DT văn 8 2020

Muốn lập dàn ý cho đề bài trên ta phải làm như thế nào - Xây dựng những luận điểm - Cho HS làm việc cá nhân - Đại diện các nhóm báo cáo kết - Cho HS nx và sửa chữa bài làm của bạn Hình t

Ngày soạn: 01/9/2020

Ngày dạy: / 9 /2020

TUẦN 1-Tiết 1,2

ÔN TẬP : Văn bản TÔI ĐI HỌC -Thanh Tịnh-

- Trân trọng môi trường học tập, nuôi dưỡng tình cảm trong sáng của tuổi thơ

III Tiến trình ôn tập

Hoạt động 1: Ôn tập kiến thức

lí thuyết

? Nêu hiểu biết của em về tác giả

Thanh tịnh và văn bản tôi đi học

? Hãy tóm tắt lại truyện ngắn tôi

đi học?

? Khi tóm tắt truyện cần đảm bảo

những yêu cầu nào?

- Cốt truyện, sự việc chính, nhân

vật chính

? Nhận xét cách tóm tắt của bạn?

? Em hãy nhắc lại giá trị nghệ

thuật đặc sắc của truyện?

? Nội dung của truyện ngắn ấy là

gì?

Hoạt động 2: HDHS luyện tập

I Lí thuyết

1.Tác giả:

-Thanh Tịnh: 1911-1988 Quê ở Huế

- Sáng tác của Thanh Tịnh đậm chất trữ tình ,toát lên

vẻ đẹp đằm thắm nhẹ nhàng mà sâu lắng, êm dịu

- Tâm trạng của nhân vật tôi khi đứng ở sân trường

- Tâm trạng của nhân vật tôi khi ngồi trong lớp học

III Giá trị nghệ thuật, nội dung

- Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không quên trong

kí ức của nhà văn Thanh Tịnh

II Luyện tập.

Đọc và nêu yêu cầu bài tập1

- Cho HS làm việc cá nhân phần

- Giới thiệu về tác phẩm:

+ Vị trí tác phẩm

+ Giá trị nội dung, nghệ thuật

+ Khái quát giá trị tác phẩm

Bài 1: Giới thiệu về nhà văn Thanh Tịnh và truyện

* Giá trị về nội dung & NT:

- “Tôi đi học” thuộc loại truyện ngắn ít nhân vật, ít

sự kiện và xung đột Truyện được cấu trúc theo dònghồi tưởng mơn man về buổi tựu trường của nhân vật

“tôi” Nó gần như tự truyện, vừa nhẹ nhàng, vừaman mác vừa ngọt ngào quyến luyến những dư vịbuồn thương của kỉ niệm đầu đời

- Là 1 văn bản thể hiện hài hoà giữa trữ tinh (biểucảm) với miêu tả và kể (tự sự), thuộc thể loại truyệnngắn nhưng sức hấp dẫn của nó không phải là ở sựtrình bày các sự kiện hay các xung đột nổi bật Tácphẩm đã đem đến cho người đọc sự cảm nhận tinh tế

về dư vị ngọt ngào, man mác trong tâm trạng củamột cậu bé ngày đầu tiên đến trường qua ngòi búttrữ tình, giàu chất thơ của nhà văn Thanh Tịnh

- Theo dòng hồi tưởng của nhân vật, những cảm xúc,tâm trạng của cậu bé được diễn tả rất sinh động: sựhồi hộp, băn khoăn lo lắng, thậm chí có cả tiếngkhóc, đôi chút tiếc nuối vẩn vơ, vùa náo nức, vừa bỡngỡ… Tác giả đã khơi gợi lại những rung cảm sau

xa trong tâm hồn bạn đọc bởi trong cuộc đời, ai cũngtừng trải qua những cảm xúc, tâm trạng tương tự

Bài tập 2 Lập dàn ý cho đề văn sau:Kể lại những kỉ

niệm trong sáng của mình trong ngày đầu tiên đi học

*Đọc và nêu yêu cầu bài tập 2

Hãy xác định yêu cầu của đề bài?

?Xác định thể loại và nội dung

yêu cầu của đề

- Thể loại: tự sự

? Muốn lập dàn ý cho đề bài trên

ta phải làm như thế nào

- Xây dựng những luận điểm

- Cho HS làm việc cá nhân

- Đại diện các nhóm báo cáo kết

- Cho HS nx và sửa chữa bài làm

của bạn (Hình thức đoạn, thể loại,

nội dung ,cách diễn đạt)

Gợi ý: Chú ý đây là cách phân

được tấm lòng mãi mãi biết ơn,

yêu quý thầy cô, mái trường, bè

bạn chủa nhà văn Thanh Tịnh

- Kể theo trình tự thời gian, không gian.:

- Kể theo diễn biến của sự việc

- Kể theo diễn biến tâm trạng

- Hoặc có thể kế hợp các cách kể bằng thủ pháp đồng hiện

-Tâm trạng chuẩn bị cho buổi học đầu tiên( Có thể

có sự chuẩn bị của bố mẹ) hồi hộp, mong đợi

- Đi trên con đường quen thuộc( cùng bố, mẹ,anh, chị ) cảm giáccảnh vật xung quanh ( gần- xa; trên- dưới)nhìn bạn bè cùng lứa tuổi, các anh chị

- Đến cổng truờng: cảm giác ; vào trong trờng: cảnhvật xung quanh, không khí buổi học đầu tiên( khai giảng); thấy thầy cô giáo qua dáng điệu, nụ cười, ánh mắt, cử chỉ,thái độ

- Đứng trước lớp học: cảm giác xa lạ mà gần gũi -Vào lớp học: dãy bàn ghế, bảng đen, cảm nhận trường như ngôi nhà thân thương thứ 2 của mình

- Hình ảnh thầy cô giáo chủ nhiệm đầu tiên

- Cảm nhận giờ học đầu tiên: tri thức ấn tượng

c Kết bài:

- Kỉ niệm ngày đầu tiên đi học mãi khắc ghi

- Hứa quyết tâm học tập để thầy cô và cha mẹ vui lòng

Bài tập 3 Hãy phân tích giá trị biểu đạt của nghệ

thuật so sánh trong đoạn văn sau:

a.Tôi quên thể nào được những cảm giác trong

sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

- Hình ảnh cành hoa tươi biểu trưng cho cái đẹp, cái

tinh hoa tinh tuý, cái đáng yêu, đáng nâng niu của

tạo hoá ban cho con người Dùng hình ảnh cành hoa

tươi tác giải nhằm diễn tả những cảm giác, những

rung động trong buổi đầu tiên thật đẹp đẽ, đáng yêu,đáng nâng niu vô cùng Vẻ đẹp ấy không chỉ sốngmãi trong tiềm thức, kí ức mà luôn tươi mói vẹnnguyên

- Phép nhân hoá mỉm cười diễn tả niềm vui, niềmhạnh phúc tràn ngập rạo rực và cả một tương lai đẹp

đẽ đang chờ phía trước Rõ ràng những cảm giác,cảm nhận đầu tiên ấy sống mãi trong lòng ''tôi'' vớibao tràn ngập hy vọng về tương lai.

4-Hướng dẫn về nhà:

- Học bài nắm chắc kiến thức về văn bản Tôi đi học

- Viết hoàn chỉnh bài văn cho đề bài trên

- Ngày soạn: 01/9/2020

- Giúp hs ôn tập và nâng cao những kiến thức về tác giả, những nét chính về nội

dung nghệ thuật của văn bản

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng phân tích tác phẩm, kĩ năng làm bài văn nghị luận.

3 Thái độ

- GD ý thức hoc tập bộ môn.

III Tiến trình ôn tập

- Nội dung, nghệ thuật đặc sắc

của đoạn trích “Trong lòng

mẹ”?

*Viết bài

- Học sinh triển khai nội dung

đoạn văn theo mẫu

I Lí thuyết

Giới thiệu tác giả Nguyên Hồng và đoạn trích

“ Trong lòng mẹ” (trích hồi kí “ Những ngày thơ ấu”)

* Tác giả:

Nguyên Hồng được coi là nhà văn của những cuộcđời cần lao, những nỗi niềm cơ cực Bản thân ôngcũng rất dễ xúc động, thờng chảy nước mắt khócthương những mảnh đời khốn khổ mà ông được chứngkiến hay do chính ông tưởng tượng ra Bởi thế văn ôngrất gợi cảm Ông ít chúa ý đến những sự kiện, sự việc,nếu có nói đến cũng chủ yếu để làm nổi bật lên nhữngcảm xúc nội tâm ( các thông tin khác…)

* Giá trị về nội dung & nghệ thuật:

- VB được trích từ chương 4 tập hồi kí, kể về tuổi thơcay đắng của chính tác giả Cả 1 quãng đời cơ cực (mồcôi cha, không được sống với mẹ mà sống với người

cô độc ác) được tái hiện lại sinh động Tình mẫu tửthiêng liêng, t/y tha thiết đối với mẹ đã giúp chú bévượt qua giọng lưỡi xúc xiểm, độc ác của người côcùng những dư luận không mấy tốt đẹp về người mẹtội nghiệp Đoạn tả cảnh đoàn tụ giữa 2 mẹ con là 1

làm bài, cho điểm 1 số bài.

đoạn văn thấm đẫm tình cảm và thể hiện sâu sắc tinhthần nhân đạo

- VB đem đến cho người đọc một hứng thú đặc biệtbởi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể và bộc lộ cảmxúc, các hình ảnh thể hiện tâm trạng, các so sánh ấn t-ượng, giàu xúc cảm Mỗi trạng huống, mỗi sắc tháikhổ đau và hp của n/v chính (chú bé Hồng) vừa gâyxúc động mạnh mẽ vừa có ý nghĩa lay thức những t/cnhân văn Người đọc dường như hồi hộp cùng mạchvăn và con chữ, cùng ghê rợn hình ảnh người cô thâmđộc, cùng đau xót 1 người cháu đáng thương, và cũngchia sẻ hạnh phúc bàng hoàng trong tiếng khóc nức nởcủa chú bé Hồng lúc gặp mẹ Giọng văn khi thong thảlạnh lùng, khi tha thiết rạo rực, giản dị mà lôi cuốn bởicách kể lớp lang và ngôn ngữ giàu hình ảnh, tạo nênnhững chi tiết sống động đặc sắc, thấm đẫm tìnhngười

là một nét nổi bật trong tâm hồn bé Hồng Nó mở ratrước mắt chúng ta cả một thế giới tâm hồn phong phúcủa bé Thế giới ấy luôn luôn làm chúng ta ngạc nhiên

vì ánh sáng nhân đạo lấp lánh của nó

II Luyện tập

Bài tập 1 Hãy phân tích diễn biến tâm trạng của bé Hồng khi được ở trong lòng mẹ.

- Tham khảo:

Chỉ “chợt thoáng thấy bóng một người ngồi trên

xe kéo giống mẹ”, chú bé Hồng liền đuổi theo, gọi bối rối Đến khi đuổi kịp thì thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe thì ríu cả chân lại Cả một loạt

những chi tiết tập trung miêu tả trạng thái xúc động,mừng rỡ đến cuống cuồng của một chú bé khao khát

tình mẹ Xúc động nhất là câu văn “Mẹ tôi vừa kéo tay

tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi oà lên khóc rồi cứ thế nức nở.” Không còn là những giọt nước mắt đau dớn và

căm tức ở đoạn trên, bao nhiêu hờn dỗi và tức tưởichan hoà trong những giọt nước mắt hp, mãn nguyện

? Gọi HS đọc và nêu yêu cầu

bài tập 2

? Đọc và xác định yêu cầu của

đề bài?

?Xác định thể loại và nội dung

yêu cầu của đề

- Thể loại: tự sự

? Muốn lập dàn ý cho đề bài

trên ta phải làm như thế nào

- Xây dựng những luận điểm

Cảm giác sung sướng đến cực điểm của đứa conkhi được ở trong lòng mẹ được Nguyên Hồng diễn tảbằng cảm hứng đặc biệt say mê cùng những rung động

vô cùng tinh tế Chú bé say sưa ngắm nhìn gương mặt

mẹ “tươi sáng với đôi mắt rtrong và nước da mịn, làm

nổi bật màu hang của hai gò má.” Chú sung sướng

được ở trong lòng mẹ, đùi áp đùi mẹ, đầu ngả vào cánhtay mẹ để thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất

đi bỗng lại mơn man khắp da thịt Và đây là những câu

văn đầy cảm xúc: “Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi

thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu lúc đó phả ra thơm tho lạ thường, Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có 1 êm dịu

vô cùng” Những câu văn kết hợp kể với biểu cảm đã

diễn tả thật cụ thể và tinh tế niềm hp của một đứa conkhao khát tình mẹ đến đáy lòng Niềm hạnh phúc vốn

vô hình hiện ra bằng những cảm giác thật cụ thể củacác giác quan Bao bọc quanh chú bé là bầu không khí

êm ái và ấm áp của tình mẫu tử, là không gian tràn trềánh sáng, màu sắc và ngào ngạt hương thơm, vừa cayđộc của bà cô thoáng hiện ra nhưng rồi chìm ngay đigiữa niền hp lớn lao Có thể nói, tác giả đã mổ xẻ táchbạch từng cảm giác sung sướng đến mê li, rạo rực cảngười khi được hít thở trong bầu không khí của tình

mẹ con tuyệt vời Những bình luận về tình mẹ con, về

hp trong lòng mẹ là sau này nhớ lại mà viết ra, còn lúc

ấy bé Hồng không còn nhớ gì, nghĩ gì khác Tất cả tâm trí em đều dồn cho sự tận hưởng tình mẹ Đối với

em, niềm sung sướng và hp nhất trên đời là được sốngtrong lòng mẹ

Sự xúc động của bé Hồng khi gặp mẹ càng chứng

tỏ tình thương mẹ của Hồng thật là sâu đậm, nồng

thắm.Đoạn trích, đặc biệt phần cuối này là bài ca chân

thành và cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng bất diệt!

Bài tập 2: Vì sao nói Nguyên Hồng là nhà văn của

phụ nữ và nhi đồng, em hiểu như thế nào về nhận địnhđó ?

- Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng.Phụ nữ và nhi đồng là những con người xuất hiệntrong tác phẩm của ông

- Nguyên Hồng dành cho học lòng chan chứa yêu ương và thái độ nâng niu trân trọng

th Diễn tả thấm thía nỗi cơ cực tủi nhục mà họ phảigánh chịu

Bài tập 4 Lập dàn ý cho đề văn sau:Nhận xét về

những ngày thơ ấu nhà văn Thạch Lam cho rằng: “Đó

là những rung động cực điểm của một tâm hồn thơdại’’

a Mở bài:

- Giới thiệu đoạn trích trong lòng mẹ là đoạn trích cảmđộng, phản ánh chân thực sâu sắc những rung độngcực điểm của một tâm hồn thơ dại

b.Thân bài:

* Giải thích thế nào là những rung động cực điểm

- Rung động là trạng thái con người nảy sinh nhữngcảm xúc mạnh mẽ do tác động của ngoại cảnh

- Những người có tâm hồn nhạy cảm hay đang tronghoàn cản đặc biệt thường nảy sinh nhiều rung độngmãnh liệt

- Bé Hồng là cậu bé thông minh , nhạy cảm lại ở tronghoàn cảnh hết sức dặc biệt , bố mất sớm, mẹ đi thahương cầu thực em luôn bị ghẻ lạnh và hắt hủi nêncảm xúc đã trào dâng đến cực điểm

*Những rung động cực điểm của bé Hồng:

- Nỗi đau của bé Hồng khi phải sống trong cảnh thiếuthốn tình cảm, em không nhận được sự cảm thông chia

sẻ của họ hàng mà còn phải nghe những lời xúc xiểm ,cay độc từ chính người cô ruột

- Trái tim non nớt của em chỉ biết đau đớn chịu đựng,cười dài trong tiếng khóc, nước mắt ròng ròng, cổhọng ứ nghẹn

- Hồng đau đớn xót xa,phẫn uất đến cực điểm, vừathương mẹ, vừa căm tức những cổ tục đã đày đoạ mẹ,momg muốn đáu tranh đến cùng để bảo vệ mẹ: “Giánhững hủ tục ấy là mẫu gỗ…… em phải vồ lấy màcắn, mà nhai cho kì nát vụn mới thôi’’

- Khi gặp lại mẹ em sung sướng hạnh phúc được sốngtrong lòng mẹ, cảm nhận được người mẹ có một sự êmdịu vô cùng

- Chuẩn bị bài: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

_

Xác nhận của Tổ Ngày tháng 9 năm 2020

- Có ý thức xậy dựng các văn bản nói, viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

II Tiến trình ôn tập

b, Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiện ở phươngdiện:

- Mối quan hệ chặt chẽ giữa nhan đề và bố cục, giữa các

?Qua việc tìm hiểu trên

em hãy cho biết có mấy

- Chủ đề ấy được thể hiện

ntn trong toàn văn đoạn

văn?

Gợi ý : Tìm các từ ngữ,

câu văn tiêu biểu thể hiện

phần của văn bản và những câu văn, từ ngữ then chốt

-Trình bày theo thứ tự thời gian, không gian

- Trình bày theo sự phát triển của sự việc

II Luyện tập:

A.Bài tập 1 Một bạn dự định viết một số ý trong bài văn

chứng minh luận điểm: văn chương làm cho tình yêu quê hương đất nước thêm sâu sắc Em hãy tìm xem ý nào làm cho bài văn lạc đề.

a.Văn chương làm cho những hiểu biết của ta về quê hương đất nước thêm phong phú, sâu sắc

b.Văn chương lấy ngôn từ làm phương tiện biểu hiệnc.Văn chương làm ta thêm tự hào về vẻ đẹp của quê hương đất nước, về truyền thống tốt đẹp của cha ông ta

d.Văn giúp ta yêu cuộc sống, yêu cái đẹpe.Văn chương nung nấu trong ta lòng căm thù bọn giặc cướp nước, bọn bán nước và hu đúc ý chí quyết tâm hi sinh

để bảo vệ nền độc lập tự do của tổ quốc

-Ý lạc đề là: ý b và ý d

- Vì yêu cầu cần chứng minh là tác dụng của văn chương trong việc bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước

Bài tập 2 Hãy chỉ ra chủ đề trong đoạn văn sau và phân

tích tính thống nhất về chủ đề trong đoạn văn đó.

Một mùi hương lạ xông lên trong lớp Trông hình gì treo trên tường tôi cũng lạ và hay hay Tôi nhìn bàn ghế chỗ tôi ngồi rất cẩn thận và tự nhiên lạm nhận là vật của riêng mình Tôi nhìn người bạn tí hon ngồi bên tôi, một người bạntôi chưa hề quên biết nhưng lòng tôi vẫn không cảm thấy sự

xa lạ chút nào Sự quyến luyến tự nhiên và bất ngờ quá đến nỗi tôi cũng không dám tin là có thật

- Chủ đề: Cảm xúc của nhân vật tôi trong lần đầu tiên đến lớp học

- Từ ngữ, câu văn thể hiện chủ đề của đoạn văn:

GV đưa ra một đoạn văn

mẫu để HS tham khảo

?Đọc bài tập nêu yêu cầu

Bài tập 3:Viết một đoạn văn có đọ dài từ 8- 10 câu nói về

sự đổi mới của quê hương em , trong đó các câu văn phải tập trung thể hiện 1 chủ đề đã nêu.

VD: Quê hương em ngày càng đổi mới Cơ sở vật chất vàkết cấu hạ tầng đã khác xưa rất nhiều Những ngôi nhàtranh, vách đất xưa kia được thay thế bằng những ngôi nhàmái ngói đỏ tươi, với đầy đủ tiện nghi

Trường học được nâng cấp và xây dựng to, đẹp, đầy đủtrang thiết bị dạy học phù hợp Đường đất được thay thếbằng đường nhựa bóng loáng, các ngõ xóm đổ bê tôngphẳng lì và đẹp Nhiều công trình được xây mới và nâng cấpnhư UBND xã, bưu điện văn hoá xã, trạm y tế Đời sốngnhân dân cũng ngày được cải thiện và nâng cao Sau nhữnggiờ lao động căng thẳng, mệt nhọc, người dân được thamgia văn hoá, văn nghệ ở các thôn , tiếp xúc với nhiều nềnvăn hoá, văn minh qua các phương tiện thông tin đaichúng Những lối sống, nếp nghĩ lạc hậu mê tín dị đoankhông còn nữa mà thay vào đó là lối sống, nếp nghĩ vănminh hiện đại, lành mạnh Em rất tự hào về quê hươngmình

Bài tập 4: Nếu phải trình bày lòng thương mẹ của chú bé

Hồng em sẽ trình bày những ý gì và sắp xếp ra sao?

Văn bản Trong lòng mẹ thể hiện tình cảm yêu thương của chú bé Hồng đối với người mẹ bất hạnh, dựa trên chủ đề

đó chúng ta có thể sắp xếp các ý trong bài như sau:

- Phản ứng tâm lí của bé Hồng trước những lời xúc phạm của người cô đối với mẹ

- Cảm giác sung sướng hạnh phúc, rạo rực ngây ngất của bé Hồng khi gặp lại mẹ được nằm trong lòng mẹ

Bài tập 5: Để chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ:

Đi một ngày đàng học mộ sàng khôn, có bạn dự định sắp xếp phần thân bài theo các ý sau:

a/ Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ

- Các vị lãnh tụ bôn ba tìm đường cứu nước

- Những người thường xuyên chịu khó hoà mình vào đời sống sẽ nắm chắc tình hình, học hỏi được nhiều bổ ích.b/.Giải thích câu tục ngữ:

- Nghĩa đen và nghĩa bóng vế đi một ngày đàngNghĩa đen và nghĩa bóng vế học một sàng khôn

4-Hướng dẫn về nhà:

Học bài nắm chắc kiến thức về chủ đề văn bản, bố cục văn bản

III Tiến trình ôn tập

nghĩa rộng đối với từ nào

và có nghĩa hẹp đối với từ

1 Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ

- Một từ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của

từ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác

- Một từ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ đó được bao hàm trong phạm vinghĩa của một từ ngữ khác

2 Trường từ vựng

- TTV là tập hợp những từ có ít nhất một nét chung vềnghĩa

* Các từ đều nằm trong TTV chỉ hoạt động của con người.Chia ra các TTV nhỏ:

II Luyện tập Bài 1

* Lúa: - Có nghĩa rộng đối với các từ : lúa nếp, lúa tẻ, lúatám

- Có nghĩa hẹp đối với các từ :lương thực, thực vật,

* Hoa - Có nghĩa rộng đối với các từ : hoa hồng, hoa lan,

- Có nghĩa hẹp đối với các từ :thực vật, cây cảnh, cây cối,

* Bà - Có nghĩa rộng đối với các từ : bà nội, bà ngoại,

- Có nghĩa hẹp đối với các từ :người già, phụ nữ,người ruột thịt,

- Hoạt động của con người tác động đến đối tượng:

+ Hoạt động của tay: túm, nắm, xé, cắt, chặt,

+Hoạt động của đầu: húc, đội,

+ Hoạt động của chân: đá, đạp, xéo, giẫm,

- Hoạt động dời chỗ: đi, chạy, nhảy, trườn, di chuyển,

- Hoạt động thay đổi tư thế: đứng, ngồi, cúi, lom khom,

Bài 3:

Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật

“tôi” trong truyện ngắn “ Tôi đi học” của Thanh Tịnh?Trong dó có sử dụng các từ cùng trường từ vựng, phân tíchtác dụng

+ Không gian trên con đường làng đến trường được cảm

nhận có nhiều khác lạ Cảm giác thích thú vì hôm nay tôi

+ Hình ảnh ông đốc hiền từ nhân hậu và nỗi sợ hãi mơ hồkhi phải xa mẹ khiến các cậu khi nghe đến gọi tên khôngkhỏi giật mình và lúng túng

+ Khi vào lớp “tôi” cảm nhận một cách tự nhiên không khígần gũi khi được tiếp xúc với bạn bè cùng trang lứa Bàihọc đầu đời và buổi học đầu tiên khơi dậy những ước mơhòa trộn kỉ niệm và mơ ước tương lai như cánh chim sẽđược bay vào bầu trời cao rộng

- Những cảm xúc hồn nhiên của ngày đầu tiên đi học là kỉniệm đẹp đẽ và thiêng liêng của một đời người Giọng kểcủa nhà văn giúp ta được sống cùng những kỉ niệm

Ngày soạn: 05 /9/2020

Ngày dạy: / 9 /2020

TUẦN 3-Tiết 1,2

LUYỆN TẬP VỀ XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

A.Mục tiêu bài học

1 Kiến thức:

- Khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong đoạnvăn và cách trình bày nội dung trong đoạn văn

2 Kĩ năng:

- Nhận biết được từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong đoạn văn

- Hình thành chủ đề, viết các từ ngữ và câu chủ đề, viết các câu liền mạch theo chủ đề

- Vị trí: nằm ở đầu đoạn văn, , ở cuối đoạn văn có trường hợp đoạn văn không có câu chốt

4, Cách viết đọan văn

- Đoạn văn diễn dịch:là một đoạn văn trong đó câu chốt đứng đầu đoạn , các câu còn lại đi triển khai

Hoạt động 2: HD Hs luyện tập

Mục tiêu: Hs luyện cách viết

đoạn văn theo yêu cầu cụ thể

* Nội dung: những kỉ niệm về

ngày đầu tiên đi học

- HS viết đoạn văn

- GV gọi đọc- nhận xét

Gợi ý:

* Hình thức:

- Kiểu đoạn văn quy nạp

* Nội dung: Ca ngợi vai trò của

mẹ đối với mỗi người

- HS viết đoạn văn

- GV gọi đọc- nhận xét

Gợi ý:

* Hình thức:Đoạn văn

* Nội dung: tình yêu mẹ sâu sắc

của chú bé Hồng trong đoạn

trích:

- Qua cuộc trò chuyện với bà cô ,

Hồng càng thấy thương mẹ hơn

nội dung cho câu chủ đề

- Đoạn văn quy nạp: là đoạn văn được trình bày đi

từ các ý chi tiết , cụ thể để rồi dẫn đến câu chủ đề

- Đoạn văn tổng –phân – hợp: là đoạn văn được trình bày theo : câu 1 là tổng: câu chủ đề những câusau là Phân: phân tích cụ thể cho câu chủ đề, câu cuối là hợp: khái quát lại vấn đề

II, Luyện tập Bài 1:Hãy chỉ ra và phân tích cách trình bày kiểu

đoạn văn cho từng đoạn trích dưới đây ( Sách nâng cao)

a.Dạy văn chương ở phổ thông có nhiều mục đích Trước hết, nó tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc với một loại sản phẩm đặc biệt của con người, kết quả của một thứ lao động đặc thù- lao động nghệ thuật Đồng thời dạy văn chương chính là hình thứcquan trọng giúp các em hiểu biết , nắm vững và sử dụng tiếng mẹ đẻ cho đúng, cho hay Dạy văn chương cũng là một trong những con đường của giáo dục thẩm mĩ

b Những cách chống nạn đói được chia ra làm mấyhạng: như cấm nấu rượu bằng gạo hay

bắp………chúng ta đều phải làm cả

( Hồ Chí Minh)

Bài 2: Cho câu chủ đề sau: “ Tôi quên sao được những kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học lớp Một”.Viết tiếp câu chủ đề trên để có một đoạn văn

diễn dịch khoảnh từ 10 đến 12 câu

Bài 3: Hãy viết đoạn văn quy nạp với câu chủ đề

sau: “ Mẹ là người sưởi ấm trong cuộc đời của con”.Sau đó em chuyển đoạn văn đó sang kiểu

đoạn văn diễn dịch và chỉ ra cách chuyển

Bài 4: Hãy viết đoạn văn với chủ đề sau: Đoạn

trích “ Trong lòng mẹ” của nhà văn Nguyên Hồng

đã thể hiện tình yêu mẹ sâu sắc của chú bé Hồng.Sau đó em chỉ ra đoạn văn đó được trình bày theo cách nào?

và tình thương đó đã biến thành

nỗi căm tức các cổ tục đã đày đọa

mẹ

- Hồng được gặp lại mẹ, được

ngồi trong lòn mẹ cảm thấy sung

sướng

* HS viết đoạn văn

- Dựa vào gợi ý HS viết đoạn văn

và chỉ ra kiểu đoạn văn

- GV gọi đọc- nhận xét

* Hình thức:Đoạn văn tổng –

phân – hợp

* Nội dung: Vai trò của cây xanh:

+ Cây xanh duy trì sự sống, điều

* HS viết đoạn văn

- Dựa vào gợi ý HS viết đoạn văn

- GV gọi đọc- nhận xét

Bài 5: Hãy viết đoạn văn tổng – phân – hợp với chủ

đề sau: Đời sống của chúng ta không thể thiếu cây xanh

C.Hướng dẫn học ở nhà.

- Nắm chắc cách trình bày đoạn văn

- Làm bài tập sau: Viết đoạn văn với chủ đề: “Gia đình là tổ ấm của mỗi con người”

- Chuẩn bị: Tìm hiểu về văn thuyết minh ( Sưu tầm trên mạng các đoạn văn TM)

II Tiến trình ôn tập

đối với trật tự xã hội tàn bạo,

ăn thịt người Tác phẩm lấy

+ Vụ thuế đang trong thời

điểm gay gắt nhất : quan sắp

? Nhân vật Cai Lệ và người

nhà Lí trưởng được nói đến

trong đoạn trích đại diện cho

tầng lớp nào trong

XHTDPK?

?Nêu bản chất của 2 nhân vật

này

? Đối lập với 2 tên tay sai

mạt hạng đó CDậu đại diện

cho tầng lớp nào?

? Qua đoạn trích em thấy

CDậu hiện lên với những nét

I Lí thuyết:

1 Tác giả - tác phẩm

a Tác giả: Ngô Tất Tố (1983-1954) Quê ở Đông Anh -

HN

- Ông nổi tiếng trên nhiều lĩnh vực

- Được nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh

b Tác phẩm:

- Đoạn trích nằm ở chương XVIII của tiểu thuyết “Tắt đèn” -1939

2 Tóm tắt

3 Tìm hiểu về 2 nhân vật trong đoạn trích

a Nhân vật cai lệ và người nhà lí trưởng.

Tên tay sai chuyên nghiệp tiêu biểu trọn vẹn nhất chohạng tay sai Hắn là công cụ đắc lực của trật tự xã hộitàn bạo, chỉ huy một tốp lính lệ đại diện cho nhà nước,nhân danh phép nước để hành động

Hắn đi thúc sưu thuế của những nhà thiếu thuế đánh tróingười chưa nộp ra đình.Hắn bắt chị Dậu nộp sưu cho cảngười em đã mất

=> Kẻ tàn ác, hung bạo táng tận lương tâm, vô nhânđạo, một tên chó săn trung thành …

- Tiêu biểu cho xã hội bất nhân, vì đồng tiền không chút

phẩm chất nào đáng quý

-Nêu giá trị nội dung - nghệ

thuật của đoạn trích?

- Yêu thương chồng, chăm lo sức khoẻ cho chồng

*Đối với bọn cai lệ và người nhà lí trưởng.

- Van xin tha thiết

- Đấu lí: “Chồng tôi … hành hạ” => xưng hô tôi - ông

của kẻ ngang hàng, giọng thách thức

- Đấu lực: Hành động nghiến hai hàm răng “mày …

xem” -> cách xưng hô của kẻ trên hàng, đanh thép

=> thể hiện sự căm giận và khinh bỉ cao độ, đè bẹp đốiphương Đánh lại bọn tay sai

=> Chị Dậu: hiền dịu, mộc mạc đầy vị tha, sống khiêmnhường biết nhẫn nhục chịu đựng, giàu lòng yêu thương

ác, đểu giả đê tiện + N/ vật chị Dậu : miêu tả tính cách rất đa dạng vừa vanxin thiết tha lễ phép, vừa ngỗ nghịch, ''đanh đá, quyếtliệt, vừa chan chứa tình yêu thương vừa ngùn ngụt cămthù diễn biến tâm lí của chị Dậu được thể hiện thật tựnhiên , chân thực đúng lôgíc tính cách của chị

- Ngòi bút miêu tả linh hoạt, sống động : đoạn văn miêu

tả cảnh chị Dậu liều mạng cự lại hai tên tay sai, đúng là''tuyệt khéo ''óc quan sát tinh tường, rất chu đáo

- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả của tác giả và ngôn ngữđối thoại của nhân vật rất đặc sắc

Đó là lời ăn tiếng nói bình dị, sinh động trong đời sốnghàng ngày Mỗi nhân vật đều có ngôn ngữ riêng Ngôn

từ của cai lệ thì thô lỗ, đểu cáng Lời nói của chị Dậu thìthiết tha, mềm mỏng khi van xin, đanh thép quyết liệtkhi liều mạng cự lại Khẩu ngữ quần chúng nhân dânđược nhà văn sử dụng nhuần nhuyễn khiến cho câu văngiản dị, đậm đà

b Nội dung: sgk

II Luyện tập Bài 1:

- Hs thảo luận nhóm

*Gợi ý:

+ Từ ngữ được NTT dùng

trong đoạn văn ấy đều được

lấy nguyên vẹn từ lời ăn

tiếng nói hằng ngày của

người dân miền Bắc

+ Giọng văn pha chút hài

hước của tác giả đã làm nổi

bật sức mạnh ghê gớm của

chị Dậu và sự thảm bại của

hai tên tay sai

+ Qua đoạn trích, tác giả đã

làm toát lên một cách sinh

động chân lí sống mà từ xưa

người Việt Nam đã đúc kết

lại trong các câu tục ngữ

“tuyệt khéo” ở chỗ nào?

+ Từ ngữ được NTT dùng trong đoạn văn ấy đều đượclấy nguyên vẹn từ lời ăn tiếng nói hằng ngày của ngườidân miền Bắc “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho màyxem….hắn ngã chỏng quèo…”,“….hắn bị chị này túmtóc lẳng cho một cái ngã nhào ra thềm”

+ Giọng văn pha chút hài hước của tác giả đã làm nổibật sức mạnh ghê gớm của chị Dậu và sự thảm bại củahai tên tay sai Đằng sau những dòng chữ, ta thấy thấpthoáng ánh mắt tươi cười hài hước của tác giả Vì thế,

“đoạn ấy làm cho độc giả hả hê một chút, sau khi đọcnhững trang rất buồn thảm”

( Vũ Ngọc Phan)

- Ý nghĩa

+ Qua đoạn trích, tác giả đã làm toát lên một cách sinhđộng chân lí sống mà từ xưa người Việt Nam đã đúc kếtlại trong các câu tục ngữ “Tức nước vỡ bờ”, nghĩa là có

áp bức có đấu tranh Nhà văn NTT bằng hình tượng chịDậu đã đồng tình và ca ngợi sự vùng lên đấu tranh để tựcứu lấy mình của quần chúng bị áp bức, vo tình ông đã

dự báo cơn bão táp của những người nông dân nổi dậysau đó( 1945)

+ Làm nổi bật một hình tượng đẹp đẽ về người phụ nữnông dân Việt Nam Chị Dậu sống triền miên trong bùnlầy tăm tối nhưng tâm hồn chị lại ất cao đẹp, yêu thươngchồng con hết mực; đảm đang, tháo vát thông minh, sắcsảo, tinh tế dịu dàng nhưng cũng rất cứng cỏi và tiềm ẩnmột sức sống mãnh liệt

-> Với hình tượng chị Dậu, lần đầu tiên trong văn họcViệt Nam có một điển hình chân thực, toàn vẹn, đẹp đẽ

về người phụ nữ nông dân sau luỹ tre làng việt Nam

Bài 2 Cảm nhận của em về nhân vật chị Dâu qua đoạn

trích “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố

- Giới thiệu sơ lược về đoạn trích“Tức nước vỡ bờ”

- Chị Dậu là người nông dân nghèo khổ, mộc mạc, hiềndịu đầy lòng vị tha và đức hi sinh cao cả

+ Trong lúc nước sôi lửa bỏng một mình chị đôn đáochạy xuôi chạy ngược lo xuất sưu cho chồng, cho chúHợi - em trai chồng mỡnh Chị đó phải đứt ruột bán đứacon nhỏ 7 tuổi bán đàn chó chưa mở mắt cùng một gánh

- HDHS viết đoạn trên cơ sở

+Cách viết câu, diễn đạt

GV đưa ra một đoạn văn

mẫu để HS tham khảo

khoai vẫn chưa đủ tiền nộp sưu Chồng chị vẫ bị đánhtrói

- Chị đó phải vựng lờn đánh nhau với người nhà lí

trưởng và tên cai lệ để bảo vệ chồng của mỡnh

+ Ban đầu chị cố van xin tha thiết nhưng chúng khôngnghe tên cai lệ đã đáp lại chị bằng quả “bịch” vào ngựcchị mấy bịch rồi sấn sổ tới trói anh Dậu,chỉ đến khi đóchị mới liều mạng cự lại

+ Lúc đầu chị cự lại bằng lí “chồng tôi đau ốm ôngkhông được phép hành hạ”

Lúc này chị đã thay đổi cách xưng hô không còn xưngcháu gọi ông nữa mà lúc này là “ ông- tôi” Bằng sựthay đổi đó chị đã đứng thẳng lên vị thế ngang hàngnhìn thẳng vào mặt tên cai lệ

+ Khi tên cai lệ không thèm trả lời mà còn tát vào mặtchị Dậu một cái đánh bốp rồi nhảy vào cạnh anh Dậu thìchị đã vụt đứng dậy với niềm căm giận ngùn ngụt “ ChịDậu nghiến hai hàm răng lại : mày trói ngay chồng bà đi

bà cho mày xem” Lúc này cách xưng hô đã thay đổi đó

là cách xưng hô đanh đá của người đàn bà thể hiện sựcăm thù ngùn ngụt khinh bỉ cao độ đồng thời thể hiện tưthế của người đứng trên kẻ thù và sẵn sàng chiến đấu

=> Chị Dậu tiềm ẩn một sức mạnh phản kháng bị đẩyđến bước đường cùng chị đã vùng lên chống trả quyếtliệt thể hiện một thái độ bất khuất

* Là người nông dân mộc mạc hiền dịu đầy lòng vị tha

và đức hi sinh cao cả, nhưng không hoàn toàn yếu đuối

lao động, giàu tình thương chồng thương con, dũng cảmchống lại bọn cường hào Nhà văn đã xây dựng nhân vậtchị Dậu tiêu biểu cho cảnh ngộ khốn khổ và phẩm chấttốt đẹp của người phụ nữ nông dân trước năm 1945.Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” đã để lại bao ấn tượngsâu sắc về nhân vật chị Dậu

4 Hướng dẫn về nhà

- Nắm được nội dung luyện tập

- Hoàn thành bài văn

-Xác nhận của Tổ Ngày 14/ 9/ 2020

Vũ Thị Thu Hiền Ngày soạn: 17 /9/2020

*Hoạt động 1: Hướng dẫn ôn tập

khái quát lại văn bản

- Hs nhắc lại đôi nét về tác giả và tác

phẩm?

- Gv mở rộng : Ông là nhà văn luôn

gắn bó sâu nặng với quê hương và

những người nghèo khổ Mỗi trang

viết của nhà văn là trang viết đầy

cảm động về con người quê hương

=> “Dù ông viết về đề tài nào, thì

vẫn nhằm thể hiện một ý tưởng: nỗi

đau đớn trước tình trạng con người

vì miếng cơm manh áo mà không

sao đứng thẳng lên được, không sao

giữ được nhân tính, nhân cách, nhân

I Khái quát chung

1 Tác giả - tác phẩm

a Tác giả

- Nam Cao( 1915 – 1951) là một trong nhữngnhà văn hiện thực xuất sắc nhất của văn học ViệtNam trước cách mạng

- Ông sáng tác với hai đề tài chính:

+ Đề tài người nông dân: Chí Phèo, Lão Hạc

+ Đề tài người trí thức nghèo thành thị: Đờithừa,Trăng sáng

b Tác phẩm.:

- Tác phẩm Lão Hạc là truyện ngắn xuất sắc viết

về đề tài người nông dân đăng báo lần đầu năm1943

( Nguyễn Đăng Mạnh)

=> Nhận xét chung: Toàn bộ thế giới

truyện của Nam Cao là những nối

đau lớn vì những nỗi khổ hiện ra

trong rất nhiều dạng của con người,

cũng đồng thời là một niềm khắc

khoải lớn, vì nhu cầu phát triển con

người.( Phong Lê)

? Em hãy tóm tắt lại văn bản bằng

lời văn của mình

? Phân tích tình cảm của lão Hạc đối

với con chó Thái độ của lão sau khi

bán cậu Vàng nói với ta điều gì về

nhân cách của lão

- Hết thời gian gọi đại diện trình bày

Tư ít bả chó, nói đánh bả con chó làm thịt và rủBinh Tư uống rượu.Ông giáo rất buồn khi ngheBinh Tư kể chuyện ấy Lão Hạc bỗng nhiên chết,cái chết thật dư dội.Cả làng không ai hiểu vì saolão chết, chỉ có Binh Tư và ông giáo hiểu

3.Giá trị về nội dung và nghệ thuật

- ND: Tác phẩm đã thể hiện một cách chân thực

số phận khổ đau của người nông dân trong xãhội cũ và phẩm chất cao đẹp của họ

- NT: Phân tích tâm lí bậc thầy, bút pháp linh

hoạt, ngôn ngữ mang tính cá thể hoá cao độ, cácchi tiết cấu trúc hết sức chặt chẽ

II Luyện tập Bài tập 1: Phân tích tình cảm của lão Hạc đối

với con chó Thái độ của lão sau khi bán cậuVàng nói với ta điều gì về nhân cách của lão

* Gợi ý:

a, Tình cảm của lão Hạc đối với con chó:

- Vợ chết, con ở xa, lão Hạc dồn tình cảm chocon chó Thái độ yêu mến của lão thể hiện quacác chi tiết:

+ Gọi con chó là “cậu Vàng”, coi cậu Vàng nhưmột đứa trẻ

+ Chăm sóc cậu Vàng chu đáo: Cho ăn cơmtrong bát như một nhà giàu

+ Trò chuyện với cậu vàng, mắng yêu cậu…CậuVàng làm cho lão bớt cô đơn

- Lão Hạc phải bán cậu Vàng vì lão không còn

sự lựa chọn nào khác Việc bán cậu Vàng nhiều

? Gọi HS đọc và nêu yêu cầu bài 2

- Cho HS thảo luận nhóm theo bàn

5p

? Nỗi khốn cùng của lão Hạc được

miêu tả theo trình tự nào? Tại sao

lão lại chọn cái chết bi thảm là ăn bả

lần đã nói với ông giáo chứng tỏ lương tâm lão

bị dày vò, lão đau đớn xót xa vì phải bán chó-> Sau khi bán cậu Vàng, lão ân hận day dứt.Lão tự kết tội mình là đánh lừa con chó Trongcuộc đời đen bạc người ta có thể lừa lọc nhau vìtiền, vì tình, vì các ham muốn khác nhưng lãoHạc lại ăn năn, xót xa, đau đớn vì đã lừa mộtcon chó Điều này cho thấy lão là con người cótấm lòng nhân hậu luôn sống có tình có nghĩa

Bài tập 2: Nỗi khốn cùng của lão Hạc được

miêu tả theo trình tự nào? Tại sao lão lại chọncái chết bi thảm là ăn bả chó?

a Nỗi khốn cùng của lão Hạc được miêu tả theochiều tăng tiến:

- Nghèo đến mức không đủ tiền cưới vợ cho conkhiến con phẫn chí bỏ nhà đi kiếm ăn

- Thu vén được chút tiền hoa lợi định để dànhcho con Ai ngờ, vì một trận ốm, số tiền chắtchiu dành dụm hết sạch

- Vắng con, lão có cậu Vàng làm bạn Nhưngcậu Vàng làm lão “tốn kém” quá Không còncách nào khác, lão đành phải bán cậu Vàng đi

- Không làm ra tiền, lão Hạc không dám tiêu vàotiền của con, lão quyết định chỉ ăn khoai, hếtkhoai ăn củ chuối, rồi ăn sung luộc, rau má, củráy,…

Nghĩa là vớ được thứ gì, lão ăn thứ ấy

- Quyết định cuối cùng: tự tử

- Trình tự miêu tả này cho thấy nét đẹp trongnhân cách lão Hạc: Một người cha thương conhết mực, có đức hi sinh cao cả, sẵn sàng chấpnhận cái chết vì con, giàu lòng tự trọng, có ýthức cao về nhân phẩm của mình

Bài tập 3: Trong quá trình xây dựng hình tượng

lão Hạc, tác giả đã để lại cho các nhân vật khácnhìn nhận, đánh giá lão Hạc từ nhiều góc độkhác nhau Hãy chỉ rõ dụng ý nghệ thuật của tácgiả qua cách xây dựng nhân vật này

* Gợi ý: Thể hiện cách nhìn, cách đánh giá

khách quan, soi xét nhân vật từ nhiều góc độ.Tuy nhiên vẫn còn có điểm tập trung nhất làcách nhìn của ông giáo Qua cách xây dựngnhân vật này, tác giả đã khắc hoạ chân dungnhân vật lão Hạc một cách hoàn thiện, sâu sắchơn

Bài tập 4:

Truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao giúp em

? Gọi HS đọc và nêu yêu cầu bài tập

? Nỗi thống khổ của nhân dân được

thể hiện ntn qua nhân vật nào trong

? Truyện ngắn Lão Hạc của Nam

Cao giúp em hiểu gì về tình cảnh

của người nông dân trước cách

mạng?

- HS nhận xét, sửa chữa câu trả lời

của bạn

- GV chuẩn xác kiến thức

*Truyện ngắn Lão Hạc giúp ta hiểu

được vẻ đẹp tâm hồn cao quý của

người nông dân

nông dân trong xã hội đương thời :

Binh Tư vì miếng ăn mà sinh ra làm

liều bản chất lưu manh đã chiến

thắng nhân cách trong sạch của con

người Vợ ông giáo vì nghèo đói

cùng quấn mà sinh ra ích kỷ nhỏ

nhen, tàn nhẫn, vô cảm trước nỗi

đau của người khác

hiểu gì về tình cảnh của người nông dân trướccách mạng?

Hướng dẫn:

I Truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao giúp ta hiểu về tình cảnh thống khổ của người nông dân trước cách mạng?

1 Lão Hạc

a Nỗi khổ về vật chất

Cả đời thắt lưng buộc bụnglão cũng chỉ có nổitrong tay một mảnh vườn và một con chó Sựsống lay lắt cầm chừng bằng số tiền ít ỏi do bònvườn và mà thuê Nhưng thiên tai, tật bệnhchẳng để lão yên ổn Bao nhiêu tiền dành dụmđược, sau một trận ốm đã hết sạch sành sanh, lão

đã phải kiếm ăn như một con vật Nam Cao đãdung cảm nhìn thẳng vào nỗi khổ về vật chấtcủa người nông dân mà phản ánh

b Nỗi khổ về tinh thần.

- Đó là nỗi đau cả người chồng mát vợ, ngườicha mất con Những ngày tháng xa con, lão sốngtrong nỗi lo âu, phiền muộn vì thương nhớ con,

vì chưa làm tròn bổn phận của người cha Còn

gì xót xa hơn khi tuổi già gần đất xa trời lão phảisống trong cô độc Không người thân thích, lãophải kết bạn chia sẻ cùng cậu vàng

- Nỗi đau, niềm ân hận của lão khi bán con chó Đau đớn đến mức miệng lão méo xệch đi Khổ sở, đau xót buộc lão phải tìm đến cái chếtnhư một sự giải thoát Lão đã chọn cái chết thật

dữ dội Lão Hạc sống thì mỏi mòn, cầm chừngqua ngày, chết thì thê thảm Cuộc đời ngườinông dân như lão Hạc đã không có lối thoát

2 Con trai lão Hạc

Vì nghèo đói, không có được hạnh phúcbình dị như mình mong muốn khiến anh phẫnchí, bỏ làng đi đồn điền cao su với một giấcmộng viển vông có bạc trăm mới về Nghèo đói

đã đẩy anh vào tấn bi kịch không có lối thoát

4 Hướng dẫn về nhà

- Về nhà học bài nắm được giá trị ND, NT của văn bản

-Hoàn thành các bài tập

-Ngày soạn: 18 /9/2020

Ngày dạy: / 9 /2020

TUẦN 4 Tiết 3

LUYỆN TẬP VỀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN.

I.Mục tiêu bài học

II Tiến trình ôn tập

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

H Trong đoạn văn sự liên kết

có tác dụng như thế nào?

HS trả lời

H Hãy chỉ ra các cách liên kết

các câu trong đoạn hoặc các

đoạn văn trong văn bản?

GV đưa VD:

a Phân tích mqh ý nghĩa giữa 2

đoạn văn trong phần trích trên

VD: Nhận ra Bé đang xúc động ngắm nhìn mình,

từ rất xa, những cây bàng khẽ dung đưa, vẫy vẫy những chiếc lá đỏ tía lên chào Bé.

Cứ thế, cây bàng lặng lẽ thắp sáng suốt cả mùa đông Rồi những chiếc lá đỏ thắm lại lần lượt rời cành Đằng sau những thân bàng đen thẫm, Bé lại nhận ra thấp thoáng ánh đỏ của những bông hoa gạo đầu mùa.

II Luyện tập

Bài 1 Chỉ ra các phương tiện liên kết hình thức

đã được sử dụng để liên kết câu trong mỗí đoạnvăn sau:

a) Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ cố ýgieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôikhinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà

đã bị cái tội là goá chồng, nợ nần cùng túng quá,phải bỏ con cái đi tha hương cầu thực Nhưng đờinào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại

bị những rắp tâm tạnh bẩn xâm phạm đến…

(Mai Văn Tạo)

Bài 2 Phân tích tính liên kết về nội dung trongđoạn văn sau:

Nhân dân ta có truyền thống lâu đời đùm bọc,đoàn kết với nhau theo phương châm “nhiễu điềuphủ lấy giá gương” Bản sắc này thể hiện mạnh

mẽ nhất trong cảnh đất nước lâm nguy, ngoạibang đe doạ Nhưng tiếc rằng phẩm chất cao qúy

ấy thường lại không đậm nét trong việc làm ăn,

có thể do ảnh hưởng của phương thức sản xuấtnhỏ, tính đố kị vốn có của lối sống theo thứ bậckhông phải theo năng lực và lối nghĩ “trâu buộcghét trâu ăn” đối với người hơn mình ở làng quêthời phong kiến

Bài 3: Viết đoạn văn có độ dài 8-10 câu trình bày

cảm nhận của em về nhân vật chị Dậu qua đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ” Trong đoạn văn em có

sử dụng từ ngữ liên kết Hãy chỉ ra từ ngữ liên kết đó

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng xác định và viết đoạn văn có sử dụng các loại từ trên

3 Thái độ

- Nghiêm túc trong học tập

III Tiến trình ôn tập

HĐ của thầy và trò Nội dung cần đạt

*Hoạt động 1: Hướng dẫn ôn tập

KT lý thuyết

Thế nào là từ tượng hình, từ tượng

thanh? VD?

? Tác dụng

*Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập

Bài tập 1: Tìm từ tượng hình, tượng

+ Từ láy tượng hình: tẻo teo, lạnh

lẽo, lơ phơ, hắt hiu, le te, lập loè…

I Khái quát chung

1 Từ tượng hình, tượng thanh

- Từ tượng hình-Từ tượng thanh -Tác dụng: gợi được hình ảnh, âm thanh cụthể, sinh động, có giá trị biểu cảm cao, thườngđược dùng trong văm miêu tả và tự sự

Mà sao nên lũy nên thành tre ơid) Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy

Bài 2.Trong các từ sau đây, từ nào là từ

tượng hình, từ nào là từ tượng thanh?

San sát, chen chúc, rầm rập, xôn xao, thăm thẳm, mênh mang, ào ào, long lanh, láchcách, trùi trũi, len lỏi, vun vút, sặc sỡ, ngất nghểu, lom khom, lè tè, rì rào

Bài 3

Tìm các từ láy tượng hình trong các đoạn

thơ, đoạn văn sau:

a Ao thu lạnh lẽo nước trong veo Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

(Nguyễn Khuyến)

d Nhà ở làng đồi lưa thưa Những mái nhà lợp gồi, lấp ló sau những vườn cây xanh rầm rạp Con đường đất đỏ khúc khuỷu uốn lượn như kéo dài ra, như đón chào, như vẫy

Gợi ý bài 4:

- Lênh đênh, lềnh bềnh, lều sều:

+ Lênh đênh: Trôi nổi, vô sinh trên

mặt nước rộng, không biết đi tới đâu

+ Lềnh bềnh: Trạng thái nổi hẳn

trên mặt nước và nhẹ nhàng trôi theo làn

nước, làn gió,

+ Lều sều: Trạng thái nổi và trôi

theo làn nước, trông bẩn mắt

- Lênh khênh, lêu đêu, lêu nghêu:

+ Lênh khênh: Cao quá mức, gây ấn

tượng không cân đối, dễ đổ

+ Lêu đêu: Cao quá mức, gây ấn

tượng, bề cao mất cân đối quá nhiều so

với bề ngang

+ Lêu nghêu: Cao hoặc dài quá cỡ,

làm mất hẳn cân đối, gây ấn tượng

chông chênh, không vững

*HS viết bài

- Gọi HS trình bày

- Thảo luận lớp:

+ Ưu điểm

+ Nhược điểm trong bài làm của bạn

=> Rút kinh nghiệm cho bài viết của

mình

- GV nhận xét, chốt lại kĩ năng làm bài,

cho điểm 1 số bài

- lênh đênh, lềnh bềnh, lều bều

- lênh khênh, lêu đêu, lêu nghêu

Bài 5 Em hãy viết 1 đoạn văn biểu cảm về

mùa thu trong đó có sử dụng từ tượng thanh, tượng hình.

Hướng dẫn về nhà:

- Học lí thuyết và làm các bài tập còn lại

- Ôn lại kiến thức về văn tự sự

-

Xác nhận của Tổ Ngày 21/ 9 /2020

Vũ Thị Thu Hiền

- Biết được: đâu là từ địa phương và biệt ngữ xã hội.

- Hiểu được thế nào là từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

2 Kĩ năng

- Vận dụng sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội

3.Thái độ

II Tiến trình ôn tập

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

được gọi là biệt ngữ xã hội

Vậy em hiểu thế nào là biệt

Em nhớ ruộng nhớ vườnKhông nhớ anh răng được!

(Thăm lúa – Trần Hữu Thung)

– Sử dụng từ ngữ địa phương phải đúng hoàn cảnh giao tiếp

– Trong văn bản nghệ thuật, sử dụng từ ngữ địa phương là dụng ý nghệ thuật của tác giả để làm tăng sắc thái địa phương và làm tăng tính biểu đạt

– Biệt ngữ xã hội: là loại từ chỉ được dùng trong 1

– Giá trị và ý nghĩa: Nếu được sử dụng hợp lí sẽ góp

phần tô đậm màu sắc 1 miền quê, làm nổi bật tính cách xã hội, cách sống, cách giao tiếp của 1 giai tầng

xã hội Truyện của Anh Đức, Sơn Nam, Võ Quảng, Duy Khán, Kim Lân…, thơ của Trần Hữu Thung, Tố Hữu… đã thành công trong việc sử dụng từ địa phương để lại nhiều trang văn, trang thơ khá đậm đà, thú vị

Nếu lạm dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội sẽ gậy nên cảm giác khó chịu cho người đọc

Lúc nói hoặc viết, chúng ta phải cân nhắc trong việc

sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

II Luyện tập

Bài 1 Em hãy ghi lại những biệt ngữ xã hội được dùng trong những câu sau đây và diễn đạt lại cho mọi người cùng hiểu:

a Trong trận đấu bóng đá giữa đội X và đội Y, cầu thủ Chiến đã đốn ngã cầu thủ Thắng

b Cũng trong trận đấu bóng này, đội Y đã bị thủng lưới 2 bàn

c Như vậy thủ môn đội Y đã phải vào lưới nhặt bóng 2 lần

d Bài KT toán, Hoà bị trứng còn Nam bị gậy

Bài 2 Hãy tìm những từ ngữ toàn dân tương ứng với những từ ngữ địa phương Nam bộ sau đây:

Trái , (trái) thơm, khoai mì, mè, ghe, cuốn (tập), hên, xui, rầy, đánh lộn

Bài 3: Tìm các câu thơ, ca dao tục ngữ có sử dụng từ địa phương

– Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh mông bát ngát,

Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, bát ngát mênh mông.

Thân em như chẽn lúa đòng đòng,Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai

(Ca dao)– Trèo lên trên rẫy khoai lang

Chẻ tre đan sịa cho nàng phơi khoai

(Hò ba lí của Quảng Nam)

(Sịa: dụng cụ đan bằng tre, nứa, gần giống như nong, nia của nông dân đồng bằng Bắc Bộ.)

Bài 4: Tìm thêm một số từ ngữ khác và giải thích nghĩa của các từ ngữ ấy

Ví dụ

quay (quay cóp): sử dụng tài liệu trong phòng thi (tài liệu không được phép mang vào phòng thi)

phao: tài liệu mang vào phòng thi.

ruột gà: tài liệu thu nhỏ thành các dải băng (như ruột

gà)

đứt: thi trượt; tinh vi: ra vẻ ta đây.

ếch: ngờ nghệch; xế: xe; khoai: khó; bèo: rẻ mạt.

- Rèn kĩ năng trình bày miệng, viết những kiến thức trọng tâm

- Sử dụng từ sao cho phù hợp

3.Thái độ

- Biết trân trọng sự phong phú trong ngôn ngữ Tiếng Việt

- Trung thực, tự tin, tự chủ, tự lập

II Tiến trình ôn tập

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

HĐ1: HD HS khái quát lại

I Khái quát kiến thức

1 Tóm tắt văn bản tự sự: là dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính (bao gồm sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng) của văn bản đó

2.Có 4 bước để tóm tắt một tác phẩm tự sự:

- Đọc kĩ toàn bộ tác phẩm cần tóm tắt để nắm chắc nội dung của nó

- Xác định nội dung chính cần tóm tắt: lựa chọn những sự việc tiêu biểu và các nhân vật quan trọng

- Sắp xếp các nội dung chính theo một trật tự

- Viết bản tóm tắt bằng lời văn của mình

II Luyện tập

1 Văn bản : "Trong lòng mẹ"- Nguyên Hồng

Gần đến ngày giỗ đầu bố, mẹ của bé Hồng ở ThanhHoá vẫn chưa về Một hôm người cô gọi bé Hồngđến bên cười hỏi là bé Hồng có muốn vào Thanh Hoáchơi với mẹ không Biết những rắp tâm tanh bẩn củangười cô, bé Hồng đó từ chối và nói cuối năm thếnào mẹ cũng về Cô lại cười nói Cô hứa cho tiền tàuvào thăm mẹ và thăm em bé Nước mắt bé Hồng ròngròng rớt xuống, thương me vô cùng Người cô nóivới em các chuyện về người mẹ ở Thanh Hoá : mặtmày xanh bủng, người gầy rạc ngồi cho con bú bên

rổ bóng đèn, thấy người quen thì vội quay đi, lấy nónche Bé Hồng vừa khóc vừa căm tức những cổ tụcmuốn vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kìnát vụn mới thôi

2 Văn bản : "Tức nước vỡ bờ"- Ngô Tất Tố

Anh Dậu bị ngất đi, rũ như xác chết được khiêng trả về nhà Sáng sớm hôm sau anh Dậu cũn đang ốm rất nặng chưa kịp húp tí cháo thì tay chân bọn hào lớ lại ập đến Chúng lồng lên chửi mắng, bịch vào ngực và tát đánh bốp vào mặt chị Dậu Chị Dậu van lạy chúng tha trói chồng mình Nhưng tên Cai Lệ đó gầm lên, rồi nhảy thốc vào trói anh Dậu khi anh Dậu đó bị lăn ra chết ngất Chị Dậu nghiến hai hàm răng thách thức, rồi xông vào đánh ngã nhàotên Cai Lệ và tên hầu cận lý trưởng

3 Văn bản : "Lão Hạc " - Nam Cao

“Lão Hạc là một nông dân nghèo Gia tài của lão chỉ

có mảnh vườn Vợ lão mất từ lâu Con trai lão không

đủ tiền cới vợ đã phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su đểlại cho lão con chó Vàng làm bạn ở quê nhà, cuộcsống ngày càng khó khăn lão Hạc bị một trận ốmkhủng khiếp, sau đó không kiếm ra việc làm, lão phảibán con Vàng dù rất đau đớn Tiền bán chó và số tiềndành dụm được lâu nay, lão gửi ông giáo nhờ lo việc

ma chay khi lão nằm xuống Lão còn nhờ ông giáotrông nom và giữ hộ mảnh vườn cho con trai saunày Lão quyết không đụng đến một đồng nào trong

số tiền dành dụm đó nên sống lay lắt bằng rau cỏ choqua ngày

Một hôm, lão xin Binh T ít bả chó nói là để đánh bảcon chó lạ hay sang vườn nhà mình Mọi người, nhất

là ông giáo đều rất buồn khi nghe chuyện này Chỉđến khi lão Hạc chết một cách đột ngột và dữ dội,ông giáo mới hiểu ra Cả làng không ai hay vì sao lãochết chỉ trừ có ông giáo và Binh Tư

4 Văn bản: Tôi đi học - Thanh Tịnh

Từ hiện tại mà nhớ về dĩ vãng: biến chuyển của đất trời cuối thu và hình ảnh của mấy em nhỏ rụt rè nấp dưới nón mẹ lần đầu tiên tới trường gợi cho nhân vật tôi những kỉ niệm của buổi tựu trường Trên con đường cùng mẹ đến trường, khi nhìn ngôi trường ngày khai giảng, nhìn mọi người, các bạn lúc nghe ông đốc gọi tên mình và phải rời xa tay mẹ để vào lớp

Hướng dẫn về nhà

-Hoàn thành phần tóm tắt văn bản vào vở

-Tìm đọc các truyện ngắn và tập tóm tắt

-

Ngày soạn 26/ 9 /2020

Ngày dạy / / 2020

Tiết 4

ễN TẬP VĂN TỰ SỰ I.Mục tiờu cần đạt

1.Kiến thức

- Học sinh nắm được thế nào là văn bản tự sự, đặc điểm của văn bản tự sự

2.Kỹ năng

- Có kỹ năng vận dụng để viết bài văn tự sự

- Làm rừ nỗi đau khổ, õn hận

của lóo Hạc khi phải bỏn con

- Đọc kĩ đoạn trớch cú nội dung

kể về việc lóo Hạc sang nhà

ụng giỏo kể về việc bỏn con

Đề bài: Nếu là người được chứng kiến cảnh lóo Hạc kể

chuyện bỏn chú với ụng giỏo trong truyện ngắn LóoHạc của Nam Cao thỡ sẽ ghi lại cõu chuyện đú như thếnào?

- Nội dung cõu chuyện của lóo Hạc

- Ngoại hỡnh, tõm trạng của lóo Hạc

- Nhõn vật ụng giỏo: ngoại hỡnh, tõm trạng, lời an ủiđộng viờn với lóo Hạc

- Suy nghĩ, cảm xỳc của nhõn vật tụi về lóo Hạc, vềcuộc sống

II Lập dàn ý.

1 MB: Hoàn cảnh được chứng kiến cõu chuyện: Tụi

ngồi chơi với ụng giỏo, đang trũ chuyện thỡ lóo Hạcchạy sang với vẻ mặt buồn rầu và kể ngay với ụng giỏo

về việc bỏn chú

thân, kết bài cho đề văn trên?

- HS nêu ý kiến cá nhân, nhận

- GV đưa dàn ý tham khảo

Hướng dẫn HS viết đoạn

* Câu chuyện giữa lão Hạc với ông giáo:

- Lão Hạc kể lại chuyện bán chó+ Nội dung lời kể

+ Ngoại hình và tâm trạng lão Hạc( Sử dụng tác phẩm, chỉ thay đổi ngôi kể cho phù hợp)

- Ông giáo khi nghe kể chuyện (qua cảm nhận của tôi)+ Tả ngoại hình để thể hiện tâm trạng nhân vật

+ Lời an ủi, cảm thông của ông giáo với lão Hạc

- Suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật tôi: Về lão Hạc, vềcuộc sống

3 KB: Lão Hạc về nhà, tâm trạng ông giáo và tôi Viết đoạn.

- Viết đoạn mở bài: Tôi ngồi chơi với ông giáo, đangtrò chuyện thì lão Hạc chạy sang với vẻ mặt buồn rầu,vừa đến cửa ông đã lên tiếng khoe về sự việc bán chó

- Viết đoạn thân bài

- Viết đoạn kết bài: Lão Hạc về rồi ông giáo và tôingồi bần thần không nói được gì thêm Tôi thấythương lão quá, giá như tôi làm được điều gì giúp lãothì tốt biết bao

Hướng dẫn về nhà

- Nắm được cách lập dàn bài văn tự sự

- Viết thành bài văn hoàn chỉnh

Xác nhận của Tổ Ngày 28 / 9/ 2020

Vũ Thị Thu Hiền

Ngày soạn: 1 / 10 / 2020

- Rèn kĩ năng cảm thụ văn chương, nâng cao khả năng phân tích, cảm thụ tác phẩm.

- Rèn kĩ năng viết đoạn văn giới thiệu tác giả, tác phẩm

3 Thái độ

- GD ý thức hoc tập bộ môn

II Tiến trình ôn tập

HĐ 1: Hướng dẫn học sinh

cách viết đoạn văn giới thiệu về

tác giả, tác phẩm.

- Hãy nêu một nhận định về nhà

văn An- đec-xen ?

- Giới thiệu về tác giả?

- Vị trí tác phẩm?

- Nội dung, nghệ thuật đặc sắc

của truyện ngắn “Cô bé bán

- Truyện của ông, dù là truyện thần tiên hay truyện đời, đều bắt nguồn từ cuộc sống và đều chứa đựng một ý nghĩa nhân loại rất sâu sắc Nhân vật của ông, từ thần tiên cho đến người đời, từ muông thú đến những vật tưởng như vô tri vô giác đều có một sinh mệnh và một linh hồn vô cùng phong phú Chonên, truyện của ông, dù viết ở những thế kỉ trước

mà đến nay người đọc vẫn thấy gần gũi, chân thật Đúng như Pautôpxki - nhà văn Liên Xô nổi tiếng đã

nhận xét: "Trong mỗi truyện cổ tích cho trẻ con của

ông còn có một truyện cổ tích khác mà chỉ người lớn mới có thể hiểu hết ý nghĩa Ông là nhà thơ của những người nghèo khổ Ông là một ca sĩ bình dân Cả cuộc đời ông chứng tỏ rằng kho báu của nghệ thuật chân chính chỉ có ở trong tri thức của nhân dân và không ở một nơi nào khác".

2 Tác phẩm:

a Nội dung

- Tryện ngắn đã tái hiện được hiện thực về tình cảnh khốn khổ của “Cô bé bán diêm”, đồng thời vẽ lên thế giới mộng tưởng với những khát khao đến tội nghiệp của “Cô bé bán diêm”:

+ Khát khao được sống trong tình yêu thương.+ Khát khao được thoát khỏi cuộc đời buồn đau,

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện

tập.

GV hướng dẫn học sinh làm BT

1 và 2

+ Bài 1: Học sinh lần lượt nêu

các sự việc tiêu biểu theo trình tự

hợp lí

? Gọi HS đọc và nêu yêu cầu bài

tập

? Tại sao An-đec-xen lại đặt tình

huống: Cô bé đi bán diêm mà

b Nghệ thuật :

- Nghệ thuật đối lập, hình ảnh tương phản

- Hình ảnh ảo - thực đan xen

- Kết hợp hài hoà giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm

II Luyện tập:

Bài 1:

Tóm tắt truyện ngắn “ Cô bé bán diêm”

- Em bé bán diêm nhà ngèo, mồ côi mẹ, bố bắt phải

đi bán diêm Đêm giao thừa, em bé bán diêm đầu trần chân đất, đói rét, dò dẫm bước trên tuyết lạnh.

Em không dám về nhà vì sợ cha đánh, em ngồi nép vào góc tường và quẹt những que diêm để sưởi cho ấm.Quẹt que diêm lần thứ nhất, em nhìn thấy lò sưởi, nhưng khi diêm tắt thì lò sưởi biến mất Quẹt diêm lần thứ hai, em thấy bàn ăn thịnh soạn, nhưng rồi mộng tưởng cũng biến mất khi que diên tắt Em quẹt que diên thứ 3 thì thấy cây thông nô en, diêm tắt, cây thông biến mất, em nhớ tới bà Em quẹt que diêm thứ tư, hình ảnh người bà hiện lên Em van xin được đi theo bà.Em quẹt tất cả diêm còn lại trong bao, em cùng bà bay lên cao, cao mãi.Sáng hôm sau người ta nhìn thấy thi thể em bé đã chết, nhưng không ai biết được em đã gặp những gì trong đêm giao thừa ấy.

Bài 2 Tại sao An-đec-xen lại đặt tình huống: Cô

bé đi bán diêm mà không phải bán một thứ hàng nào khác? Ý nghĩa của hình ảnh nghệ thuật này

là gì?

Gợi ý: Nhà văn đã để cho cô bé đi bán diêm mà

không phải là một thứ hàng nào khác là một dụng ý

Vì diêm là nguồn gốc của ánh sáng, của sự ấm áp, đối lập với bầu trời đêm giao thừa tối tăm, buốt giá,đối lập với cuộc sống đen tối, lạnh lùng của đất nước Đan Mạch thế kỷ XIX, khi chủ nghĩa tư bản còn đang ngự trị Đó cũng là cách tác giả thể hiện thái độ phủ nhận đối với cái xã hội bất công đương thời, đồng thời thể hiện niềm tin và khát vọng sống tốt đẹp cho những con người khốn khổ

Bài 3 Có ý kiến cho rằng: Những que diêm nhỏ

bé kia đã trở thành "những que diêm hi vọng" của tâm hồn trẻ thơ Em có đồng ý với ý kiến đó?

Trong tăm tối khổ đau, những que diêm nhỏ bé thực

sự là "những que diêm hi vọng" của tâm hồn trẻ

bé vươn tới một thế giới tưởng

tượng không còn cô đơn, khổ

? HS đọc và nêu yêu cầu bài tập

- Hãy chỉ ra sự chuyển hóa giữa

mộng và thực trong truyện?

- HS làm việc cá nhân

- Nhận xét, bổ sung

- Theo em, kết thúc truyện có

phải là kết thúc có hậu không?

Vì sao?

? Nêu yêu cầu bài tập

thơ, bởi vì:

- Ánh sáng ấy xua tan cái lạnh lẽo, tăm tối để em bé

có thể quên đi những bất hạnh, cay đắng của kiếp mình, sống trong niềm vui giản dị với những niềm

hi vọng thiêng liêng

- Ánh sáng lửa diêm đã thắp sáng những ước mơ đẹp đẽ, những khát khao mãnh liệt của tuổi thơ, đem đến thế giới mộng tưởng với những niềm vui, niềm hạnh phúc thực sự, những gì mà em bé không thể có được ở cuộc sống trần gian

Bài 4 Đằng sau ngòi bút kể, tả khách quan là những thái độ rất rõ ràng của tác giả Em hãy chỉ rõ.

- Miêu tả hoàn cảnh của em bằng nỗi xót xa, thương cảm

- Miêu tả những mộng tưởng của em bé với thái độ trân trọng, nâng niu

- Miêu tả thái độ vô tình của những người khách qua đường mà ngầm bộc lộ sự bất bình, phẫn nộ

Bài 5 Vì sao thế giới mộng tưởng của em bé bán diêm được bắt đầu bằng hình ảnh lò sưởi và kết thúc bằng hình ảnh người bà nhân từ?

Vì em đang phải chịu cái rét khủng khiếp củađêm giao thừa với gió và tuyết lạnh, hơn nữa phảichịu cả cái giá lạnh của sự thiếu vắng tình thương– hình ảnh bà xuất hiện -> tô đậm những bất hạnhcủa em bé trong thế giới hiện thực

Bài 6 Hãy chỉ ra sự chuyển hóa giữa mộng và thực trong truyện? Theo em, kết thúc truyện có phải là kết thúc có hậu không? Vì sao

Thế giới mộng tưởng của em bé trước tiên đượcdệt lên từ những chất liệu rất thực: lò sưởi, ngỗngquay đây là những cảnh sinh hoạt rất thực đangbao quanh em, mọi người có nhưng em thì không-> cái thực đã thành mộng tưởng, chỉ trong mộngtưởng, em mới tìm được cái thực đã mất; còn người

bà đã mất nhưng với em hình ảnh bà hiện lên rấtthực…

- Không, vì truyện cổ tích thường kết thúc có hậu,nhân vật tìm được hạnh phúc ngay trong hiện thựccòn cô bé chỉ tìm thấy hạnh phúc trong mộng tuởng

và chết trong cô đơn, giá lạnh, trong một thế giới

mà chẳng ai biết về nó -> nỗi xót xa làm day dứtngười đọc

Bài 7 Những băn khoăn của An-đéc-xen về số

cứ lang thang trong đêm tối Rét buốt đã khiến đôibàn tay em cứng đờ ra, chân bầm tím Em thiếu sựquan tâm tình thương của gia đình và xã hội.

Bà nội và mẹ là những người thương yêu em thì

đã lần lượt ra đi Chỗ dựa tinh thần cuối cùng của

em là người cha, nhưng cha lại lạnh lùng tàn nhẫn,khiến em luôn sống trong sợ hãi không muốn vềnhà

Người đời thì lạnh lùng nhẫn tâm, vô cảm trướctình cảnh của em, không ai đoái hoài đến lời chàomua hàng của em người ta còn diễu cợt trên nỗiđau của em Nhà văn day dứt trước cái chết của em

bé, nhà văn đã “cổ tích” sự ra đi của em trong thanhthản, mãn nguyện

Hướng dẫn học bài:

- Nhớ được những nét cơ bản về tác giả tác phẩm

- Nội dung và nghệ thuật của đoạn trích vừa học

- Nhận biết yếu tố miêu tả, biểu cảm trong đoạn văn tự sự

- Viết được đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả trong đoạn văn đó

3 Thái độ:

- HS có ý thức sử dụng yếu tố miêu tả, biểu cảm hợp lí trong văn bản tự sự

II Tiến trình ôn tập

*Hoạt động 1: HD ôn tập lí thuyết

? Yếu tố miêu tả và biểu cảm có tác

dụng như thế nào trong đoạn văn tự sự?

I Lí thuyết.

1 Vai trò của miêu tả và biểu cảm trong vănbản tự sự

- GV nhận xét, KL và ghi bảng

? Các yếu tố miêu tả và biểu cảm được

sử dụng trong văn bản tự sự như thế

Gọi 2 HS lên bảng thực hiện

GV kiểm tra HS làm bài dới lớp

Nhận xét bài làm trên bảng, cha trên

bài tập

Gv nhận xét, đánh giá

HS quan sát bài tập, suy nghĩ và thực

hiện yêu cầu của bài tập (2p)

- Gọi HS trình bày kết quả, nhóm khác

bổ sung ý kiến

- Chỉ ra tác dụng của yếu tố miêu tả và

biểu cảm được sử dụng trong đoạn văn

Gv chốt => Yếu tố miêu tả: Cửa sổ mọi

nhà đều sáng rực ánh đèn và trong phố

sực nức mùi ngỗng quay

- Biểu cảm: Chả là đêm giao thừa mà!

- Tác dụng: Làm cho đoạn văn thêm

sinh động, sâu sắc, càng làm nổi bật nỗi

bất hạnh, đáng thương của em bé

HS trả lời yêu cầu bài tập 3

- Nếu đúng, giải thích vì sao?

- HS tự nhận xét, bổ sung ý kiến cho

- Làm cho việc kể chuyện sinh động và sâusắc hơn

2 Trong văn bản tự sự ít khi chỉ đơn thuần kểngười, kể việc mà đan xen các yếu tố miêu tả

và biểu cảm

II Luyện tập Bài tập1 Chỉ ra yếu tố miêu tả và biểu cảm

trong 2 đoạn văn phần đọc thêm/ SGk

T 84, 85Tác dụng của các yếu tố đó trong đoạn văn.Đoạn 1

- Miêu tả: Hình ảnh Dế Choắt trước khi chết

- Biểu cảm: Sự ân hận vì gây ra cái chết thảmthương cho Dế Choắt

- Tác dụng: Thấy được hình ảnh đáng thương,tội nghiệp của Dế Choắt trước khi chết: thoithóp, ốm yếu Từ sự ân hận về việc mình gây

ra Dế Mèn rút ra được bài học đường đời chobản thân Lòng vị tha, nhân hậu của DếChoắt

Đoạn 2

- MT: đặc điểm người anh qua bức tranh

- BC: Tình cảm yêu thương, nhân hậu của người em

- Tác dụng: Hình ảnh người anh đẹp và hoànhảo Tâm hồn trong sáng và lòng nhân hậucủa người em Sự ân hận, xấu hổ của người

anh khi thấy hình ảnh mình trong tranh

Bài tập 2.Chỉ ra yếu tố miêu tả và biểu cảm

trong đoạn văn sau:

Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn vàtrong phố sực nức mùi ngỗng quay Chả làđêm giao thừa mà!Em tưởng nhớ lại năm xưa,khi bà nội hiền hậu của em còn sống, em cũngđược dón giao thừa ỏ nhà Nhưng thần chết đãcướp bà em đi mất, gia sản tiêu tán, và giađình em đã phải lìa ngôi nhà xinh xắn có dâythường xuân bao quanh để đến chui rúc ở một

xó tối tăm