44 đề tập HUẤN ôn THI THPT QG

Và ở đây loài người đối mặt với sự lựa chọn cơ bản nhất của mình: anh ta chỉ có thể tồn tại được theo một trong hai cách – bằng cách làm việc độc lập với bộ óc của riêng anh ta, hay là

ĐỀ SỐ 1 ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

Loài người không được cho sẵn bất cứ cái gì trên mặt đất này Tất cả những gì anh ta cần – anh ta phải làm ra chúng Và ở đây loài người đối mặt với sự lựa chọn cơ bản nhất của mình: anh

ta chỉ có thể tồn tại được theo một trong hai cách – bằng cách làm việc độc lập với bộ óc của riêng anh ta, hay là trở thành một kẻ ăn bám nhờ bộ óc của những người khác Người sáng tạo chọn cách thứ nhất Kẻ ăn bám thì chọn cách thứ hai Người sáng tạo một mình đối mặt với tự nhiên Kẻ ăn bám đối mặt với tự nhiên thông qua những trung gian.

Mối quan tâm của người sáng tạo là chinh phục tự nhiên Còn mối quan tâm của kẻ ăn bám là chinh phục con người.

Người sáng tạo sống với lao động của mình Anh ta không cần ai khác Mục đích cơ bản của anh ta là chính bản thân anh ta Kẻ ăn bám sống cuộc đời thứ cấp Anh ta cần những người khác Những người khác trở thành động lực chính của anh ta.

(Trích tiểu thuyết Suối nguồn, Ayn Rand, NXB Trẻ, TP HCM, 2017, tr.1174)

Câu 1 Cách loài người có thể tồn tại được tác giả nêu ra trong đoạn trích? (0,5 điểm)

Câu 2 Anh( chị ) hiểu câu: “ Mối quan tâm của người sáng tạo là chinh phục tự nhiên” như thế

nào? (0,5 điểm)

Câu 3 Theo anh (chị) việc tác giả khẳng định: “Loài người không được cho sẵn bất cứ cái gì trên

mặt đất này Tất cả những gì anh ta cần – anh ta phải làm ra chúng” có ý nghĩa gì? (1,0 điểm)

Câu 4 Anh (chị) có đồng tình với ý kiến: Người sáng tạo sống với lao động của mình Anh ta

không cần ai khác Vì sao? (1,0 điểm)

Cảm nhận của anh/ chị về hai đoạn thơ sau, từ đó nhận xét về phong cách trữ tình- chính trị

trong thơ Tố Hữu

“Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…”

Và:

“Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương

Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.

Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy.”

Theo tác giả, loài người chỉ có thể tồn tại được theo sự lựa chọn một trong

hai cách: bằng cách làm việc độc lập với bộ óc của riêng anh ta, hay là trở thành một kẻ ăn bám nhờ bộ óc của những người khác. 0.5

2

Câu:“ Mối quan tâm của người sáng tạo là chinh phục tự nhiên”có nghĩa

là: Người sáng tạo luôn khát khao tìm kiếm, khám phá thế giới xungquanh, đặc biệt là thế giới tự nhiên để phục vụ đời sống con người 0.5

3

Việc tác giả khẳng định: “Loài người không được cho sẵn bất cứ cái gì trên mặt đất này Tất cả những gì anh ta cần – anh ta phải làm ra chúng” có ý nghĩa:

HS có thể theo gợi ý sau:

– Con người cần phải lao động, sáng tạo để tồn tại

– Nhắc nhở mỗi người không ngừng nỗ lực phát huy bản thân để cuộc

4

Thí sinh có thể đồng tình, không đồng tình, hoặc đồng tình một phần

Hậu quả của lối sống ăn bám Khuyến khích sự sáng tạo của thí sinh khi

viết đoạn văn

c Triển khai vấn đề nghị luận:

Thí sinh lựa chọn các thao thác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ hậu quả của lối sống ăn bám

Có thể theo hướng sau:

– Lối sống ăn bám là một thói tật của con người, là khi con người sống dựa dẫm, phụ thuộc, kí sinh, lợi dụng người khác để mưu lợi cho bản thân mình

– Khi sống theo kiểu ăn bám, con người thường có thái độ ỷ lại, thiếu tự

1.0

lập, không có kĩ năng sống, không đủ sức đề kháng với những thử thách trong cuộc đời.

– Khi sống theo kiểu ăn bám, con người hạ thấp giá trị, nhân cách, dễ đánh mất cái tôi của mình

– Một xã hội tồn tại nhiều kẻ ăn bám, xã hội không thể phát triển

d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt 0,25

0.25

e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: có đủ các phần mở bài, thân bài,

kết bài Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề gồm nhiều ý/đoạn văn, kết bài kết luận được vấn đề. 0,25

c Triển khai vđ nl

1 Giới thiệu chung:

– Giới thiệu khái quát về tác giả Tố Hữu: là một nhà thơ lớn, một nhà thơ trữ tình chính trị, thơ ông luôn phản ánh những chặng đường đấu tranh gian khổ song cũng nhiều thắng lợi của dân tộc

– Giới thiệu tập thơ Việt Bắc, bài thơ Việt Bắc;

a Khái quát sơ lược về tác phẩm và hai đoạn thơ cần cảm nhận:

– Việt Bắc là một địa danh – là cái nôi của cách mạng Việt Nam tiền khởi nghĩa, là cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến chống Pháp

– Việt Bắc là nơi lưu giữ nhiều kỉ niệm giữa cán bộ cách mạng và đồng bào nơi đây

b Cảm nhận hai đoạn thơ:

+Tố Hữu đã mượn một hình thức ngôn từ quen thuộc của văn hoá dângian để gửi gắm những nội dung tình cảm lớn lao của thời đại mới; nhữngcâu ca ngọt ngào của tình yêu đã trở thành những câu hỏi xao xuyến củanghĩa tình cách mạng, thể hiện nỗi nhớ nhung của người ở lại với người

về xuôi.

– Hai câu tiếp là câu hỏi hướng về không gian: Mình về…nhớ nguồn

+Hai vế của câu thơ đan xen những hình ảnh của cả miền xuôi như cây,sông và miền núi như núi, nguồn Hoàn cảnh chia xa, nồi nhớ và sự gắn

bó khăng khít đã hiện ngay trong cả chia tách và đan xen hoà quyện củangôn từ Nhìn cây, nhìn sông là những hình ảnh nhắc tới một thực tế chắcchắn trong tương lai khi người kháng chiến đã về xuôi, đã sống với quêhương, với đồng bằng, vì thế cũng có thể coi là biểu tượng cho việc trở vềcủa người kháng chiến với chốn đô hội phồn hoa; còn nhớ núi, nhớ nguồn

là để tâm hồn trở về với quá khứ, với Việt Bắc, điều này có xảy ra haykhông còn tuỳ thuộc vào sự thuỷ chung của người ra đi

+ Tố Hữu đã khơi rất sâu vào nguồn mạch đạo lý ân nghĩa thủy chung củadân tộc để thể hiện tình cảm cách mạng Mười lăm năm ấy là trở về vớicội nguồn những năm tiền khởi nghĩa sâu nặng biết bao ân tình

– 4 câu thơ điệp lại 4 chữ mình, 4 chữ “nhớ”, 1 chữ ta hòa quyện, 1 câuhỏi về thời gian (15 năm…) một câu hỏi về không gian (nhìn cây…) Khổthơ ngắn nhưng đã dồn góp lại cả một thời cách mạng

* 4 câu tiếp là cảnh tiễn đưa bâng khuâng trong nỗi lưu luyến nhớ nhung của người đi kẻ ở:

– Câu thơ đầu nhắc tới Tiếng ai tha thiết bên cồn cho thấy những nhớ

nhung xao xuyến, những day dứt trăn trở trong lòng người ở lại đã đượcngười ra đi thấu hiểu, cảm nhận

– Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi: Sự đăng đối trong hai vế câu

thơ đã góp phần thể hiện sự đăng đối đồng điệu trong cảm xúc con

người Bâng khuâng là từ láy gợi ra những trạng thái cảm xúc mơ hồ khó

tả bởi sự đan xen buồn vui, luyến tiếc, nhớ nhung khiến con người như

ngơ ngẩn Bồn chồn là tâm trạng thấp thỏm nôn nao khiến con người

không yên, tuy cũng là từ láy miêu tả trạng thái cảm xúc nhưng bồn chồnnhiều khi không dừng lại ở những nỗi niềm trong tâm tưởng mà còn cóthể hiện trong ánh mắt, dáng vẻ, hành động…

– Hình ảnh hoán dụ về chiếc áo chàm vừa gợi ra trang phục đặc trưng của

người Việt Bắc vừa khắc hoạ tính cách mộc mạc, tấm lòng son sắt của họvới cách mạng, với kháng chiến Câu thơ đồng thời cho thấy sự xót xa vàniềm cảm phục, thương mến của người đi với những người Việt Bắc

–Cầm tay nhau…hôm nay:gợi sự quyến luyến không nỡ rời, xúc động

nghẹn ngào nói không nên lời trong lòng người về xuôi.Tình cảm cồn càobối rối ấy làm thay đổi cả nhịp thơ Tiết tấu 2/2 của nhịp lục bát bỗng xaođộng trong nhịp 3/3/2 diễn tả thật đắt tấm lòng người đi với người ở lại.Dấu chấm lửng như khoảng trống khó lấp đầy, sự im lặng hàm chứa baoxao xuyến khôn

b.2 Đoạn 2: Nỗi nhớ thiên nhiên, con người Việt Bắc của người ra đi

- Nỗi nhớ được so sánh với nhớ người yêu: Nỗi nhớ mãnh liệt và da diết

- Từ nỗi nhớ như nhớ người yêu, Việt Bắc hiện lên với những nét đẹp rấtriêng: Trăng đầu núi, nắng lưng nương cùng những tên gọi, địa danh cụthể

- Điệp từ “nhớ từng” lặp đi lặp lại làm cho nỗi nhớ thêm da diết Trong kí

ức của người đi còn in dấu khoảnh khắc thời gian (trăng đấu núi, nắngchiều lưng nương), từng khoảng không gian của cây, sông, suối (Nhớ từngrừng nứa… vơi đầy) Vẻ đẹp thiên nhiên nên thơ sẽ còn đọng mãi trongnỗi nhớ nhung của người ra đi.

- Tuy nhiên, da diết và đậm sâu hơn cả vẫn là nỗi nhớ về con người, về ântình Việt Bắc: bình thường, giản dị mà ân nghĩa thủy chung:

c Nhận xét phong cách trữ tình- chính trị trong thơ Tố Hữu

- Nhà thơ chọn thời điểm lịch sử mang tính bước ngoặt của đời mình,cũng là của dân tộc để rung cảm thành thơ Tình cảm thuỷ chung cáchmạng được hoà điệu trong ngôn ngữ gần gũi, hình ảnh tươi sáng…làm nêntính dân tộc đậm đà

- Cái tôi nhân danh Đảng, nhân danh cộng đồng, dân tộc, nhất là

trong Việt Bắc Điều đó thể hiện sự phát triển vượt bậc trong việc thể hiện

tư tưởng lớn, tình cảm lớn của nhà thơ

0,75

3 Kết thúc vấn đề nghị luận:

– Tóm lại vẻ đẹp của hai đoạn thơ

– Cảm nghĩ về phong cách thơ Tố Hữu– Bài học cuộc sống rút ra từ thơ Tố Hữu

d Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu

e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễnđạt mới mẻ

0,25

0,250,25

ĐỀ 2

I PHẦN ĐỌC HIỂU: (3.0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới

Cách đây hàng triệu năm, sa mạc Sahara còn là những khu rừng xanh tốt, cây cối um tùm Các loài cây đều thỏa thuê hút và tận hưởng dòng nước ngầm dồi dào mát lành và thi nhau đâm cành trổ lá xum xuê Riêng có cây sồi Tenere là vẫn chịu khó đâm xuyên những chiếc rễ của mình xuống tận sâu dưới lòng đất Cho đến một ngày kia khi nguồn nước ngỡ như vô tận bỗng cạn kiệt dần rồi biến mất hẳn, các loài cây đều không chịu nổi hạn hán và chết dần, duy chỉ có cây sồi Tenere là vẫn còn tồn tại giữa sa mạc Sahara Tên tuổi của nó được cả thế giới biết đến khi một mình đứng giữa sa mạc, xung quanh bán kính 400km không một bóng cây nào bầu bạn Người ta kinh ngạc khi phát hiện ra rễ cây đã đâm sâu xuống đất tận 36m để tìm nước.

Bạn có thấy rằng trong cuộc sống cũng có một dòng chảy luôn vận động không ngừng không? Đó chính là thời gian; nó quan trọng như là nước đối với cây cối.

Sẽ có những người chỉ sử dụng thời gian để lớn lên, hưởng những thú vui đời thường và rồi những thách thức cuộc đời sẽ đánh gục họ, khiến họ phải đau khổ, giống như những cái cây chỉ biết “hút và tận hưởng”.

Nhưng có những người có sự chuẩn bị tốt, họ học cách sử dụng thời gian hiệu quả, họ đầu

tư cho sự phát triển bản thân cũng giống như cầy sồi đầu tư cho sự phát triển bộ rễ của mình.

Họ hiểu triết lí: Bộ rễ yếu ớt không thể nào giữ được cái thân to khoẻ Bạn khó có thể thành công nếu không có sự chuẩn bị tốt về những kĩ năng và kiến thức nền tảng.

(Phỏng theo Hạt giống tâm hồn – Câu chuyện về cây sồi, https://saostar.vn)

Câu 1 Chỉ ra tác hại của việc sử dụng thời gian không hiệu quả và không đúng mục đích của mà

tác giả nói đến thông qua hình ảnh “những cái cây chỉ biết “hút và tận hưởng” trong văn bản.

Câu 2 Theo anh (chị) câu văn sau có ý nghĩa gì:“Nhưng có những người có sự chuẩn bị tốt, họ

học cách sử dụng thời gian hiệu quả, họ đầu tư cho sự phát triển bản thân cũng giống như cây sồi đầu tư cho sự phát triển bộ rễ của mình”

Câu 3 Anh (chị) hiểu như thế nào về ý nghĩa biểu tượng của hai hình ảnh: Hình ảnh cây sồi

Tenere với bộ rễ đâm sâu xuống lòng đất để tìm kiếm nguồn nước và hình ảnh những loài cây khácchỉ biết “hút và tận hưởng”?

Câu 4 Thông điệp nào của đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao?

II.Phần làm văn: (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm): Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu, anh (chị) hãy viết một đoạn văn

khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến: “Bạn khó có thể thành công nếu không có

sự chuẩn bị tốt về kỹ năng và kiến thức nền tảng”.

Miếng cơm chấm muối mối thù nặng vai

và tái hiện những chiến thắng lịch sử hào hùng của quân dân Việt Bắc:

Tin vui chiến thắng trăm miền

Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về

Vui từ Đồng Tháp An Khê

Vui lên Việt Bắc đèo De núi Hồng.

( Việt Bắc, SGK Ngữ văn 12, tập một, trang 110, 112)

Anh (chị) hãy phân tích bức tranh Việt Bắc trong hai đoạn thơ trên, từ đó làm nổi bật sự vậnđộng của cảm xúc thơ Tố Hữu

1 - “Những cái cây chỉ biết hút và tận hưởng” giống như những người chỉ

sử dụng thời gian để lớn lên, hưởng những thú vui đời thường và rồinhững thách thức cuộc đời sẽ đánh gục họ, khiến họ phải đau khổ, thậmchí sự sống có thể bị đe doạ

0.5

2 - Câu văn khẳng định vai trò, tầm quan trọng của việc sử dụng thời

gian Con người muốn tồn tại trong xã hội cạnh tranh khốc liệt hiện naycần biết sử dụng thời gian hợp lí để đầu tư cho sự phát triển của bảnthân

0.5

3 - Hình ảnh cây sồi Tenere với bộ rễ đâm sâu xuống lòng đất để tìm kiếm

nguồn nước là biểu tượng cho những người biết tranh thủ thời gian đểhọc tập mọi kĩ năng và kiến thức cần thiết để sinh tồn

- Hình ảnh những cây chỉ biết “hút và tận hưởng” là biểu tượng chonhững người chỉ biết lãng phí thời gian vào những việc vô bổ và hưởngthụ lạc thú của cuộc đời mà không biết lo xa, phòng bị trước cho bảnthân

1.0

4 Có thể lựa chọn một trong các thông điệp sau:

- Thông điệp về thái độ sống biết lo xa, phòng trước mọi biến cố khôngmay trong cuộc đời

- Thông điệp về việc tranh thủ thời gian để học hỏi mọi kiến thức và kĩnăng cần thiết

Chọn thông điệp nào cũng cần có sự phân tích lí giải hợp lí

1.0

1 Trình bày suy nghĩ về ý kiến: Bạn khó có thể thành công nếu không

có sự chuẩn bị tốt về kỹ năng và kiến thức nền tảng.

2,0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn: có câu mở đoạn, các câu phát

triển ý, câu kết đoạn Đảm bảo số lượng chữ phù hợp với yêu cầu 0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tầm quan trọng của việc chuẩn bị

tốt về kỹ năng và kiến thức để có được thành công trong cuộc sống

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đềtheo nhiều cách, nhưng cần làm rõ vấn đề nghị luận Có thể theo hướngsau:

* Giải thích:

- “Thành công”: Là có được thành quả, đạt được những mục đích mà

1,25

0,25

=> Ý kiến khẳng định: muốn có được thành công trong cuộc sống cần

phải chuẩn bị tốt cả về kỹ năng và kiến thức cơ bản

* Bàn luận:

- Thành công luôn là đích đến của mỗi người trong cuộc sống Cuộc

sống luôn có những khó khăn, thuận lợi chia đều cho mỗi người, vì vậycần biết vượt qua những khó khăn, tận dụng những thuận lợi để đạt

được mục đích của mình

- Kỹ năng và kiến thức chính là nền tảng để có được thành công

+ Việc rèn luyện kỹ năng sống giúp con người thích ứng và hòa nhậpvới môi trường sống

+ Việc tích lũy kiến thức giúp con người tăng vốn hiểu biết để khámphá thế giới, khẳng định bản thân, vươn tới thành công

( Dẫn chứng từ thực tế cuộc sống để minh họa)

* Mở rộng: Chuẩn bị tốt kiến thức, kĩ năng nền tảng phải gắn liền với

việc thực hành những kiến thức và kĩ năng ấy mới đem lại hiệu quả cao

d Đảm bảo quy tắc chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu

Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận

0,25

2 Phân tích bức tranh Việt Bắc trong hai đoạn thơ, từ đó làm nổi bật

sự vận động của cảm xúc thơ Tố Hữu

5,0

1.Vài nét về tác giả, tác phẩm

- Tố Hữu là nhà thơ lớn của nền thơ ca Việt Nam hiện đại, là lá cờ đầu

của thơ ca cách mạng Việt Nam Thơ Tố Hữu được coi là thi sử củacách mạng dân tộc

- Tập thơ Việt Bắc là đỉnh cao trong sự nghiệp thơ Tố Hữu Trong đó

"Việt Bắc" là thành công xuất sắc Tác phẩm là bản hùng ca về cuộc kháng chiến 9 năm gian lao mà anh dũng, là bản tình ca ân nghĩa thủy

chung giữa cán bộ miền xuôi và đồng bào Việt Bắc

- Hai đoạn thơ trích dẫn dưới đây là đoạn đặc sắc, thể hiện rõ nét cảmxúc thơ, phong cách thơ Tố Hữu

=> Nhà thơ bộc lộ tâm trạng bồi hồi xúc động, từ đó tri công tri ân đồng

bào Việt Bắc đã đồng cam cộng khổ, hết lòng vì cách mạng vì kháng

chiến

* Đoạn thơ thứ hai:

2,5

- Tái hiện những tháng ngày quân dân Việt Bắc quật khởi hào hùng,những chiến thắng dồn dập dội về Việt Bắc trở thành điểm hội tụ niềmvui muôn phương

+ Một loạt địa danh được gọi tên gợi nhớ những chiến công lừng lẫycủa quân và dân Việt Bắc dội về từ muôn nẻo đường

+ Giọng điệu thơ nhanh, dồn dập thể hiện niềm vui sướng tự hào

+ Nghệ thuật điệp linh hoạt biến hóa: Điệp từ “vui" được lặp đi lặp lạinhiều lần gợi lên những đợt sóng tình cảm trào dâng cho thấy niềm vuibao trùm không gian Việt Bắc và ngân nga trong lòng quân và dân cảnước

=> Bộc lộ cảm xúc hân hoan phấn chấn tự hào Tinh thần đoàn kết,đồng cam cộng khổ, ý chí quyết tâm sắt đá đã tạo nên sức mạnh để quândân Việt Bắc chiến đấu và chiến thắng

3 Nhận xét về sự vận động cảm xúc thơ Tố Hữu qua hai đoạn thơ

+ Qua hai đoạn thơ cảm xúc thơ có sự vận động rõ nét: từ trữ tình sâulắng đến hân hoan hào hùng, tự xúc động ngậm ngùi đến tươi vui rạng

rỡ, từ cảm nhận sự gian khổ đến niềm vui chiến thắng ngập tràn

+ Từ đó độc giả hình dung được về sự vận động phát triển của cáchmạng Việt Nam, về các giai đoạn của cuộc kháng chiến, trân trọng sựđóng góp hi sinh của đồng bào Việt Bắc cho kháng chiến

+ Từ sự vận động cảm xúc thơ Tố Hữu, độc giả nhận ra đặc điểm thơ

Tố Hữu: Lối thơ trữ tình - chính trị Mọi cung bậc cảm xúc tâm trạng đềxuất phát từ những vấn đề chính trị, cách mạng của dân tộc của thời đại+ Nghệ thuật thể hiện: Bút pháp từ trữ tình sâu lắng đến sử thi hàohùng, giọng điệu từ bồi hồi xúc động đến lạc quan tin tưởng, ngôn từhình hảnh từ đặc tả biểu tượng đến những địa danh được lịch sử hóa

1,5

3 Đánh giá:

- Hai đoạn thơ đặc sắc góp phần tạo nên thành công của Việt Bắc, góp

phần sáng tỏ ý nghĩa hùng ca - tình ca của Việt Bắc

- Tố Hữu xứng đáng được vinh danh là lá cờ đầu của thơ ca cách mạngViệt Nam

0,5

ĐỀ 3

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

II Đọc đoạn trích dưới đây:

Tuổi trẻ là đặc ân vô giá của tạo hóa ban cho bạn Vô nghĩa của đời người là để tuổi xuân trôi qua trong vô vọng (…) Người ta bảo, thời gian là vàng bạc, nhưng sử dụng đúng thời gian của tuổi trẻ là bảo bối của thành công (…) Thế giới này là bạn, đất nước này là của chúng ta Chúng ta không thể ngồi nhìn đồng bào nghèo khó mãi Đừng ngồi quây quần thường xuyên bên góc bếp, và cũng đừng thu mình một góc trong nhà trọ nhỏ nhoi, hãy ra đi để nhìn để hiểu; đừng đắm đuối trên màn hình máy tính, trên “smartphone” bằng những câu chuyện phiếm giết thời gian, mà hãy dùng nó như một công cụ nối liền thế giới bên ngoài.

Biến tri thức của loài người, của thời đại thành tri thức của bản thân và cộng đồng, vận dụng vào hoạt động thực tiễn của mình Trước mắt là tích lũy tri thức khi còn ngồi trên ghế nhà trường để ngày mai khởi nghiệp Tự mình xây dựng các chuẩn mực cho bản thân, nhận diện cái đúng, cái sai, cái đáng làm và cái không nên làm Trường đời là trường học vĩ đại nhất, nhưng

để có thành công bạn nên có nề tảng về mọi mặt, thiếu nó không chỉ có chông chênh mà có khi vấp ngã.

(Trích Bài phát biểu của PGS.TS Nguyễn Văn Minh – Hiệu trưởng Đại học Sư phạm Hà Nộinhân dịp kỷ niệm ngày 26/3/2016)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Chỉ ra điều tuổi trẻ cần làm trước mắt được nêu trong đoạn trích.

Câu 2 Anh chị hiểu thế nào về câu nói: “Thời gian là vàng bạc, nhưng sử dụng đúng thời gian

của tuổi trẻ là bảo bối của thành công”?

Câu 3 Việc tác giả đưa ra ý kiến: “Đừng ngồi quây quần thường xuyên bên góc bếp, và cũng

đừng thu mình một góc trong nhà trọ nhỏ nhoi, hãy ra đi để nhìn để hiểu; đừng đắm đuối trên màn hình máy tính, trên “smartphone” bằng những câu chuyện phiếm giết thời gian, mà hãy dùng nó như một công cụ nối liền thế giới bên ngoài”có tác dụng gì?

Câu 4 Anh/Chị có cho rằng: “Trường đời là trường học vĩ đại nhất, nhưng để có thành công

bạn nên có nền tảng về mọi mặt, thiếu nó không chỉ có chông chênh mà có khi vấp ngã”

Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?”

Và:

“ Ta về, mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.

Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung ”

(Tố Hữu - Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015,

tr.109 và tr.111)

HẾT ĐÁP ÁN

1 Điều tuổi trẻ cần làm trước mắt được nêu trong đoạn trích: Trước mắt là

tích lũy tri thức khi còn ngồi trên ghế nhà trường để ngày mai khởi nghiệp

0,5

2 Câu nói:“Thời gian là vàng bạc, nhưng sử dụng đúng thời gian của tuổi

trẻ là bảo bối của thành công”, có thể hiểu là:

- “Thời gian” có giá trị vô cùng to lớn đối với thành công của con người.

- Tuổi trẻ nếu biết sử dụng thời gian hợp lí thì đó là chìa khóa dẫn tớithành công

0,5

3 Tác giả đưa ra ý kiến: “Đừng ngồi quây quần thường xuyên bên góc bếp,

và cũng đừng thu mình một góc trong nhà trọ nhỏ nhoi, hãy ra đi để nhìn

để hiểu; đừng đắm đuối trên màn hình máy tính, trên “smartphone” bằng những câu chuyện phiếm giết thời gian, mà hãy dùng nó như một công cụ nối liền thế giới bên ngoài”có tác dụng như một lời khuyên nhủ đối với

4 Thí sinh bộc lộ quan điểm của mình, có thể đồng ý hoặc không đồng ý,

nhưng có lí giải hợp lí, thuyết phục

Có thể tham khảo ý kiến dưới đây:

- Đồng ý: Trường đời là môi trường trải nghiệm, để từ đó con người cókinh nghiệm, hiểu biết Nhưng để thích nghi nhanh nhất khi con ngườibước ra trường đời con người cần trang bị cho mình vốn hiểu biết từ nềntảng kiến thức về mọi mặt, từ kiến thức tự nhiên, xã hội, kĩ năng sống.Nếu không được trang bị nền tảng về mọi mặt thì sẽ dễ bị vấp ngã

- Không đồng ý: Trên thực tế có những người hạn chế về trình độ kiếnthức nhưng lại có kĩ năng sống nên vẫn có cơ hội đạt được thành côngtrong cuộc sống

a Đảm bảo yêu cầu hình thức đoạn văn:

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách diễn dịch- quy nạp, tổng-phân hợp, móc xích, song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tuổi trẻ với tương lai của đất nước 0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận:

Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề cầnnghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ suy nghĩ của bản thân về vaitrò tuổi trẻ hiện nay với tương lai của đất nước

1,0

Có thể theo hướng sau:

- Tuổi trẻ là lứa tuổi thanh niên, thiếu niên Là lứa tuổi được học hành,được trang bị kiến thức và rèn luyện đạo đức, sức khỏe, chuẩn bị cho việcvào đời và làm chủ xã hội tương lai Tuổi trẻ là những người chủ tương laicủa đất nước, là chủ của thế giới, động lực giúp cho xã hội phát triển

- Có ý thức về vai trò của bản thân với tương lai của đất nước:

+ Tuổi trẻ góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước; phải sống có nhậnthức, có hoài bão và có đạo đức

+ Một trong những việc làm quan trọng nhất của tuổi trẻ chính là nhiệm

vụ học tập Tuổi trẻ phải trau dồi tri thức để đáp ứng kịp thời những nhucầu của đất nước, của xã hội

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

0,25

e Sáng tạoThể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ

0,25

2 Cảm nhận về hai đoạn thơ, từ đó nhận xét về tính dân tộc trong

thơ Tố Hữu.

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận:

Mở bài nêu được vấn đề Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái

quát được vấn đề

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

- Cảm nhận về tâm trạng kẻ ở người đi qua hai đoạn thơ

- Nhận xét về tính dân tộc trong thơ Tố Hữu

0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng các thao táclập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng, đảm bảo các yêu cầusau:

* Giới thiệu được về tác giả, tác phẩm và vấn đề cần nghị luận. 0,5

* Cảm nhận tâm trạng của nhân vật trữ tình trong hai đoạn thơ: 2,0

- Nhân vật trữ tình trong hai đoạn thơ được thể hiện qua sự phân thân

thành hai hình tượng: Người cán bộ cách mạng và đồng bào Việt Bắc

- Tâm trạng người ở lại (Đồng bào Việt Bắc): 4 câu thơ đầu: Nỗi nhớ da

diết ẩn chứa nỗi băn khoăn, là lời nhắc nhở người cán bộ về xuôi vềnhững ân tình gắn bó với Việt Bắc Điều này được thể hiện:

+ Điệp cấu trúc; câu hỏi tu từ; cách sử dụng từ láy “thiết tha”, từ ngữ giàu sắc thái biểu cảm“mặn nồng” kết hợp với nghệ thuật tiểu đối ơ các câu bát Đặc biệt, tác giả đã sử dụng thành công đại từ “mình” ở ngôi thứ

2 thể hiện mối quan hệ gắn bó ân tình như nghĩa vợ tình chồng

+ Thể hiện qua khoảng thời gian“mười lăm năm” và các hình ảnh

“ núi” “nguồn”.

=> Bốn câu thơ là lời ướm hỏi ngắn ngủi nhưng đong đầy nỗi da diết và

những băn khoăn, âu lo của người ở lại dành cho người ra đi Từ đó, những ân tình cách mạng, nghĩa đồng bào đồng chí được gọi về, làm

sống dậy tình cảm thủy chung, gắn bó giữa đồng bào và người cán bộ về

xuôi.

0,75

Tâm trạng của người về xuôi (cán bộ, chiến sĩ CM):

- 2 câu đầu thể hiện tấm lòng của người về xuôi với Việt Bắc, luôn thủychung, son sắt

+ Vừa hỏi lại để khẳng định tình cảm, vừa nhắn nhủ Việt Bắc đừng quênmình

+ Nhấn mạnh ấn tượng về vẻ đẹp của “hoa và người”.

- 8 câu sau cho thấy nỗi nhớ của người ra đi về vẻ đẹp thiên nhiên và conngười Việt Băc trong bức tranh tứ bình:

+ Nỗi nhớ thiên nhiên bốn mùa với vẻ đẹp mang đặc trưng riêng của thiênnhiên bốn mùa Việt Bắc

+ Nhớ về con người với vẻ đẹp trong tư thế lao động khỏe khoắn, hăngsay, cần mẫn, tỉ mỉ Đặc biệt con người Việt Bắc với ân tình thủy chung

=> Qua đoạn thơ, người đọc thấy được vẻ đẹp của thiên nhiên bốn mùa

và vẻ đẹp tâm hồn của đồng bào Việt Bắc Đồng thời cũng cho thấy

những ấn tượng sâu đậm, khó phai, và tình cảm đong đầy trong lòng

người cán bộ về xuôi về mảnh đất và con người Việt Bắc.

0,75

- Nghệ thuật:

+ Thể thơ lục bát với âm hưởng nhẹ nhàng, sâu lắng

+ Lối xưng hô mình – ta

+ Kết cấu đối đáp của ca dao dân ca

+ Hình ảnh thơ bình dị mà gợi cảm; giọng thơ tha thiết, đậm chất trữ tình

0,5

*Nhận xét về tính dân tộc trong thơ Tố Hữu:

- Về nội dung:

+ Đề tài: Thiên nhiên và con người Việt Bắc

+ Chủ đề: Hai đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ, ân tình cách mạng của ngườicán bộ Cách mạng và đồng bào Việt Bắc

+ Hình tượng nghệ thuật: Người cán bộ cách mạng và đồng bào Việt Bắc

- Về nghệ thuật:

Tố Hữu đã khai thác triệt để những vốn quý trong kho tàng văn học dân

1,0

gian của dân tộc: thể thơ lục bát; hình thức đối đáp giao duyên; đại từxưng hô mình – ta, giọng thơ tâm tình, ngọt ngào đằm thắm

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

0,25

e Sáng tạoThể hiện suy nghĩ sấu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ

Tấm gương là người bạn chân thật suốt một đời mình, không bao giờ biết xu nịnh ai, dù đó là

kẻ vương giả uy quyền hay giàu sang hãnh tiến Dù gương có tan xương nát thịt thì vẫn cứ nguyên tấm lòng ngay thẳng trong sạch như từ lúc mẹ cha sinh ra nó Nếu ai có bộ mặt không xinh đẹp thì gương không bao giờ nói dối, nịnh rằng xinh đẹp Nếu ai mặt nhọ gương nhắc nhở ngay Nếu ai buồn phiền cau có thì gương cũng buồn phiền cau có theo như để an ủi, sẻ chia cho người đỡ buồn phiền sầu khổ

Là người, ai dám tự bảo mình là trong sáng suốt đời như tấm gương kia Thiếu gì kẻ ác độc, nịnh hót, hớt lẻo, dối trá, có kẻ còn tham lam mà bảo trắng là đen, gọi xấu là tốt đấy sao

Không một ai là không soi gương, từ già đến trẻ, từ đàn ông đến đàn bà Soi gương nhiều nhất

có lẽ là các chị chúng ta, những cô gái càng xinh đẹp thì càng thích soi gương

Không hiểu ông Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi có lúc nào soi gương để buồn phiền cho gương mặt xấu xí của mình, để rồi làm ra bài phú “Hoa sen giếng ngọc” nổi tiếng bao đời Anh Trương Chi nữa, anh ngồi trên con thuyền lơ lửng mặt sông , có soi vào dòng nước để tủi cho khuôn mặt mình, nên đành gửi lòng vào tiếng hát cho say đắm lòng cô gái cấm cung và bao người khác nữa… thành câu chuyện đau buồn

Có một gương mặt đẹp soi vào gương quả là hạnh phúc Nhưng hạnh phúc càng trọn vẹn hơn khi có một tâm hồn đẹp để mỗi khi soi vào tấm gương lương tâm sâu thẳm mà lòng không hổ thẹn Còn tấm gương bằng thủy tinh tráng bạc, nó vẫn là người bạn trung thực, chân thành, thẳng thắn, không hề nói dối, cũng không bao giờ biết nịnh hót hay độc ác với bất cứ ai

(Băng Sơn, U tôi – theo sách Ngữ văn 7, Tập một, NXB giáo dục Việt Nam 2015)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0,5 điểm) Chỉ ra hai đặc tính nổi bật của tấm gương được nêu trong đoạn trích?

Câu 2 (0, 5 điểm) Tác giả dùng hình ảnh “tấm gương” để tượng trưng cho điều gì?

Câu 3 (1,0 điểm) Theo anh/chị qua hình ảnh “tấm gương”, tác giả muốn nói đến những con người

nào trong xã hội?

Câu 4 (1,0 điểm) Anh/chị có đồng tình với ý kiến: “Có một gương mặt đẹp soi vào gương quả là

hạnh phúc Nhưng hạnh phúc càng trọn vẹn hơn khi có một tâm hồn đẹp để mỗi khi soi vào tấm gương lương tâm sâu thẳm mà lòng không hổ thẹn” không?Vì sao?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Thương nhau, chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.

Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô.

và tái hiện khí thế ra trận hào hùng của quân dân Việt Bắc:

Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan.

Dan công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.

(Việt Bắc, SGK Ngữ văn 12, tập một, trang 110, 112)

Anh (chị) hãy phân tích bức tranh Việt Bắc trong hai đoạn thơ trên, từ đó làm nổi bật nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc trong thơ Tố Hữu?

ĐÁP ÁN

1 Học sinh trả lời đúng hai trong các đặc tính sau:

Chân thật, không bao giờ biết xu nịnh; ngay thẳng, trong sạch; không bao giờ biết nói dối

0,5

2 Tấm gương trong đoạn trích tượng trưng cho những phẩm chất, tính cách

của con người

0.5

3 Những con người được nói đến:

- Những con người trung thực, ngay thẳng,

- Những kẻ xu nịnh, dối trá, nịnh hót, ác độc, tham lam

1.0

4 Thí sinh bộc lộ quan điểm của mình, có thể đồng ý hoặc không đồng ý với

quan điểm trên nhưng phải lý giải hợp lý

1.0

1 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn

văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về cách nuôi dưỡng tâm hồn đẹp?

2,0

a Đảm bảo yêu cầu hình thức đoạn văn

Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hay song hành

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

c Triển khai vấn đề nghị luận

Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghịluận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ các cách mà bản thân đã áp dụng

để nuôi dưỡng vẻ đẹp tâm hồn Có thể theo hướng sau:

- Tâm hồn đẹp là vẻ đẹp của phẩm chất bên trong, là yêu tố tạo nên nét đẹpchân chính của mỗi con người

- Nuôi dưỡng tâm hồn đẹp là điều rất quan trọng và cần thiết Việc làm ấycần được tiến hành thường xuyên và ngay từ khi còn nhỏ

- Mỗi người có thể nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng nhiều cách khác nhau:

biết lắng nghe sự chỉ bảo của ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo; không ngừnghọc hỏi để nâng cao vốn sống, vốn hiểu biết, luôn hướng thiện cho tâm hồnđồng cảm với người khác; biết cách sống mình vì mọi người; có ý chí vươnlên trong cuộc sống; tránh gây tổn thương cho những người xung quanh…

lời nói đi đôi với việc làm, hành động bên ngoài thống nhất với suy nghĩbên trong

1,0

d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo quy tắc chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu. 0,25

e Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề

2 Phân tích bức tranh Việt Bắc trong hai đoạn thơ, từ đó làm nổi bật

nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc trong thơ Tố Hữu.

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận:

Mở bài nêu được vấn đề Thân bài triển khai được vấn đề Kết bài khái

quát được vấn đề

0,25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Cảm nhận hai đoạn thơ được trích trong bài Việt Bắc, từ đó làm nổi bật

nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc trong thơ Tố Hữu

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao

tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng đảm bảo các yêu cầu

sau:

* Vài nét về tác giả, tác phẩm:

- Tố Hữu là nhà thơ lớn của nền thơ ca Việt Nam hiện đại, là lá cờ đầu của

thơ ca cách mạng Việt Nam Các chặng đường thơ của Tố Hữu luôn gắn bó

và phản ánh chân thật những chặng đường cách mạng, những chặng đường

vận động trong quan điểm tư tưởng và bản lĩnh nghệ thuật của chính nhà

thơ

- Tập thơ Việt Bắc là đỉnh cao trong sự nghiệp thơ Tố Hữu Trong đó "Việt

Bắc" là thành công xuất sắc Tác phẩm là bản hùng ca về cuộc kháng chiến

9 năm gian lao mà anh dũng, là bản tình ca ân nghĩa thủy chung giữa cán

bộ miền xuôi và đồng bào Việt Bắc

- Hai đoạn thơ trích dẫn dưới đây là đoạn đặc sắc, thể hiện rõ nét cảm xúc

thơ, phong cách thơ Tố Hữu

+ Thể hiện tình cảm thương mến, ngọt ngào, tha thiết và những kỉ niệm sâu

sắc của cán bộ trong những tháng ngày gian khổ

+ Bộc lộ tình cảm đồng cam cộng khổ của đồng bào Việt Bắc và cán bộ

cách mạng

+ Đặc biệt hình ảnh “người mẹ” - đó là người lao động nghèo khổ nhưng

dạt dào ân tình với cách mạng Từ đó tình cảm sắc son cao đẹp của người

dân tộc đối với cách mạng càng hiện lên rõ nét

− Về nghệ thuật:

+ Thể thơ lục bát với nhịp điệu linh hoạt, uyển chuyển; âm hưởng tha thiết,

ngọt ngào

+ Hình ảnh tượng trưng “chia củ sắn lùi, bát cơm sẻ nửa,chăn sui đắp

cùng” kết hợp với cách dùng từ cùng nghĩa “ chia, sẻ, cùng” diễn tả được

tình cảm , tình nghĩa sâu nặng giữa nhân dân Việt Bắc và cán bộ cách

mạng

=> Nhà thơ bộc lộ tâm trạng bồi hồi xúc động, từ đó tri ân đồng bào Việt

Bắc đã đồng cam cộng khổ, hết lòng vì cách mạng vì kháng chiến

1,0

** Đoạn thơ thứ hai:

- Về nội dung: Tái hiện khung cảnh hào hùng sôi động, đầy khí thế của

cuộc kháng chiến toàn dân ở chiến khu Việt Bắc

+ Khung cảnh sôi động của Việt Bắc trong những đêm hành quân vào

1,0

chiến dịch, không gian vô cùng rộng lớn Khí thế hào hùng làm rung đất chuyển trời

+ Đoàn quân ra mặt trận hùng tráng, mang cả sức mạnh của lòng yêu nước,của lí tưởng cách mạng, khát khao chiến đấu và chiến thắng quân thù - một

vẻ đẹp vừa mang tính lãng mạn vừa mang tính hiện thực sâu sắc

+ Sức mạnh yêu nước, ý chí quyết tâm đánh thắng quân thù của người nông dân lao động Cuộc chiến đấu của ta là đấu tranh nhân dân, đã phát huy sức mạnh toàn dân…

- Về nghệ thuật:

+ Đây là đoạn thơ hay và đẹp trong bài thơ, nó vang lên như một khúc ca thắng trận

+ Âm điệu thơ lục bát vốn êm ái nhịp nhàng nhưng ở đây Tố Hữu đã chọn

từ, dùng điệp âm, điệp thanh, qua việc sử dụng từ láy, nghệ thuật so sánh, nhân hóa, ẩn dụ,…nên đã tạo nên một giọng điệu mạnh mẽ, hùng tráng, tràn đầy âm hưởng anh hùng ca

=> Bộc lộ cảm xúc hân hoan phấn chấn tự hào Tinh thần đoàn kết, đồng cam cộng khổ, ý chí quyết tâm sắt đá đã tạo nên sức mạnh để quân dân Việt Bắc chiến đấu và chiến thắng

* Nhận xét nghệ thuật biểu hiện giàu tính dân tộc trong thơ Tố Hữu qua hai đoạn thơ:

- Nội dung:

+ Những bức tranh chân thực, đậm đà bản sắc dân tộc về thiên nhiên vàcon người Việt Bắc được tái hiện trong tình cảm tha thiết , gắn bó sâu sắccủa tác giả

+ Tình nghĩa của người cán bộ và đồng bào Việt Bắc với cách mạng, khángchiến, là những tình cảm cách mạng sâu sắc của thời đại mới Những tìnhcảm ấy hòa nhập và tiếp nối mạch nguồn tình cảm yêu nước, đạo lí ân tìnhthủy chung vốn là truyền thống sâu bền của dân tộc

+ Ngôn ngữ: ngôn ngữ vừa giản dị, gần gũi với đời thường lại dễ thuộc, dễnhớ

+ Giọng thơ: ngọt ngào, tâm tình, cách xưng hô mình- ta quen thuộc trong

ca dao khiến bài thơ như một bản tình ca về lòng thủy chung son sắt củangười cách mạng với người dân Việt Bắc

1,0

* Đánh giá:

- Hai đoạn thơ đặc sắc góp phần tạo nên thành công của Việt Bắc, góp

phần sáng tỏ ý nghĩa tình ca - hùng ca của Việt Bắc.

- Tố Hữu xứng đáng được vinh danh là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam

0,5

d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. 0,25

e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn

đạt mới mẻ

0,25

ĐỀ 5 Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Thế giới hiện đại phát triển quá nhanh khiến cho nhiều người cảm thấy chỉ một khắc chậm chân đã tụt lại phía sau quá xa Lấy việc đó làm động lực để bước tiếp hay chịu thua và bị trói buộc vào cuộc sống nhàm chán, đơn điệu hàng ngày là sự lựa chọn của mỗi người; thế nhưng thế giới vĩnh viễn sẽ không bao giờ thu nhỏ lại, vậy nên tầm nhìn của bạn cần phải to lớn hơn.

Bạn có biết rằng, từ “Sekai” trong tiếng Nhật có nghĩa là “thế giới”; nhưng trong đó bản thân từ “kai” lại vừa có nghĩa là “giải” - “phát triển”; lại có nghĩa là “đáng giá”? Điều đó có nghĩa là, mỗi cuộc dấn thân, mỗi chuyến phiêu lưu tìm hiểu thế giới này đều là những trải nghiệm cần thiết và quý báu Thay vì dính chặt lấy cuộc sống thường nhật tẻ nhạt và nhàm chán, nhiều bạn trẻ giờ đây đã chọn cách mạnh mẽ thể hiện bản thân mình, trải nghiệm cuộc sống bằng những chuyến đi xa, những cuộc gặp gỡ, kết giao thú vị Có thể nói, đó chính là những người trẻ chọn việc không ngừng phấn đấu và tiến về phía trước, và sẽ là những người thu vào trong tầm mắt phần rộng lớn và tươi đẹp nhất của thế giới này.

Và trên hành trình kiếm tìm sự hoàn hảo cho cái tôi của mình, những khoảng nghỉ ngơi của mỗi người sẽ luôn cần một vọng đài, một điểm nghỉ chân để nghiệm thu và chiêm ngưỡng lại thế giới sau lưng mình Những dãy núi hùng vĩ, thảo nguyên rộng lớn hay mặt biển xanh vô tận; những kỷ niệm ngọt ngào bên những người bạn thân - đó sẽ là thành tựu riêng của chính bản thân mỗi người, là thứ xúc cảm mà bạn chỉ biết mình đã cần nó tới mức nào ngay sau lần trải nghiệm đầu tiên.

Vậy nên hãy luôn khát khao bám đuổi theo cái tôi mới mẻ và bứt phá; mạnh dạn chấp nhận những thử thách của cuộc sống để bước chân ra khỏi vùng an toàn của chính mình, bạn nhé! Bởi cuộc đời chỉ thực sự trở nên hoàn hảo khi tầm nhìn của bạn rộng mở hơn.

(Nguồn gi-2120181211181847470.htm)

http://ttvn.vn/nhip-song/mo-rong-doi-mat-truoc-cuoc-doi-rong-lon-ban-se-nhan-lai-dieu-Câu 1 Nêu tác hại của việc con người bị trói buộc vào cuộc sống nhàm chán, đơn điệu hàng ngày

được nêu trong văn bản?

Câu 2 Việc giải thích từ “Sekai” trong tiếng Nhật của văn bản có tác dụng gì?

Câu 3 Anh, chị hãy nêu ít nhất hai hình thức trải nghiệm cuộc sống dành cho tuổi trẻ học đường Câu 4 Anh/ chị có đồng tình với quan điểm: thế giới vĩnh viễn sẽ không bao giờ thu nhỏ lại, vậy

nên tầm nhìn của bạn cần phải to lớn hơn được nêu trong văn bản hay không? Vì sao?

Phần II Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý nghĩa của việc

“mạnh dạn chấp nhận những thử thách của cuộc sống” đối với tuổi trẻ trong cuộc

Câu 2 (5,0 điểm)

Trong bốn dòng thơ đầu của bài thơ Việt Bắc, người ở lại có hỏi người về xuôi;

- Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

Có khi đáp lại, người về xuôi vừa hỏi, vừa gửi gắm nỗi nhớ:

Ta về, mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng

Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.

Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung (Tố Hữu, Ngữ Văn 12, Tập một, tr.109 – 111, NXB Giáo Dục – 2008)

Cảm nhận của anh/ chị về tâm trạng kẻ ở- người đi trong các đoạn thơ trên Từ đó, rút ranhận xét về tính dân tộc trong đoạn thơ

. -HẾT -HƯỚNG DẪN CHẤM

1 Tác hại của việc con người bị trói buộc vào cuộc sống nhàm chán,

đơn điệu hàng ngày được nêu trong văn bản:

- Bào mòn trái tim của người trong cuộc;

- Bản thân con người đều thấy mệt mỏi về thể xác, suy sụp tinh thần;

- Làm rạn nứt các mối quan hệ trong gia đình, nhà trường, xã hội

0.5

2 Việc giải thích từ “Sekai” trong tiếng Nhật của văn bản có tác dụng:

- Từ “Sekai” trong tiếng Nhật có nghĩa là “thế giới”; nhưng trong đó bản thân từ “kai” lại vừa có nghĩa là “giải” - “phát triển”; lại có nghĩa là “đáng giá”;

( Gợi ý), Học sinh có thể nêu 2 trong các hình thức sau:

- Hoạt động câu lạc bộ : Câu lạc bộ là hình thức sinh hoạt ngoại

khóa của những nhóm học sinh cùng sở thích, nhu cầu, năng khiếu,…

dưới sự định hướng của những nhà giáo dục nhằm tạo môi trườnggiao lưu thân thiện, tích cực giữa các học sinh với nhau và giữa họcsinh với thầy cô giáo, với những người lớn khác

- Tổ chức trò chơi: Trò chơi là hình thức tổ chức các hoạt động vui

chơi với nội dung kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có tác

dụng giáo dục “chơi mà học, học mà chơi”.

- Tổ chức diễn đàn: tạo điều kiện cho học sinh trực tiếp, chủ động

bày tỏ ý kiến của mình với đông đảo bạn bè, nhà trường, thầy cô giáo,cha mẹ và những người lớn khác có liên quan

- Sân khấu tương tác: là một hình thức nghệ thuật tương tác dựa trên

hoạt động diễn kịch, trong đó vở kịch chỉ có phần mở đầu đưa ra tìnhhuống, phần còn lại được sáng tạo bởi những người tham gia

- Tham quan, dã ngoại: Mục đích của tham quan, dã ngoại là để các

em học sinh được đi thăm, tìm hiểu và học hỏi kiến thức, tiếp xúc vớicác di tích lịch sử, văn hóa, công trình, nhà máy… ở xa nơi các emđang sống, học tập, giúp các em có được những kinh nghiệm thực tế,

từ đó có thể áp dụng vào cuộc sống của chính các em

- Hoạt động chiến dịch: Việc học sinh tham gia các hoạt động chiến

0.5

dịch nhằm tăng cường sự hiểu biết và sự quan tâm của học sinh đốivới các vấn đề xã hội như vấn đề môi trường, an toàn giao thông, antoàn xã hội,… giúp học sinh có ý thức hành động vì cộng đồng; tậpdượt cho học sinh tham gia giải quyết những vấn đề xã hội; phát triển

ở học sinh một số kĩ năng cần thiết như kĩ năng hợp tác, kĩ năng thuthập thông tin, kĩ năng đánh giá và kĩ năng ra quyết định

4 Anh/ chị có đồng tình với quan điểm: thế giới vĩnh viễn sẽ không

bao giờ thu nhỏ lại, vậy nên tầm nhìn của bạn cần phải to lớn hơn

được nêu trong văn bản hay không? Vì sao?

Học sinh có thể trả lời: Đồng tình ý kiến, không đồng tình hoặcđồng tình một phần nhưng lí giải hợp lí, thuyết phục

- Đồng tình: Quy luật của thế giới là luôn vận động và phát triểnkhông ngừng Vì thế, sứ mệnh của mỗi người là phải mở rộng tầmnhìn về thế giới để tăng cường sự hiểu biết, tiếp thu tri thức nhân loại,rèn luyện kĩ năng sống và làm giàu đời sống tâm hồn

- Không đông tình hoặc đông tình một phần: Nêu học sinh có lập luậnhợp lý, thuyết phục, vẫn linh động cho điểm

1.0

1 Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ

của anh/chị về ý nghĩa của việc “mạnh dạn chấp nhận những thử thách của cuộc sống” đối với tuổi trẻ trong cuộc sống hôm nay được

trích ở phần Đọc hiểu

2.0

a Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận 200 chữ

Có đủ các phần mở đoạn, phát triển đoạn, kết đoạn Mở đoạn nêuđược vấn đề, phát triển đoạn triển khai được vấn đề, kết đoạn kết luậnđược vấn đề

( Nếu HS viết từ 2 đoạn trở lên thì không cho điểm cấu trúc)

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận về một tư tưởng đạo lí: ý nghĩa

của việc “mạnh dạn chấp nhận những thử thách của cuộc sống” đối

với tuổi trẻ trong cuộc sống hôm nay

0.25

0.25

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt cácthao tác lập luận; các phương thức biểu đạt, nhất là nghị luận; kết hợpchặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài học nhận thức và hànhđộng Cụ thể:

- Tại sao tuổi trẻ cần “mạnh dạn chấp nhận những thử thách của cuộc sống”?

+ Tuổi trẻ là tuổi của ước mơ, khát vọng vươn cao, bay xa; được giáodục từ gia đình, nhà trường và xã hội;

+ Những khó khăn của cuộc sống là môi trường để thử thách tuổi trẻ;

+ Minh chứng bằng những tấm gương vượt khó, học giỏi, sống tốt;

những học sinh rơi vào hoàn cảnh bất hạnh nhưng đã vươn lên để gặthái những thành quả tốt đẹp

- Bài học nhận thức và hành động phù hợp:

+ Về nhận thức: Phải biết thử thách là điều tất yếu để chuẩn bị tinhthần tìm mọi cách vượt qua

1.00

+ Về hành động: tích cực học tập và rèn luyện, tham gia hoạt động

trải nghiệm cuộc sống…

d Sáng tạo

Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn

đề nghị luận

0,25

e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt

câu ( Sai từ 2 lỗi trở lên sẽ không tính điểm này)

0,25

2 Trong bốn dòng thơ đầu của bài thơ Việt Bắc, người ở lại có

hỏi người về xuôi;

- Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

Có khi đáp lại, người về xuôi vừa hỏi, vừa gửi gắm nỗi nhớ:

Ta về, mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.

Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung

Cảm nhận của anh/ chị về tâm trạng kẻ ở- người đi trong cácđoạn thơ trên Từ đó, rút ra nhận xét về tính dân tộc trong đoạn thơ

5,0

1 Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài,

kết bài Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết

bài kết luận được vấn đề

(0,25)

2 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: tâm trạng kẻ ở- người đi

trong các đoạn thơ; tính dân tộc trong đoạn thơ

(0,25)

3 Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự cảm

nhận sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ

giữa lí lẽ và dẫn chứng Cụ thể:

3.1.Mở bài: 0.25

- Giới thiệu tác giả Tố Hữu và tác phẩm “Việt Bắc”, nêu vấn đề

chính: tâm trạng kẻ ở- người đi trong các đoạn thơ (Trích thơ)

- Nêu ý phụ: tính dân tộc trong đoạn thơ

3.2.Thân bài: 3.50

a Khái quát sơ lược về tác phẩm cần cảm nhận: 0.25 đ

b Cảm nhận về tâm trạng kẻ ở- người đi 2.25

* Tâm trạng người ở lại (đồng bào VB)

- Gợi lại tình cảm sâu đậm, gắn bó

+ Cách xưng hô mình ta

VB là cội nguồn của CM với tấm lòng tha thiết không bao giờ vơicạn.

=> Tâm trạng lưu luyến, dành hết những tình cảm thiêng liêng sâuđậm gửi theo người về xuôi

* Tâm trạng của người về xuôi (cán bộ, chiến sĩ CM)

- 2 câu đầu thể hiện tấm lòng của người về xuôi với VB, luôn thủychung, son sắt

+ Vừa hỏi lại để khẳng định tình cảm, vừa nhắn nhủ VB đừng quênmình

+ Nhấn mạnh ấn tượng về vẻ đẹp của “hoa và người”

- 8 câu sau cho thấy vẻ đẹp hài hòa, gắn bó cùng tôn lên vẻ đẹp củanhau giữa thiên nhiên và con người

+ Mùa đông: màu đỏ của hoa, màu xanh của lá tương phản, tươi tắnđầy sức sống của rừng chuối; người đi lên nương rẫy dáng vẻ khỏekhoắn, tự tin, đầy sinh khí, nhiệt huyết

+ Mùa xuân: màu trắng tinh khiết, bung nở của hoa mơ; dáng điệu laođộng với sự tỉ mỉ chăm chút trên từng chiếc lá giang

+ Mùa hè: không gian ngập tràn màu sắc rực rỡ (rừng phách đổvàng), âm thanh rộn rã (ve kêu); hình ảnh thân thương của người emdịu dàng, thướt tha nhưng vẫn đậm chất lao động

+ Mùa thu: ánh trăng tràn ngập tạo nên sắc màu lung linh, không gianhuyền ảo, lãng mạn, gợi ước mơ thanh bình; tiếng hát ca ngợi ân tìnhthủy chung càng làm đẹp hơn tâm tình của người VB

=> Lời thơ thể hiện những ấn tượng sâu đậm, khó phai trong lòngngười về xuôi; cách cảm nhận xuất phát từ tình cảm tha thiết với VB:

vẻ đẹp của cảnh hữu tình, người duyên dáng hòa quyện vào nhautrong một khung cảnh đậm chất trữ tình đằm thắm

* Những đặc sắc nghệ thuật: thể thơ lục bát với âm hưởng nhẹ nhàng,sâu lắng; lối xưng hô mình – ta; kết cấu đối đáp của ca dao dân ca;hình ảnh bình dị mà gợi cảm; giọng thơ tha thiết, đậm chất trữ tình

c Bàn luận mở rộng: Tính dân tộc trong 2 đoạn thơ

* Về nội dung

- Tình cảm sâu đậm của người đi kẻ ở đã thể hiện những phẩm chấttốt đẹp từ ngàn đời của nhân dân ta: coi trọng tình nghĩa hơn của cảivật chất; tình cảm sâu đậm không dễ xóa nhòa, quên lãng; sống thủychung có trước có sau; tấm lòng tri ân, hướng về cội nguồn đã chomình khôn lớn; tinh thần lạc quan: chia tay nhưng không bi ai, gợinhớ kỉ niệm CM dù gian khổ nhưng vẫn luôn chứa đựng những cáinhìn tích cực

- Vẻ đẹp trong cả hai đoạn đều là vẻ đẹp hướng nội, khai thác từ sựdung dị, mộc mạc mà đầy sức gợi cảm của con người và thiên nhiêncảnh vật Đó chính là quan niệm thẩm mỹ thuần Việt: không chútrọng vẻ đẹp sắc sảo, rực rỡ mà đề cao sự thanh khiết, nhẹ nhàng; nétđẹp của tâm hồn luôn hướng vào trong với những cung bậc sâulắng;vẻ đẹp của thiên nhiên tồn tại trong chính cuộc sống quanh ta

- Hai đoạn thơ cũng cho thấy cách cảm nhận của nhà thơ về nhữngvấn đề chính trị: luôn đề cao những sự kiện lớn lao, liên quan đến vậnmệnh đất nước nhưng cách thể hiện không phù phiếm, cố tạo ra vẻhoành tráng mà rất nhẹ nhàng, sâu lắng

* Về nghệ thuật: Tố Hữu đã khai thác triệt để những vốn quý trongkho tàng văn học dân gian của dân tộc: thể thơ lục bát; hình ảnh, conngười gắn liên với vùng đất Việt Bắc; chất liệu từ những câu tục ngữ;đại từ nhân xưng mình-ta mượn từ ca dao, dân ca; giọng điệu nhẹ

nhàng mà chân thành, sâu lắng phù hợp với cách cảm, cách tả, cáchgợi về vẻ đẹp của ân tình, của cảnh và người, của những hoài niệmtrong buổi chia tay.

3.3.Kết bài: 0.25

- Khẳng định lại ý nghĩa, giá trị của tác phẩm

- Nêu bài học liên hệ: ý thức phát huy truyền thống dân tộc; lối sốngtình nghĩa, thủy chung; tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

“ Cuộc sống này cũng vậy… Ở đâu đó ngoài kia là những người có thể giống ta Ở đâu đó ngoài kia là những người có thể rất khác ta Có người ưa tụ tập với bạn bè Có người mải mê rong chơi.

Có người chỉ thích nằm nhà để đọc sách Có người say công nghệ cao Có người mê đồ cổ Có người phải đi thật xa đến tận cùng thế giới thì mới thỏa nguyện Có người chỉ cần mỗi ngày bước vào khu vườn rậm rạp sau nhà, tìm thấy một vạt nấm mối mới mọc sau mưa hay một quả trứng gà tình cờ lạc trong vạt cỏ là đủ thỏa nguyện rồi [ ]

Chúng ta vẫn thường nghe một người tằn tiện phán xét người khác là phung phí Một người hào phóng đánh giá người kia là keo kiệt Một người thích ở nhà chê bai kẻ khác bỏ bê gia đình Và một người ưa bay nhảy chê cười người ở nhà không biết hưởng thụ cuộc sống… Chúng ta nghe những điều đó mỗi ngày, đến khi mệt mỏi, đến khi nhận ra rằng đôi khi phải phớt lờ tất cả những

gì người khác nói và rút ra một kinh nghiệm là đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng.

Thỉnh thoảng chúng ta vẫn gặp những người tự cho mình quyền được phán xét người khác theo một định kiến có sẵn Những người không bao giờ chịu chấp nhận sự khác biệt Đó không phải là điều tồi tệ nhất Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó Cuộc sống của ta nếu bị chi phối bởi định kiến của bản thân đã là điều rất tệ, nên nếu bị điều khiển bởi định kiến của những người khác hẳn còn tệ hơn nhiều Sao ta không thể thôi sợ hãi, và thử nghe theo chính mình?”

( Trích “ Nếu biết trăm năm là hữu hạn” – Phạm Lữ Ân)

Câu 1: “Điều tồi tệ nhất” tác giả nói đến trong đoạn trích là gì? (0,5đ)

Câu 2: Vì sao trong cuộc sống chúng ta đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng?

(0,5đ)

Câu 3: Hãy chỉ ra tác hại của việc phán xét người khác theo định kiến? (1,0đ)

Câu 4: Thông điệp anh/ chị rút ra từ đoạn trích trên là gì? (1,0đ)

Phần II: Làm văn (7 điểm)

Câu 1:(2 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc - hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

về những điều bản thân cần làm để thoát khỏi định kiến của người khác về mình

Câu 2 (5 điểm)

Trong bút kíAi đã đặt tên cho dòng sông?, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã miêu tả vẻ đẹp của

sông Hương bằng hình ảnh so sánh độc đáo:

Khi ở thượng nguồn:

Trước khi về đến vùng châu thổ êm đềm, nó đã là một bản trường ca của rừng già, rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn, mãnh liệt qua những ghềnh thác, cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực

bí ẩn, và cũng có lúc nó trở nên dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng

Khi chảy trong lòng thành phố Huế:

Hình như trong khoảnh khắc chùng lại của sông nước ấy, sông Hương đã trở thành một người tài

nữ đánh đàn lúc đêm khuya Đã nhiều lần tôi thất vọng khi nghe nhạc Huế giữa ban ngày, hoặc trên sân khấu nhà hát Quả đúng như vậy, toàn bộ nền âm nhạc cổ điển Huế đã được sinh thành trên mặt nước của dòng sông này, trong một khoang thuyền nào đó, giữa tiếng nước rơi bán âm của những mái chèo khuya

Phân tích vẻ đẹp của sông Hương qua hai lần miêu tả trên để thấy được cái nhìn độc đáo của tác giả đối với sông Hương và xứ Huế?

ĐÁP ÁN

I ĐỌC HIỂU

1.“Điều tồi tệ nhất” tác giả nói đến trong đoạn trích là: chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến có sẵn.

2.Trong cuộc sống chúng ta đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng vì:

-Mỗi người có một cách sống riêng, suy nghĩ riêng không ai giống ai

-Ta không nên thấy người khác không giống ta hoặc chỉ nhìn bề ngoài mà phán xét người khác.3.HS nêu được 01 tác hại (trở lên) của việc phán xét người khác

Ví dụ: - chỉ nhìn thấy nhược điểm của người khác

4.Thông điệp rút ra từ đoạn trích:

Hs rút ra thông điệp phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật Có cách lí giải thuyết phục

LÀM VĂN

1.Viết đoạn văn 200 chữ về những điều bản thân cần làm để thoát khỏi định kiến của người khác

về mình

Yêu cầu về hình thức:

- Viết đúng 01 đoạn văn, khoảng 200 từ

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùngtừ, đặt câu,…

Yêu cầu về nội dung:

Dưới đây là những gợi ý, GV chấm có thể linh hoạt.

- định kiến: ý nghĩ riêng đã có sẵn, thường là không hay, khó có thể thay đổi được

- định kiến của bản thân: ý nghĩ, quan điểm tiêu cực do bản thân mỗi người tự đặt ra cho mình

- định kiến của những người khác: ý nghĩ, quan điểm tiêu cực do người khác đặt ra cho mình

- Thái độ của bản thân khi đứng trước những định kiến?

- Hành động để thoát khỏi định kiến của bản thân?

- Hành động để thoát khỏi định kiến của người khác?

→ Việc bị chi phối hay điều khiển bởi định kiến là rất tệ: để lại hậu quả không tốt

2.Viết bài văn nghị luận

a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn

đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề

b Xác định đúng vấn đề nghị luận

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự cảm nhận sâu sắc và vận dụng tốtcác thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng

1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận.

2 Phân tích các chi tiết

những ghềnh thác, cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực bí ẩn, và cũng có lúc nó trở nên dịudàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng

+ Hấp dẫn người đọc bởi những cảm nhận hết sức tinh tế, thú vị của tác giả về vẻ đẹp của dòngsông: vẻ đẹp vừa hùng vĩ, thơ mộng, hoang sơ, bí ẩn

- Nghệ thuật:

+ Để khắc họa vẻ đẹp của dòng sông Hương, nhà văn đã viết những câu văn dài, giàu nhạc điệu,ngôn từ phong phú, giàu tính tạo hình (động từ, tính từ mạnh ); đồng thời vận dụng thành côngcác biện pháp nghệ thuật nhân hóa, sosánh…

+ Thể hiện ở văn phong tài hoa của Hoàng Phủ Ngọc Tường

b Chi tiết thứ hai:

- Vị trí: miêu tả sông Hương chảy trong lòng thành phố Huế

- Nội dung:

+ Sông Hương đã trở thành một người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya

+ Toàn bộ nền âm nhạc cổ điển Huế đã được sinh thành trên mặt nước của dòng sông này

→ tác giả ghi công sông Hương: làm nên văn hóa của Huế, âm nhạc Huế

-Nghệ thuật:

+ Biện pháp nghệ thuật được sử dụng: so sánh

+ Cách so sánh của tác giả rất lạ, rất độc đáo Sông Hương là một thực thể hữu hình được so sánh

với tài nữ gợi trong lòng người đọc những rung cảm thẩm mĩ đẹp đẽ.

3.Nhận xét, đánhgiávề cái nhìn độc đáo của tác giả đối với sông Hương và xứ Huế

- Thể hiện tài năng nghệ thuật, tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, tài hoa; trí tuệ uyên bác; trí tưởng tượng,lãng mạn, bay bổng của tác giả

- Con người gắn bó máu thịt, nồng nàn, sâu đậm và yêu thiết tha cảnh vật, con người xứ Huế, sôngHương: khám phá sông Hương không chỉ mang vẻ đẹp thiên tính nữ mà còn là dòng sông âm nhạc,khởi nguồn của âm nhạc cổ điển Huế

ĐỀ 7

I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Bạn không nên để thất bại ngăn mình tiến về phía trước Hãy suy nghĩ tích cực về thất bại và rút ra kinh nghiệm Thực tế những người thành công luôn dùng thất bại như là một công cụ để học hỏi

và hoàn thiện bản thân Họ có thể nghi ngờ phương pháp làm việc đã dẫn họ đến thất bại nhưng không bao giờ nghi ngờ khả năng của chính mình

Tôi xin chia sẻ với các bạn về câu chuyện về những người đã tìm cách rút kinh nghiệm từ thất bại của mình để đạt được những thành quả to lớn trong cuộc đời

Thomas Edison đã thất bại gần 10.000 lần trước khi phát minh thành công bóng đèn điện, J.K.Rowling, tác giả của “Harry Poter”, đã bị hơn 10 nhà xuất bản từ chối bản thảo tập 1 của bộ sách Giờ đây, bộ tiểu thuyết này của bà trở nên vô cùng nối tiếng và đã được chuyển thể thành loạt phim rất ăn khách Ngôi sao điện ảnh Thành Long đã không thành công trong lần đóng phim đầu tiên

ở Hollywood Thực tế bộ phim Hollywood đầu tay của anh, thất vọng lắm chứ, nhưng điều đó cũng đâu ngăn được anh vùng lên với những phim cực kì ăn khách sau đó như “Giờ cao điểm” hay “Hiệp sĩ Thượng Hải”

Thất bại không phải cái cớ để ta chần chừ Ngược lại nó phải là động lực tiếp thêm sức mạnh

để ta vươn tới thành công

(Trích Tại sao lại chần chừ?, Tác giả Teo Aik Cher)

Câu 1 Chỉ ra mặt tích cực của thất bại mà “người thành công luôn dùng” được nêu trong đoạn trích.

Câu 2 Việc tác giả trích dẫn các câu chuyện của Thomas Edison, J.K.Rowling, Ngôi sao điện ảnh

Thành Long có tác dụng gì?

Câu 3 Theo anh/chị, “suy nghĩ tích cực về thất bại” được nói đến trong đoạn trích được hiểu như thế

nào?

Câu 4 Anh/chị có cho rằng trong cuộc sống thất bại luôn “là cái cớ để ta chần chừ” không? Vì sao?

II Làm văn (7,0 điểm)

đỏ của hoa đỗ quyên rừng”

Khi về đến thành phố Huế: “sông Hương vui tươi hẳn lên giữa những biển bãi xanh biếc của vùng ngoại ô Kim Long”; “sông Hương uốn một cánh cung rất nhẹ sang đến Cồn Hến; đường cong ấy làm cho dòng sông mềm hẳn đi, như một tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu”; “Đấy là điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế”; “Sông Hương trở thành một người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya”

(Hoàng Phủ Ngọc Tường – Ngữ văn 12)

Hãy phân tích các chi tiết trên để làm nổi bật nét đặc sắc trong hành trình của Sông Hương, từ

đó nhận xét về nghệ thuật miêu tả của Hoàng Phủ Ngọc Tường

HƯỚNG DẪN CHẤM

Câu1 Mặt tích cực của thất bại được nêu trong đoạn trích: Thất bại như là một công 0.5

cụ để học hỏi và hoàn thiện bản thân

Câu 2

Tác dụng:

- Tăng sức thuyết phục đối với người đọc

- Khẳng định không ai thành công phải không phải trải qua thất bại bại

Từ chính trong thất bại học đã vươn đến thành công

0.5

Câu 3 “Suy nghĩ tích cực về thất bại” có thể hiểu là:

- Khi thất bại không nản lòng

- Từ trong thất bại rút ra bài học, kinh nghiệm cho bản thân

0,5 0,5

Câu 4

Học sinh có thể đưa ra ý kiến riêng và có lí giải hợp lí

( - Đồng ý Vì: Con người luôn mang trong mình tâm lí sợ hãi, bởi vậy khi

gặp một lần thất bại sẽ không dám bước tiếp, lấy lí do để ngừng cuộc chơi

Chính điều đó sẽ khiến họ không bao giờ có thể vươn đế tới thành công

- Không đồng ý; Vì với nhiều người thất bại chính là bài học, là kinh nghiệm

để tiếp tục bước đi)

0,25 0,75

Câu 1

Yêu cầu về hình thức:

- Viết đúng đoạn văn khoảng 200 từ

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng không mắc lỗi dùng từ, đặt câu

- Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận Thí sinh có

thể trình bày theo nhiều cách khác nhau; có thể bày tỏ quan điểm, suy nghĩ

riêng nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng; có thái độ chân thành, nghiêm

túc, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật

0,5

Yêu cầu về nội dung: HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau Dưới

đây là vài gợi ý, GV cần linh hoạt:

- Thất bại: là hỏng việc, là không đạt được kết quả, mục đích như dự định

- Thành công: là đạt được kế hoạch mục tiêu mình đã đề ra ban đầu

=> Trong hành trình để đi đến thành công không tránh khỏi những vấp ngã,

thất bại Nhưng ta phải biết điều chỉnh từ chính những thất bại đó thì bản thân

mới có thể thành công

- Thái độ trước thất bại:

+ Trước một sự việc không thành, con người cần có sự bình tĩnh để tìm hiểu

nguyên nhân của sự thất bại

+ Dám đối mặt để chấp nhận, không né tránh sự thật, cũng không đổ lỗi hoàn

toàn cho khách quan

- Đứng lên từ thất bại:

+ Biết đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã, không chán nản và lùi bước trước thất

bại

+ Biết rút ra bài học từ những thất bại đã qua để tiếp tục thực hiện công việc

và ước mơ của mình

- Phê phán những con người sống thụ động, tiêu cực, dễ đầu hàng số phận,

khi thất bại thì luôn đổ thừa cho hoàn cảnh

- Phải biết cách chấp nhận sự thất bại để có thái độ sống tích cực Không đắm

chìm trong thất vọng nhưng cũng không được bất cần trước mọi sự việc,

không để một sự thất bại nào đó lặp lại trong đời Đó là bản lĩnh sống

- Bài viết có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy,

đảm bảo tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp

- Thí sinh biết kết hợp kiến thức, kĩ năng làm văn NLVH

0,5

Xác định đúng vấn đề nghị luận:

-Phân tích các chi tiết để làm nổi bật nét đặc sắc trong hành trình của SôngHương, từ đó nhận xét về nghệ thuật miêu tả của Hoàng Phủ Ngọc Tường

0,5

1.Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận 0,5

2 Phân tích các chi tiết:

+ “Trước khi …bí ẩn”: Ở nơi khởi nguồn của dòng chảy, gắn liền với đại ngàn

Trường Sơn hùng vĩ, con sông toát lên vẻ đẹp vừa hùng vừa trữ tình, mangmột sức sống mãnh liệt

+ “Có lúc nó trở nên dịu dàng … hoa đỗ quyên rừng”: Vẻ đẹp hoang dại

nhưng quyến rũ, tình tứ của sông Hương

-Nghệ thuật:

+ Để khắc họa vẻ đẹp của dòng sông Hương, nhà văn đã viết những câu văn

dài, giàu nhạc điệu, ngôn từ phong phú, giàu tính tạo hình (động từ, tính từ

mạnh ); đồng thời vận dụng thành công các biện pháp nghệ thuật nhân hóa,

sosánh…

+ Thể hiện ở văn phong tài hoa của Hoàng Phủ Ngọc Tường

b Chi tiết thứ hai:

- Vị trí: miêu tả sông Hương chảy trong lòng thành phố Huế

- Nội dung:

+ “Sông Hương vui tươi hẳn lên giữa những biển bãi xanh biếc của vùng

ngoại ô Kim Long”: bắt đầu đi vào thành phố, sông Hương như nhận ra mình

đã tìm đúng đường về, dòng sông như vui tươi hẳn lên

+ “Sông Hương uốn một cánh cung rất nhẹ sang đến Cồn Hến; đường cong

ấy làm cho dòng sông mềm hẳn đi, như một tiếng “vâng” không nói ra của

tình yêu”: người gái đẹp sông Hương làm dáng lần cuối cùng trước khi chảy

vào giữa lòng thành phố thân yêu, trước khi đến với người tình nhân đíchthực

=> Sông Hương như một người tình vui tươi và duyên dáng

+ “Đấy là điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế”: Nhà văn đã rất tinh tế khi

nhận ra đặc điểm riêng của sông Hương là lưu tốc rất chậm, nhà văn đã lí giải

từ nhiều góc nhìn khác nhau:

Từ đặc điểm địa lí tự nhiên: những chi lưu ấy, cùng với hai hòn đảo nhỏ

trên sông đã làm giảm hẳn lưu tốc của dòng nước

Từ lí lẽ của trái tim thì “điệu chảy lặng lờ”, “ngập ngừng muốn đi muốn ở”

của sông Hương là do tình cảm dành riêng cho Huế, do quá yêu thành phốcủa mình, do muốn được nhìn ngắm nhiều hơn nữa thành phố thân thươngtrước khi phải rời xa

+ “Sông Hương trở thành một người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya”:

Tác giả nhìn sông Hương dưới góc nhìn văn hóa

Dòng sông âm nhạc, đây cũng là nét riêng không thể lẫn của sông Hươngvới các dòng sông khác của đất nước

- Nghệ thuật:

+ Biện pháp nghệ thuật được sử dụng: sosánh

+ Cách so sánh của tác giả rất lạ, rất độc đáo Sông Hương là một thực thể

1,25

1,25

hữu hình được so sánh với tài nữ gợi trong lòng người đọc những rung cảm

thẩm mĩ đẹp đẽ

3 Nhận xét nghệ thuật miêu tả của tác giả:

- Nhà văn đã kết hợp linh hoạt giữa kể và tả, sử dụng tài hoa các biện pháp tu

từ nghê ̣ thuật: nhân hóa, so sánh, ẩn dụ

- Hình ảnh đa dạng, phong phú, giàu giá trị gợi hình, biểu cảm

- Ngôn ngữ trong thiên tùy bút trong sáng, tinh tế, giàu hình ảnh, nhạc điệu,đậm chất trữ tình Ngôn ngữ văn xuôi đẹp mà truyền cảm

- Giọng điệu biến hóa linh hoạt, uyển chuyển, giàu nhịp điệp

1,0

Lưu ý: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng phải đảm

bảo các ý cơ bản Khuyến khích những bài làm sáng tạo của học sinh

ĐỀ 8 I.ĐỌC-HIỂU:(3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

“Sự trung thực là nền tảng cơ bản giữ cho những mối quan hệ được bền vững”- Ramsey Clark.

Trung thực- ứng xử cao nhất của sự tôn trọng.

Một thái độ ứng xử tích cực, những thói quen tốt, cách nhìn lạc quan, khát khao theo đuổi những mục tiêu, vv mới chỉ là điều kiện cần nhưng vẫn chưa đủ để đưa bạn đến thành công nếu vẫn còn thiếu sự trung thực và chính trực Bạn sẽ chẳng bao giờ cảm nhận trọn vẹn những giá trị của bản thân khi chưa tìm thấy sự bình an trong tâm hồn mình Viên đá đầu tiên và cần thiết nhất của nền tảng đó là sự trung thực.

Vì sao tôi lại xem trọng tính trung thực đến thế? Đó là bởi vì tôi đã phải mất một thời gian rất dài mới có thể nhận ra rằng sự trung thực chính là phần còn thiếu trong nỗ lực tìm kiếm

sự thành công và hoàn thiện bản thân tôi Tôi không phải là một kẻ hay nói dối, một kẻ tham lam, một tên trộm mà tôi chỉ thiếu tính trung thực mà thôi Giống như nhiều người khác, tôi cũng quan niệm “Ai cũng thế cả mà”, một chút không trung thực không có gì là xấu cả Tôi đã tự lừa dối mình Dù muộn màng, nhưng rồi tôi cũng khám phá ra rằng không trung thực là một điều rất tệ hại và để lại một hậu quả khôn lường Ngay sau đó, tôi quyết định sẽ ngay thẳng, chính trực trong tất cả mọi việc Đó là một lựa chọn quan trọng làm thay đổi cuộc đời tôi.

(Theo Hal Urban, “Những bài học cuộc sống”, www wattpad.com)

Câu 1 Chỉ ra tác dụng của sự trung thực được đề cập đến trong đoạn trích trên?

Câu 2 Vì sao tác giả lại cho rằng: “Một thái độ ứng xử tích cực, những thói quen tốt, cách nhìn

lạc quan, khát khao theo đuổi những mục tiêu, vv mới chỉ là điều kiện cần nhưng vẫn chưa đủ để đưa bạn đến thành công nếu vẫn còn thiếu sự trung thực và chính trực”?

Câu 3 Anh (chị) hiểu như thế nào về câu nói: “Sự trung thực là nền tảng cơ bản giữ cho những

mối quan hệ được bền vững”?

Câu 4 Anh (chị) có đồng tình với quan điểm của tác giả: “không trung thực là một điều rất tệ hại

và để lại một hậu quả khôn lường” hay không? Vì sao?

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Phân tích hình ảnh sông Hương qua hai lần miêu tả trên, từ đó làm nổi bật cái nhìn độc đáocủa Hoàng Phủ Ngọc Tường về vẻ đẹp của dòng sông

2 Vì:

– Một thái độ ứng xử tích cực, những thói quen tốt, cách nhìn lạc quan,khát khao theo đuổi những mục tiêu, vv là động lực, là điều kiện để conngười cố gắng phấn đấu, rèn luyện mình trên con đường tìm đến thànhcông

– Nhưng vẫn chưa đủ bởi để có được thành công, con người còn cần đếnnhững mối quan hệ xã hội Và sự trung thực và chính trực là yếu tố giúptạo nên quan hệ bền vững, là thái độ ứng xử cao nhất của sự tôn trọngđối với những người xung quanh, cũng là tôn trọng chính bản thânmình

+ Không trung thực sẽ đánh mất niềm tin của mọi người dành cho mình;

sẽ không đạt được kết quả mình mong muốn trong công việc cũng như trong cuộc sống…

+ Không trung thực sẽ có lợi trước mắt nhưng làm ảnh hưởng đến ngườikhác và để lại hậu quả về sau…

+ Người không trung thực sẽ sống không thanh thản, không vui vẻ … )

1,0

1 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn

(khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về vai trò của sự trung thực trong thành công của mỗi người

2,0

1.Yêu cầu về hình thức

a) Đảm bảo đúng hình thức: Đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữc) Cần vận dụng tốt thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu

0,25

1 Giải thích vấn đề:

– Sự trung thực– Vai trò của sự trung thực trong thành công của mỗi người

2 Bàn luận:

– Quan niệm về “thành công”: Đạt được kết quả, mục đích như dự định trong công việc; Đạt được mong ước trong cuộc sống; Hài lòng, hạnh phúc với những gì mình có được và có ước mơ tốt đẹp trong tương lai– Sự trung thực là điều kiện đủ để có được thành công, là yếu tố quan trọng đưa con người đến thành công Bởi vì

+ Sự trung thực sẽ giúp tạo được niềm tin, lòng tin với mọi người, từ đó giữ cho các mối quan hệ được bền vững, lâu dài Điều này vô cùng quantrọng, giúp công việc thuận lợi, các mối quan hệ xã hội trở nên hài hòa

+ Sống trung thực sẽ đem đến sự thanh thản trong tâm hồn, giúp con người luôn vui vẻ, thoải mái Điều này lại đem đến sự tỉnh táo, sáng suốtkhi đưa ra những lựa chọn, những quyết định quan trọng trong cuộc sống, trong công việc, góp phần tạo nên thành công

(Có thể có dẫn chứng cụ thể)

0,25

0,50,5

0,5

3 Bài học nhận thức, hành động:

– Cần trung thực trong công việc cũng như trong cuộc sống

2 Trong tác phẩm “Ai đã đặt tên cho dòng sông?”, Hoàng Phủ

Ngọc Tường đã miêu tả vẻ đẹp của sông Hương khi ở thượng nguồn:

“Trước khi về đến vùng châu thổ êm đềm nó đã là một bản trường ca

của rừng già…” và sông Hương khi ở ngoại vi thành phố Huế như

“người gái đẹp nằm ngủ mơ màng giữa cánh đồng Châu Hóa đầy hoa

dại…”.

Phân tích hình ảnh sông Hương qua hai lần miêu tả trên, từ đólàm nổi bật cái nhìn độc đáo của Hoàng Phủ Ngọc Tường về vẻ đẹp củadòng sông

5,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: mở bài nêu được vấn đề, thân bài

triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề

0,25

b b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Vẻ đẹp của sông Hương qua

hai lần miêu tả khi ở thượng nguồn và khi ở ngoại vi thành phố Huế; cái

nhìn độc đáo của Hoàng Phủ Ngọc Tường về vẻ đẹp của dòng sông

0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm, thể hiện sự cảm nhận

sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa líluận và dẫn chứng

3,5

1 Giới thiệu khái quát về tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường và tác

2 Phân tích Vẻ đẹp của sông Hương qua hai lần miêu tả

- Vẻ đẹp của sông Hương qua lần miêu tả thứ nhất “sông Hương như

một bản trường ca của rừng già…”:

+ Cơ sở để nhà văn cảm nhận vẻ đẹp: Sông Hương được khám phá

trong mối quan hệ gắn bó với cội nguồn Trường Sơn  Địa hình rừng

núi hiểm trở đã tạo nên nét độc đáo này của dòng sông

+ Sông Hương toát lên vẻ đẹp của một sức sống mãnh liệt, hùng vĩ,

hoang sơ, dữ dội  Liên hệ tới các hình ảnh: Sông Hương rầm rộ, cuộn

xoáy, mãnh liệt; giống như cô gái Di-gan phóng khoáng, man dại để làm

rõ đặc điểm dòng sông ở thượng nguồn Trường Sơn

+ Nghệ thuật: so sánh; trí tưởng tưởng độc đáo, thú vị; sử dụng thành

công hệ thống động từ, tính từ giàu giá trị biểu cảm

- Vẻ đẹp của sông Hương qua lần miêu tả thứ hai sông Hương như

“người gái đẹp nằm ngủ mơ màng…”

+ Cơ sở để nhà văn cảm nhận vẻ đẹp: Sông Hương chảy về ngoại vi

thành phố Huế - một vùng đồng bằng châu thổ êm đềm

+ Vẻ đẹp sông Hương tự nhiên, bí ẩn giống như câu chuyện về nàng

công chúa ngủ trong rừng

+ Vẻ đẹp lãng mạn, thơ mộng khi sông Hương chảy qua ngoại vi thành

phố Huế

+ Vẻ đẹp của sự khao khát mãnh liệt về tình yêu hạnh phúc: Sông

Hương giống như một người con gái đang đợi chờ người tình của mình

tới đánh thức

+ Vẻ đẹp trữ tình của sông Hương khi chảy qua ngoại vi thành phố Huế: dáng hình mềm mại, vẻ đẹp trầm mặc như triết lý, như cổ thi

+ Nghệ thuật : Thủ pháp nghệ thuật nhân hóa, so sánh , liên tưởng độc

đáo, những động từ giàu sức gợi…

2,25

0,251,0

1,0

3.Nhận xét Cái nhìn độc đáo của Hoàng Phủ Ngọc Tường về vẻ đẹp 0,75

của sông Hương:

- Hoàng Phủ Ngọc Tường đã miêu tả sông Hương trong mối quan hệ

với cội nguồn Trường Sơn

- Sông Hương hiện lên như một sinh thể với cá tính đa dạng: vừa mạnh

mẽ vừa dịu dàng  Qua đó, thấy được vẻ đẹp con người Huế vừa bản lĩnh, kiên cường vừa duyên dáng, đằm thắm

- Tình yêu đến độ mê đắm và ngòi bút tài hoa, uyên bác của Hoàng PhủNgọc Tường đã làm nên nét độc đáo khi cảm nhận vẻ đẹp sông Hương

d Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ

“Chúng ta thường nghĩ rằng cuộc sống của mình sẽ tốt đẹp hơn sau khi việc học hành hoàn tất hay có gia đình, có công việc ổn định Nhưng khi đã có được những điều ấy rồi, chúng ta lại bị chi phối bởi nhiều mối bận tâm và lo lắng khác nữa Chúng ta thường không hài lòng khi cuộc sống không như những gì mình mong muốn.

Có mấy ai nhận ra rằng khoảng thời gian hạnh phúc nhất chính là những giây phút hiện tại mà chúng ta đang sống? Cuộc sống vốn chứa đựng nhiều thử thách, khó khăn và nghịch cảnh Cách thích ứng tốt nhất với cuộc sống này là chấp nhận thực tế và tin vào chính mình Tự bản thân mỗi chúng ta, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, phải biết cảm nhận và tự tìm lấy niềm hạnh phúc cho riêng mình.

Đừng trông đợi một phép màu hay một ai đó sẽ mang hạnh phúc đến cho bạn Đừng đợi đến khi bạn thật rảnh rỗi hay đến lúc tốt nghiệp ra trường, đừng đợi đến khi kiếm được thật nhiều tiền, thành đạt, có gia đình, hoặc đến khi được nghỉ hưu mới thấy đó là lúc bạn được hạnh phúc.

Đừng đợi đến mùa xuân, mùa hạ, mùa thu, hay mùa đông rồi mới cảm thấy hạnh phúc Đừng đợi tia nắng ban mai hay ánh hoàng hôn buông xuống mới nghĩ là hạnh phúc Đừng đợi đến những chiều thứ bảy, những ngày cuối tuần, ngày nghỉ, ngày sinh nhật hay một ngày đặc biệt nào mới thấy đó là ngày hạnh phúc của bạn Tại sao không phải lúc này?

Hạnh phúc là một con đường đi, một hành trình Hãy trân trọng từng khoảnh khắc quý giá trên chuyến hành trình ấy Hãy dành thời gian quan tâm đến người khác và luôn nhớ rằng, thời gian không chờ đợi một ai! Nhưng chắc chắn không bao giờ là quá muộn – và thời gian là người bạn tốt nhất của bạn, của tất cả mọi người

(Theo: Hạt giống tâm hồn – NXB Tổng hợp TPHCM, 2008)

Câu 1 Theo văn bản, khoảng thời gian hạnh phúc nhất đối với mỗi con người là khi nào ?

Câu 2 Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp cấu trúc trong đoạn văn: “Đừng đợi đến mùa xuân,

mùa hạ, mùa thu, hay mùa đông rồi mới cảm thấy hạnh phúc Đừng đợi tia nắng ban mai hay ánh hoàng hôn buông xuống mới nghĩ là hạnh phúc Đừng đợi đến những chiều thứ bảy, những ngày cuối tuần, ngày nghỉ, ngày sinh nhật hay một ngày đặc biệt nào mới thấy đó là ngày hạnh phúc của bạn.”

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói: “Đừng trông đợi một phép màu hay một ai đó sẽ

mang hạnh phúc đến cho bạn”.

Câu 4 Thông điệp nào của văn bản trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị?

II LÀM VĂN: (7,0 điểm)

Từ tuần về đây, sông Hương vẫn đi trong dư vang của Trường Sơn, vượt qua một lòng vực sâu dưới chân núi Ngọc Trản để sắc nước trở nên xanh thẳm, và từ đó nó trôi đi giữa hai dãy đồi sừng sững như thành quách, với những điểm cao đột ngột như Vọng Cảnh, Tam Thai, Lựu Bảo mà

từ đó, người ta luôn nhìn thấy dòng sông mềm như tấm lụa, với những chiếc thuyền xuôi ngược chỉ

bé vừa bằng con thoi Những ngọn đồi này tạo nên những mảng phản quang nhiều màu sắc trên nền trời tây nam thành phố, “sớm xanh, trưa vàng, chiều tím " như người Huế thường miêu tả.

(Hoàng Phủ Ngọc Tường – Ai đã đặt tên cho dòng sông?)

Hãy phân tích các chi tiết trên để làm nổi bật nét đặc sắc trong hành trình của Sông Hương,

từ đó nhận xét về nghệ thuật miêu tả của Hoàng Phủ Ngọc Tường

- Hiệu quả: Nhấn mạnh đến sự cần thiết và nhanh chóng nắm bắt

cơ hội để tạo ra và tận hưởng hạnh phúc ở mọi thời điểm trong cuộc đời

1,0

II

1

Trình bày suy nghĩ về ý kiến:" Bản thân cần làm gì mỗi ngày để

a Đảm bảo hình thức đoạn văn nghị luậnThí sinh có thể trình bày đoạn văn theo một trong các cách: diễn dịch, quy nạp, móc xích, song hành…

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận:

Thí sinh lựa chọn thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận bằng nhiều cách, có thể hướng tới các nội dung

+ Hạnh phúc không tự nhiên đến với chúng ta mà do chính ta tạo

ra ở mọi thời điểm và hoàn cảnh trong cuộc sống 0,25+ Sống có lí tưởng và mục đích khát vọng của cuộc đời

+Cá nhân phải tận dụng mọi cơ hội mọi thời điểm để làm việc và thực hiện mục tiêu khát vọng của mình Khi gặp khó khăn không

hề nản chí, gặp nghịch cảnh không hề do dự, luôn chủ động trong mọi tình huống, không ỷ nại trông chờ lệ thuộc vào ai hay thế lực nào Cần tích cực tham gia vào các hoạt động tập thể xã hội để tìm kiếm và tạo ra hạnh phúc Có như thế cuộc sống mỗi ngày sẽ hạnh phúc hơn

0,50,5

- Thí sinh biết kết hợp kiến thức, kĩ năng làm văn NLVH

0,25

Xác định đúng vấn đề nghị luận:

-Phân tích các chi tiết để làm nổi bật nét đặc sắc trong hành trình

0,25

của Sông Hương, từ đó nhận xét về nghệ thuật miêu tả của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

1 Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị

+ “Trước khi …bí ẩn”: Ở nơi khởi nguồn của dòng chảy, gắn liền

với đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, con sông toát lên vẻ đẹp vừahùng vừa trữ tình, mang một sức sống mãnh liệt

+ “Có lúc nó trở nên dịu dàng … hoa đỗ quyên rừng”: Vẻ đẹp

hoang dại nhưng quyến rũ, tình tứ của sông Hương -Nghệ thuật:

+ Để khắc họa vẻ đẹp của dòng sông Hương, nhà văn đã viết những câu văn dài, giàu nhạc điệu, ngôn từ phong phú, giàu tính tạo hình (động từ, tính từ mạnh ); đồng thời vận dụng thành côngcác biện pháp nghệ thuật nhân hóa, sosánh…

+ Thể hiện ở văn phong tài hoa của Hoàng Phủ Ngọc Tường

b Chi tiết thứ hai: Sông Hương ở đồng bằng và ngoại vi thành

phố

- Dòng chảy như một người thiếu nữ với đường cong mềm mại:

Khi ra khỏi vùng núi: “chuyển dòng liên tục, vòng những khúc quanh đột ngột”, “mềm như tấm lụa”

- Màu nước thay đổi theo mùa: “ sớm xanh, trưa vàng, chiều tím”

- Qua lăng tẩm đền đài: “vẻ đẹp trầm mặc nhất” “như triết lí, như

cổ thi”

- So sánh độc đáo, giàu sức gợi, thấp thoáng hình ảnh một “cái tôi”

giàu suy tư

* Nhận xét nghệ thuật miêu tả của tác giả:

- Nhà văn đã kết hợp linh hoạt giữa kể và tả, sử dụng tài hoa cácbiện pháp tu từ nghê ̣ thuật: nhân hóa, so sánh, ẩn dụ

- Hình ảnh đa dạng, phong phú, giàu giá trị gợi hình, biểu cảm

- Ngôn ngữ trong thiên tùy bút trong sáng, tinh tế, giàu hình ảnh,nhạc điệu, đậm chất trữ tình Ngôn ngữ văn xuôi đẹp mà truyềncảm

- Giọng điệu biến hóa linh hoạt, uyển chuyển, giàu nhịp điệp

1,0

1,0

1,0

1,0

Lưu ý: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau,

nhưng phải đảm bảo các ý cơ bản Khuyến khích những bài làm sáng tạo của học sinh

(1) Người ta gọi ông là “Hiệp Khùng” Ông có một chuỗi phòng trọ ở cổng viện Nhi TW và chỉ thu 15.000 đồng/người/ngày Nhà trọ của ông Hiệp dành cho những gia đình bệnh nhi khó khăn, những đồng bào dân tộc hay người từ quê lên phải điều trị dài ngày Nếu có ai khó khăn quá, ông sẽ miễn luôn

cả tiền trọ, rồi tự đi chạy vạy quyên góp để giúp đỡ các cháu điều trị Mà ông Hiệp vẫn tự hào, rằng dù chỉ thu 15.000 đồng, nhưng nhà trọ của ông không thiếu thứ gì, có quạt điện, wifi, nước lạnh, bếp đun người ở chỉ còn phải mua mỗi xà phòng.

(2) Có một điểm đặc biệt ở ông Hiệp: người chủ nhà trọ thừa nhận rằng mình đang kinh doanh Còn chính những người ở trọ nghèo khó nói về ông như một nhà từ thiện Nhưng không, ông có một bài toán kinh doanh rất rạch ròi

(3) Ông vừa dùng nhà mình, vừa đi thuê nhà khác làm phòng trọ, mướn người làm, một tháng hết

80 triệu Nhưng ông tính, nếu lúc nào phòng cũng kín, thì một tháng ông thu về hơn 80 triệu một chút.

Dư ra một chút để ông Hiệp tự sống trong căn phòng 6 mét vuông ông dành lại cho bản thân Đó là một bài toán kinh doanh rất thực tế Nó chỉ khác những bài toán kinh doanh phổ biến khác, ở một điểm,

là chủ doanh nghiệp không đặt lợi nhuận lên trước Ông đặt lợi ích của “khách hàng”, tức là những bệnh nhi có hoàn cảnh khó khăn lên đầu Ông gần như không lấy lãi.

(4) Mười lăm nghìn đồng ấy nằm chênh vênh giữa ranh giới của một cuộc kinh doanh và một sự giúp đỡ Mười lăm nghìn đồng ấy nằm giữa đường biên của một thương nhân lão luyện và một nhà hoạt động xã hội

(5) Tôi không nói với ông, nhưng cái ông đang làm, là một mô hình doanh nghiệp xã hội mẫu mực Đó là một mô hình phổ biến ở nhiều quốc gia phát triển, nhưng vẫn còn rất hiếm ở nước ta: những cuộc từ thiện thường chỉ trông vào nguồn tài trợ mà không thể tự nuôi sống được mình lâu dài; còn những cuộc kinh doanh, thì hay rơi vào cảnh cực đoan chạy theo lợi nhuận

(6) Trong sự nghiệp của mình, chúng ta sẽ rất nhiều lần gặp một “điểm cân bằng” như 15 nghìn đồng của ông Hiệp Đó là lúc ta sẽ lựa chọn giữa lợi ích tuyệt đối của bản thân, và việc san sẻ lợi ích với cộng đồng

(Đức Hoàng, Vnexpress.net 03/05/2017)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 “Điểm cân bằng” được nói đến trong đoạn trích là gì?

Câu 2 Dựa vào đoạn trích văn bản, anh/chị hãy giải thích thế nào là “doanh nghiệp xã hội”.

Câu 3 Theo anh/chị, vì sao nhân vật chính được nói đến trong đoạn văn bản lại có biệt danh là “Hiệp

khùng”?

Câu 4 Thông điệp mà tác giả đưa ra khi nói tới số tiền mười lăm nghìn đồng trong đoạn (4) là gì?

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

và