- Giúp hs thấy được chương trình là cách mô tả thuật toán bằng một ngôn ngữ lập trình mà máy tính có thể “hiểu” và thực hiện được;.. - Giúp hs biết thế nào là ngôn ngữ máy, ưu điểm cũng [r]
Trang 1A Mục đích, yêu cầu:
1 Về kiến thức:
- Giúp hs thấy được ngôn ngữ lập trình là phương tiện dùng để diễn đạt cho máy tính những công việc con người muốn máy tính thực hiện;
- Giúp hs thấy được chương trình là cách mô tả thuật toán bằng một ngôn ngữ lập trình mà máy tính có thể “hiểu” và thực hiện được;
- Giúp hs biết thế nào là ngôn ngữ máy, ưu điểm cũng như nhược điểm của nó;
- Giúp hs hiểu được thế nào là hợp ngữ, ngôn ngữ bậc cao và các chương trình dịch;
- Cho học sinh thấy được một cách hệ thống các chương trình được cài trên đặt máy
2 Về tư tưởng, tình cảm:
- Giúp học sinh thấy rõ hơn muốn sử dụng máy tính, ngoài việc hiểu biết sơ lược về cấu trúc máy tính (phần cứng), còn cần hiểu biết về phần mềm ở mức độ có thể làm được một số việc thiết thực
B Phương pháp, phương tiện:
1 Phương pháp:
Kết hợp các phương pháp giảng dạy như thuyết trình, vấn đáp,…
2 Phương tiện:
- Vở ghi lý thuyết;
- Sách giáo khoa tin học 10;
- Sách tham khảo (nếu có)
C Tiến trình lên lớp:
I Ổn định lớp (1’)
Yêu cầu lớp trưởng báo cáo sĩ số
II Kiểm tra bài cũ và gợi động cơ:
1 Kiểm tra bài cũ (10’)
Gọi lần lượt 2 – 3 em học sinh trả lời và cho điểm
Câu hỏi 1: Trong tin học, bài toán là gì?
Câu hỏi 1: Một bài toán cần quan tâm mấy yếu tố, cho ví dụ?
Câu hỏi 2: Hãy nêu khái niệm về thuật toán, cho ví dụ minh họa?
2 Gợi động cơ (2’)
Ở bài trước chúng ta đã nghiên cứu “bài toán và thuật toán” Ta biết rằng, để máy tính “hiểu” được bài toán thì chúng ta phải diễn đạt nó thông qua một phương tiện, đó chính là ngôn ngữ Hôm nay, chúng ta tìm hiểu bài “Ngôn ngữ lập trình”
Tuần: 08
Tiết PPCT: 16
§5 NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Trang 2III Nội dung bài giảng:
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS TG
Đặt vấn đề
Giáo viên:
- Với cách diễn tả thuật toán bằng cách liệt kê hoặc sơ đồ khối như vậy, máy tính chưa có khả năng trực tiếp thực hiện thuật toán được
- Bởi vậy, chúng ta cần diễn tả thuật toán bằng một ngôn ngữ mà máy tính có thể hiểu và thực hiện được Kết quả diễn tả thuật toán như vậy cho ta một chương trình
=> Ngôn ngữ để viết chương trình được gọi là ngôn ngữ lập trình
Có nhiều loại ngôn ngữ lập trình Sự khác nhau giữa các loại liên quan đến độ phụ thuộc của chúng vào kiến trúc và hoạt động của máy tính Sau đây chúng ta sẽ nghiên cứu từng loại ngôn ngữ đó
5’
1.Ngôn ngữ máy
- Mỗi loại máy tính đều có ngôn ngữ máy của
nó Đó là ngôn ngữ duy nhất để viết chương
trình mà máy tính trực tiếp hiểu và thực hiện
được
- Viết các chương trình bằng ngôn ngữ máy,
ta có thể khai thác triệt để các đặc điểm phần
cứng của máy
- Mỗi chương trình viết bằng ngôn ngữ khác
muốn thực hiện trên máy tính thì phải dược
dịch ra ngôn ngữ máy bằng chương trình
dịch
- Các lệnh viết bằng ngôn ngữ máy ở dạng nhị
phân hoặc dạng mã Hexa
Ưu điểm: Khai thác triệt để và tố ưu khả năng
của máy tính
Nhược điểm:
- Ngôn ngữ máy phức tạp, phụ thuộc nhiều
vào phần cứng
- Chương trình viết mất nhiều công sức, cồng
Giáo viên: Thuyết trình bài giảng
Học sinh: Tập trung nghe giảng
và ghi bài
7’
Trang 3kềnh, khó hiệu chỉnh, khó cải tiến.
- Tính phổ dụng không cao
2 Hợp ngữ
ngữ tự nhiên của con người So với ngôn ngữ
máy, hợp ngữ cho phép người lập trình sử
dụng một số từ (tiếng Anh) để thể hiện các
lệnh cần thực hiện
Ví dụ: Để cộng giá trị chứa trong 2 thanh ghi
có tên là AX, và BX, có thể dùng một lệnh
của hợp ngữ như sau:
ADD AX, BX Trong đó ADD (cộng) là kí hiệu phép cộng,
kết quả được quy ước đặt vào thanh ghi AX
Ưu điểm: Đơn giản hóa câu lệnh, dễ viết, dễ
hiểu
Nhược điểm: Còn phức tạp nên tính phổ dụng
chưa cao
=> Một chương trình viết bằng hợp ngữ cần
phải được dịch ra ngôn ngữ máy nhờ chương
trình hợp dịch
Giáo viên: Thuyết trình bài giảng
Học sinh: Chú ý nghe giảng và
ghi bài đầy đủ
Giáo viên: Hãy so sánh 2 loại
ngôn ngữ trên và tìm ra bước tiến của loại ngôn ngữ này
Học sinh: Tham gia xây dựng
bài, trả lời câu hỏi
3 Ngôn ngữ bậc cao
Là ngôn ngữ gần với ngôn ngữ tự nhiên hơn
- Cho phép làm việc với nhiều kiểu dữ liệu và
cách tổ chức dữ liệu đa dạng
- CÓ tính độc lập cao, ít phụ thuộc vào các
loại máy tính cụ thể
Ưu điểm:
- Ngắn gọn, dễ hiểu, dễ hiệu chỉnh và dễ nâng
cấp
- Việc mô tả thuật toán trở nên đơn giản và
trong sáng
Để thực hiện được trên máy tính, mỗi ngôn
ngữ lập trình bậc cao cũng cần phải được dịch
ra ngôn ngữ máy bằng chương trình dịch
=> Các ngôn ngữ bậc cao ngày có nhiều
phiên bản khác nhau
Giáo viên: Thuyết trình bài giảng
Giới thiệu một số ngôn ngữ lập trình bậc cao như: FORTRAN của IBM, COBOL, Algol, BASIC, PASCAL, C, C++, Java
10’
IV Củng cố bài (2’)
Hôm nay chúng ta được làm quen với một số loại ngôn ngữ lập trình đó là ngôn ngữ máy, hợp ngữ và ngôn ngữ bậc cao
Các em cần ghi nhớ đặc điểm, vai trò của từng loại ngôn ngữ lập trình trên, từ đó so sánh để rút ra những ưu, nhược điểm của nó
V Bài tập về nhà:Bài 2 trang 46 (SGK)