bài giảng môn ngữ văn 6

Chóng ta ph¶i gi÷ g×n nã, quý träng nã, lµm cho nã phæ biÕn ngµy cµng réng kh¾p... LuyÖn tËp.[r]

TiÕt 6-7

I Từ thuần việt

và từ m ợn.

Chú bé vùng dậy, v ơn vai một

cái bỗng biến thành một

mình cao hơn

Ví dụ trên thuộc văn bản nào? Nói về điều gì ?

(Trích từ văn bản Thánh Gióng Nói về sự thay đổi kì lạ của Thánh Gióng )

Dựa vào chú thích sau văn bản Thánh Gióng,

em hãy giải thích nghĩa của từ tr ợng, tráng sĩ ?

I Từ thuần việt và từ m ợn.

1 Ví dụ

Chú bé vùng dậy, v ơn vai một

cái bỗng biến thành một tráng sĩ mình cao hơn tr ợng.

: Ng ời có sức lực c ờng tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việc lớn.

: Đơn vị đo độ dài = 10 th ớc TQ cổ tức 3,33m (ở đây hiểu là rất cao )

- Tráng sĩ

- Tr ợng

Theo em, từ

tr ợng, tráng sĩ

dùng để biểu thị

gì?

 Hai từ này dùng để biểu thị sự vật, hiện t ợng, đặc điểm.

: Ng ời có sức lực c ờng tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làm việc lớn.

: Đơn vị đo độ dài = 10 th ớc TQ cổ tức 3,33m (ở đây hiểu là rất cao )

- Tráng sĩ

- Tr ợng

 Hai từ này dùng để biểu thị sự vật, hiện t ợng, đặc điểm.

Đọc các từ này, các em phải đi tìm hiểu nghĩa của nó Vậy theo

em chúng có nằm trong nhóm từ

do ông cha ta sáng tạo ra không? nếu không thì đ ợc bắt nguồn từ

đâu?

M ợn từ tiếng Hán

=> M ợn từ tiếng Hán

Bài tập nhanh

Hãy tìm từ ghép Hán Việt có

yếu tố sĩ đứng sau?

- Thi sĩ, hiệp sĩ, chiến sĩ, dũng sĩ, nghệ sĩ, đấu sĩ,

bác sĩ…

2 Nguån gèc cña tõ m în

2 Nguån gèc cña tõ m în

? H·y ph©n lo¹i c¸c tõ sau thµnh 2 nhãm: Tõ m în tiÕng H¸n

vµ tõ m în c¸c ng«n ng÷ kh¸c ( Ên - ¢u)?

sø gi¶,

gan,

giang s¬n,

ti vi,

xµ phßng, mÝt tinh, Ra-®i-«, ®iÖn,

ga,

b¬m, X« viÕt, In-t¬-nÐt

2 Nguồn gốc của từ m ợn

- M ợn từ tiếng Hán:

- M ợn từ ngôn ngữ ấn Âu:

? Em có nhận xét gì

về cách viết của các từ

m ợn đó?

sứ giả, Giang sơn.

Ti vi, Xà phòng,

mít tinh, Ra-đi-ô,

điện,

Ga.

Bơm,

Xô viết,

In-tơ-nét, gan,

3 Cách viết:

- Một số từ: ti vi, xà phòng, mít tinh, ga có nguồn gốc ấn, Âu nh

ng đ ợc Việt hoá cao hơn, viết nh chữ Việt.

- Các từ nh : ra-đi-ô, in-tơ-nét ch a đ ợc Việt hoá hoàn toàn Khi viết

có dấu gạch ngang để nối các tiếng

Bài tập nhanh

Tìm một số từ m ợn mà em biết và

nói rõ nguồn gốc?

- Sơn hà, nhi đồng, phu

nhân … -> gốc tiếng Hán

- Ghi đông, gác đờ bu, pê

đan … -> gốc ấn Âu

Qua phÇn t×m hiÓu trªn, em hiÓu thÕ nµo lµ tõ m în? tõ

thuÇn ViÖt?

cha ta s¸ng t¹o ra.

- Tõ m în lµ nh÷ng tõ ta m în tõ

tiÕng cña n íc ngoµi.

I Tõ thuÇn viÖt vµ tõ m în.

1 VÝ dô

2 Nguån gèc cña tõ m în

3 C¸ch viÕt:

* Ghi nhí1 ( SGK- 25)

Ii Nguyªn t¾c m

în tõ.

Ii Nguyªn t¾c m în tõ.

1 VÝ dô

Đời sống xã hội ngày càng phát triển và đổi mới Có những chữ ta không có sẵn và khó dịch đúng thì cần phải m ợn chữ

n ớc ngoài Ví dụ: độc lập “ ”, “tự do”, “giai cấp”, “cộng

sản”, … Còn những tiếng ta có, vì sao không dùng mà cũng

m ợn chữ n ớc ngoài ? Ví dụ:

Không gọi xe lửa mà gọi “hoả xa”; máy bay thì gọi

là “phi cơ” …

Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng

nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp Của mình có

mà không dùng, lại đi m ợn của n ớc ngoài, đó chẳng phải là

đầu óc quen ỷ lại hay sao

(Hồ Chí Minh toàn tập, tập 10)

I Tõ thuÇn viÖt vµ tõ m în.

1 VÝ dô

2 Nguån gèc cña tõ m în

3 C¸ch viÕt:

* Ghi nhí1 ( SGK- 25)

I Tõ thuÇn viÖt vµ tõ m în.

1 VÝ dô

Theo em, viÖc m în tõ

cã t¸c dông

g×?

- MÆt tÝch cùc: lµm giµu ng«n

ng÷ d©n téc

- MÆt tÝch cùc: lµm giµu ng«n ng÷ d©n téc

- MÆt tiªu cùc: lµm cho ng«n

ng÷ d©n téc bÞ pha t¹p

- MÆt tiªu cùc: lµm cho ng«n ng÷ d©n téc bÞ pha t¹p

Em h·y rót

ra kÕt luËn

vÒ nguyªn t¾c m în tõ?

2 NhËn xÐt.

- Kh«ng nªn m în tõ n íc ngoµi

mét c¸ch tuú tiÖn.

- Kh«ng nªn m în tõ n íc ngoµi mét c¸ch tuú tiÖn .

* Ghi nhí 2 ( SGK- 25)

Iii LuyÖn tËp.

III LuyÖn tËp.

Ghi lại các từ m ợn trong từng ví dụ và cho biết các từ

đó m ợn từ tiếng n ớc nào?

a) Đúng ngày hẹn, bà mẹ vô cùng ngạc nhiên vì trong nhà tự nhiên có bao nhiêu là sính lễ.

b) Ngày c ới, trong nhà Sọ Dừa cỗ bàn thật linh đình, gia nhân chạy ra

chạy vào tấp lập.

c) Ông vua nhạc pốp Mai-cơn Giắc-xơn đã quyết định nhảy vào lãnh địa in-tơ-nét với việc mở một trang chủ riêng.

Đáp án

a): M ợn từ tiếng Hán Việt: vô cùng, ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ .

b): M ợn từ tiếng Hán Việt: Gia nhân .

c): M ợn từ tiếng Anh: pốp, Mai-cơn Giắc-xơn, in-tơ-nét.

Bài tập 2 Xác định nghĩa của từng tiếng tạo thành từ Hán Việt?

Đáp án

Khán giả: ng ời xem Thính giả: ng ời nghe Độc giả:ng ời đọc

a,

b) Yếu điểm: điểm quan trọng Yếu l ợc: Tóm tắt những điều quan trọng

Hãy kể tên một số từ m ợn theo yêu cầu?

- phát phiếu học tập - HS làm việc theo nhóm.

Đáp án

a Là tên các đơn vị đo l ờng: mét, lít, km, kg

b Là tên các bộ phận của chiếc xe đạp: ghi- đông, pê-đan, gác- đờ- bu

c Là tên một số đồ vật: ra-đi-ô, vi-ô-lông

H ƯỚ NG D N V NH Ẫ Ề À

- Hoàn thành các bài tập

-Soạn bài: “Tìm hiểu chung về văb

tự sự”.

quan t©m theo dâi !