Lý thuyết và thực hành trong công tác xã hội: Phần 2

cTiuyèn nghi(}p bay khòng ehuyén nghiép. giùp khàeh hàng hiéu dugc nhùng giòi han. va bièu duge nhùng linh huòng bay su kièn phùe tap; 2) Chàp nhàn; giùp khàeh hàng chàp nhàn vàn nan [r]

Chuang Vili

H O A C H D I N H / PLANNING

Sau khi hoàn tàt phàn luerng dinh de bièu rò khàeh hàng va vàn nan nhàn vièn C FXH eùng khàeh hàng làp chuerng trinh hành dòng de giai quyét v àn nan day la phàn hoach dinh Floaeh dinh la xàe dinh mue lièu thay dòi ma khaeh hàng muòn dat duere; eàe nguòn tài nguyén eà nhàn già dinh va eelng dòng ma kbcieh bang eó thè vàn dung; va nhùng vièe phai làm de dal mt^ic tièu Dièu quan trong nhàl trong hoach dinh là su' tham già cùa khaeh bang vào cóng vièe này lrong nhùng trucrng hei'p ly tu'ong, khàeh hàng va nhàn vièn C FXFi hgp làe ehàl che trong mgi giai doan cùa qua trinh luerng dinh va hoaeh dinh Nhàn vièn CTXH thiéu kinh nghiéni eó thè de dàng nule phài khuyét diém tram trgng khi nòng vói, ehù quan nghT ràng minh eó thè khòng càn dèli khàeh hàng nhu lrong giai doan lugng dinh, va tièn hành hoaeh dinh dua trén kèt qua lugng dinh va kién thùc ehuyén mòn cùa niinh 'Ehi,i'e tè là khi khàeh hàng khòng tham dir vào hoach dinh hg khòng nhiét tình thue thi nhùng eóng vièe de ra hoàe nbùna còna viéc dò khòna thue tè, nani naoai khà nana thue ibi cùa hg Frong nhiéu IruèTug hgp, dàe biél dòi vói nhùng khàeh hàng thuòe thiéu so thuèrng hi dòi xu bài eóng trong xà bòi, khaeh hàng khòng tu tin, lè thuòe vào nhàn vién CFXH, hoàc thu dòng de cho nhàn vién CTXH tu y de ni hoaeh dinh Day là nbùmg dàu hiéu cùa khó khan, dói hoi nhàn vièn CdXH phài eò gang néu muòn trành thàt bai Gò gang quan irgng nhàt là phài làni thè nào de khàeh hàng eó duge long tir tin, nghT ràng hg eó khà nàng dat dugc su thay dòi CTXH khòng giùp khàeh hàng thich ùng vói àp bue ma nhàm truyèn Ere/ empower cho khàeh bang de hg manh dan chòng lai ky ibi, àp bue eua so dòng va dal

duge dói xu bình dàng nhu tal ea mgi nguoi kbàe lrong xà bòi

Ibi du: C'FXFl khóng vièn nluìng già tri luàn ly nhu itr eìuc lam

tòng, eóng dung ngòn hanh "su gì Fhién C bua dà kél hcrp eon nguòi khòng thè phàn ly"", hoàe "tu bi hi xa"" de khuyén nguoi

vg nan nhàn kién nhàn thuyèt pbtjc nguòi ehòng bao hành kinh nién dà hèt thuòc chùa Trai lai C"7'X1I uu tièn giùp nau(ri vg vàn dung càc nguòn tài nguyén It-ong già dinh va xà ligi de dui khoàt chàm dùt su hành ha àp bue, tao sir an toan irong ilioi gian ngàn nhàt co thè duge cho càc nan nhàn

lOàc tinh khàc cùa hoach dinh là eàe mue lièti, càc tài nguyén va càc cóng vièe de ra dèu phai cu thè rò ràng eó ihù Ur tru tién true'rc sau va eó thè do luòng dugc Ibi du: biél eàeh dav con eò hiéu qua (ma bó) Mite lièu này eó thè de ra mot eàeh eu thè nhu sau; hge xong lòp nghè thuàt làm eha iiuc dòi vdi con cài trong tuoi dueri 13 Phàn eóng lrong eàe biròe thue bièn eùng phài rò ràng cu thè Thi du: nhàn vièn CFXII eung eàp di;i ehi va giói thiéu khàeh hàng dén lòp nghé thuàt làm eha me Khàeh hàng ghi danh trong thàng 2 di hge day dù va hoàn tal lòp hge vói chirng chi tòt nghiép truòc cuòi thàng 6

Ngoài ra hoach dinh phài uyén ehuyén di,r trii nhùng inrèrrig hgp khó khan trae tró càn phài thay dòi

1 CÀC PHÀN CÙA KÉ HOACII

Ké hoach giùp dò co ba phàn, nii.ie tiéu/goal va eàe buòe tién dén mijc tiéu/objective; dòi luerng chù y; va ehièn Eroe chung bao gòm vai trò va phàn viiìc cùa khàeh hàng, nhàn vièn CTXH, va càc nguèri khàc

1.1 Mue tièu va eàe buóc tién dén mue tiéu

Mtjc tièu là dich cuòi eùng, là stj- thay dòi chung euòe de giài quyét vàn nan cùa khàeh hàng Su thay dòi này co thè là ihay dòi

lù cà nhàn khàeh hàng (thi di,i tu bó mot tal xàu giani mot sèi triéu chùng bènh tàU thay dòi càch irng xù ), hoàc thay dòi lù nguòi khàc hoàc mòi truèrna De dat duoc mue tièu, khàeh bàna

146

ibuc/ng phai giai quyèl nuli so mue lieti n:ìo Ibi du de dal mue licu song ihoai mai beri eàng ihàiig lrong aia dinh khaeh hàng (ngi.''()'i me) se pluii hge eàeh giao il ubai nun iiira so v ièe nha eho eae eon: se de danh nuli cuòi luan nioi htidi nghi ng(ri khóng làm gì bèi hoàe ehi lam nhùng vièe eo linh eàeh giai tri; sé mèli nàm vg ehòng eon cài di du beh mot luàn lè; sé thòi khóng cheri chùng khoàn v.v Day là nhùng mue tièu nho eàn giai quyèl trtróc khi dal duge mue liéu lòn la giani bi')1 eàng ihàng

Màc dèi khàeh hàng eó thè eó nhièu mtie tièu lièn quan dèn nhiéu ITnh v uè lón lrong eucle song, ihi du hanh phùe già dinh eóng àn viije làm sire khoe nhàn vièn C'FXH phai eùng vói khàeh hàng phàn Ioai thù lu irti lièn de làp trung giai quyèl iiieu làn tu mot dèn hai mue tièu iruc're khi tièn dèn nuie tièu khàe, Nhàn vién C'FXFl thièu kinh nghièm eo thè iliani lam muòn giai qiiyct tal ea eàe vàn nan eua khaeh hang lrong mot ké hoaeh bauli dòng, Dièu này Emi phàn làn ibi giò nàng lue va tài nguyén, khó dàn dén thành eóng, Khi lira chgn niiie tièu uu tièn, càn chù y kha nàng thành còng eua khàeh hàng (bao gòni khà nàng tri tue, sue khòe, tài nguyén) dui khòng nhàt thièt phai là mue tièu quan trgng nhàt, de lao khi thè nèu khóng khàeh hàng

eó thè sé nhul chi mài lin tuerng vào kha nàng giai quyét vàn nan cùa bàn thàn cùng nhu nàng lue giùp dò cùa nhàn vièn CFXH

lrong khi eùng vói khàeh hàng Era chem mue lièu, nhàn vièn C'T'XII dira vào y muòn eua khàeh bang va nhùng tiéu chuàn già tri cùa CTXFI (trong dò eó sir lòn trgng y muòn vàn hóa lòi song cùa khàeh hàng nèu nhùng dièu này khòng gay

hai cho bàt eù ai) Mue lièu sau khi dai eìugc eó thè sé eó nhùng

ihay dòi ngoài y muòn cùa khàeh hàng Vi vày lrong giai doan xàe dinh nuie tiéu nhàn vién C'FXH eàn giùp khàeh bang nhàn ihùc duerc mgi khia eanh thuàn Igi eùng nhu bàt thuàn lgi, de khàeh hàng co quyét dinh Era chgn thieh hgp Fhi dtj bò co bac

eò thè dàn dén càm giàe bòn chòn khò chiù hoàc tram càm, gay ành huòng xàu dén càc khia canh khàc cua cuòc song Chinh vi vày, nhàn vién CTXFI khòng bao giò àp dàt mijc tièu thay dòi

cho khàeh bang ma luòn luòn giùp khàeh hàng phàn lieh eàe yèu

tò de tu quyét dinh

Gò khi khàeh hàng muòn dal due.re nhùng mue lièti khóng ehinh dàng, hoàe khòng thue tè Frong nhtìng trtrèrng hgp nàv nhàn vièn C'EXH phai giùp khàeh hàng y ihùe dircre imh eàeh khòng ehinh dàng hoàe khòng ihue tè eua mue lièu de khàeh hàng co nhùng Era chgn chinh dàng Ibi dt.i: khàeh hàng eo thè muòn "day con bièt vàng lòi"" màc dù con dà dèn tuoi vi thành nién Day là mot mue tièu khòng chinh dàng ma rat nhièu phu huynh ao trac dat dugc Mite tièu chinh dàng trong vièe giao due con cài dà dén tuoi vi thành nién là day con biél phai irai va thàng thàn, manh dan, lé phép trinh bay y luerng cua minh khi bài dòng y kién vài nguòi khàc, ké ea òng bà, eha nu: va thày giào, Thije ra mue liéu này phài duge thue bicMi dàn dàn tu Ehi dùa he con trong tuoi àu tha (ibi dij cho phép dùa bè àn lày mgi minh màc dù nò con viing ve, làm dò thào hoàe dinh dò àn lèn mài làm cho cha me phài mài ibi gièr dgn dep) Nò Ere "day eon biél vàng Ièri" khi con cài dà dèn tuoi vi thành nién là mot lrong nhùng nguyén nhàn ehinh dàn dèn màu thuàn giùa eha me va con cài, gay ra buon phién thàt vgng trong già dinh va làm cho khòng con dòi thoai y nghTa giùa eha me va ecrn cài

Mijc lièu eó thè eó linh càch bao quàt nhinig phai eu thè thuàng eó thè dugc dién là bang y muòn cùa khàeh hàng Ehi dti

"tòi muòn bò tbuéic là"" Càc btròe nho luòn luòn phài ci,i thè eó thè quan sài hay do luèmg dugc va eò thòi gian Ehi du: trong thàng 1

sé giàm so dièu thuòc hùt mòi ngày tu 1 gói xuòng nùa gói Nén dùng thè xàe dinh thay vi thè phu dinh khi de càp hành dòng khàeh hàng càn làm de dal nuae lièu 'Ehi du nén vièl "sé di ngu iriròe

11 già" thay vi "sé khòng thùc kbuya qua 1 1 gièr"" Thè phu dinh chù y vào vàn nan Ngugc lai thè xàe dinh giùp khàeh hàng ehù y vào két qua thay dòi làm làng hy vgng va eò gang cua khàeh bang

1.2 Dói tugng trong tàm

Dòi tugng trgng tàm là dòi lugng cùa càc hành dòng de dai mue tièu va cùa càc btròe nhò dàn dén mue tièu Fìòi itrgna lrong

148

tàlli eil ihè là eà nhàn khaeh hang la mòi iruòng hoàe là eàeh irng xtr qua lai giùa khaeh liana va nuli trucrng Ibi du: mue lièti .(iiup khàeh hàng tao euòe song hoa lluiàn ihcrai mai hon lrong già dinh Dòi tuerng eua mue lièu nay co thè vùa là eà nhàn khàeh hang (ho mot so tal xàu) vira, la eae ihành vièn khàe lrong gi;i clinh (lòn trong khaeh hàng hon hàng e;ie hanh vi eu thè), Fbi (lu khae: mue lièu giùp khàeh bang tre em ehòng lai lè bài nai cr truòng bge, F)òi tuerng lrong tàm eo thè la nluìng ihay dòi lù eà nhàn em bge sinh, thay dói cùa eha me (lieh cuc bó trg nan nhàn chù trgng càc phuang phàp tao ra va nàng eao tir tin eho dùa tre.,,) va thay dòi eua iruòng hoe (eo quy dinh nghièm càm té bàt nat va trirng phat tre vi pham), Khi thièt làp kè hoaeh hành delng eàe dòi luerng lrong làm phai due.re xàe dinh rò elio lirng mite tièu eùng nhu trong càc buòe nho dàn dèn mue lièu

1.3 Chién hro'c

Chién luge là càch tièp eàn long quàt de tao ra su ihay dói

va dal duere mue tièu thòa man nhu eàu eua khàeh hàng Fùy theo lirng trirèrng bc.rp, tùy iheo dòi lugng thay dòi (eà nhàn khàeh hàng bay nguèri khàe, bay nhóm khàe, bay mói trirèrng), tùy theo tình hình lài nguyén, tùy theo niiic tièu eó thè co nhùng chién luerc kbàe nhau Chién Erge quyét dinh nhùng viéc phài làm, viéc nào Emi triròc, vice nào làm sau ai làm, va thòi gian hoàn tal Mòi chién luo'c eò nhùng già Iri va dira Irèn nhCrng

ly ihuyèt khàe nhau Khi cbgn Era ehièn luire, ngoài nhùng yéu

lò eó tinh càch dàe thù cua timg truòng hgp, nhàn vièn CTXFI eàn càn nbàc xeni minh eò nàm vùng ly thuyèt nèn làng cùa chién luge hay khòng; nhùng già tri ^à ly thuyèt cùa chién Erge

eó phù hgp vói minh va vói khàeh hàng bay khóng 'Fhi du khi làm viéc vói khàeh hàng dóng tinh là nan nhàn cùa ky thi ve tinh due, bay pbtj nù nan nhàn cùa bao hành trong già dinh ben canh eàe bién phàp eucìng che, ràn de ehièn lirei'c trgng tàm nèn là giào due (giào di^ic khàeh hàng, già dinh, va eelng dóng) Sau day

là mot so ehièn luae thòna tbuòna;

Chién Erge dòng thuàn/ eonsensus slrategy: Nhàn v ièn C'EXH nhàm ihuyél phuc mgi dòi luerng lièn ean de eò su' dòng thuàn trong vièe tao ra su thay dói

giùa eàe dòi tuerng de tao ra su thay dòi

Chién luerc màc ea, bargaining slrategy : giup eiie ddi luerng thuong luerng v òi nhau mòi ben nhàn nbucrng mot il de dai duc.re

su thay dòi

Chién luge can thiép khùng hoang'crisis intervention slrategy:

àp dijng trong truòng he7p xày ra mert su kién làm cho khàeh hàng mài khà nàng trng xù binh thuèrng eò thè dan dén nhùng phàn irng tai bai eho bàn thàn hay eho nguòi kbàe Finh eàeh khùng hoàng cùa su kièn dugc quyét dinh boi su suy nghì va càm nhàn cua khàeh hàng ehù khòng phài cua nhùng nguòi ehung quanh (eó nhùng sy kién binh thuèrng vói mgi nguòi nhung lai là khùng hoàng vói khàeh hàng, thi du cài chét cua meli con vài nuòi trong nhà eó thè gay ra khung hoang cho ngiròi chu) Frong chién luge ean thiép khùng hoang, nhàn vièn C'FXH chu delng quyèl dinh mgi ehuyén de bao dam an loàn lue thòi eho khàeh bang va eho nhùng nguòi ehung quanh C;in thièp khùng hoàng thuòng ngàn, eó thè luerng dinh lrong vòng vài pbùt, hành dc)ng dui diém trong meri vài tièng dòng bò (Ibi di,i ggi cành sàt dua khàeh hàng vào nhà thucrng thàn kinh tàm Iri) hoàc khòng qua sàu dén tàm tuàn lé (ibi du càc Iruèrng hgp bao hành trong già dinh) (Xem lai chuang 111, phàn Ly thuyèl ve C'FXH trong nhùng tình huòng khùng hoàng)

Chién Erge già dinli/conioint Family slrategy: àp dung trong truàng hgp già dinh eó thè dòng nieìt vai tró tich cuc trong vice tao ra st^r thay dòi eò Igi cho khàeh hàng

Chién Erge phàt trién còng dòng/ community developnient slrategy; àp diang khi còng dòng là dòi luerng cùa thay dòi Lhi dtj khàeh hàng là mot tré em dinh b'u vào bang dàng tròm càp,

ma tùy Càc bién phàp trùng phat hay khuyén ràn sé khòng eó

:50

hiéu c.|ua nèu khòng eó nhiìng ihay dòi lù edng eidng: làng eucìng linai ddng an ninb eua eanh sài iruv quel eàe d chich cboàc bàlia dang tròni eàp; lliièt làp eae trung làm sinh boat lành manh elio itianh thièu nién lò ehùe lòp hge nghè ihtiài lam eha me inir hip day nghè de thanh Ihièu nién eó edng àn vièe làm

2- CAC YÉU TÒ ANH 1 lU'ÒNG D E N KE 1 lOACH

Fve- hoaeh ehi eò thè ibi hành va thanh eóng nèu eó lài nauvcn nhàn vài lue thi giò tài ehinh va y ehi eua nhùng nguòi lién quan Còng tàc luerng dinh nèu duge llure hién ebu dào sé giùp nhàn vièn C'FXFl nàm vùng duge lài nguyén va giùp khàeh hàng làp ra kè hoach thue tè kha ibi (lièu eirm gap màm) Nói ehung eò bón yèu tò ành huò'ng dèn kè hoaeh trong CTXH, dò là còng dòng, co quan C'FXFl, nhàn vièn C'FXFl va khàeh bang

2.1.Cóng dóng

Khàeh hàng song lrong còng delng, vi vày nhùng tài nguyén

eó san trong ce)ng dòng là yèu tò ràl quan trgng Day cùng là ITnh vuc boat dòng ràl lòn eho C'FXH Viét Nani: xàv dung mang lueli dich vu xà bòi còng dòng Fhi du: Té nan bao hành trong già dinh khà phò hién, nhung thiéu Ic'rp hge eucìng ehè dành rièng cho nhùng nguòi bao hành (lòp day càch giai quyèl màu Ihuàn trong già dinh bang plurerng phàp òn hoà) va thiéu Ic'rp hge nghè thuàt làm eha

me C) nbCrng nuóc eó ngành CTXH phài trién ngoài bình phat cùa luài phàp nguòi bao hành trong già dinh con hi bài buelc tham du Ic'rp chòng bao hành (ò California Ic'rp hoc nay kéo dai 52 luàn lé, mòi tuàn bge mot buoi, mòi buoi 2 già 30 phùl theo mò hình Duluth, Mimiesota) Ngoài ra càch suy nghT cùa nhùng nguòi song trong còng dòng ve C'FXH cùng là yéu tò quan lrong, eó còng dòng eòi mó dòn nhàn su giùp dò tu ben ngoài trai lai eó còng dòng khèp kin, khòng san sàng "vach ào cho nguòi xeni iung""

2.2 Ca quan Còng tàc xà hói

Mèi co quan CTXH eó nhùng han che rièng ve tài nguyén kha nang chuyèn mòn, chinh sàeh làt ea nhùng han che này

khòng dugc ành hirerng dén Igi ich eao nhàt eua khàeh bang N'èu khòng trành duerc anh hirerng tiéu ciré, nhàn vién CI XII phai giói thièu khàeh hàng dèn co quan khàe noi quyèn Igi eua hg dugc phuc vu vói mùc dò eao nhàt eó thè duere 1 hi du: khaeh bang càn dich vu A, nhung bao hiém eua khàeh hàng ira lién rat

it cho dich vt^i A, vi vày co quan C'IXH khuyén kbieb eung eàp

dich via B de thu duge nhièu lién hcrn Dièu này nèu xay ra la vi

pham quy uóc ve dao due cùa nghè C I XH

2.3 Nhàn vién Cóng tàc xà hói

Co nhièu ly thuyèt C'FXH, nhiéu ehièn luc.re nhièu phuerng phàp kbàe nhau de giài quyèl vàn nan eua khàeh bàna Moi nhàn vièn CTXH cùng là meli eà nhàn dòe dào, eó qua khù, hoàn cành song, van hóa, cà linh khàc bièt nhau Làt cà

nhtrng dièu này dèu ành buerng manh me dèn vìèc giup khaeh

bang thièt làp kè hoach

2.4 Khàeh hàng

Mói khàeh bang eùng là melt cà nhàn vói nhùng hoàn cành seìng eà tinh, vàn hóa, va vàn nan khàc nhau Khàeh bang eùng

eó nbCrng uu, khuyét dièm, nhùng phuerng phàp giai quyèl khó khan, nhùng y thieh rièng Fàt ca nhtìng yèn lò này phai duge càn nbàc khi làp ké hoach

3 QUA F R Ì N H L À P K É H O AC FI

Làp kè hoach là mtìt qua trinh hgp tàc giùa nhàn vièn CTXH va khàeh hàng Càu hòi dàu tién cho vièe hoach dinh kè hoach là xàe dinh mue tiéu cùa kè hoach bang càch giùp khàeh hàng dal eàu hòi va tra lai "Tòi muòn gì?"" Néu khàeh hàng eò thè irà lòi "Tòi muòn X"", thi X là mijc lièu cùa kè hoach Nèu khàeh hàng khòng Irà lòi duerc càu bòi này, hoàc tra Eri mot càch

ma ho, nhàn vién CTXH eó nhiém vtj giùp khàeh hàng lim bièu phàn tich hoàn cành cùa minh de xàe dinh duoc v muòn

:>2

Càu hoi kè tiép là "Làm sao de dat dirne X",'"" Day là nluìng

buac nho phai llure bièn llure luèn lrong ibdi gian nao do ai

eàfì nhùng lai nguyén nao o dàu'/ Irona sudi eiua irinh này

khaeh bang va nhàn vièn CF.XII bop làe hinh dàng nidi ben là nluln V ièn C'FXH eo kièn thùc ky nàng va kinh nghièm ehuyén

mòn \ngl ben la khàeh hang lue la ehuyén vièn ve eae vàn de

eua ban thàn ho Frerng nuli quan bè bop làe binh dàng nay kh.ieh hang ed quyèn chon Era giai phap va eàe hanh ddng de giai quyèl vàn nan ddng thèri ed iràeh iiliièm nhàn lành bau qua eua SU' lira cbgn dd

4 lìlOA FlIliAN GIÙA KIIACII HANG VA NHAN VIÉN CÒNCÌ l'AC XÀ FIOl

Sau edng tàc lugng dinh va hoaeh chnli khaeh bang va nhàn vièn CFXFI se ed iiidt ihda thuàn ehi lièi ve vièe ibi hành kè hoaeh dà de ra Fbda thuàn này ed thè là thcra thuàn miéng nhu'ng thuèrng là thoa thuàn trén giày id voi dui ky eua khàeh hàng eua nhàn vièn CTXH va ed thè eua nhCrng nguèri khae eó lièn quan Ngoài edng dung quy dinh rò ràng tràch nhiém eua mèli ben bàn thoa ihuàn Em giù ircrng bò so con duge dùng cho còna tiie kièm tra va dành aia trona C'FXl I