“Tài chính doanh nghiệp” – PGS.TS Trần Ngọc Thơ (Chủ biên), PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang, PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt, TS Nguyễn Thị Liên Hoa, TS Nguyễn Thị Uyên Uyên3. “Tài chính quốc[r]
Trang 1haMục lục
Danh mục hình và biểu đồ 5
Danh mục các từ viết tắt 6
Lời mở đầu 7
Chương 1: Những lý luận cơ bản về thị trường quyền chọn và điều kiện áp dụng quyền chọn vào thị trường chứng khoán 9
1.1 Giới thiệu về quyền chọn: 10
1.1.1 Định nghĩa: 10
1.1.1.1 Quyền chọn là gì? 10
1.1.1.2 Quyền chọn mua: 10
1.1.1.3 Quyền chọn bán: 10
1.1.2 Phân loại hợp đồng quyền chọn: 11
1.1.2.1 Theo quyền của người mua: 11
1.1.2.2 Theo thời gian thực hiện: 12
1.1.2.3 Theo thị trường giao dịch: 12
1.1.3 Các chủ thể tham gia thị trường quyền chọn: 13
1.1.4 Cơ chế hoạt động của quyền chọn: 14
1.1.5 Ưu nhược điểm của quyền chọn: 17
1.1.5.1 Ưu điểm: 17
1.1.5.2 Nhược điểm: 18
1.1.6 Sự phát triển của thị trường quyền chọn: 18
1.2 Chiến lược phòng ngừa rủi ro bằng quyền chọn: 21
1.2.1 Phương trình lợi nhuận: 21
1.2.2 Giao dịch quyền chọn mua: 22
1.2.2.1 Mua quyền chọn mua: 22
1.2.2.2 Bán quyền chọn mua: 23
1.2.3 Giao dịch quyền chọn bán: 24
1.2.3.1 Mua quyền chọn bán: 24
1.2.3.2 Bán quyền chọn bán: 26
Trang 21.2.4 Quyền chọn mua và cổ phiếu – Quyền chọn mua được phòng ngừa: 26
1.2.5 Quyền chọn bán và cổ phiếu – Quyền chọn bán bảo vệ: 28
1.2.6 Quyền chọn mua và quyền chọn bán lai tạp: 30
1.3 Điều kiện áp dụng quyền chọn chứng khoán vào thị trường chứng khoán: 31
1.3.1 Điều kiện về sự phát triển thị trường chứng khoán: 31
1.3.2 Điều kiện về pháp lý: 31
1.3.3 Điều kiện về thông tin trên thị trường: 33
1.3.4 Điều kiện về kỹ thuật: 34
1.3.5 Điều kiện về con người: 34
1.4 Những tác động không mong muốn của quyền chọn chứng khoán: 35
Chương 2: Một vài ví dụ về áp dụng quyền chọn chứng khoán trên thế giới 36 2.1 Mô hình Mỹ: 36
2.1.1 TTCK Mỹ: 36
2.1.2 Sàn giao dịch quyền chọn chứng khoán Chicago (CBOE): 37
2.1.2.1 Lịch sử hình thành và phát triển: 37
2.1.2.2 Tổ chức sàn giao dịch: 39
2.1.2.3 Giao dịch và thanh toán: 41
2.1.2.4 Cơ chế giám sát: 44
2.2 Mô hình Châu Âu: 45
2.2.1 Sàn giao dịch quyền chọn Châu Âu (“Euronext N.V.”): 45
2.2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển: 45
2.2.1.2 Hoạt động của Euronext N.V: 47
2.2.1.3 Tổ chức và quản lý: 47
2.2.2 Sàn giao dịch giao sau và quyền chọn tài chính quốc tế London (LIFFE):48 2.2.2.1 Lịch sử hình thành và phát triển: 48
2.2.2.2 Nguyên tắc giao dịch: 49
2.2.2.3 Quy trình giao dịch: 50
2.3 Mô hình Nhật: 53
2.3.1 Thị trường chứng khoán Nhật: 53
2.3.2 Sàn giao dịch chứng khoán Tokyo (TSE): 54
Trang 32.3.2.1 Lịch sử hình thành và phát triển: 54
2.3.2.2 Cơ chế giao dịch: 55
2.3.2.3 Cơ chế giám sát: 57
2.4 Nghiên cứu về khủng hoảng tài chính 2008: 57
2.4.1 Mức độ sử dụng công cụ phái sinh cho mục đích phòng ngừa và đầu cơ: 57 2.4.2 Trường phái cho rằng công ty không nên sử dụng công cụ phái sinh: 60
2.4.2.1 Công cụ phái sinh-Tác nhân của cuộc khủng hoảng TC toàn cầu: 60
2.4.2.2 Phòng ngừa rủi ro không những không làm giảm thiểu rủi ro mà còn làm gia tăng rủi ro: 63
2.4.3 Trường phái cho rằng công ty nên sử dụng công cụ phái sinh: 64
2.5 Bài học kinh nghiệm rút ra đối với Việt Nam khi ứng dụng quyền chọn chứng khoán vào TTCK Việt Nam: 70
Chương 3: Áp dụng giao dịch quyền chọn chứng khoán vào Việt Nam 73
3.1 Thị trường chứng khoán Việt Nam: 73
3.1.1 Giai đoạn 2000-2005 73
3.1.2 Giai đoạn 2006-2010 74
3.2 Sự cần thiết của ứng dụng giao dịch quyền chọn trong TTCK Việt Nam: 80
3.2.1 Tạo công cụ bảo vệ lợi nhuận cho nhà đầu tư 80
3.2.2 Thúc đẩy phát triển chứng khoán Việt Nam 81
3.2.3 Tác động gián tiếp đến các công ty niêm yết trên TTCK 81
3.3 Ứng dụng quyền chọn chứng khoán vào thị trường Việt Nam: 82
3.3.1 Những điều kiện khi áp dụng quyền chọn chứng khoán trong thị trường chứng khoán Việt Nam 82
3.3.1.1 Các điều kiện thuận lợi: 81
3.3.1.2 Các khó khăn còn tồn tại: 84
3.3.2 Giải pháp để sử dụng giao dịch quyền chọn chứng khoán vào thị trường chứng khoán Việt Nam 85
3.3.2.1 Giải pháp về xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý: 85
3.3.2.2 Giải pháp về tổ chức quản lý của các cơ quan chức năng: 90
3.3.2.3 Nhóm giải pháp phát triển thị trường: 92
Trang 43.3.2.4 Giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: 98
3.3.2.5 Các nhóm giải pháp khác: 100
3.4 Mô hình giao dịch đề xuất cho Việt Nam: 101
Kết luận 103
Tài liệu tham khảo 104
Trang 5Danh mục hình và biểu đồ
Chương 1:
Hình 1.1: Mua quyền chọn mua 23
Hình 1.2: Bán quyền chọn mua 24
Hình 1.3: Mua quyền chọn bán 25
Hình 1.4: Bán quyền chọn bán 26
Hình 1.5: Quyền chọn mua được phòng ngừa 27
Hình 1.6: Quyền chọn bán bảo vệ 29
Chương 2: Hình 2.1: Mô hình của sàn giao dịch CBOE 41
Hình 2.2: Quy trình giao dịch của LIFFE 50
Hình 2.3: Giao dịch trên thị trường quyền chọn TSE 56
Hình 2.4: Tổng giá trị danh nghĩa chứng khoán phái sinh của hệ thống ngân hàng Mỹ 58
Hình 2.5: Tỷ trọng các giao dịch phái sinh 59
Hình 2.6: Mức độ sử dụng công cụ phái sinh trong phòng ngừa và đầu cơ 59
Hình 2.7: Lãi suất ở Mỹ giai đoạn 2001-2005 61
Hình 2.8: Nhu cầu nhà ở Mỹ giai đoạn 1995-2007 62
Hình 2.9: Chênh lệch lãi suất ở Mỹ 65
Hình 2.10: Doanh số bán nhà ở Mỹ giai đoạn 1995-2007 66
Hình 2.11: Đòn bẩy tài chính của ngân hàng Mỹ ở quý I năm 2008 68
Chương 3: Hình 3.1: Số lượng CTCK giai đoạn 2000 78
Hình 3.2: Thống kê mã số chứng khoán niêm yết 2000-2010 79
Hình 3.3: Mô hình giao dịch quyền chọn chứng khoán đề xuất cho thị trường chứng khoán Việt Nam .101
Trang 6Tài liệu tham khảo
1 “Quản trị rủi ro tài chính” – TS Nguyễn Thị Ngọc Trang (Chủ biên), PGS.TS
Trần Ngọc Thơ, TS Nguyễn Khắc Bảo, GV Hồ Quốc Tuấn (2006)
2 “Tài chính doanh nghiệp” – PGS.TS Trần Ngọc Thơ (Chủ biên), PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang, PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt, TS Nguyễn Thị Liên Hoa,
TS Nguyễn Thị Uyên Uyên
3 “Tài chính quốc tê” PGS.TS Trần Ngọc Thơ & PGS.TS Nguyễn Ngọc Định (Đồng chủ biên), TS Nguyễn Thị Ngọc Trang, TS Nguyễn Khắc Bảo, PGS.TS Nguyễn
Thị Liên Hoa
4 Luận văn thạc sĩ kinh tế Nguyễn Thanh Tâm (2007): “Quyền chọn chứng khoán và việc áp dụng quyền chọn chứng khoán vào thị trường chứng khoán Việt
Nam”
5 Nghiên cứu khoa học “Công cụ phái sinh – Gốc nhìn từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu” Nhóm sinh viên:Nguyễn Ngọc Linh + Trịnh Thị Thanh Tâm, GVHD:
Lê Đạt Chí
6 Các thông tin trên trang web của Trung tâm giao dịch Chứng khoán Hà Nội: http://www.hastc.org.vn
7 Các thông tin trên trang web của chuyên đề về phân tích tài chính, quản trị doanh nghiệp, ngân hàng, chứng khoán: www.saga.vn
8 Các thông tin trên trang web của Thời báo kinh tế Việt Nam:
www.vneconomy.com.vn
9 Các thông tin trên trang web của Sở giao dịch chứng khoán Tp Hồ Chí Minh: www.hsx.vn
10 Các thông tin trên trang web của Ủy ban chứng khoán Nhà nước:
http://www.ssc.gov.com
11 Các thông tin trên trang web của Đầu tư chứng khoán online:
http://tinnhanhchungkhoan.vn
12 Các thông tin trên trang web: http://www.tapchichungkhoan.net
Trang 713 Các thông tin trên trang web của Tin nhanh Việt Nam: http://vnexpress.net/
14 Các thông tin trên trang web của Xa lộ tin tức: http://tintuc.xalo.vn/
Tài liệu nước ngoài:
1 “Option, Futures, and other derivatives” John C.Hull (2006)
2 Chicago Board Options Exchange: http://www.cboe.com
3 Euronext N.V: http://www/euronext.com
4 London International Financial Futures and Options Exchange:
http:/www.liffe.com
5 Tokyo Stock Exchange: http://www.tse.or.jp