Bài 6. Thuật ngữ

nghiên cứu về ánh sáng và tương tác của ánh sáng với vật chất), thị trường (thị: thấy-yếu tố Hán Việt) chỉ phần không gian mà mắt có thể quan sát được.  Đây là hiện tượng đồng âm khôn[r]

Câu 1: Hãy nêu các cách phát triển số

lượng từ ngữ tiếng Việt ?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2: Trong những từ sau đây, từ nào

mượn của tiếng Hán,từ nào mượn của các ngôn ngữ châu Âu: Mãng xà, xà

phòng,biên phòng,ca nô,ra-đi-ô, tham ô , phê bình.

Hoa : cơ quan sinh sản hữu tính của cây hạt kín,

thường có màu sắc và hương thơm.

Trường từ vựng : là tập hợp những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.

Cách 1:- Nước là chất lỏng không màu, không mùi có

trong sông, hồ, biển…

- Muối là tinh thể trắng, vị mặn, thường tách ra từ nước

biển, dùng để ăn.

Cách 2:- Nước là hợp chất của các nguyên tố hi-đrô và ôxi,

có công thức H2O

- Muối là hợp chất mà phân tử gồm có một hay nhiều

nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc a-xít.

-Cách 1: Là cách giải thích dựa vào những đặc tính bên ngoài của

sự vật được hình thành trên cơ sở những kinh nghiệm, có tính chất cảm tính.

-Cách 2: Dựa vào đặc tính bên trong của sự vật không thể nhận biết qua cảm tính mà phải qua sự nghiên cứu khoa học mới biết được.

Hãy cho biết cách giải thích nào không thể hiểu được nếu

loại liên kết với một hay nhiều nhóm hi-đrô-xít.

tượng khác có nét tương đồng với nó.

ĐỊA LÝ

TIẾNG VIỆT HOÁ HỌC

TOÁN HỌC

Những từ ngữ được định nghĩa chủ yếu được dùng trong loại văn bản nào?

- Ba-dơ là hợp chất mà phân tử gồm có một nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều nhóm hi-đrô-xít.

- Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên

sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó.

- Phân số thập phân là phân số mà mẫu là luỹ thừa của 10.

- Mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm, ngược lại mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ.

Ví dụ

Em hãy tìm thuật ngữ cho khái niệm sau:

……là những chất do một nguyên tố hóa học cấu tạo nên.

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ

1.Xét ví dụ 1.

*Nhận xét:- Mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm, ngược

lại mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ.

b Tay nâng chén muối đĩa gừng,

Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau

(Ca dao)

Thuật ngữ

mang tính biểu cảm

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ:

2/ Kết luận:Mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm, ngược lại mỗi khái niệm chỉ được biểu thị bằng một thuật ngữ

-Thuật ngữ không mang tính biểu cảm

Cho biết từ “hoa” trong 2 câu sau đây từ “hoa ” nào mang tính biểu cảm?

1 Hoa : cơ quan sinh sản hữu tính của cây hạt kín, thường có màu sắc và hương thơm.

2 Nỗi mình thêm tức nỗi nhà

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ:

1- Nhận định nào nói đúng đặc điểm của thuật ngữ?

A Mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một khái niệm.

B Thuật ngữ không có tính biểu cảm.

C Thuật ngữ có tính biểu cảm

D Cả A và C đều đúng

2 Tìm thuật ngữ trong câu sau:

Trong sinh học, vi – rút có nghĩa là một sinh vật nhỏ ,

đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào, gây ra các bệnh truyền nhiễm.

1 Lực là tác dụng đẩy,kéo của vật này lên vật khác.

2 Xâm thực: là hiện tượng làm huỷ hoại dần dần lớp đất đá

phủ trên mặt đất do các tác nhân: gió, băng hà,nước chảy

3.Hiện tượng hoá học: là hiện tượng trong đó có sinh ra chất mới.

là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy

4 Di chỉ là nơi có dấu vết cư trú và sinh sống của người

xưa

Bài tập 1/89

III- LUYỆN TẬP

5 Thụ phấn

7 Lưu lượng là lượng nước chảy qua mặt cắt ngang lòng sông

ở một điểm nào đó, trong một giây đồng hồ.Đơn

vị đo:m/s

6 Trọng lực là lực hút của Trái Đất

8 Khí áp là sức ép của khí quyển lên bề mặt Trái Đất

là đường thẳng vuông gốc với một đoạn thẳng tại điểm giữa của đoạn ấy

Đọc đoạn trích:

“Nếu được làm hạt giống để mùa sau

Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa Vui gì hơn làm người lính đi đầu Trong đêm tối, tim ta làm ngọn lửa!”

(Tố Hữu, Chào xuân 67)

-Điểm tựa (thuật ngữ vật lý):điểm cố định của một đòn bẩy, thông qua đó lực tác động được truyền tới lực cản

hợp hiểu theo nghĩa thông thường là “ gồm có nhiều thành phần trong

đó mỗi thành phần vẫn không mất tính chất riêng của mình”

Cho biết trong 2 câu sau đây, trường hợp nào “ hỗn hợp” được dùng như một thuật ngữ, trường hợp nào “ hỗn hợp”

được dùng như một từ thông thường?

a Nước tự nhiên ở ao,hồ,sông ,biển….là một hỗn hợp.

b Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết a/Thuật ngữ

- Thức ăn gia súc là thức ăn hỗn hợp

- Đội quân nhà Thanh là đội quân hỗn hợp.

- Định nghĩa từ cá của sinh học: Cá là động vật có

xương sống, ở dưới nước; bơi bằng vây, thở bằng mang…

-Theo cách hiểu thông thường của người Việt, khi ta

nói cá voi, cá heo, cá sấu…nghĩa là ta gọi tên bằng “trực

giác” vì thấy môi trường sống của chúng là “ở dưới nước”

và không nhất thiết phải thở bằng mang.

Bài tập 4/90

Bài tập 5/90

-Trong kinh tế học, thuật ngữ thị trường (thị:chợ-yếu tố Hán Việt) chỉ nơi thường xuyên tiêu thụ hàng hóa

- Còn trong quang học(phân ngành vật lý nghiên cứu về ánh sáng và tương tác của ánh sáng với vật chất), thị trường (thị: thấy-yếu tố Hán Việt) chỉ phần không gian mà mắt có thể quan sát được.

nguyên tắc một thuật ngữ một khái niệm đã nêu ở phần ghi nhớ Vì mỗi từ được dùng ở một lĩnh vực riêng.

- Xem bài: Trau dồi vốn từ

Tại sao phải trau dồi vốn từ ?.

Trau dồi vốn từ giúp ta điều gì?.

Xem bài tập , làm bài tập sgk.