến người
dân phải rên xiết“ối thôi chua xót
đoạn trường/Thuế than thuế củi thảm
thương đứa nghèo”;”Vì đâu khổ cực
cuộc đời/Bởi chưng sưu thúê vọt roi
mấy lần”
=>Từ những nội dung trên em hiểu
như thế nào về cuộc sống của người
lao động xưa?
*VD3:
+ Con ơi nhớ lấy câu này Cướp đêm là giặc cướp ngày là quan +Nhà mày lắm đất lắm ao
Lắm trâu lắm ruộng con tao ăn gì?
- Quan lại,địa chủ-> Giai cấp thống trị
- Cướp: cướp đoạt ruộng
đất,trâu,ao…
- Ngày: ->cướp trắng trợn
=>Bị giai cấp thống trị áp bức bóc lột nặng nề
*Tóm lại:Cuộc sống của nhân dân lao động vô cùng khổ cực,lam lũ
Trang 7GV:Cũng là người lao động nhưng
người phụ nữ lại có những nỗi niềm
riêng để giãi bày than thở
- Em hãy đọc một số bài ca dao tha
thân của người phụ nữ đã học và em
biết ?
- ở ba bài ca dao người phụ nữ đẫ ví
mình với những gì?Mỗi hình ảnh ví
von ấy đều ẩn chứa những nỗi đau
thân phận theo em đó là những nỗi
đau nào?
- “Tấm lụa đào”vừa đẹp óng ả vừa rất
có giá trị.Khi mang ra chợ để mua
bán trao đổi,kẻ nâng lên người đặt
xuống,kẻ chê đắt người bảo rẻ…Liệu
người mua có hiểu rõ được giá trị của
nó?Người phụ nữ ý thức ý thức rất rõ
và tự hào về vẻ đẹp nhân phẩm của
mình nhưng trong xã hội ấy ai thừa
nhận,ai ca ngợi vẻ đẹp của họ?Trái
bần vừa chua vừa chát,trôi nổi trên
sông mặc cho gió dập sóng dồi.Nó
cũng như cuộc đời người phụ nữ
không có quyền tự quyết định mà
hoàn toàn phụ thuộc vào kẻ khác,mặc
cho dòng đời đưa đẩy,chẳng biết
tương lai sẽ ra sao.Hay hình ảnh so
sánh với “con hạc đầu đình”cũng nói
lên nỗi đau về thân phận bị ràng
buộc,bị trói chặt vào trăm ngàn thứ
luật lệ hà khắc.Họ khao khát được tự
do bay bổng nhưng tất cả chỉ là vô
vọng
->Từ cách so sánh “thân em”với trái
bần,tấm lụa,con hạc em hiểu người
phụ nữ muốn than về điều gì?
GV:Xã hội phong kiến phụ quyền tồn
một nắng hai sương trên ruộng
đồng như thân cò thân vạc bé nhỏ
đáng thương.Họ bị giai cấp phong kiến áp bức đoạ đày bòn rút đến xương tuỷ.Mỗi lời ca than thân
đều thấm đẫm nước mắt từ số phận
đắng cay
b.Lời than của người phụ nữ
VD:
+”Thân em như tấm lụa đào Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?” +“Thân em như trái bần trôi, Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu” + Em như con hạc đầu đình Muốn bay chẳng cất nổi mình mà bay
“tấm lụa đào” ->”Thân em”: “trái bần”
“con hạc”
->ý thức được vẻ đẹp phẩm giá nhưng xã hội không thừa nhận,bị xã hội rẻ rúng
->cuộc đời chìm nổi,vô định
->thân phậnbị phụ thuộc,mất tự do
Trang 8tại hàng nghìn năm với những quan
niệm bất công khắt khe”tam tòng tứ
đức”,quan niệm”trọng nam khinh nữ:
nhất nam viết hữu thập nữ viết
vô”dành mọi ưu tiên cho ngươì đàn
ông,đẩy người phụ vào những thảm
kịch âu sầu.Có bao nỗi khổ mà họ
phải chịu đựng.Khổ về vật chất:”Thân
em như lá đài bi/Ngày thì dãi nắng
đêm thì dầm sương”;”Một ngày hai
buổi trèo non/Lấy gì mà đẹp mà giòn
hỡi anh?”.Song khổ nhất là về tinh
thần.Đó là nỗi đau về thân phận mỏng
manh,bị động,không có quyền tự
quyết định cuộc đời mình.Con người
bị đồ vật hoá,định giá theo giá trị sử
dụng.Thân phận ví với hạt mưa,miếng
cau,cái cọc rào…Họ có bao phẩm
chất tốt đẹp(như tấm lụa đào,cây
quế,chuông vàng…) nhưng không
được xã hội thừa nhận,cọi trọng.Bởi
thế khổ đau lại tiếp nối chồng chất
khổ đau
- Em hãy đọc một số bài cadao bắt
đầu bằng cụm từ “thân em”?
GV mở rộng thêm về nội dung than
thân của người phụ nữ:
Khi chưa lấy chồng thì bao lo lắng về
tương lai”thân con gái 12 bến
nước”,lấy chồng rồi lại trăm mối lo
toan: Nỗi buồn nhớ mẹ cha”ruột đau
chín chiều”chỉ biết ngậm ngùi trong
dạ;quan hệ mẹ chồng nàng dâu nghiệt
ngã.Con dâu bị xem như con ở”Nghe
tin bác mẹ anh hiền /Cắn cơm không
vỡ,cắn đồng tiền vỡ tư”.Nếu người
- Thân em như chổi đầu hè
Để ai mưa nắng đi về chùi chân
- Thân em như giếng giữa đàng Người thanh rửa mặt người phàm rửa chân
- Thân em như ớt trên cây Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng
*Nỗi khổ khi đi lấy chồng:
+Cha mẹ ép gả,hôn nhân không hạnh phúc:”Mẹ em thấy của thời ham/Hang hùm cứ tưởng hang vàng ép con”;”Bồng bồng cõng chồng đi chơi/Đi đến chỗ lội đánh rơi mất chồng…”
“Vô duyên vô phúc /Múc phải ông chồng già/Ra đường người hỏi rằng cha hay chồng/Nói ra đau
Trang 9chồng có lấy vợ lẽ thì lại càng đau
khổ hơn bởi “chồng chung chưa dễ ai
chiều cho ai”.Xã hội còn bất công
hơn trong chuyện hôn nhân.Đàn ông
có quyền năm thê bảy thiếp còn phụ
nữ”gái chính chuyên chỉ có một
chồng”;người phụ nữ còn không có
quyền được đi học,không được tham
gia vào chốn quan trường …Cuộc đời
họ thật trăm đắng ngàn cay,vạn ngàn
nỗi tủi nhục.Có lẽ vì thế mà đại thi
hào Nguyễn Du đã khẳng định
“Thương thay thân phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời
chung”(Truyện Kiều)
- Qua những câu ca dao than thân của
người phụ nữ em suy nghĩ gì về cuộc
đời của họ? Liên hệ với cuộc đời
người phụ nữ ngày nay?
(HS phát biểu tự do)
- GV chiếu 3 bài ca dao các em đã
học
- Quan sát các bài ca dao đã học và
vừa tìm hiểu,em hãy nêu những nét
đặc sắc về nghệ thuật?
-Người lao động,người phụ nữ,người
làm thuê làm mướn…đẫ than thở biết
bao điều Theo em họ than thân để
làm gì?
GV khái quát,mở rộng: Ca dao đóng
góp phần giá trị phản ánh hiện thực
cuộc sống xã hội xưa.Sống trong bùn
lầy khổ đau tăm tối,người lao động
cất lên những lời than chứa đầy nước
mắt và bao niềm oán hận.Nó trở
thành một phần của hồn dân tộc.Nó
đớn trong lòng/ ấy cái nợ truyền kiếp,có phải chồng em đâu?”
+Bị chồng,mẹ chồng đối xử tệ
bạc:” Từ ngày em ở với anh/Mẹ anh
đánh mắng,anh tình phụ tôi/Có thịt anh tình phụ xôi / Có cam phụ quýt có người phụ ta”Có những
người không cam chịu cảnh sống
ấy:”Cô kia đội nón đi đâu ?Rằng tôi con gái làm dâu mới về ?mẹ chồng tôi gớm tôi ghê /Tôi ở chẳng
được tôi về nhà tôi”
=>Người phụ nữ trở thành nạn nhân của chế độ đa thê,luật lệ tam tòng tứ đức khắt khe.Cuộc đời họ
là những chuỗi bi kịch thương tâm.Vì thế tiếng hát than thân của
họ chứa đầy nước mắt,nghe ai oán não nùng,còn vọng mãi muôn đời
3.Kết luận:
a-Nghệ thuật:
- So sánh,ẩn dụ: thường mượn hình
ảnhđồ vật, con vật bé nhỏ tầm thường sống vất vả bế tắc để ví von với hoàn cảnh thân phận mình->Ca dao gần gũi,dễ nhớ,dễ thuộc,giàu ý nghĩa
- Môtip “thân em…”-.gợi niềm xa,đồng cảm
b-Nội dung
- giãi bày nỗi thống khổ của kiếp người nhỏ nhoi,sống dưới đáy xã hội
- Mong sự đồng cảm sẻ chia
- Tố cáo,phản kháng xã hội bất công vùi dập con người
Trang 10ăn sâu vào đời sống tinh thần của
nhân dân ta.Hát ru con bằng ca
dao;dăn dạy con bằng ca dao.Ca dao
cũng ảnh hưởng rất nhiều đến những
sáng tác của các nhà thơ,nhà văn.Hồ
Xuân Hương mượn môtip “Thân em
”để ngợi ca người phụ nữ”Thân em
vừa trắng lại vừa tròn”(Bánh trôi
nước).Hay nhà thơ Chế Lan Viên lấy
hình ảnh con cò trong ca dao để cảm
nhận suy ngẫm về tình mẫu tử trong
bài “Con cò” (Các em sẽ học ở lớp
9).Ngày nay,người bà,người mẹ,người
chị…vẫn hát ru trẻ thơ bằng những
câu ca dao thấm đẫm tình người.Học
ca dao,nghe ca dao để ta yêu hơn,trân
trọng,cảm thông với kiếp người trong
quá khứ và hơn hết hãy biết sống
nhân ái,lắng nghe,chia sẻ bằng trái
tim chan chứa yêu thương
C.Luyện tập:15’
HS đọc,xác định yêu cầu của bài tập?
HS trả lời
- HS viết ,trình bày,gọi học sinh nhận
xét,GV chữa
Bài tập1:
Trong các bài ca dao sau bài nào
có nội dung than thân?
a,Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương
Nhớ ai giãi nắng dầm sương Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao
b,Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau c,Thân em như quả soài trên cây Gió đông gió tây gió nam gió bắc
nó đánh lúc la lúc lắc trên cànhđ d,Chim trời ai dễ đếm lông
Nuôi con ai dễ kể công tháng ngày
Bài tập 2:
Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về thân phận