Bài 26. Câu trần thuật đơn

§i häc lµ quyÒn vµ nghÜa vô cña trÎ em.. DÔ nghe nhØ.. Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão , thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.. Dưới đây là một số câu mở đầu[r]

VÒ dù giê

Kiểm tra bài cũ

1 Các thành phần chính trong câu bao gồm :

A Chủ ngữ

B Vị ngữ

C Trạng ngữ

D Chủ ngữ và vị ngữ

2 Chủ ngữ trong câu nào sau đây có cấu tạo là động từ ?

A H ơng là một bạn gái chăm ngoan

B Bà tôi đã già rồi

C Đi học là quyền và nghĩa vụ của trẻ em

D Mùa xuân mong ớc đã đến

3 Nhớ lại và kể tên các kiểu câu chia theo mục đích nói đã học ở Tiểu học

Câu trần thuật , câu hỏi , câu cầu khiến ,

tiết 111

I Câu trần thuật đơn là gì ?

1 Ví dụ:

Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên , xì một hơi rõ dài Rồi , với bộ điệu khinh khỉnh , tôi mắng :

- Hức ! Thông ngách sang nhà ta ? Dễ nghe nhỉ ! Chú mày hôi nh cú mèo thế này , ta nào

chịu đ ợc Thôi , im cái điệu hát m a dầm sùi sụt

ấy đi Đào tổ nông thì cho chết !

Tôi về, không một chút bận tâm

( Tô Hoài )

1

2

4 3

5

7 6

9 8

Các câu văn trên đ

ợc dùng làm gì ?

A B

a Kể, tả, nêu ý kiến

b Hỏi

c Bộc lộ cảm xúc

d Cầu khiến

1 Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài

2 Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng :

3 Hức !

4 Thông ngách sang nhà ta ?

5 Dễ nghe nhỉ !

6 Chú mày hôi nh cú mèo thế này, ta nào chịu đ ợc

7 Thôi, im cái điệu hát m a dầm sùi sụt ấy đi

8 Đào tổ nông thì cho chết !

9 Tôi về, không một chút bận tâm

Nối mục đích nói ở cột A với câu ở cột B sao cho phù

hợp ?

Câu trần thuật

1 Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.

2 Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng :

6 Chú mày hôi nh cú mèo thế này, ta nào chịu đ ợc

9 Tôi về, không một chút bận tâm

Nhóm 1

nhóm 2

câu trần thuật đơn

Câu trần thuật ghép

Tiết 111 Câu trần thuật đơn

I Câu trần thuật đơn là gì ?

1 Ví dụ :

* Nhận xét:

- là câu do một cụm chủ vị tạo thành

Đó là câu đơn (xét về cấu trúc ngữ pháp ).

- là câu dùng để giới thiệu , tả , kể , nêu ý kiến .về vật , việc Đó là câu trần thuật (xét về mục đích nói)

tiết 111

Câu trần thuật đơn

I Câu trần thuật đơn là gì ?

1 Ví dụ:

• Nhận xét:-

2 Bài học :

* Ghi nhớ

Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C – V

tạo thành , dùng để giới thiệu , tả hoặc kể về một

sự việc , sự vật hay để nêu một ý kiến

II luyện tập

Bài 1

Ngày thứ năm trờn đảo Cụ Tụ là một ngày trong trẻo , sỏng sủa

Từ khi cú vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cụ

Tụ mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thỡ , sau mỗi lần giụng bóo , bao giờ bầu trời Cụ Tụ cũng trong sỏng như vậy

Cõy trờn nỳi đảo lại thờm xanh mượt , nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi , và cỏt lại vàng giũn hơn nữa Và nếu cỏ cú vắng tăm

biệt tớch trong ngày động bóo , thỡ nay lưới càng thờm nặng mẻ cỏ gió đụi ( Nguyễn Tuõn)

Cõu 1: Dùng để giới thiệu , miêu tả về Cô Tô.

Bài 1

Bài tập 2:

Dưới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học

Chúng thuộc loại câu nào và có tác dụng gì?

a) Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ

nước ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long Nữ,

tên là Lạc Long Quân

( Con Rång ch¸u Tiªn )

b) Có một con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng nọ.

( Ếch ngồi đáy giếng)

c) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.

(Vũ Trinh)

Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh : Lạc Long Quân

Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh : con ếch

Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh :

bà đỡ Trần

a ) Tục truyền , đời Hùng V ơng thứ sáu , ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ớc có một đứa con Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to , liền đặt bàn chân mình lên

ớm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai và m ời hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô

( Thánh Gióng )

b ) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là Mị N ơng , ng ời đẹp nh hoa , tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực , muốn kén cho con một ng ời chồng thật xứng đáng

Một hôm , có hai chàng trai đến cầu hôn

( Sơn Tinh , Thủy Tinh )

c ) Ngày x a , có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp n ớc tìm ng ời tài giởi Viên quan ấy đã đi nhiều noi , đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm

để hỏi mọi ng ời Đã mất nhiều công tìm kiếm nh ng viên quan vẫn ch a thấy có ng

ời nào thật lỗi lạc

Bài tập 3

Giới thiệu nhân vật phụ tr ớc , rồi từ những việc làm của nhân vật phụ mới giới thiệu nhân vật chính

Bài 4

Ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật , những câu mở đầu sau đây còn có tác dụng gì ?

a) X a có một ng ời thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra để làm

nghề đẽo cày

( Đẽo cày giữa đ ờng )

b ) Ng ời kiếm củi tên Mỗ ở huyện Lạng Giang , đang bổ củi ở

s ờn núi , thấy d ới thung lũng phía xa , cỏ cây lay động không

ngớt mới vác búa đến xem , thấy một con hổ trán trắng , cúi đầu

đào bới đất , nhảy l ên , vật xuống , thỉnh thoảng lấy tay móc họng , mở miệng nhe cái răng , máu me , nhớt rãi trào ra

Ngoài việc giới thiệu nhân vật , các câu văn còn miêu tả ( Vũ Trinh )

cả hoạt động của nhân vật nữa

Bài 6 Sử dụng câu trần thuật đơn để nói về

các bức tranh sau :

L ợm Mặt trời mọc ở Cô Tô

4 CủNG Cố :

- Học phần ghi nhớ

- Hoàn thành các bài tập

Chuẩn bị bài tiếp theo : Soạn bài Lòng yêu n

ớc, lao xao

* Tìm hiểu: +Tác giả, tác phẩm

+Đọc tác phẩm diễn cảm

+Tìm hiểu nội dung và nghệ

thuật của văn bản.

Khái niệm câu trần thuật đơn

5 H ớng dẫn về nhà :

K NH CH O QU TH Y C¤ Í À Í Ầ