Bài giảng Trí NhớTâm lí họcI.Khái niệm trí nhớ Trí nhớ là một quá trình tâm lý phản ánh những kinh nghiệm đã có của cá nhân dưới hình thức biểu tượng, bao gồm sự ghi nhớ, giữ gìn và tái tạo lại sau đó ở trong óc cái mà con người đã cảm giác, tri giác, xúc cảm, hành động hay suy nghĩ trước đây.2.Vai trò của trí nhớ.II.Phân loại trí nhớ.III.Quá trình cơ bản của trí nhớ.IV.Làm thế nào để có trí nhớ tốt??
Trang 1TRÍ NHỚ
Trang 3I KHÁI NIỆM TRÍ NHỚ
• Trí nhớ là một quá trình tâm lý phản ánh những kinh nghiệm đã có
của cá nhân dưới hình thức biểu tượng, bao gồm sự ghi nhớ, giữ gìn
và tái tạo lại sau đó ở trong óc cái mà con người đã cảm giác, tri giác,
xúc cảm, hành động hay suy nghĩ trước đây.
Trang 4TRÍ NHỚ
Phân biệt
CẢM GIÁC, TRI GIÁC
• Phản ánh sự vật, hiện tượng đã tác động vào giác quan
quan
• Sản phẩm của trí nhớ là biểu tượng hình ảnh của sự vật
hiện tượng ,nảy sinh trong óc con người khi không có sự
tác động trực tiếp của chúng vào các giác quan của ta
• Sản phảm là hình ảnh - phản ảnh sự vật, hiện tượng một cách khái quát hơn
• Biểu tượng mang tính khái quát và trừu tượng
Trang 52 Vai trò của trí nhớ
• Trí nhớ là quá trình tâm lý có liên quan chặt chẽ với toàn bộ đời sống tâm lý của con người.
• Trí nhớ là điều kiện không thể thiếu được để con người có đời sống tâm lý bình thường, ổn định, lành mạnh, là điều kiện để con người có và phát triển các chức năng tâm lý bậc cao, để con người tích lũy vốn kinh nghiệm sống của mình và sử dụng nó ngày một tốt hơn
• Trí nhớ giữ lại các kết quả của quá trình nhận thức con người có thể học tập và phát triển trí tuệ
Trang 6II CÁC LOẠI TRÍ NHỚ
Dựa vào tính tích cực nổi bật nhất trong một hoạy động
Dựa vào tính mục đích của hoạt động
Dựa vào mức độ kéo dài của sự giữ gìn tài liệu đối với hoạt động
Dựa vào tính ưu thế, chủ đạo của giác quan
Trang 7DỰA VÀO TÍNH TÍCH CỰC NỔI BẬT TRONG MỘT HOẠT ĐỘNG
Lá trí nhớ về một ấn tượng của các sự vật, hiện tượng
đã tác động vào giác quan trước đây
Lá trí nhớ về những mối quan hệ, liên hệ mà nội dung được tạo nên ý nghĩa,
tư tưởng của con người, cơ
sở sinh lý là hệ thống tín hiệu thứ 2
Trang 8Trí nhớ không chủ định
Là loại trí nhớ mà trong đó việc ghi nhớ, giữ gìn và tái
hiện một cái gì đó được thực hiện một cách tự nhiên,
không có mục đích đặt ra từ trước
Thu được kinh nghiệm sống
DỰA VÀO TÍNH MỤC ĐÍCH CỦA HOẠT ĐỘNG
Trang 9DỰA VÀO MỨC ĐỘ KÉO DÀI CỦA SỰ GIỮ GÌN TÀI LIỆU ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG
Trí nhớ ngắn hạn
Là loại trí nhớ mà sự ghi nhớ, giữ gìn và tái
hiện diễn ra ngắn ngủi, chốc lát
Trí nhớ dài hạn
Là loại trí nhớ mà sự ghi nhớ, giữ gìn và tái hiện thông tin được kéo dài sau nhiều lần lắp lại
Thông tin được giữ lại dài lâu trong trí nhớ
Trang 10DỰA VÀO TÍNH ƯU THẾ CHỦ ĐẠO CỦA GIÁC QUAN
Trang 11III CÁC QUÁ TRÌNH CƠ BẢN CỦA TRÍ NHỚ
Trang 12• Là giai đoạn đầu tiên của hoạt động nhớ
• Là quá trình tạo nên dấu vết của đối tượng trên vỏ não
• Là quá trình gắn đối tượng đó với những kiến thức đã có
Quá trình này rất cần thiết để tiếp thu tri thức, tích lũy kinh nghiệm
• Hiệu quả của việc ghi nhớ phụ thuộc vào nội dung, tính chất của tài liệu nhớ, động cơ, mục đích, phương thức hành động của cá nhân
Quá trình ghi nhớ
Trang 13Ghi nhớ
ý nghĩa
Trang 14Là loại ghi nhớ theo mục đích đặt ra từ trước ,đòi hỏi sự nỗ lực và ý chí nhất định để đạt được mục đích ghi nhớ
Là loại ghi nhớ theo mục đích đặt ra từ trước ,đòi hỏi sự nỗ lực và ý chí nhất định để đạt được mục đích ghi nhớ
Là sự ghi nhớ không có mục đích đặt ra từ
trước,không đòi hỏi phải nỗ lực ý chí hoặc không
dùng một thủ thuật nào để ghi nhớ ,tài liệu được
ghi nhớ một cách tự nhiên
Là sự ghi nhớ không có mục đích đặt ra từ
trước,không đòi hỏi phải nỗ lực ý chí hoặc không
dùng một thủ thuật nào để ghi nhớ ,tài liệu được
ghi nhớ một cách tự nhiên
Ghi nhớ không chủ định Ghi nhớ có chủ định
Trang 15Ghi nhớ máy móc
Ghi nhớ có chủ định
Ghi nhớ ý nghĩa
• Là sự ghi nhớ dựa trên sự lặp đi lặp lại nhiều lần một cách
đơn giản ,tạo ra mối liên hệ bề ngoài giữa các phần của tài
liệu ghi nhớ , không cần hiểu nội dung tài liệu
• Ví dụ:nhớ số điện thoại,số nhà,
• Là loại hình ghi nhớ dựa trên sự thông hiểu nội dung tài liệu, sự nhận thức được mối liên hệ logic giữa các bộ phận của tài liệu đó, tức là phải hiểu bản chất của nó Quá trình ghi nhớ gắn liền với tư duy và tưởng tượng
Trang 16• Là quá trình củng cố vững chắc những dấu vết hình thành trên vỏ não trong quá trình ghi nhớ
• Có hai hình thức giữ gìn:
• Tiêu cực: giữ gìn dựa trên sự tái hiện lặp đi lặp lại nhiều lần một cách đơn
giản tài liệu cần nhớ thông qua các mối liên hệ bề ngoài giữa các phần tài liệu nhớ
• Tích cực: Giữ gìn được thực hiện bằng cách tái hiện trong óc tài liệu đã
ghi nhớ,mà không cần tri giác tài liệu đó
Quá trình giữ gìn
Trang 17• Là quá trình trí nhớ làm sống lại những nội dung đã ghi nhớ và giữ gìn
• Tài liệu được tái hiện dưới ba hình thức:
Trang 18• Nhận lại: là hình thức tái hiện khi sự tri giác đối tượng được lặp lại.Sự nhận lại có thể không đầy đủ và không xác định.
• Nhớ lại: là hình thức tái hiện không diễ ra sự tri giác đối tượng.Đó là khả năng làm sống lại hình ảnh của sự vật,hiện
tượng đã được ghi nhớ trước đây Gồm:
• Nhớ lại không chủ định: là sự nhớ lại một cách tự nhiên (chợt nhớ hay sực nhớ)
• Nhớ lại có chủ định: là nhớ lại một cách tự giác,đòi hỏi phải có một sự cố gắng nhất định ,chịu sự chi phối của nhiệm
vụ nhớ lại.
• Hồi tưởng: là hình thức tái hiện đòi hỏi sự cố gắng rất nhiều của trí tuệ.
Quá trình tái hiện
Trang 19• Quên là không tái hiện được nội dung đã ghi nhớ trước đây vào thời điểm nhất định.
• Các mức độ quên:
Sự quên
QUÊN HOÀN TOÀN
Không nhớ lại ,nhận lại được
Trang 20• Nguyên nhân của sự quên:
• Quy luật của sự quên:
•Quên diễn ra theo trình tự quên tiểu tiết trước, quên cái chính sau
•Quên diễn ra không đều: lớn ở giai đoạn đầu, sau đó giảm dần
Sự quên
Trang 21IV LÀM THẾ NÀO ĐỂ CÓ TRÍ NHỚ TỐT
Trang 22Làm thế nào để ghi nhớ tốt
Phương pháp liên tưởng - tưởng tượng
Phương pháp lặp đi lặp lại
Sơ đồ tư duy
Trang 23vơi tài liệu nhớ
Tập trung chú ý cao trong quá
trình nhớ, có hứng thú say mê
vơi tài liệu nhớ
Trang 24• Ôn tập tích cực, bằng phương pháp tái hiện là chủ yếu, theo trình tự sau:
•Tái hiện toàn bộ tài liệu một lần.
•Tái hiện tài liệu từng phần, đặc biệt những phần khó.
•Tái hiện toàn bộ tài liệu.
•Phân chia tài liệu thành những nhóm yếu tố cơ bản của nó.
•Xác định mối liên hệ trong mỗi nhóm.
•Xây dựng cấu trúc logic của tài liệu dựa trên mối liên hệ giữa các nhóm.
• Ôn tập ngay, không để lâu.
• Sử dụng phương pháp ôn tập hợp lý, ôn xen kẽ, ôn tập cần nghỉ ngơi,
• Thay đổi phương pháp và hình thức ôn tập : vấn đáp, làm trắc nhiệm, đúng hoặc sai, xem bài giảng trên youtube,
Làm thế nào để giữ gìn tốt
Trang 25• Trạng thái tinh thần ổn định: lạc quan, tin tưởng bản thân, kiên trì ,
• Tìm ra những biện pháp cách thức hồi tưởng hợp lý, phù hợp.
• Đối chiếu với những hồi ức có liên quan đến nội dung tài liệu mà ta cần nhớ.
• Sử dụng sự kiểm tra của tư duy, của trí tưởng tượng về qúa trình hồi tưởng.
• Sử dụng liên tưởng, nhất là liên tưởng nhân quả để hồi tưởng vấn đề gì đó.
Làm thế nào để hồi tưởng cái đã quên
Trang 26Trí nhớ là chìa khóa quan trọng giúp bạn giải quyết vấn đề một cách nhanh chóng nhất Tuy nhiên, trí nhớ không tự nhiên có được mà phải thông qua quá trình tập luyện Do đó,
cách dễ dàng nhất để bạn cải thiện sức mạnh não bộ, cải thiện trí nhớ là hãy tạo cho mình những thói quen sinh hoạt lành mạnh hằng ngày như:
Trang 27• Thượng đế ban cho bạn, cho tôi, cho mỗi người bộ não thiên tài với 100 tỷ nơ-ron thần kinh, chỉ tiếc là ngài quên gửi hướng dẫn sử dụng mà thôi Nhưng chỉ cần phát huy thêm 2% thôi, 2 tỷ nơ-ron sẽ được kích hoạt tạo ra hàng tỉ tỉ liên kết mới, bạn sẽ thành
công gấp đôi trong mọi lĩnh vực!
Trang 28Thank you !!!