Kinh tế học chủ đề 1 mười nguyên lý kinh tế học

Hiệu quả: Tối đa giá trị với nguồn lực cho trước, hay tối thiểu nguồn lực để đạt gía trị cho trước.Công bằng: Phân phối của cải một cách hài hòa giữa các thành viên trong xã hội.. Nguyên

Chủ đề 1

Mười nguyên lý

kinh tế học

Nguyên lý 1

Con người phải đối mặt với sự đánh đổi

Do nguồn lực khan hiếm, để đạt được một mục tiêu này chúng ta phải hy sinh mục tiêu khác.

“Không có bữa ăn trưa miễn phí”, “Cái gì cũng có cái giá phải trả”

 Ví dụ liên quan đến người tiêu dùng

 Ví dụ liên quan đến nhà sản xuất

Ví dụ liên quan đến nhà nước

Nguyên lý 1: “Đánh đổi”

 Người tiêu dùng (tiền bạc, thời gian)

 “xay lúa khỏi bồng em”

 Mua xe hơi hay cho con du học?

 Sống ở TP đầy ô nhiễm hay về miền quê trong lành?

 Làm cán bộ nhà nước hay trở thành doanh nhân?

 theo nghĩa hẹp: làm giàu theo nghĩa rộng: sinh con thứ ba, chơi game khi họp, trời

Nguyên lý 1: “Đánh đổi”

 Nhà sản xuất

 Trồng quýt hay xoài? Lúa hay thanh long?

 Trồng lúa năng suất cao hay chất lượng cao?

 Đầu tư sản xuất hay đầu tư tài chánh?

 Công nghệ hiện đại hay trung bình?

 Đánh đổi giữa rủi ro và lợi nhuận

Nguyên lý 1: “Đánh đổi”

 Nhà nước

 Sân golf hay khu CN?

 Khu CN hay sản xuất nông nghiệp?

 Phân bổ ngân sách:

 Đánh đổi giữa các địa phương: TP, TX và các huyện; Thị trấn và các xã

 Đánh đổi giữa các ngành: Giáo dục, y tế, giao thông…

Nguyên lý 1: “Đánh đổi”

 Nhà nước

 Hiệu quả và công bằng

Hiệu quả: Tối đa giá trị với nguồn lực cho trước, hay tối thiểu nguồn lực để đạt gía trị cho trước.Công bằng: Phân phối của cải một cách hài hòa giữa các thành viên trong xã hội

“Đánh đổi”: Để tăng tính công bằng, xã hội phải thực hiện phân phối lại thu nhập, dẫn đến giảm

Nguyên lý 1: “Đánh đổi”

 Nhà nước

 Đánh đổi giữa ngắn hạn và dài hạn:

Các nước đang phát triển mong muốn tăng trưởng nhanh để tránh nguy cơ tụt hậu

Tăng trưởng nhanh trước mắt có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng bền vững dài hạn:

 Tổn hại đến môi trường,“Chất lượng tăng trưởng”

 “Đánh đổi” giữa thế hệ hiện tại và tương lai

Nguyeđn lyù 1: “Ñaùnh ñoơi”

 Ñaùnh ñoơi giöõa söï haøi loøng cụa SV vaø moôt soẩ CCVC

 “Ñaùnh ñoơi” giöõa hieôn tái vaø töông lai

Nguyên lý 2

Mọi lựa chọn đều có chi phí cơ hội

 Một người duy lí sẽ phải cân nhắc giữa lợi ích và chi phí khi ra quyết định.

 Chi phí cơ hội của một thứ là cái mà bạn phải từ bỏ để có được nó “ ăn đám giỗ, lỗ buổi cày ”

 Chi phí cơ hội chính là loại chi phí cần cân nhắc khi ra quyết định.

 Ví dụ 1: Chi phí học đại học

 Ví dụ 2: Khác biệt về thành tích bóng đá nam và nữ ở Mỹ

 Ví dụ 3: Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ luôn thấp hơn ở Đức (2006, Mỹ: 4,6%, Đức 8,7%)

Nguyên lý 2

Mọi lựa chọn đều có chi phí cơ hội

 Nhà quản trị ra quyết định dựa trên kết quả so sánh lợi

ích và chi phí Phương án lựa chọn phải có lợi ích lớn hơnhoặc ít nhất là bằng chi phí

 Vậy tại sao có“Ụ nổi - Vinaline”,“Nhà máy Gang thép TN 2”?

(Tử huyệt của DNNN, nơi có sự tách rời giữa quyền sở hữu và

quyền quản lý mà không được kiểm soát một cách chặt chẽ)

 Vậy tại sao công ty Đức Khải và Trí Việt mua tàu đánh cá“cổ”?

Nguyên lý 3

Con người duy lý tư duy tại điểm cận biên

 Người duy lí làm gì cũng nhằm mục đích tối đa hóa lợi ích của mình

 Rất nhiều quyết định của chúng ta không phải là “có hay không” mà là bao nhiêu?

 Câu trả lời là tùy thuộc vào điểm cận biên

Nguyên lý 3: Tư duy “cận biên”

 Hành vi tiêu dùng cá nhân

 “Thực như hổ” hay “thực như miêu”?

 Tại sao sv học thạc sỹ nhiều hơn học tiến sỹ?

 Hành vi nhà sản xuất

 Sẽ đầu tư thêm bao nhiêu phân urea/ ha?

 Doanh nghiệp sẽ thuê thêm hay sa thải công nhân?

 Tại sao lãi suất của các NHTM khác nhau?

 Vé hàng không, khách sạn mùa vắng khách.

Nguyên lý 3: Tư duy “cận biên”

 Quyết định của chính quyền

 Có xây thêm trường học? Xây trường cấp 1, 2 hay cấp

3 Nếu có, địa điểm nào, quy mô bao nhiêu phòng học?

 Quy mô cầu Rạch Miễu có hợp lý?

 Tại sao quy mô đường bộ cao tốc ở VN là 4 làn xe?

 Tại sao quốc hội chưa đồng ý dự án Đường sắt cao tốc?

Nguyên lý 4

Con người phản ứng với các kích thích

 Người duy lí đáp ứng với khuyến khích vật chất và tinh thần vì họ ra quyết định dựa

vào những cân nhắc về chi phí và lợi ích:

 Tại sao, trước năm 2014 Bình Thuận khó giữ dt đất trồng lúa?

 Ngành đào tạo của Trường Đại học hiện nay?Tại sao dân VN sử dụng xe gắn máy nhiều?

Nguyên lý 4

Con người phản ứng với các kích thích

 Tầm quan trọng của thể chế: thưởng/ phạt

 Tại sao ít người không đội nón bảo hiểm?

 Tại sao nhiều công ty gây ô nhiễm?

 Tại sao đội bóng chày ĐH Hawaii luôn ở top đầu của các trường Đại học ở Mỹ?

Nguyên lý 4

Con người phản ứng với các kích thích

 Tầm quan trọng của chính sách khuyến khích

 Làm sao huy động vàng trong dân cho đầu tư phát triển?

 Tại sao người dân giữ USD ở nhà?

 Tại sao năm 2015 ĐH Mở tuyển được hơn 20 TS mà

những năm trước không tuyển được?

 Tại sao Đại học Mở ít bài báo quốc tế?

Nguyên lý 5

Thương mại làm cho mọi người đều có lợi

 Lợi thế tuyệt đối

 Lợi thế tương đối

Lợi thế tuyệt đối và lợi ích từ thương mại

Lợi thế tuyệt đối và lợi ích từ thương mại

Thịt Rau Thịt Rau Sản xuất và tiêu

10

Lợi ích từ TM +6 +6 +2 +2

Lợi thế tương đối và lợi ích từ thương mại

Lợi thế tương đối và lợi ích từ thương mại

Thịt Rau Thịt Rau Sản xuất và tiêu

15

Lợi ích từ TM +1 +1 +1 +3

Các vấn đề sau đây thuộc nguyên lý nào?

 Chính phủ Nhật, Thái Lan, Việt Nam đang nghiên cứu để hợp pháp hóa việc tổ chức hoạt động Casino.

 Đa số giảng viên đại học thích giảng dạy hơn nghiên cứu.

Ban giám đốc một công ty may đang bàn về việc có nên

nhận một hợp đồng mới hay không Mỗi người đề xuất

•Người đưa ra căn cứ đúng để ra quyết định dựa trên nguyên

lý nào của kinh tế vi mô?

Một tình huống trong sản xuất

 Do suy thoái kinh tế, hợp đồng xuất khẩu giảm

mạnh nên công ty chế biến thủy sản xuất khẩu

đang dư thừa công suất Một khách hàng mới chào mua với số lượng lớn nhưng giá khá thấp Nếu hạch

toán chi phí đầy đủû thì doanh thu hợp đồng mới

chỉ đúng bằng tổng chi phí để thực hiện hợp đồng.

Nếu là GĐ Công ty anh/chị có ký hợp đồng mới?

Nguyên lý 6

Thị trường luôn là phương thức tốt để tổ chức hoạt động kinh tế

 Được chứng minh bởi lịch sử kinh tế thế giới.

 Nhận định cá nhân từ 1997 về Venezuela

 Ra quyết định phân tán bởi hàng triệu người nhưng không hỗn độn (Lý thuyết bàn tay vô hình)

 Thị trường là lựa chọn tốt nhất nhưng có nhiều nhược điểm Vai trò của chính phủ khác vai trò DNNN.

 Kết luận chung có tính phổ biến của các nhà kinh tế:

chính phủ chỉ nên tập trung nguồn lực khắc phục nhược điểm của thị trường (chỉ làm điều gì tư nhân kg làm được)

Ý nghĩa của chính sách:

 Công nhân được đào tạo, doanh nghiệp tiếp cận được công nghệ tốt nhất.

 Thâm hụt ngân sách chính phủ phải vay từ thị trường tài chánh làm giảm mức đầu tư vào nhân lực và hiện vật, kìm

Nguyên lý 9

Giá cả tăng khi chính phủ in quá nhiều tiền

 Tháng1/1921, giá 1 tờ báo ở Đức là 0,3 mác, tháng

11/1922 giá là 70 triệu mác là do chính phủ in quá

Tài liệu tham khảo:

CÁC NGUYÊN LÝ KINH TẾ HỌC

N GREGORY MANKIW

Giáo sư Kinh tế họcTrường Đại học tổng hợp HarvardNhà xuất bản Cengage, 2014