Tổng quan về động cơ không đồng bộ ba pha

So với tất cả các động cơ điện dùng trong công nghiệp thì động cơ không đồng bộ được dùng nhiều hơn cả vμ chúng đang thay thế ngμy một nhiều cho các động cơ điện một chiều.. Đến nay phầ

Ch−¬ng I TæNG QUAN VÒ §éNG C¥

KH¤NG §åNG Bé BA PHA

Trang

3

I.GIớI THIệU Về ĐộNG CƠ KHÔNG ĐộNG Bộ

BA PHA

So với tất cả các động cơ điện dùng trong công nghiệp thì động cơ không

đồng bộ được dùng nhiều hơn cả vμ chúng đang thay thế ngμy một nhiều cho các động cơ điện một chiều Đến nay phần lớn các cần trục được trang bị động cơ không đồng bộ, nhiều cơ cấu của máy cắt kim loại, truyền động phụ của máy cán vμ nhiều cơ cấu khác trong các lĩnh vực công nghiệp cũng đang sử dụng động cơ không đồng bộ Tuy nhiên khi điều chỉnh tốc độ vμ khống chế các quá trình quá độ của động cơ rất khó khăn, riêng đối với động cơ Rôto lồng sóc có các chỉ tiêu khởi động xấu hơn so với động cơ điện một chiều nhưng

động cơ điện một chiều thì lại sử dụng phức tạp đòi hỏi phải có hệ thống cung cấp điện riêng, khi hoạt động sẽ gây ra tia lửa điện Chính vì những điểm yếu

đê của động cơ điện một chiều mμ hiện nay xu hướng nghiên cứu dùng động cơ không đồng bộ để thay thế động cơ điện một chiều ngμy cμng được quan tâm hơn

Ngμy nay với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, trong đê có sự phát triển của ngμnh công nghệ chế tạo bán dẫn công suất vμ công nghệ điện tử đã lμm cho các hệ truyền động của động cơ không đồng bộ có thể khai thác hết các

ưu điểm để cạnh tranh với động cơ điện mĩt chiều

Phương trình đặt tính cơ:

Dòng điện stato:

⎥

⎥

⎥

⎥

⎦

⎤

⎢

⎢

⎢

⎢

⎣

⎡

+ +

+ +

=

nm

f

JX S

' R R JX R U I

2 1

1 1

μ μ

Trong đó:

U f : Trị hiệu dụng của điện áp pha stato

Xμ: Điện kháng mạch từ hóa

Rμ,R 1 ,R 2 : Điện trị tác dụng của mạch từ hóa, của cuộn stato, của rôto quy

đổi về stato

X nm = X 1δ + X' 2δ: Điện kháng ngắn mạch

X 1δ : Điện kháng tản stato

X' 2δ: Điện kháng tản rôto đã quy đổi về stato

S: Hệ số trượt của động cơ

1

1

ω

ω

=

S

Trang

4

ϖ: Tỉc ®ĩ gỉc cña ®ĩng c¬

ϖ1 : Tỉc ®ĩ ®ơng bĩ

Ph−¬ng tr×nh ®Ưc tÝnh c¬ cña ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ:

⎥

⎥

⎥

⎦

⎤

⎢

⎢

⎢

⎣

⎡

+

⎟

⎟

⎠

⎞

⎜

⎜

⎝

⎛ +

=

2

2 2 1

1

2 2 1 3

nm '

' ,

f

X S

R R

S

R U M

ω

Tõ c¸c ph−¬ng tr×nh trªn ta vÏ ®−îc ®−íng ®Ưc tÝnh cña ®ĩng c¬ kh«ng

®ơng bĩ víi c¸c gi¸ trÞ tíi h¹n:

) X R R

(

U M

nm

f th

2 2 1 1

1

2 2

3

+

±

±

=

ω

2 2 1

2 nm

th

X R

' R s

+

±

=

ω,S

ω1

s t

M

th

TN(Rf = 0)

NT(R

f ≠ 0)

M

đm

M

Hình 1.1 Đặc tính cơ của động

cơ không đồng bộ

ω = f(M) trong

Trang

5

II KhởI Động Động cơ

Vấn đề cơ bản khi mở máy động cơ không đồng bộ lμ độ lớn của dòng

điện mở máy Đối với động cơ mômen mở máy phải lớn hơn mômen cản trên trục động cơ, mômen mở máy cμng lớn thì thời gian mở máy cμng ngắn Ngoμi

ra đối với lưới điện thì dòng mở máy cμng nhỏ cμng tốt Khi mở máy tốc độ của

động cơ tăng dần nên phương trình chuyển động của động cơ lμ:

Từ đê ta thấy để mở máy nhanh thì J phải nhỏ vμ M-Mc phải lớn, dòng

mở máy được xác định như sau:

dt

d J M

2 1

2 2 1

1

x x r

r

U

I m

+ + +

=

1 Mở máy trực tiếp:

Phương pháp nμy được thực hiện bằng cách nối động cơ trực tiếp vμo lưới

điện, nó có ưu điểm lμ đơn giản, mômen mở máy lớn, thời gian mở máy nhỏ nhưng dòng mở máy lớn, nếu tải tăng thì thời gian mở máy kéo dμi vμ động cơ

bị nóng lên Phương pháp nμy chỉ áp dụng cho các động cơ có công suất nhỏ

2 Mở máy bằng cách giảm điện áp đưa vμo động cơ:

a Dùng cuộn kháng:(Sơ đơ mở máy như hình vẽ 1.2a)

Để mở máy trước hết ta đóng cầu dao D 1 Lúc nμy động cơ được nối nối tiếp với cuộn kháng vμ điện áp trên stato giảm đi, trên dây quấn stato có điện

áp:

U min =K.U đm <U đm (K<1)

Do vậy dòng mở máy giảm đi, khi tốc độ tăng lên đến một giá trị nμo đó

ta đóng cầu dao D2 động cơ được nối trực tiếp vμo lưới điện với U = U đm

Ta gọi dòng điện vμ mômen mở máy khi mở máy trực tiếp lμ I mm , M mm vμ khi mở máy qua cuộn kháng lμ: I mm vμ M mm

Như vậy: I mm = K.I mm ; M mm = K 2 M mm

Phương pháp nμy có nhược điểm lμ mômen mở máy giảm đi nhiều, thừơng mở máy cho động cơ có M c < M đm.

b Dùng biến áp tự ngẫu: (Sơ đồ mở máy như hình vẽ 1.2b)

Khi mở máy trước hết ta đóng cầu dao D1 vμ D3 lúc nμy động cơ được cung cấp điện áp U mm =K t U đm <U đm do đó dòng mở máy giảm đi, khi tốc độ quay đạt đến giá trị nμo đó ta cắt cầu dao D3 vμ đóng cầu dao D2 khi nμy động

Trang

6

c¬ ®−îc nỉi trùc tiÕp vμo l−íi ®iÖn vμ lμm viÖc víi U=U ®m

Ta cê: M mm =K t2 M mm ; I mm = K t I mm

Dßng ®iÖn mị m¸y mμ m¸y biÕn ¸p lÍy tõ l−íi ®iÖn lμ:

I 1 = K t I mm = K t 2 I mm

Nh− vỊy dßng mị m¸y qua m¸y biÕn ¸p tù ngĨu gi¶m ®i K t2 lÌn so víi khi

mị m¸y trùc tiÕp Ta thÍy dßng ®iÖn khi mị m¸y dïng biÕn ¸p tù ngĨu nhâ h¬n dïng cuĩn kh¸ng

3.§ưi nỉi Δ sang Y: (S¬ ®ơ mị m¸y nh− h×nh vÏ 1.2c)

ĐK

D 1

D 2

ĐK

D 1

D 2

D 3

(a )

(b )

D 1

ĐK

D 2

(c )

Hình 1.2 Các sơ đồ mở máy động

cơ không đồng bộ

Ph−¬ng ph¸p nμy dïng cho ®ĩng c¬ khi b×nh th−íng nỉi Δ Khi mị m¸y ta

Trang

7

3

dm

' U

3 1

=

®êng cÌu dao D2 phÝa Y Khi mị m¸y xong cÌu dao D2 ®−îc ®êng sang phÝa Δ

§ưi nỉi sang Y nªn ®iÖn ¸p trªn mìi pha cña ®ĩng c¬ gi¶m ®i lÌn, do ®ê dßng ®iÖn mị m¸y gi¶m, ®iÖn ¸p pha khi mị m¸y lμ:

3

3 2

mm mm

mm

M )

(

M '

M«men mÞ m¸y:

Dßng mị m¸y khi nỉi Y

lμ:

3

mmf mmf mm

I ' I '

NÕu mị m¸y trùc tiÕp nỉi Δ th×:

Do ®ê:

mmf

mm I

3 3

mm mmf

mmf mm

I I

' I '

3

1

=

t

K

NghÜa lμ khi ®ưi nỉi sang th× dßng mị m¸y gi¶m ®i 3 lÌn vμ m«men mị m¸y còng gi¶m ®i 3 lÌn giỉng nh− ta dïng m¸y biÕn ¸p tù ngĨu víi

4 Mị m¸y b»ng c¸ch thªm ®iÖn trị phô vμo m¹ch R«tor:

Ph−¬ng ph¸p nμy dïng cho c¸c ®ĩng c¬ r«tor d©y quÍn v× ta cê thÓ ®−a thªm ®iÖn trị phô rf vμo m¹ch r«tor th«ng qua hÖ thỉng chưi than vμ vμnh tr−ît

Khi ta thªm ®iÖn trị phô vμo m¹ch r«tor ®Ưc tÝnhc¬ dÞch dÌn qua ph¶i M«men mị m¸y (t−¬ng øng víi hÖ sỉ tr−ît S = 1) t¨ng lªn Víi gi¸ trÞ x¸c ®Þnh cña r f ta cê ®−îc M mm = M max Tỉc ®ĩ cña ®ĩng c¬ t¨ng dÌn theo ®−íng 3 Khi

S = S a ta chuyÓn vÞ trÝ con tr−ît sang vÞ trÝ 2 §ĩng c¬ chuyÓn lμm viÖc ®Õn

®iÓm D vμ tỉc ®ĩ ®ĩng c¬ t¨ng theo ®−íng 2 Khi S = S b ta dÞch con tr−ît ®Õn vÞ trÝ 1 tỉc ®ĩ t¨ng theo ®−íng 1 Cuỉi cïng ®ĩng c¬ lμm viÖc t¹i ®iÓm C víi r f = 0 Ph−¬ng ph¸p nμy cê −u ®iÓm lμ dßng mị m¸y nhâ, m«men mị m¸y lín

1

2

3

D

M

D

C B

1

A

Trang

8

S

SB

B B SB

AB

Hình 1 3 Sơ đồ và đặc tính mở máy

III.H·M §ĩNG C¥

1 H·m t¸i sinh:

H·m t¸i sinh cña ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ x¶y ra khi tỉc ®ĩ ω cña r«to lín h¬n tỉc ®ĩ ®ơng bĩ ω 1

Khi ®ang lμm viÖc ị tr¹ng th¸i ®ĩng c¬ th× tõ tr−íng quay c¾t qua c¸c thanh dĨn cña d©y quÍn stato vμ r«to theo chiÒu nh− nhau nªn søc ®iÖn ®ĩng stato E1 vμ søc ®iÖn ®ĩng r«to E2 trïng pha nhau, cßn khi h·m t¸i sinh E1 vĨn chiÒu nh− cò, cßn søc ®iÖn ®ĩng E2 cê chiÒu ng−îc l¹i v× khi ®ê ω > ω 1 c¸c thanh dĨn R«to c¾t tõ tr−íng quay theo chiÒu ng−îc l¹i Dßng ®iÖn trong r«to

®−îc tÝnh:

Ta thÍy r»ng khi chuyÓn sang h·m t¸i sinh S < 0 nªn chØ cê thμnh phÌn

t¸c dông cña dßng ®iÖn r«to ®ưi chiÒu, do ®ê m«men ®ưi chiÒu, cßn thμnh phÌn ph¶n kh¸ng vĨn gi÷ chiÒu nh− cò, ị tr¹ng th¸i h·m t¸i sinh ®ĩng c¬ lμm viÖc nh− mĩt m¸y ph¸t ®iÖn song song víi l−íi, tr¶ c«ng suÍt t¸c dông vÒ l−íi cßn vĨn tiªu thô c«ng suÍt ph¶n kh¸ng Nh÷ng ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ ®iÒu chØnh tỉc ®ĩ b»ng ph−¬ng ph¸p tÌn sỉ hoƯc sỉ ®«i cùc khi gi¶m tỉc ®ĩ th× ta cê thÓ thùc hiÖn h·m t¸i sinh

2

2 2

2 2 2 2

2

2 2

2 2 2

2

2 2

2

2 2

S X R

S X E j S

X R

S R E S

X R

E S S

X R

E I

' '

s

+

− +

= +

= +

=

2 H·m ng−îc:

H·m ng−îc cña ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ cê hai tr−íng hîp:

a H·m ng−îc x¶y ra khi ®ĩng c¬ ®ang lμm viÖc ta ®êng vμo m¹ch r«to

®iÖn trị ®ñ lín, víi t¶i thÕ n¨ng ®ĩng c¬ sÏ lμm viÖc ưn ®Þnh t¹i ®iÓm d (h×nh 1.4) ®o¹n cd lμ ®o¹n ®Ưc tÝnhh·m ng−îc

ω

ω0

a

b

0

c M

C M

d

Hình 1.4 Đặc tính cơ

b H·m ng−îc x¶y ra khi ®ĩng c¬ ®ang lμm viÖc, ta ®ưi hai trong ba pha ®iÖn ¸p ®Ưt vμo stato, ®ĩng c¬ sang lμm viÖc trªn ®Ưt tÝnh h·m ng−îc bc hoƯc b c

NÕu t¶i cê tÝnh ph¶n kh¸ng hÖ thỉng sÏ lμm viÖc ưn ®Þnh t¹i d hoƯc

Trang

9

của động cơ KĐB khi

hãm ngược với tải

1

1+ >

=

ω

S

thế ă

d Ta cÌn chó ý r»ng trong c¶ hai tr−íng hîp h·m ng−îc :

Nªn dßng ®iÖn R«to cê gi¸ trÞ lín MƯt kh¸c v× tÌn sỉ dßng ®iÖn R«to f 2 = S.f 1 lín, nªn ®iÖn kh¸ng X ’ 2δ lín, do ®ê m«men nhâ, v× vỊy ®Ó t¨ng c−íng mome h·m vμ h¹n chÕ dßng ®iÖn R«to ta cÌn ®−a thªm ®iÖn trị phô ®ñ lín vμo m¹ch R«to (®ỉi víi ®ĩng c¬ cê R«to d©y quÍn), ®iÖn trị nμy cê thÓ x¸c ®Þnh øng víi dßng ®iÖn h·m ban ®Ìu t¹i b

3 H·m ®ĩng n¨ng:

Ph−¬ng ph¸p h·m

®ĩng n¨ng ®ĩng c¬ kh«ng

®ơng bĩ ®−îc øng dông rĩng r·i, nê ®−îc dïng ®Ó dõng nhanh, chÝnh x¸c mĩt sỉ m¸y c«ng t¸c

H·m ®ĩng n¨ng ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ cê thÓ x¶y

ra nÕu R«to ®ang quay, cuĩn d©y Stato ®−îc c¾t khâi l−íi

®iÖn xoay chiÒu ba pha vμ nỉi vμo nguơn ®iÖn mĩt chiÒu Nh− vỊy trong Stato h×nh thμnh mĩt tõ tr−Ýng

®øng yªn, tõ tr−Ýng nμy sÏ g©y ra trong R«to ®ang quay mĩt søc ®iÖn ®ĩng c¶m øng vμ t¹o nªn dßng ®iÖn T¸c dông t−¬ng hì gi÷a tõ th«ng ®øng yªn cña stato víi dßng ®iÖn r«to sinh ra m«men h·m §ĩng c¬ gi¶m tỉc ®ĩ dÌn vμ ®Õn khi dõng h¼n th× søc ®iÖn ®ĩng, dßng ®iÖn vμ m«men cña nê sÏ gi¶m vÒ kh«ng

ω

b' b ω0

a

c MC

M

c' d'

d

Hình 1.5 Đặc tính cơ của

động cơ KĐB khi hãm ngược

bằng cách đảo chiều quay

Rđ rμng lμ khi h·m ®ĩng n¨ng, ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ lμm viÖc ị tr¹ng th¸i m¸y ph¸t ®ơng bĩ

FHD

Nguồn một chiều

ISt

L HĐN

Starto

Roto Vành trượt

Máy phát hãm động năng

rKT

Trang

10

IV §IÒU CHØNH TỉC §ĩ

1 §iÒu chØnh tỉc ®ĩ b»ng c¸ch thay ®ưi sỉ ®«i cùc tõ:

Tỉc ®ĩ ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ ®−îc x¸c ®Þnh bịi biÓu thøc:

( s)

p

f

n=60 1 1 −

Do ®ê ®Ó ®iÒu chØnh tỉc ®ĩ cña ®ĩng c¬ ta cê thÓ dïng ph−¬ng ph¸p thay

®ưi sỉ ®«i cùc cña ®ĩng c¬ th× tỉc ®ĩ ®ơng bĩ sÏ thay ®ưi, do ®ê tỉc ®ĩ cña r«to

sÏ thay ®ưi theo Khi nμy tỉc ®ĩ cña ®ĩng c¬ s¶n xuÍt thay ®ưi nh¶y cÍp, th«ng th−íng ®ĩng c¬ ®−îc chÕ t¹o víi hai cÍp tỉc ®ĩ

§Ó thay ®ưi sỉ ®«i cùc cña d©y quÍn stato ng−íi ta hoƯc lμ ®Ưt mĩt d©y quÍn lªn stato vμ thay ®ưi c¸ch nỉi d©y ®Ó cê sỉ ®«i cùc kh¸c nhau

CÌn chó ý lμ sỉ ®«i cùc cña d©y quÍn r«to ph¶i phï hîp víi sỉ ®«i cùc cña d©y quÍn stato Nh− vỊy khi ®ưi nỉi d©y quÍn stato ®Ó thay ®ưi sỉ ®«i cùc ®ơng thíi ph¶i thay ®ưi c¶ d©y quÍn r«to nªn kÕt cÍu ®ĩng c¬ phøc t¹p ChÝnh v× lÝ

do nμy mμ hÌu hÕt c¸c ®ĩng c¬ cê nhiÒu cÍp tỉc ®ĩ th−íng lμ c¸c ®ĩng c¬ cê r«to lơng sêc

2 §iÒu chØnh tỉc ®ĩ b»ng c¸ch thay ®ưi ®iÖn ¸p:

Khi biÕn ®ưi ®iÖn ¸p ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ th× m«men tíi h¹n cña nê biÕn ®ưi theo, cßn ®ĩ tr−ît tíi h¹n kh«ng ®ưi NÕu m¹ch tõ m¸y ®iÖn kh«ng b·o hßa th× m«men tíi h¹n tØ lÖ víi b×nh ph−¬ng ®iÖn ¸p

ω S

ω1

S

t

U2 U1

U

đm

M

a.Đặc tính cơ

Trang

11

khi điều

M

b.Đặc tínhcơ khi điều chỉnh điện trở điện kháng

ω

S

R 1f

Hình 1.7 Đặc tính cơ của động

cơ không đồng bộ

Khi gi¶m ®iÖn ¸p, modun ®ĩ cøng ®Ưc tÝnh c¬ gi¶m xuỉng Ngoμi ra, m«men cho phÐp còng gi¶m khi gi¶m tỉc ®ĩ (®−íng nÐt ®øt) M«men cho phÐp

®ê ®−îc x¸c ®Þnh theo nh− ®iÒu chØnh tỉc ®ĩ b»ng c¸ch biÕn ®ưi ®iÖn trị trong m¹ch stato hoƯc biÕn ®ưi ®iÖn c¶m trong m¹ch r«to

§Ó t¨ng m«men cho phÐp ị c¸c tỉc ®ĩ nhâ, ng−íi ta nỉi thªm ®iÖn trị phô vμo m¹ch r«to ®ĩng c¬ C¸c ®Ưc tÝnhc¬ trong tr−íng hîp nμy ®−îc vÏ ị h×nh 1.7b

C¸c chØ tiªu n¨ng l−îng khi ®iÒu chØnh tỉc ®ĩ ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ b»ng c¸ch biÕn ®ưi ®iÖn ¸p còng gÌn giỉng nh− khi ®iÒu chØnh b»ng c¸ch biÕn

®ưi ®iÖn trị trong m¹ch stato, nghÜa lμ hiÖu suÍt vμ hÖ sỉ c«ng suÍt cña thiÕt bÞ

sÏ gi¶m xuỉng khi gi¶m tỉc ®ĩ Ta cê thÓ dïng nhiÒu thiÕt bÞ kh¸c nhau ®Ó biÕn

®ưi ®iÖn ¸p stato nh− lμ: BiÕn ¸p tù ngĨu, ®iÖn kh¸ng b·o hßa, bĩ ®iÒu chØnh

®iÖn ¸p b»ng Tirstor §at

Khi dïng biÕn ¸p tù ngĨu, ®iÖn ¸p ®−îc ®iÒu chØnh do thay ®ưi hÖ sỉ biÕn

¸p Khi cê ®iÖn ¸p vμ ®iÖn trị ®¼ng trÞ cña m¸y biÕn ¸p tù ngĨu ®Òu thay ®ưi:

§iÖn ¸p cμng gi¶m ®iÖn trị ®¼ng trÞ cμng t¨ng Khi gi¶m ®iÖn ¸p cña stato nhí

biÕn ¸p tù ngĨu biÕn, m«men tíi h¹n vμ ®ĩ tr−ît tíi h¹n ®−îc gi¶m ®ơng thíi C¸c ®Ưc tÝnhc¬ trong tr−íng hîp nμy ®−îc tr×nh bμy nh− h×nh vÏ:

KC

DAT

Hình 1.8 Sơ đồ điều chỉnh điện áp

starto; a) Bằng máy biến áp tự

ngẫu; b) Bằng bộ điều chỉnh

Th ristor

Trang

12

Tõ c¸c ®Ưc tÝnh®ê ta thÍy, khi ®iÖn

¸p gi¶m, ®o¹n ®Ưc tÝnhcê ®ĩ cøng ©m bÞ rót ng¾n l¹i Ngoμi ra, viÖc ®−a c¸c m¹ch hơi tiÕp vμo hÖ thỉng ®Ó n©ng cao ®ĩ cøng

®Ưc tÝnhc¬ trong tr−íng hîp nμy t−¬ng

®ỉi khê kh¨n Do ®ê, ph−¬ng ph¸p ®iÒu chØnh tỉc ®ĩ ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ nhí biÕn ¸p tù ngĨu chØ ®−îc thùc hiÖn cho c¸c c¬ cÍu cê phô t¶i qu¹t giê vμ ph¹m vi

®iÒu chØnh tỉc ®ĩ kh«ng lín

Khi dïng c¸c van ®iÒu chØnh, ®iÖn ¸p

®ĩng c¬ ®−îc ®iÒu chØnh b»ng c¸ch biÕn

®ưi gêc th«ng chỊm α cña c¸c van so víi thíi ®iÓm ®Ìu cña n÷a sêng d−¬ng ®iÖn ¸p pha cña l−íi ®iÖn Khi biÕn ®ưi gêc α tõ 0 ®Õn 1500 ®iÖn ¸p ®ĩng c¬ ®−îc ®iÒu chØnh tõ trÞ sỉ ®iÖn ¸p l−íi ®iÖn ®Õn 0

ω

ω1

M

Hình 1.9 Đặc tính

cơ khi

d ìng biến

3 §iÒu chØnh c«ng suÍt tr−ît:

Trong c¸c tr−íng hîp ®iÒu chØnh tỉc ®ĩ ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ b»ng c¸ch lμm mÒm ®Ưc tÝnhvμ ®Ó nguyªn tỉc ®ĩ kh«ng t¶i lÝ t−ịng th× c«ng suÍt tr−ît:

ΔP S = S.P ®t = M C ω1 S

®−îc tiªu t¸n trªn ®iÖn trị m¹ch r«to ị c¸c hÖ thỉng truyÒn ®ĩng c«ng suÍt lín, tưn hao nμy lμ ®¸ng kÓ NÕu ®Ó tiªu t¸n n¨ng l−îng nμy trªn ®iÖn trị mĩt c¸ch v« Ých th× c¸c chØ tiªu n¨ng l−îng cña truyÒn ®ĩng ®iÖn sÏ gi¶m thÍp ViÖc

sö dông trùc tiÕp n¨ng l−îng tr−ît cña ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ lμ rÍt khê v× tÌn

sỉ dßng ®iÖn r«to kh¸c víi tÌn sỉ l−íi V× thÕ, ®Ó võa ®iÒu chØnh ®−îc tỉc ®ĩ truyÒn ®ĩng, võa tỊn dông ®−îc c«ng suÍt tr−ît, gôi t¾t lμ c¸c s¬ ®ơ nỉi tÌng H×nh vÏ d−íi ®©y lμ mĩt trong c¸c s¬ ®ơ nguyªn lÝ cña thiÕt bÞ nỉi tÌng vμ ®Ưc tÝnh c¬ ®iÒu chØnh cña nê

M

th M

Bộ biến

đổi

ω

ω

BĐ

Hình 1.10 Sơ đồ và đặc tính cơ động cơ không

Trang

13

đồng bộ khi điều chỉnh công

suất trượt động cơ không đồng

ị ®©y, n¨ng lưîng trưît cê tÌn sỉ f 2 = S.f 1 lÍy tõ vμnh trưît cña ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ ®ưîc ®ưa ®Õn ®Ìu vμo cña bĩ biÕn ®ưi B§ §Ìu ra cña B§ cê

®iÖn ¸p vμ tÌn sỉ b»ng trÞ sỉ cña lưíi ®iÖn do ®ưîc nỉi víi lưíi

Tỉc ®ĩ cña ®ĩng c¬

kh«ng ®ơng bĩ r«to d©y

quÍn ®ưîc ®iÒu chØnh b»ng

c¸ch: thay ®ưi søc ®iÖn

®ĩng cña bĩ B§ nỉi víi

m¹ch r«to, ta sÏ biÕn ®ưi

®ưîc dßng ®iÖn trong c¸c

d©y quÍn ®ĩng c¬ vμ do ®ê

biÕn ®ưi ®ưîc m«men vμ tỉc

®ĩ ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ

§Ó cô thÓ h¬n, ta xem

s¬ ®ơ nỉi tÌng dïng

Thyristor ị h×nh vÏ sau:

BA ĐK

L

Hình 1.11 Sơ đồ điều chỉnh điện áp nối tầng Thyristor

Søc ®iÖn ®ĩng r«to u r ®ưîc chØnh lưu thμnh ®iÖn ¸p qua kh¸ng lôc L cÍp cho nghÞch lưu phô

thuĩc NL §iÖn ¸p AC cña NL cê biªn ®ĩ vμ tÌn sỉ kh«ng ®ưi do ®ưîc x¸c

®Þnh bịi ®iÖn ¸p vμ tÌn sỉ cña lưíi ®iÖn

4 §iÒu chØnh tÌn sỉ nguơn cÍp cho §KB:

Khi ®iÒu chØnh tÌn sỉ §KB, thưíng kÐo theo ®iÒu chØnh c¶ ®iÖn ¸p, dßng

®iÖn hoƯc tõ th«ng m¹ch stato Do tÝnh chÍt phøc t¹p cña c¸c qu¸ tr×nh ®iÖn tõ trong ®ĩng c¬ kh«ng ®ơng bĩ nªn c¸c phư¬ng tr×nh, biÓu thøc ®· ph©n tÝch kh«ng sö dông trùc tiÕp ®ưîc cho trưíng hîp ®iÒu chØnh tÌn sỉ

a LuỊt ®iÒu chØnh tÌn sỉ ®iÖn ¸p theo kh¶ n¨ng qu¸ t¶i:

Khi ®iÒu chØnh tÌn sỉ th× trị kh¸ng, tõ th«ng, dßng ®iÖn cña

®ĩng c¬ thay ®ưi §Ó ®¶m b¶o mĩt

sỉ chØ tiªu ®iÒu chØnh mμ kh«ng lμm ®ĩng c¬ bÞ qu¸ dßng th× cÌn ph¶i ®iÒu chØnh c¶ ®iÖn ¸p §ỉi víi

hÖ thỉng biÕn tÌn nguơn ¸p thưíng

cê yªu cÌu gi÷ cho kh¶ n¨ng qu¸ t¶i

vÒ m«men lμ kh«ng ®ưi trong suỉt d¶i ®iÒu chØnh tỉc ®ĩ M«men cùc

®¹i mμ ®ĩng c¬ sinh ra ®ưîc chÝnh

lμ m«men tíi h¹n M th , kh¶ n¨ng qu¸ t¶i vÒ m«men ®ưîc quy ®Þnh b»ng hÖ sỉ qu¸ t¶i m«men λ m (λ m

= M th /M =const)

ω U đm ; f đm

M ( )

ω0đm

ωđm

ω0

ω

M M đm M th M thđm

M

U;

f

Hình 1.12 Đặc tính cơ

điều chỉnh tốc độ

động cơ không đồng

bộ theo khả năng quá

Trang

14