TIỂU LUẬN NGOẠI GIAO VĂN HOÁ QUẢNG BÁ VĂN HOÁ VIỆT NAM QUA LỄ HỘI VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN – VIETNAM FESTIVAL 2019

Ngoại giao văn hoá là việc quan hệ với các thành phần phi chính phủ công chúng nước ngoài để thực hiện chính sách đối ngoại của đất nước.. Trong quá trình cáchmạng Việt Nam, đặc biệt là

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA QUAN HỆ QUỐC TẾ

LƯU NGUYỄN NGÂN HÀ

QUẢNG BÁ VĂN HOÁ VIỆT NAM QUA LỄ HỘI VIỆT NAM TẠI

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do lựa chọn đề tài 3

2 Mục đích nghiên cứu đề tài 6

3 Kết cấu tiểu luận: 6

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGOẠI GIAO VĂN HOÁ VÀ HOẠT ĐỘNG NGOẠI GIAO VĂN HOÁ CỦA VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN: 8

1.1 Cơ sở lý luận về ngoại giao văn hóa 8

1.1.1 Định nghĩa ngoại giao văn hóa 8

1.1.2 Chức năng 9

1.1.3 Mục tiêu 10

1.1.4 Chủ thể 10

1.2 Thực tiễn ngoại giao văn hóa của Việt Nam 11

1.2.1 Chính sách ngoại giao văn hóa của Việt Nam 11

1.2.2 Thực tiễn triển khai và một số thành tựu 11

1.2.3 Hạn chế 12

1.3 Công tác ngoại giao văn hoá của Việt Nam cụ thể qua Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019 13

1.3.2 Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019: 13

1.3.3. Hoạt động ngoại giao văn hoá của Việt Nam thông qua Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019 21

CHƯƠNG 2: GÓP Ý, ĐỀ XUẤT GIÚP NÂNG CAO HIỆU QUẢ NGOẠI GIAO VĂN HOÁ SAU LỄ HỘI VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN – VIETNAM FESTIVAL 2019 24

2.1 Nhận xét, đánh giá về kết quả, hạn chế của hoạt động ngoại giao văn hoá qua Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019 24

2.1.1 Nhận xét: 24

2.1.2 Hạn chế: 24

2.2 Những đề xuất nhằm cải thiện hiệu quả ngoại giao văn hoá 25

KẾT LUẬN 26

TÀI LIỆU THAM KHẢO 27

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Trong thời đại toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế hiện nay, ngoại giao văn hoá đóng vai trò hết sức quan trọng trong chính sách đối ngoại của mỗi quốc gia

Ngoại giao văn hoá là việc quan hệ với các thành phần phi chính phủ (công chúng) nước ngoài để thực hiện chính sách đối ngoại của đất nước Ở Việt Nam, ngoại giao văn hoá là một bộ phận của công tác đối ngoại, thực chất là việc vận động công chúng nước ngoài đồng tình, ủng hộ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đứng ngoài công chúng bao gồm cả canh đứng ngoài chủ yếu của Việt Nam hiện nay là ngoại giao nhà nước, đối ngoại đảng và đối ngoại nhân dân Đứng ngoài công chúng mang lại tính đại chúng, rộng rãi, không bị gò bó và các lễ nghi, quy định chặt chẽ Do vậy ngoại giao văn hoá vừa có tiếng nói chính thức vừa không chính thức, có thể tiến hành mềm dẻo, linh hoạt và trong nhiều trường hợp đạt hiệu quả nhanh hơn, tốt hơn so với các hình thức đối ngoại chính thức

Đẩy mạnh hoạt động ngoại giao văn hoá nhằm giữ vững môi trường hòa bình, mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác, tạo điều kiện quốc tếthuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, đồng thời góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Trong quá trình cáchmạng Việt Nam, đặc biệt là từ khi đất nước ta tiến hành công cuộc đổi mới, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, hoạt động ngoại giaovăn hoá giữ một vị trí quan trọng không thể thiếu trên mặt trận ngoại giao Việt Nam, góp phần không nhỏ vào việc thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta

Với chủ trương “mở rộng sự hợp tác và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế” được đại hội lần thứ VI (1986) của đảng đề ra, việt Nam đã chủ động

và tích cực hội nhập quốc tế

Nhiều thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại “độc lập, tự chủ, Hòa Bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủđộng và tích cực hội nhập quốc tế”, sau hơn 25 năm đổi mới, việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong quan hệ đối

ngoại Từ chỗ bị cô lập về chính trị, bị bao vây, cấm vận về kinh tế, đến nay Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với 179 nước, quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư với hơn 220 nước và vùng lãnh thổ trênthế giới Việt Nam hiện là thành viên của hơn 60 tổ chức quốc tế và khu vực Lần đầu tiên trong lịch sử, nước ta có quan hệ với tất cả cácnước, các trung tâm chính trị - kinh tế lớn trên thế giới Đảng ta có quan hệ ở các mức độ khác nhau với trên 220 chính đảng ở các nước trên khắp các châu lục trên thế giới Các đoàn thể và tổ chức nhân dân ta có quan hệ với 100.000 tổ chức nhân dân, tổ chức phi chính phủ của quốc gia và quốc tế Những thành tựu đó, một mặt, đã góp phần thẳng định tính đúng đắn của tư duy đối ngoại đổi mới, đường lối đối ngoại nhất quán của ta, mặt khác thể hiện sự hội nhập thành công, nhanh chóng, sâu sắc của việt Nam vào đời sống quốc tế

Đến nay, việc mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế đã trở thành yêu cầu nội xinh, bức thiết của đất nước ta,của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và cách triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thực sự trở thành bạn, thành đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc

tế, tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực Quan

hệ đối ngoại đã có những bước phát triển mới Hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước và nhân dân phát triển mạnh, góp phần giữ vữngmôi trường hòa bình, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao uy tín của

Việt Nam trong khu vực và trên thế giới Để đạt được những thành công đó Đảng và Nhà nước đã không ngừng đẩy mạnh hoạt động đứng ngoài công chúng.

Ngoại giao văn hoá tạo điều kiện cho thế giới hiểu Việt Nam, hiểu vềmục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” của Việt Nam, trên cơ sở đó thực tác nhiều hơn với chúng ta Ngoại giao văn hoá giúp xây dựng hình ảnh Việt Nam hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển, đồng thời đang góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Ngoại giao văn hoá giúp cho nhân dânViệt Nam đón nhận những thành tựu khoa học kĩ thuật, kinh nghiệm

tổ chức quản lý, sản xuất cùng tinh hoa văn hóa của các dân tộc trên thế giới Do đó để hội nhập quốc tế ngày càng trở nên sâu rộng, cần phải tích cực đẩy mạnh hoạt động ngoại giao văn hoá hơn nữa

Chính vì vậy, đề tài nghiên cứu ”Hoạt động ngoại giao văn hoá của Việt Nam qua Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019” góp phần vào việc phân tích hoạt động ngoại giao văn hoá ở nhiều quốc gia, đặc biệt là những quốc gia có quan hệ song phương sâu sắc về Việt Nam Đề tài này cũng sẽ góp phần tìm hiểu, phân tíchkinh nghiệm tổ chức hoạt động ngoại giao văn hoá của Việt Nam, làm minh chứng chứng minh chúng ta đã chủ động, tích cực hơn trong quá trình hội nhập quốc tế và khu vực

2 Mục đích nghiên cứu đề tài

Làm rõ hoạt động ngoại giao văn hoá của việt Nam thông qua Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019, sau đó đưa ra một

một số giải pháp và khuyến khích đóng góp cho hoạt động ngoại giaovăn hoá trong kỳ hội nhập quốc tế của Việt Nam.

3 Kết cấu tiểu luận:

Tiểu luận gồm có 3 phần chính: Phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận

Trong đó, phần nội dung bao gồm chương và tiết như sau:

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGOẠI GIAO VĂN HOÁ VÀ HOẠT ĐỘNG NGOẠI GIAO VĂN HOÁ CỦA VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN.

1.1 Cơ sở lý luận và một số điểm cơ bản của ngoại giao văn hoá 1.2 Thực tiễn ngoại giao văn hóa của Việt Nam

1.3 Công tác ngoại giao văn hoá của Việt Nam cụ thể qua Lễ hội

Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019

CHƯƠNG 2: GÓP Ý, ĐỀ XUẤT GIÚP NÂNG CAO HIỆU QUẢ NGOẠI GIAO VĂN HOÁ SAU LỄ HỘI VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN – VIETNAM FESTIVAL 2019

2.1 Nhận xét, đánh giá về kết quả, hạn chế của hoạt động ngoại giao văn hoá qua Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019.

2.2 Những đề xuất nhằm cải thiện hiệu quả ngoại giao văn hoá

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGOẠI GIAO VĂN HOÁ VÀ HOẠT ĐỘNG NGOẠI GIAO VĂN HOÁ CỦA

VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN:

1.1 Cơ sở lý luận về ngoại giao văn hóa

1.1.1 Định nghĩa ngoại giao văn hóa

Có nhiều quan điểm khác nhau về ngoại giao văn hóa của ViệtNam Có ý kiến cho rằng, ngoại giao văn hóa là hoạt động ngoại giao vìvăn hóa và bằng văn hóa và là sản phẩm chung của chính sách văn hóa

và chính sách ngoại giao; nhằm nâng cao hình ảnh và vị thế quốc gia,

mở rộng giao lưu văn hóa với thế giới và tạo điều kiện môi trường thuậnlợi cho hội nhập quốc tế.1 Theo một quan điểm khác, ngoại giao văn hóa

là một lĩnh vực hay hình thức ngoại giao thông qua công cụ văn hóa đểthiết lập, duy trì và phát triển quan hệ đối ngoại nhằm đạt được các mụctiêu lợi ích cơ bản của quốc gia là an ninh, phát triển và mở rộng ảnhhưởng.2 Một số ý kiến khác lại cho rằng, ngoại giao văn hóa là một hoạtđộng của văn hóa đối ngoại triển khai trong một khoảng thời gian nhấtđịnh nhằm đạt được những mục tiêu trính trị, đối ngoại bằng các hìnhthức văn hóa; được nhà nước tổ chức, ủng hộ và bảo trợ.3

Tổng hợp từ các quan điểm trên, có thể định nghĩa ngoại giao vănhóa là một hoạt động ngoại giao đặc thù, sử dụng công cụ văn hóa đểđạt được các mục tiêu của ngoại giao và sử dụng ngoại giao để tôn vinh

vẻ đẹp của văn hóa Các hoạt động ngoại giao văn hóa được thực hiệnthông qua việc áp dụng các hình thức văn hóa, nghệ thuật bao gồm:

1 Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Khánh, Ngoại giao Văn hóa và Văn hóa Ngoại giao, tham luận tại Hội thảo Quốc

gia “Ngoại giao Văn hóa vì một bản sắc Việt Nam trên trường quốc tế, phục vụ hòa bình, hội nhập và phát triển bền vững”.

2 Kỷ yếu Hội thảo Ngoại giao Văn hóa Việt Nam và đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, 10/06/2009.

3 Kỷ yếu Hội thảo Ngoại giao Văn hóa Việt Nam và đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, 10/06/2009.

nghệ thuật, lịch sử, tư tưởng, truyền thống văn hóa, thông tin, ẩm thực,các ấn phẩm văn học…4

1.1.2 Chức năng

Theo PGS TS Phạm Thái Việt và ThS Lý Thị Hải Yến, trong

cuốn Ngoại giao văn hóa: Cơ sở lý luận, Kinh nghiệm quốc tế và Ứng

dụng, ngoại giao văn hóa có 5 chức năng cơ bản, cụ thể như sau:

Mở đường: văn hóa là chất dễ thẩm thấu, dễ gây thiện cảm nên có

thể phá được rào cản chính trị, quân sự, tạo thuận lợi cho quan hệ chínhtrị, kinh tế quốc tế phát triển

Xúc tác: ngoại giao văn hóa có thể được sử dụng làm chất xúc tác,

gắn kết về tinh thần, thúc đẩy ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế,thông qua việc gắn nội dung văn hóa với các hoạt động chính trị và kinh

tế đối ngoại của đất nước

Quảng bá: quảng bá và tôn vinh những nét văn hóa độc đáo về đất

nước, con người Việt Nam, làm cho thế giới hiểu đúng và có thiện cảmvới Việt Nam, qua đó nâng cao vị thế và hình ảnh Việt Nam trên trườngquốc tế

Vận động: vận động UNESCO công nhận mới các di sản văn hóa

vật thể và phi vật thể của Việt Nam là di sản văn hóa của nhân loại, cáckhu dự trữ sinh quyển, công viên địa chất là khu dự trữ sinh quyển vàcông viên địa chất thế giới…, qua đó giới thiệu các nét văn hóa đặc sắccủa Việt Nam, góp phần phát triển kinh tế và du lịch

4 Phạm Thái Việt, Lý Thị Hải Yến Ngoại giao Văn hóa: Cơ sở lý luận, Kinh nghiệm quốc tế và Ứng dụng Nxb

Chính trị - Hành chính, Hà Nội, 2004, tr.77.

Tiếp thu: hỗ trợ việc tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa, tri

thức, khoa học tiên tiến của nhân loại vào Việt Nam, làm phong phú hơnkho tàng văn hóa và tri thức của Việt Nam, đảm bảo giữ gìn và phát huybản sắc văn hóa dân tộc

1.1.3 Mục tiêu

Ngoại giao văn hóa có ba mục tiêu chung của ngoại giao, đó làgóp phần đảm bảo an ninh quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế

Bên cạnh đó, ngoại giao văn hóa có các mục tiêu cụ thể như sau:nâng cao sự hiểu hiết về đất nước, con người và nền văn hóa quốc gia;tạo dựng thương hiệu cho quốc gia; củng cố lòng tin cho việc xây dựngquan hệ hữu nghị lâu dài với cộng đồng quốc tế; làm giàu đẹp hơn bảnsắc văn hóa dân tộc thông qua giao lưu văn hóa, tiếp thu văn hóa thếgiới

1.1.4 Chủ thể

Chủ thể của ngoại giao văn hóa bao gồm nhà nước và nhân dân,trong đó nhà nước là chủ thể chính, thực hiện chính sách đối ngoại nóichung và hoạch định, triển khai chính sách ngoại giao văn hóa nóiriêng Chủ thể thứ hai là nhân dân, vì trong điều kiện ngoại giao kênh 2phát triển mạnh hiện nay, nhân dân ngày càng trở thành chủ thể chínhcủa nhiều hoạt động văn hóa, vừa là người tổ chức thực hiện, vừa làngười biểu diễn Tuy nhiên cũng có ý kiến cho rằng, chỉ có nhànước/chính phủ mới là chủ thể của ngoại giao văn hóa, còn nhân dânthuộc lĩnh vực ngoại giao công chúng

1.2 Thực tiễn ngoại giao văn hóa của Việt Nam

1.2.1 Chính sách ngoại giao văn hóa của Việt Nam

Nhận thức chung về vai trò, tầm quan trọng của ngoại giao vănhóa của lãnh đạo các cấp, các ngành đã được tăng cường đáng kể Chínhsách ngoại giao văn hóa của Việt Nam được thể hiện thông qua Chiếnlược Ngoại giao văn hóa đến năm 2020 do Thủ tướng Chính phủ banhành Theo đó, để đạt được các mục tiêu của ngoại giao văn hóa, cầntriển khai thực hiện hiệu quả các biện pháp chính sách và các biện pháp

cụ thể

Các biện pháp chính sách bao gồm: tăng cường lý luận và nhậnthức về ngoại giao văn hóa; tiếp tục xây dựng và hoàn hiện cơ chế,chính sách về ngoại giao văn hóa Các biện pháp cụ thể bao gồm: đẩymạnh các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho công tácngoại giao văn hóa; bảo đảm nguồn lực cho ngoại giao văn hóa; gắn kếtcác hoạt động ngoại giao văn hóa với công tác về cộng đồng người ViệtNam ở nước ngoài; gắn kết ngoại giao văn hóa với ngoại giao chính trị

và kinh tế; đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Việt Nam; đa dạng hóa các loạihình vận động danh hiệu quốc tế và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

1.2.2 Thực tiễn triển khai và một số thành tựu

Công tác ngoại giao văn hóa được Nhà nước ta triển khai mạnh mẽ

cả ở trong nước và trên thế giới Ngoại giao văn hóa đã bước đầu gắnkết với ngoại giao chính trị, nội dung văn hóa được đưa vào đề án hoạtđộng đối ngoại trong các chuyến thăm của Lãnh đạo cấp cao, chươngtrình làm việc của cơ chế song phương, trên các diễn đàn đa phươngnhư UNESCO, ASEAN, ASEM Các chương trình biểu diễn nghệthuật, triển lãm nhạc cụ, tranh ảnh giới thiệu về đất nước con người Việt

Nam cũng được tổ chức nhân các chuyến thăm của Lãnh đạo cấp cao,nhằm tăng cường hiểu biết giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế, qua đócũng giới thiệu về tiềm năng kinh tế, du lịch của đất nước.

Hoạt động ngoại giao văn hóa cũng góp phần tích cực hỗ trợ cácđịa phương tổ chức các lễ hội văn hóa có yếu tố quốc tế, qua đó giúpđịa phương quảng bá các lễ hội, di sản, danh lam thắng cảnh, thúc đẩyquan hệ kinh tế - thương mại, phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế -

xã hội của các địa phương Các địa phương tích cực phát hiện và xâydựng lộ trình vận động các tổ chức quốc tế công nhận các danh hiệu vănhóa Đến nay, Việt Nam đã được UNESCO công nhận 2 di sản thiênnhiên thế giới, 5 di sản văn hóa thế giới, 8 kiệt tác di sản truyền khẩu vàphi vật thể của nhân loại

1.3 Công tác ngoại giao văn hoá của Việt Nam cụ thể qua Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019

1.3.2 Lễ hội Việt Nam tại Nhật Bản – Vietnam Festival 2019:

Lễ hội Việt Nam 2019 diễn ra từ 8-9/6/2019, tại công viên Yoyogi,Tokyo, là điểm hẹn tăng cường sự giao lưu, kết nối giữa cộng đồngngười Việt tại Nhật và những người Nhật Bản yêu thích Việt Nam; nhằmtrao đổi văn hoá Việt Nam – Nhật Bản, mang tính biểu tượng songphương giữa hai nước Đây là sự kiện trao đổi, giao lưu văn hoá, nghệthuật, ẩm thực,… chính thức duy nhất được tổ chức ở nước ngoài củaViệt Nam

Lễ hội với quy mô lớn, gồm 120 gian hàng đa dạng gồm: ẩm thựctruyền thống, âm nhạc và nghệ thuật truyền thống của Việt Nam; trong

đó có khoảng 60 gian hàng thuộc các công ty, tổ chức của Việt Nam tạiNhật Bản Sự kiện đón khoảng 180.000 khách tham gia.

Đến với Lễ hội Việt Nam 2019, khách tham quan có cơ hội đượcthưởng thức các món ăn đặc sắc của Việt Nam, các chương trình vănhóa, âm nhạc, biểu diễn nghệ thuật đậm đà bản sắc dân tộc Thông quacác hoạt động giao lưu ẩm thực, văn hóa, ẩm nhạc, lễ hội mang đếnnhững hình ảnh sinh động, chân thực về đất nước, con người Việt Namngày nay Các nghệ sỹ Nhật Bản, các ca sỹ đến từ Việt Nam đang đượckhán giả mến mộ như ca sỹ Uyên Linh, Phạm Quỳnh Anh và nhóm nhạcMicrowave có các tiết mục gửi đến lễ hội