Khái niệm: sự đánh đổi Trade-off Sự đánh đổi là là việc các Doanh nghiệp, hộ gia đình, Chính phủ , tổ chức xã hội hoặc bất cứ một cá nhân nào trong xã hội cân nhắc việc bỏ ra một nguồ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TÀI CHÍNH
KHOA KINH TẾ Môn học: Kinh tế vi mô
Th.s: Lê Văn Phong
Email: phong76cdn@gmail.com
Trang 2A.Thông tin giảng viên
• Th.S Lê Văn Phong
• Nhà đào tạo – Tư vấn
Giải pháp phát triển
thị trường và tăng cường
năng lực Kinh doanh
cho Doanh nghiệp
• CEO tại AAA Group
• CEO & Founder tại IMG
Trang 3B Thông tin chung về môn học:
1 Tên môn học:
* Tên tiếng Việt: Kinh Tế Vi Mô
* Tên tiếng Anh: Microeconomics
Trang 4Mục tiêu và kết quả dự kiến của môn học
1 Nhận biết các từ vựng chuyên ngành kinh tế
4 Phát triển được kỹ năng làm việc nhóm
5 Phát triển kỹ năng thuyết trình tự tin trước đám
đông
6 Thể hiện được năng lực tự học, tự nghiên cứu
Trang 5Nội dung
BÀI 1 10 nguyên lý kinh tế học
BÀI 2 Tư duy như 1 nhà kinh tế
BÀI 3A Cung và cầu
BÀI 3B Hệ số co giãn
BÀI 4 Các loại thị trường
BÀI 6 Thặng dư
BÀI 7 Hành vi người tiêu dùng
BÀI 8 Lý thuyết sản xuất
BÀI 9 Lý thuyết chi phí
BÀI 10 Doanh nghiệp cạnh tranh
hoàn hảo
Trang 6TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ
Điểm thành phần Nội dung / Tiêu chí Hình thức
Điểm quá trình
(30%)
- Dự lớp (10%) - Đánh giá chuyên cần (AM1)
- Bài tập - Đánh giá bài tập (AM2,
Trang 7Tài liệu tham khảo:
Trang Web/ CDs
Tin thị trường Trang web: http://vneconomy.vn/
Tin Việt Nam Trang web: http://www.tinkinhte.com/
Trang 8BÀI 1:
10 nguyên lý kinh tế học
1.1 Mười Nguyên lý của kinh tế học
1.2 Các Khái niệm
Trang 91.1 Mười Nguyên lý của kinh tế học
1) Nguyên lý 1 : Con người sẽ đối
mặt với sự đánh đổi?
2) Nguyên lý 2: Chi phí của một
thứ là cái mà bạn từ bỏ để có được nó
3) Nguyên lý 3: Con người duy lý
suy nghĩ tại điểm cận biên
4) Nguyên lý 4: Con người phản
ứng với các động cơ khuyến khích
Trang 101.1 Mười Nguyên lý của kinh tế học
5) Nguyên lý 5 : Thương mại có thể làm cho mọi người đều được lợi?
6) Nguyên lý 6: Thị trường là một phương thức tốt để tổ chức hoạt động kinh tế
7) Nguyên lý 7: Đôi khi Chính phủ có thể cải thiện được Kết cục của Thị trường?
Trang 111.1 Mười Nguyên lý của kinh tế học
8) Nguyên lý 8 : Mức sống của một nước sẽ phụ thuộc vào năng lực sản xuất hàng hóa và dịch vụ của nước đó
9) Nguyên lý 9: Giá cả tăng khi Chính phủ in quá nhiều tiền
10) Nguyên lý 10: Xã hội đối mặt với sự đánh đổi ngắn hạn giữa
Trang 12Nguyên lý 1:
Con người sẽ đối mặt với sự đánh đổi?
Câu hỏi:
1 Tại sao phải đánh đổi?
2 Sự đánh đổi như thế nào
được coi là hiệu quả?
Trang 13Tại sao phải đánh đổi?
+ Một Sinh viên phải đứng trước sự lựa chọn là dành nhiều thời gian cho việc nghiên cứu Tâm lý học hay ưu tiên thời gian nghiên cứu kinh tế học?
+ Các bậc cha mẹ ra quyết định chi tiêu thu nhập của gia đình họ như thế nào giữa tiêu dùng và tiết kiệm?
+ Xã hội có nên bỏ rơi người nghèo chỉ vì việc trợ giúp họ làm bóp méo các động cơ làm việc?
Trang 14Tại sao phải đánh đổi?
1 Mọi nguồn lực đều có giới hạn (Khan hiếm),
trong khi nhu cầu con người là vô hạn
2 Con người hay Xã hội buộc phải hy sinh mục
tiêu này để ưu tiên cho các mục tiêu khác cấp bách hơn
3 Chi phí cơ hội cho mỗi sự đánh đổi là như thế
nào?
Trang 15Khái niệm: sự đánh đổi (Trade-off)
Sự đánh đổi là là việc các Doanh nghiệp, hộ gia
đình, Chính phủ , tổ chức xã hội hoặc bất cứ một
cá nhân nào trong xã hội cân nhắc việc bỏ ra một
nguồn lực nào đó (tiền, chi phí, tài sản, thời gian hay bất cứ thứ gì mà mình có) để thu được một nguồn lực khác mà mình mong muốn
Nói cách khác, quá trình ra quyết định đòi hỏi phải đánh
đổi một mục tiêu nào đó để đạt được mục tiêu khác Sự
lựa chọn quyết định đó được đưa ra dựa trên sự nhận thức
rõ ích lợi và cái mà phải mất giữa các phương án lựa chọn
Trang 16Sự đánh đổi như thế nào được coi là hiệu quả?
Hiệu quả của sự đánh đổi được đánh giá dựa trên các tiêu chí:
- Lợi ích và chi phí
- Sự tối ưu các mục tiêu
"Mọi thứ đều có giá" - Để có được một thứ ưa
thích, người ta phải bỏ ra một thứ khác mà mình thích Nói cách khác, quá trình ra quyết định đòi hỏi
phải Đánh đổi một mục tiêu nào đó để đạt được
Trang 17Nguyên lý 2: Chi phí của một thứ là cái mà bạn từ bỏ để có được nó
• Chí phí tài nguyên và chi phí bằng tiền
• Chi phí kế toán và chi phí kinh tế
– Chi phí kế toán (chi phí hiện) là giá trị của tất
cả các đầu vào tham gia vào qtrình sx H 2 , dịch
vụ, được ghi lại trên hóa đơn, số sách kế tóan – Chi phí kinh tế là giá trị của tòan bộ nguồn tài nguyên sử dụng cho quá trình sản xuất, bao gồm cả chi phí kế toán và chi phí cơ hội
• Chi phí chìm và chi phí tiềm ẩn
Trang 18Chi phớ cơ hội
• Chi phí cơ hội: là giỏ trị của một cơ hội tốt nhất bị bỏ qua khi đưa ra 1 quyết định trong quỏ trỡnh lựa chọn
Chi phí cơ hội của việc sản xuất thêm một
đơn vị hàng hóa này sẽ là số lượng đơn vị hàng hóa khác cần phải từ bỏ
Cõu hỏi: Anh chị hóy xỏc định chi phớ cơ hội
Trang 19Nguyên lý 3: Con người duy lý suy
nghĩ tại điểm cận biên
1 Tại sao phải tìm kiếm một sự lựa chọn
tối ưu Khi ra quyết định?
2 Thế nào là một quyết định tối ưu?
Một Quyết định được coi là tối ựu khi:
Với người tiêu dùng: Khi MU = MC
Với Doanh nghiệp: Khi MR = MC
Trang 20Nguyên lý 4: Con người phản ứng với các động cơ khuyến khích
Hãy xem xét các tình huống sau:
1 Khi giá xăng tăng cao làm cho rất nhiều người
chuyển sang sử dụng xe đạp điện hoặc phương tiện giao thông công cộng ( Doanh số bán xe đạp thế nào?
2 Khi giá thịt heo tăng cao, rất nhiều người chuyển
sang ăn thị gà, thịt bò?
3 Khi bệnh dịch Covid 19 kéo dài, nhiều Doanh
nghiệp phá sản, thất nghiệp tăng Nhiều người
Trang 21Nguyên lý 4: Con người phản ứng với các động cơ khuyến khích.
Câu hỏi:
1 Các động cơ khuyến khích có vai trò và tầm
quan trọng như thế nào đến hành vi của người tiêu dùng, hành vi của Doanh nghiệp?
2 Các nhà hoạch định chính sách cần quan tâm
đến ảnh hưởng của các động cơ chính sách như thế nào?
Trang 22Nguyên lý 5: Thương mại có thể làm cho mọi người đều được lợi?
Câu hỏi 1: Tại sao các Quốc gia phải
giao thương với nhau?
1)Sự khác nhau về điều kiện tự nhiên của các quốc gia
2)Sự đa dạng hóa về nhu cầu
3)Sự đa dạng hóa về giá cả, sở thích và nguồn cung cấp đầu vào giữa các quốc gia
Trang 23Nguyên lý 5: Thương mại có thể làm cho mọi người đều được lợi?
Câu hỏi 2: Thương mại mang lại lợi ích như thế nào cho mọi người?
1)Người lao động phải cạnh tranh để tìm
được việc làm
2) Các Doanh nghiệp phải cạnh tranh để thu hút một nhóm khách hàng trên thị trường 3)Các Quốc gia phải chuyên môn hóa vào
Trang 24Nguyên lý 6: Thị trường là một phương thức tốt để tổ chức hoạt động kinh tế
Sự sụp đổ của Hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu có lẽ là thay đổi quan trọng nhất của nửa cuối thế kỷ XX Việc giải quyết 3 vấn đề kinh tế cơ bản:
1 Sản xuất cái gì?
2 Sản xuất như thế nào?
3 Sản xuất cho ai?
Trang 25Nguyên lý 6: Thị trường là một phương thức tốt để tổ chức hoạt động kinh tế
Thị trường là nơi mà Các hộ gia đình và các Doanh nghiệp tương tác với nhau để giải quyết 3 vấn đề kinh tế cơ bản: sản xuất cái gì? như thế nào? Và cho ai?
Adam Smith (1723-1790) đã nêu ra nhận định nổi tiếng trong kinh tế học là: "Khi tác động qua lại với nhau trên
thị trường, các hộ gia đình và doanh nghiệp hành động như thể họ được dẫn dắt bởi một bàn tay vô hình, đưa
Trang 26Nguyên lý 6: Thị trường là một phương thức tốt để tổ chức hoạt động kinh tế
• Giá cả là công cụ mà nhờ đó bàn tay vô hình điều
khiển các hoạt động kinh tế Giá cả phản ánh
cả giá trị của hàng hóa đối với xã hội và chi phí mà xã hội phải chịu để sản xuất ra nó; vì hộ
gia đình và doanh nghiệp nhìn vào giá cả khi đưa
ra quyết định mua và bán cái gì, nên vô tình họ
tính đến lợi ích và chi phí xã hội mà hành vi họ
tạo ra Kết quả giá cả giúp các cá nhân đưa ra
Trang 27Nguyên lý 7: Đôi khi Chính phủ có thể cải thiện được Kết cục của Thị trường?
Nguyên nhân dẫn đến thất bại của thị trường là:
1/ Tình trạng độc quyền
2/ Những vấn đề: hàng hóa công cộng; phúc lợi
xã hội ít được các Doanh nghiệp quan tâm
3/ Vấn đề ô nhiệm môi trường; cạnh tranh khồng lành mạnh; độc quyền nhóm,…
Một đòi hỏi được đặt ra là cần có sự can thiệp của Chính phủ vào thị trường nhằm điểu chỉnh hoặc khắc
Trang 28Nguyên lý 7: Đôi khi Chính phủ có thể cải
thiện được Kết cục của Thị trường?
Trang 29Nguyên lý 8 : Mức sống của một nước sẽ phụ thuộc vào năng lực sản xuất hàng hóa
và dịch vụ của nước đó
• Theo C.Mac: “Mức sống không chỉ là sự
thỏa mãn những nhu câù của đời sống vật chất mà cả các nhu cầu nhất định được sinh ra bởi chính những điều kiện mà con người đang sống và trưởng thành”
Năng lực sản xuất sẽ quyết định thu nhập và
thu nhập sẽ quyết định chi tiêu
Trang 30Nguyên lý 9: Giá cả tăng khi Chính phủ in quá nhiều tiền
• Nguyên nhân gây ra lạm phát là gì? Trong hầu hết các trường hợp, lạm phát trầm trọng hoặc kéo dài dường như đều
có chung một thủ phạm - đó là sự gia tăng của lượng tiền Khi Chính phủ phát hành ra một lượng tiền lớn, giá trị của tiền sẽ giảm
Trang 31Nguyên lý 10: Xã hội đối mặt với sự đánh đổi ngắn hạn giữa lạm phát và thất nghiệp?
Để gia tăng việc làm và
Trang 33các nguồn tài nguyên khan hiếm để sản
xuất các sản phẩm và dịch vụ, nhằm thỏa mãn nhu cầu cao nhất cho mọi thành viên trong xã hội
Trang 34Thị trường sản phẩm
Hộ gia đình Chính phủ Doanh nghiệp
Hàng hóa, dịch vụ Hàng hóa, dịch vụ
Tiền (chi tiêu)
Tiền (doanh thu)
Trang 35Là bộ phận kinh tế học nghiên cứu
các vấn đề kinh tế tổng thể của các
nền kinh tế như các vấn đề tăng
Trang 36KINH TẾ HỌC THỰC CHỨNG VÀ
KINH TẾ HỌC CHUẨN TẮC
Khái niệm
Kinh tế học thực chứng
Kinh tế học chuẩn tắc
Liên quan đến cách lý giải khoa học các vấn đề mang tính nhân quả và thường liên quan đến các câu hỏi như là đó là gì? Tại sao lại như vậy? Điều gì xảy ra nếu…
Liên quan đến việc đánh giá
chủ quan của các cá nhân Nó
Trang 37(Lý thuyết - kinh tế) - chuyên nghiên cứu bản chất, nọi dung và quy luật phát triển chung nhất của các quá trình kinh tế
Nghiên cứu những chức năng riêng
biệt trong quản lý kinh tế, hay nói
cách khác, xây dựng những lý thuyết
Trang 38NỘI DUNG CỦA KINH TẾ HỌC VI MÔ
Đề cập đến đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu kinh tế học vi mô, lựa chọn kinh tế tối
ưu của doanh nghiệp
Sản xuất – Chi phí – Lợi nhuận nghiên cứu các quy
Trang 39NỘI DUNG CỦA KINH TẾ HỌC VI MÔ
Cấu trúc thị trường nghiên cứu các mô hình về thị trường qua đó là hành vi tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp trong thị trường đó
Trang 40Ba vấn đề kinh tế cơ bản
Sản xuất cái gì ?(What)
Sản xuất như thế nào ? (How)
Sản xuất cho ai ? (for whom)
ai
Tài nguyên
Trang 41Mô hình kinh tế thị trường
(laissez-faire economies: the free market)
Mô hình kinh tế hỗn hợp
Trang 42Sơ đồ hoạt động của nền kinh tế
Hàng hĩa và dịch vụ
Thị trường hàng hoá và dịch vụ
Trang 43Câu hỏi thảo luận
1 Tại sao một Quốc gia có lợi hơn khi nó không
tự cô lập mình với các nước khác? Tại sao chúng ta cần thị trường? Và theo các nhà kinh
tế học thì chính phủ có vai trò gì trong thị trường?
2 Tại sao bạn phải nắm chắc Kiến thức Kinh tế
học nếu bạn muốn là người luôn chiến thắng trong cac hoạt động kinh doanh và điều hành doanh nghiệp?
Trang 44Câu hỏi thảo luận
3 Hãy cho 3 ví dụ quan trọng về sự đánh đổi mà bạn phải đối mặt trong cuộc đời của bạn?
4 “Bàn tay vô hình” Của thị trường có vai trò gì?
5 Covid 19 đang đẩy nền kinh tế thế giới lâm vào Khủng hoảng và suy thoái Trong khi đó một nhà hoạch định chính sách đang quyết định làm thế nào để tài trợ cho việc xây dựng một sân bay mới Ông ta có thể lựa chọn phương án tài trợ cho việc xây dựng sân bay này bằng cách tăng thuế của nhười sân hoặc vay nợ nước ngoài hay
in thêm tiền? Hãy chỉ ra một số tác động trong ngắn hạn
Trang 45Câu hỏi thảo luận
7 Covid 19 đã, đang và sẽ tiếp tục gây ra những hậu quả nào đối với nền kinh tế thế giới? Các Doanh nghiệp phải hành đông như thế nào để đảm bảo sự tăng trưởng ổn định? Vai trò của các Chính phủ sẽ thể hiện như thế nào trong việc điều tiết nền kinh tế nhằm giảm thiểu những tổn thất do Covid 19 gây ra?
8 Hãy phân biệt
- Kinh tế học vi mô với kinh tế học vĩ mô?
- Kinh tế học thực chứng với kinh tế học chuẩn tắc?
Trang 469 Kinh tế học của Tổng thống Obama cho ta những giá trị gì?
10 Tại sao không phải lúc nào những ý kiến
tư vấn của các nhà kinh tế cũng được lắng
nghe?
11 Tại sao các nhà kinh tế bất đồng ý kiến?
Câu hỏi thảo luận