Mỗi lễ hội đều có nguồn gốc và những nét đặc trưng riêng, thậm chí có những lễ hội vừa mang tính truyền thống vừa mang sự kì quái mà ta không thể không bất ngờ. Một trong những lễ hội như vậy là Kanamara Matsuri.
Trang 1Lễ hội Kanamara Matsuri tại Nhật Bản
MỤC LỤC
1.1 Tổng quan về văn hóa và lễ hội ở Nhật Bản 1.2 Nguồn gốc của lễ hội Kamanaara
1.3 Địa điểm và thời gian tổ chức
2.1 Phần nghi thức
2.2 Phần hội rước
3 SO SÁNH GIỮA LỄ HỘI KAMANARA
VÀ LỄ HỘI PHỒN THỰC Ở VIỆT NAM
Trang 21 KHÁI QUÁT CHUNG
1.1 Tổng quan về văn hóa và lễ hội ở Nhật Bản
Nhật Bản là một dân tộc có hàng ngàn năm lịch sử Nền văn hóa Nhật Bản từ truyền thống đến hiện đại là một nguồn mạch dồi dào giàu bản sắc, nhất quán trong đặc điểm dân tộc và tính thời đại Có nhiều cách giải thích khác nhau về bản sắc dân tộc của văn hóa Nhật Có người cho rằng, do quần đảo Nhật Bản ở xa khơi, đất nước Nhật chưa hề bị một đạo quân xâm lược nào chiếm đóng, kể từ trước 1945 Những điều kiện tự nhiên và xã hội đó dễ tạo cho dân tộc phát triển thuần nhất, phẩm chất của dân tộc thấm sâu và tạo thành truyền thống lâu bền, phong tục tập quán thành nếp sống bền vững, sở thích trong cuộc sống trở thành thị hiếu thẩm mỹ Lại có ý kiến cho rằng, chính điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt và thơ mộng là một thử thách lớn lao và nguồn nuôi dưỡng vô tận cho sức sống của dân tộc Nhật Bản Nhưng dù hiểu theo quan điểm nào thì cũng không thể phủ nhận rằng Nhật Bản là một quốc gia có nền văn hóa giàu bản sắc
Nhắc đến văn hóa Nhật, không thể không kể đến một bộ phận quan trọng và lâu đời, góp phần tạo nên bản sắc của quốc gia này, đó là những lễ hội
Lễ hội ở Nhật diễn ra quanh năm và phong phú, đa dạng như: lễ hội hoa anh đào, lễ hội Obon của Phật giáo, lễ hội múa truyền thống, lễ hội hóa trang Nagoya và Cosplay, lễ hội hoa đăng, lễ hội tuyết, lễ hội đèn lồng Mỗi lễ hội đều có nguồn gốc và những nét đặc trưng riêng, thậm chí có những lễ hội vừa mang tính truyền thống vừa mang sự kì quái mà ta không thể không bất ngờ Một trong những lễ hội như vậy là Kanamara Matsuri
Trang 3Lễ hội Thần đạo Kanamara Matsuri – “Lê hội dương vật khổng lồ bằng thép” được tổ chức vào mỗi mùa xuân tại đền thờ Kanayama ở thành phố Kawasaki, Nhật Bản Đây là một lễ hội phồn thực, tôn thờ khả năng sinh sản của nam giới
Truyền thuyết kể rằng xưa kia có một người phụ nữ trẻ xinh đẹp sống ở vùng Kawasaki, một ngày nọ khi cô đang ngủ thì có một con quỷ có răng sắc đã chui vào âm đạo của cô và ẩn trong đó Khi cô kết hôn, trong đêm động phòng đầu tiên vào lúc hai người đang giao hoan thì con quỷ vagina dentata đã cắn đứt
“của quý” của người chồng cô, khiến cho anh ta phải đau đớn bỏ chạy Một thời gian sau cô tái giá và câu chuyện như thế lại tiếp tục xảy ra Câu chuyện này được lan truyền rộng khắp cả vùng Kawasaki Cô gái thấy mình rất đau khổ và tội nghiệp, suốt ngày chỉ chốn ở trong nhà mà không dám gặp ai Cho đến một hôm, người hàng xóm của cô mách với cô rằng có một người thợ rèn có thể giúp cô diệt trừ được con quỷ này Cô gái tội nghiệp đã vượt qua rất nhiều gian khó để tìm đến gặp người thợ rèn Khi nghe cô kể về số phận bi đát của mình, người thợ rèn đã nghĩ ra một kế, anh ta đã rèn ra một chiếc dương vật giả bằng thép để đánh lừa con quỷ Con quỷ thấy có dương vật liền nhe răng ra cắn lấy
và kết cục là bộ răng cũng chính là tính mạng của nó đã bị vỡ nát Sau khi con quỷ chết, chàng thợ rèn thông minh đã làm lễ kết hôn cùng cô gái trẻ xinh đẹp sống hạnh phúc đến cuối đời Về sau để vinh danh Đấng thần linh Sắt Thép dân trong vùng đã dựng lên đền Kanayama và trong đền có một chiếc dương vật giả khổng lồ được cho là linh vật và có thể tiêu diệt được bọn quỷ dữ chuyên phá hoại đền
1.3 Địa điểm và thời gian tổ chức
Trang 4Hàng năm cứ đến ngày chủ nhật đầu tiên của tháng tư những người dân Kawasaki lại tổ chức nghi lễ ăn mừng chiến thắng sau người thợ rèn đã tiêu diệt được một con quỷ cái có răng nanh chuyên cắn vào bộ phận sinh dục của nam giới tại chính ngôi đền Kanayama-nơi được lưu truyền là lò rèn của vị thần sắt thép trước đây
2 LỄ HỘI KANAMARA
2.1 Phần nghi thức
Tất cả những nghi thức của lễ hội đều được diễn ra tại ngôi đền Kanayama Đây là một ngôi đền Thần đạo của đạo Shinto Shinto là một tôn giáo lâu đời tại Nhật Bản Ban đầu đây chỉ là tín ngưỡng của người bản xứ dựa trên sự tôn kính và thờ phụng các đấng thiên nhiên như mặt trăng, mặt trời, rừng núi, sông ngòi, hoặc hiện tượng tư nhiên như giông bão và những nhân vật
có công lao với nhân dân
Bắt đầu vào phần lễ, trước hết sẽ có một người cao tuổi ra làm lễ xin được phép với thần cho phần lễ được bắt đầu, người cao tuổi đó sẽ tiến hành nghi lễ cúng tế các vị thần, họ cầm 1cành cây, vái lạy trước cửa đền và xung quanh đền, vỗ tay 2 lần, sau đó đặt một nhánh cây lên ban thờ, như là một vật cúng tế, vật để xin phép các vị thần cho nghi lễ được bắt đầu, sau đó họ lùi lại,
vỗ tay 2 cái, và nghĩ lễ được bắt đầu
Bắt đầu nghi thức, một nam thanh niên mặc đồ kimono truyền thống ra trước cửa đền, ở đó có một cái lò được dựng sẵn, có một ngọn nến, 2 viên đá để tạo lửa, tất cả đều phục vụ cho việc đốt lò rèn Theo quan niệm, họ phải dùng đá
để tạo lửa, tuyệt đối không được dùng các vật dụng tạo lửa khác ngoài đá như diêm hay bật lửa
Sau khi lửa trong lò được đốt lên, một người đàn ông khác sẽ làm lễ ở nơi thờ tự chính Sau khi nghi lễ ở đền chính kết thúc, họ chuyển sang ngôi đền bên
Trang 5kimono, đầu đội hoa sẽ thực hiện nghi lễ này Theo quan niệm của người Nhật, điệu múa như một cách thể hiện lòng thành kính đối với thần linh
Để kết thúc phần nghi lễ, một người phụ nữa trung niên sẽ làm lễ trước 3 Mikoshi đặt ở sân đền để xin phép thần linh được tiến hành hội rước linh vật
2.2 Phần hội rước
Sau khi tiến hành các nghi thức, vào lúc 13h lễ rước Mikoshi (có nghĩa là đền thờ di động hay kiệu rước) sẽ diễn ra cùng sự tham gia của đông đảo người dân trong vùng
Ngay từ khi bắt đầu, đoàn rước đã thu hút được sự chú ý của rất nhiều người vì đây luôn là phần họ mong chờ nhất Đoàn rước hòa vào dòng người trong không khí vui tươi náo nhiệt Dẫn đầu là hai người đàn ông phất hai chiếc
cờ rất lớn báo hiệu đoàn rước sắp tới Phía sau lần lượt là một người đàn ông trong bộ y phục màu vàng cầm quạt, theo sau là các bé gái đội hoa, mặc trang phục truyền thống Tiếp theo là các tu sĩ đạo Shinto, một cô gái mặc Kimono, tay cầm hoa, đi cùng một người đàn ông được hóa trang thành một con quỷ với chiếc mặt nạ hung dữ và sau cùng là đoàn rước Mikoshi
Có 3 loại Mikoshi được sử dụng trong lễ rước Loại đầu tiên là một chiếc kiệu lớn bằng gỗ có hình dáng một con thuyền, phía trên khá đồ sộ với kết cấu giống với ngôi nhà nền vuông có mái và bốn cột Ở giữa đặt hình tượng một chiếc dương vật lớn, được sơn đen và đặt thẳng đứng Loại thứ hai là một chiếc kiệu gỗ có kích thước nhỏ và thô sơ hơn, không có mái che, phía trên là hình tượng một chiếc dương vật lớn hơn chiếc thứ nhất, được sơn màu hồng, đặt thẳng đứng bằng cách buộc chặt vào thân kiệu Loại thứ ba là chiếc kiệu gỗ cổ nhất có kết cấu tương đồng với loại thứ nhất nhưng không có phần đáy hình thuyền và có kích thước nhỏ hơn Bên trong kiệu đặt mô hình cánh cổng Torri (một loại cổng truyền thống của Nhật Bản thường được thấy ở lối vào trong các
Trang 6ngôi đền Thần đạo), một hình tượng dương vật bằng đá có kích thước nhỏ và một đoạn gỗ hình trụ còn nguyên vỏ
Mikoshi loại thứ nhất sẽ đi trước cùng khoảng 50-60 người rước Họ là những người đàn ông khỏe mạnh trong trang phục Yakata ngắn, chân bó tất trắng, đi giày trắng Đoàn rước vừa hô “Hoisa hoisa” không ngừng nghỉ để cổ
vũ tinh thần, vừa bước theo nhịp để tạo nên không khí rộn ràng, náo nhiệt Kiệu rước tiếp theo là Mikoshi loại thứ hai cùng khoảng 20-30 người đàn ông hóa trang thành phụ nữ trong trang phục màu hồng Cũng giống với chiếc kiệu rước
đi trước, họ vừa bước đi theo nhịp vừa hô “Dekaimara” (nghĩa là chiếc dương vật lớn) Cuối cùng là Mikoshi loại thứ ba với từ 30-40 người đàn ông rước kiệu Họ mặc Yakata ngắn tối màu, vừa đi vừa hô “Hoisa hoisa” giống với đoàn rước Mikoshi loại thứ nhất
Mỗi kiệu rước sẽ cách nhau khoảng 10-15 mét và diễu hành quanh các con phố gần ngôi đền Trong suốt hành trình, những người rước hai chiếc Mikoshi loại thứ nhất và thứ ba sẽ thay phiên nhau đẩy và kéo Mikoshi một cách nhịp nhàng để chúng nghiêng sang hai bên càng nhiều càng tốt Mọi thứ diễn ra trong sự hò reo thích thú của đám đông xung quanh Điều đặc biệt của hội rước là ai cũng có thể tham gia rước Mikoshi khi có đầy đủ trang phục và quan trọng nhất là sức khỏe Không chỉ có người dân bản địa mà du khách nước ngoài cũng rất thích thú với lễ hội này Tất cả mọi người đều hướng theo đám rước, họ cùng tham gia diễu hành, ăn kẹo mút, đeo mặt nạ, hóa trang trong những bộ trang phục…mà tất cả đều có hình dáng giống dương vật Mọi người cũng không quên ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ, không khí vui tươi bên gia đình và bạn bè Sau khi đi qua một số con phố chính, đoàn rước sẽ quay trở
về đền thờ Kanayama để tham dự các hoạt động khác
Như một phần không thể thiếu, lễ hội còn được tiếp nối bởi cuộc thi khắc
Trang 7thi khắc củ cải thành hình dương vật Củ cải được chọn để thi phải có kích thước lớn, thẳng và đẹp mắt Củ cải đạt giải nhất sẽ được bán đấu giá và số tiền thu được sẽ được quyên góp cho hoạt động phòng chống HIV Xung quanh ngôi đền còn có rất nhiều gian hang lớn nhỏ trưng bày và bán các sản phẩm được cách điệu thành hình dương vật như kẹo mút, đồ ăn, nến, móc chìa khóa, mặt
nạ, những tác phẩm điêu khắc gỗ, và rất nhiều sản phầm khác Ngoài ra, mọi người sẽ cùng viết những điều ước vào "hội mã" (một loại thẻ bằng gỗ) treo trước cửa đền,du khách khắp nơi sẽ có cơ hội tận mục sở thị bên các tượng gỗ, tượng đá hình dương vật Mọi người quan niệm rằng khi được chạm tay vào những linh vật này thì sẽ gặp những điều may mắn và an lành
3 SO SÁNH LỄ HỘI KAMANARA VÀ LỄ HỘI PHỒN THỰC Ở VIỆT NAM
3.1 Giống nhau
Lễ hội thờ sinh thực khí ở Việt Nam và Kanamara matsuri của Nhật đều với biểu tượng là bộ phận sinh dục của con người
Các lễ hội đều gồm hai phần đó là những nghi lễ chính và phần hội như các trò vui chơi giải trí và các nghi lễ được diễn ra trong các công trình tín ngưỡng linh thiêng
3.2 Khác nhau
Lễ hội Kanamara masuri thờ dương vật tức là bộ phận sinh dục nam còn
ở Việt Nam, các lễ hội mang ý nghĩa phồn thực thì biểu tượng là linga và yoni hay còn gọi là nõ và nường tức là bộ phận sinh dục nam và nữ
Các biểu tượng trong lễ hội Kanamara masuri được làm giống y như thật còn trong lễ hội phồn thực của Việt Nam chỉ làm hình biểu trưng như tấm gỗ hình tròn và dài, các tảng đá được tạc mô phỏng
Trang 8Trong lễ hộ Kanamara masuri thì dương vật được rước đi khắp nơi trong thành phố còn ở Việt Nam thì thường thực hiện nghi lễ vào buổi tối và kín đáo hơn
Các trò chơi dân gian của Việt Nam thường mang ý nghĩa phồn thực sâu sắc như bắt trạch trong chum, bịt mắt bắt dê, đánh đu nhưng không hề thấy các
đồ lưu niệm gì liên quan đến phồn thực cả, còn tại Nhật, khi đến với lễ hội Kanamara masuri thì sẽ được chiêm ngưỡng và thưởng thức các món đồ vật hình Dương vật và được chụp ảnh với dương vật bằng gỗ khiến nhiều người phải đỏ mặt
Ở Việt Nam, các lễ hội phồn thực mang ý nghĩa cầu nhiều con cái, mùa màng bội thu còn khi đến với Kanamara masuri, người ta ngoài cầu thuận đường còn cái họ còn cầu xin cho khỏi các bệnh tật liên quan đến bộ phận sinh sản
4 KẾT LUẬN
Lễ hội Kanamara matsuri là lễ hội truyền thống của Nhật Bản, với các giá trị văn hóa, nghệ thuật đặc sắc thể hiện trong những điệu múa, trang phục cổ truyền Nhận Bản Ngoài ra, lễ hội còn mang ý nghĩa sâu sắc về bình đẳng giới cũng như vấn đề đồng giới Tất cả những suy nghĩ, quan niệm khắt khe của Nhật Bản trong lễ hội dường như được hiểu thoáng hơn, những người đến với lễ hội sẽ được hòa mình vào không khí của những chiếc dương vật tưởng như thô tục nhưng lại rất vô tư và thoải mái
Xưa, các cô gái mại dâm đã đến lễ hội nhằm cầu xin mình tránh được các bệnh
về đường tình dục, nhưng ngày nay, rất nhiều người đã đến đây đề cầu con cái, cầu khỏi bệnh và cầu cho khỏe mạnh Ngoài ra điều đặc biệt là tất cả số tiền kiếm được trong ngày đều được quyên góp vào quỹ dành cho việc nghiên cứu bệnh HIV Với các giá trị như vậy cùng với sự lạ lùng của lễ hội thì lễ hội
Trang 9kanamara matsuri ngày nay đã thu hút hàng triệu khách du lịch trong và ngoài nước đến tham dự
Ngày nay, lễ hội Kanamara Matsuri đã trở thành sự kiện thu hút khá nhiều khách tham quan bởi hình tượng dương vật khá ngộ nghĩnh
Với mục đích lưu giữ nét văn hóa truyền thống, người ta còn tổ chức thêm các hoạt động quyên góp để gây quỹ cho nghiên cứu HIV
Kanamara Matsuri được bình bầu là lễ hội kỳ quái nhất Nhật Bản