Sau khi nhận lệnh từ một cảm biến, mạch điều khiển xử lí tín hiệu đã nhận, điều chế theo một nguyên tắc nào đó.. Ví dụ: Mạch báo hiệu và bảo vệ quá áp.[r]
Trang 1Tiết thứ: 14 Ngày soạn: 09/11/2009
Ngày giảng: 16/11/2009
MẠCH ĐIỀU KHIỂN TÍN HIỆU
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm về mạch điều khiển tín hiệu
- Biết được các khối cơ bản của mạch điều khiển tín hiệu
2 Kỷ năng: Vẽ được sơ đồ khối, sơ đồ mạch báo hiệu và bảo vệ quá điện áp
3 Thái độ: Nghiêm túc, có ý thức nghiên cứu và tìm hiểu mạch điều khiển tín hiệu
B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Thuyết trình, đàm thoại và trực quan.
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:
* Giáo viên: Nghiên cứu trước bài 14, tìm hiểu các tài liệu liên quan, mô hình mạch báo hiệu và bảo vệ quá áp
* Học sinh: Học bài cũ, nghiên cứu trước bài 14
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp - kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Thế nào gọi là mạch điện tử điều khiển?
Câu 2: Nêu công dụng của mạch điện tử điều khiển? Lấy ví dụ minh hoạ?
3 Nội dung bài mới:
a Đặt vấn đề: Mạch điều khiển tín hiệu được sử dụng rất nhiều như: mạch đèn giao
thông, đèn xi nhan, đèn nháy….Để hiểu rõ hơn về mạch điều khiển tín hiệu, tiết hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau nghiên cứu
b Triển khai bài dạy:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm về
mạch điều khiển tín hiệu.
GV đặt vấn đề: bằng cách lấy ví dụ thực
I Khái niệm về mạch điều khiển tín hiệu (ĐKTH).
Trang 2tế cho HS phân tích, sau đó đi đến khái
niệm
Ví dụ: Sự tắt sáng của đèn giao thông,
đèn xi nhan hay đèn nháy….vv
Vậy, mạch điều khiển tín hiệu là gì?
HS: Trả lời
GV: Kết luận, ghi bảng
HS: ghi chép bài
GV: Yêu cầu HS quan sát hình 14.1 và
nêu công dụng của các mạch điều khiển
tín hiệu đó?
HS: Trả lời
GV: Kết luận
Hoạt động 2: Tìm hiểu về công dụng
GV: Mạch điều khiển tín hiệu có rất
nhiều công dụng trong thực tế, như:
mạch điều khiển trong bộ bảo vệ tủ lạnh
dùng để tự ngắt khi điện áp vượt quá giá
trị cho phép để bảo vệ tủ lạnh
Vây, ai rút ra được công dụng?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, kết luận và ghi bảng
GV: Giới thiệu các công dụng còn lại,
yêu cầu HS lấy ví dụ trong thực tế
HS: Suy nghỉ trả lời
GV: Nhận xét, kết luận
Hoạt động 3: Tìm hiểu nguyên lí chung
của mạch điều khiển tín hiệu.
GV: Giới thiệu sơ đồ khối của một mạch
Mạch ĐKTH là mạch điện tử điều khiển sự thay đổi trạng thái, chế độ làm việc của tín hiệu nào đó
II Công dụng
- Điều khiển tín hiệu
- Tự động hóa máy móc thiết bị
- Điều khiển thiết bị dân dụng
- Điều khiển trò chơi giải trí
III Nguyên lí chung của mạch điều khiển tín hiệu
Trang 3điều khiển tín hiệu.
GV: Em hãy giải thích sơ đồ khối
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và yêu cầu một HS khác
nhắc lại Sau đó kết luận, đó là nguyên lí
chung của mạch điều khiển tín hiệu
GV: Dùng mô hình giới thiệu mạch báo
hiệu và báo vệ qúa điện áp dùng trong
gia đình
HS: Quan sát lắng nghe
GV: Em hãy cho biết nhiệm vụ của mạch
báo hiệu và bảo vệ quá điện áp?
HS: Trả lời
GV: Quan sát mô hình và hãy kể tên các
linh kiện có trên bảng mạch?
HS: Trả lời
GV: Em hãy nêu chức năng của các linh
kiện trên? Nghiên cứu hình 14-3 cho biết
các linh kiện đó thuộc khối nào?
HS: Trả lời
GV: Kết luận lại
1 Sơ đồ khối
2 Nguyên lí làm việc chung của mạch điều khiển tín hiệu
Sau khi nhận lệnh từ một cảm biến, mạch điều khiển xử lí tín hiệu
đã nhận, điều chế theo một nguyên tắc nào đó Sau đó , tín hiệu được khuếch đại đến công suất cần thiết và đưa tới khối chấp hành để phát ra lệnh báo hiệu bằng chuông hoặc đèn
3 Ví dụ: Mạch báo hiệu và bảo vệ quá áp
a Nhiệm vụ:
Thông báo và cắt điện khi điện áp vượt quá ngưỡng nguy hiểm
b Sơ đồ:
BA: Biến áp hạ điện áp từ 220V xuống 15V
Đ1, C: Đổi điện xoay chiều 1 chiều
VR, R1: Điều chỉnh ngưỡng tác động khi quá áp
Đ0, R2: Tạo dòng đặt ngưỡng tác động cho T1, T2
R3: Tạo thiên áp cho T2
Trang 4GV: Nêu nguyên lí làm việc của mạch
bảo vệ quá áp
HS: Nghiên cứu sgk trả lời câu hỏi
GV: Nhận xét, kết luận
T1, T2: Điều khiển rơ le hoạt động K: Rơ le đóng, ngắt nguồn điện
c Nguyên lí hoạt động
- Bình thường: Uv = 220V K1 đóng tải hoạt động
- Khi UV quá cao: VR nhận tín hiệu
có điện áp vượt quá ngưỡng làm việc của Đ0 thì T1, T2 khuếch đại I, cấp điện cho cuộn dây rơ le K K1 mở,
K2 đóng đèn hiệu (DH) sáng, chuông kêu báo hiệu rằng điện áp đang quá cao bị cắt điện
4 Củng cố:
- Vẽ sơ đồ và nêu nguyên lí làm việc của mạch điều khiển tín hiệu
5 Dặn dò:
- Về nhà học bài cũ, trả lời các câu hỏi trong sgk
- Nghiên cứu trước bài số 15