SẨY THAI (sản PHỤ KHOA)

ĐỊNH NGHĨA:Sẩy thai avortement là tình trạng thai kỳ chấm dứt một cách tự nhiên và thai bị tống xuất ra ngoài TC trước khi có thể sống được - Theo tổ chức y tế TG: thai < 500g... Các thu

SẨY THAI

1 Định nghĩa được “Sẩy thai” (ST) và các

thuật ngữ có liên quan đến “ST”

2 Kể được các nguyên nhân gây ST tự

I ĐỊNH NGHĨA:

Sẩy thai (avortement) là tình trạng thai kỳ chấm dứt một cách tự nhiên và thai bị tống xuất ra ngoài TC trước khi có thể sống được

- Theo tổ chức y tế TG: thai < 500g ( <20 tuần)

- Không có khả năng sống: Úc: 20 tuần; Mỹ: 24 tuần

Các thuật ngữ thường dùng:

• Sẩy thai sớm: trước tuần thứ 6 vô kinh

• ST muộn: từ tuần 13-24 vô kinh

• Trứng trống: túi thai không có phôi thai

• ST trọn: toàn bộ sản phẩm thụ thai được tống

xuất

• ST không trọn: còn sót một phần

• ST lưu: khi phôi thai đã chết nhưng chưa tống

xuất ra

II TẦN SUẤT:

• Rất khó biết (+- 50% các trường hợp)

• 25% ST vào khoảng tuần thứ 6 vô kinh

• 8% ST lâm sàng ( sau 6 tuần vô kinh)

 Nguy cơ ST giảm rõ rệt sau tuần thứ 10 vô kinh

(khi siêu âm có tim thai, nguy cơ ST <5%)

 Tần suất ST gia tăng theo tuổi cha mẹ: 75% thai

ở phụ nữ 45t có kết cục ST

III NGUYÊN NHÂN:

1 Di truyền: chiếm 50% sẩy thai 3

tháng đầu

2 Bất thường cơ quan sinh dục:

15% sẩy thai 3 tháng giữa:

III NGUYÊN NHÂN:

3 Nội tiết :

• Suy hoàng thể: thiếu progesterone

• Buồng trứng đa nang: 30-50% ST 3 tháng đầu

• Bệnh lý tuyến giáp: cường giáp, nhược giáp

• Tiểu đường

• HC Cushing

III NGUYÊN NHÂN:

4 Các bệnh toàn thần khác :

• Nhiễm trùng: vi khuẩn, siêu

vi, ký sinh trùng Đặc biệt TORCH ( Toxoplasma, Rubella, Cytomegalo virus, Herpex simplex)

• Cao huyết áp:

• Bệnh tự miễn: lupus đỏ,

HC kháng thể kháng Phospholipid

III NGUYÊN NHÂN:

5 Các yếu tố khác:

• Hút thuốc lá: > 10 điếu/ngày -> tăng nguy cơ ST

• Nghiện rượu: cồn gây dị tật bẩm sinh

• Caffein: 25% ST ở người dùng trên 200 mg/ngày

• Thuốc: Kháng viêm không steroid, chống đông

máu, chống ung thư (dùng trong 3 tháng đầu)

III NGUYÊN NHÂN:

5 Các yếu tố khác:

• Tác nhân vật lý: tia X, nhiệt

độ cao, thuỷ ngân, chì,…

• Không rõ nguyên nhân:

20-30%

IV GIẢI PHẪU BỆNH:

Khi thai chết

• Mô học: có thoái hoá màng rụng, hoại tử , tắc nghẽn

các mạch máu và xuất huyết nơi nhau bám vào TC, gai nhau phù nề, thoái hoá nước -> Đôi khi khó phân biệt thai, trứng

• ST sớm (trước 12 tuần vô kinh): thường sẩy trọn

• ST sau 12 – 20 tuần: ST không trọn vì các gai nhau

đã phát triển mạnh, bám chặt vào nội mạc TC -> phải nạo để làm sạch buồng TC

• ST sau 20 tuần: gồm 2 thì: thai ra trước, nhau ra

sau giống sanh thường

V LÂM SÀNG:

1 Doạ ST:

- Triệu trứng cơ năng: xuất

huyết âm đạo ít máu đỏ hoặc nâu có thể kèm đau trằn bụng nhưng không dữ dội

- Triệu trứng thực thể: khám

ÂĐ: có máu trong ÂĐ Cổ TC đóng kính, không đau khi lắc

cổ TC Thân TC to tương ứng tuổi thai

V LÂM SÀNG:

2 ST khó tránh:

- Triệu trứng cơ năng: xuất huyết âm đạo nhiều, máu đỏ tươi, đau bụng dưới: từng cơn, quặn thắt, đau ngày càng tăng.

- Triệu trứng thực thể: khám ÂĐ: cổ TC hé mở, xoá mỏng,

có nhiều máu trong âm đạo Thân TC to tương ứng tuổi thai.

V LÂM SÀNG:

3 ST không trọn:

- Triệu trứng cơ năng:

+ Trước đó có dấu hiệu doạ sẩy + Xuất huyết âm đạo nhiều

+ Đau bụng từng cơn, quặn thắt, ngày càng tăng

+ Có tống xuất 1 mảnh mô ra khỏi âm đạo

V LÂM SÀNG:

4 ST trọn:

- Triệu trứng cơ năng:

+ Tiền sử xuất huyết âm đạo nhiều, đỏ tươi, nhiều ngày

+ Đau bụng dưới từng cơn, quặn thắt, ngày càng tăng

+ Sau khi tống xuất 1 mảnh mô ra khỏi âm đạo thì bớt đau bụng, ra huyết giảm hẳn

V LÂM SÀNG:

5 ST tái phát (ST liên tiếp):

 Đinh nghĩa: là tình trạng ST từ 3 lần trờ lên

trước tuần lễ thứ 20 của thai kỳ

V LÂM SÀNG:

5 ST tái phát (ST liên tiếp):

 Các nguyên nhân của ST tái phát

4 Yếu tố nội tiết: cường giáp, tiểu đường,

thiếu progesterone, buồng trứng đa nang.

V LÂM SÀNG:

5 ST tái phát (ST liên tiếp):

 Các nguyên nhân của ST tái phát (liên tiếp)

5 Giảm dự trữ buồng trứng: xảy ra ở phụ nữ lớn luổi

6 HC kháng Antiphospholipid

7 Bệnh di truyền dễ tạo ra huyết khối (Hereditable

Thrombophilia)

8 Tăng tế bào huỹ diệt tự nhiên

(natural killer cells)

9 Tăng nhân độc hại: hút thuốc

lá, ngửi khói thuốc, uống

rượu, môi trường ô nhiễm

(phóng xạ, thuốc trừ sâu)

VI CẬN LÂM SÀNG:

Để chuẩn đoán các hình thức lâm sàng trên, chủ yếu dựa vào siêu âm và định lượng ß.hCG

1 Doạ ST: Siêu âm thấy thai vẫn phát triển, có thể

thấy tụ dich (máu) sau nhau hay quanh túi thai.

- Nếu không thấy thai trong lòng TC -> cần chẩn đoán phân biệt với thai ngoài TC -> định lượng

ß.hCG để loại trừ có thai

3 ST không trọn: Siêu âm

thấy còn khối phản âm hỗn

hợp trong lòng TC

4 ST trọn: siêu âm thấy

lòng TC trống

VII XỬ TRÍ:

1 Doạ ST:

Tuỳ tình huống

• 50% do bất thường NST -> Nghĩ ngơi, cử giao hợp

• Thiếu Progesterone -> bổ sung progesterone tự nhiên

• Chống co thắt TC

• Nếu mẹ Rh(-) -> chồng Rh(+) -> cho Anti D immunoglobulin

• Điều trị các bệnh nội khoa đi kèm như: tiểu đường, cao huyết

áp, cường, suy giáp, chống nhiễm trùng,…

• Nếu có hở eo cổ TC -> may vòng eo TC

May vòng eo tử cung bằng phương pháp Mc

Donald

VII XỬ TRÍ:

2 ST khó tránh, ST không trọn: (ST tiến triển)

• Lấy thai ra ngay để cầm

máu (hút hoặc nạo)

• Gởi GPB, mô hút nạo

• Cho kháng sinh sau thủ

thuật ( 5-7 ngày)

VII XỬ TRÍ:

3 ST liên tiếp:

Cần tìm nguyên nhân ST liên tiếp, gồm các bước:

a) Hỏi tiền sử: tìm các đặc điểm của những lần ST trướcb)Khám toàn diện: nội ngoại khoa, sản phụ khoa

• XN chức năng tuyến giáp, đường huyết, prolactyl / máu

• XN công thức máu, đếm tiểu cầu, nhóm máu, yếu tố Rh,

• Tìm tác nhân nhiểm khuẩn: soi tươi, nhuộm Gram, cấy dịch âm đạo, cổ TC XN máu tìm các phản ứng của nhiễm TORCH

VII XỬ TRÍ:

c) Xét nghiệm cận lâm sàng:

• Sau khi ST, phải chờ ít nhất 2 chu kỳ để nội mạcTC tái tạo lại tốt mới có thai lại

• Hở eo TC: khi có thai lại -> khâu vòng eo cổ TC (từ

12-16 tuần) Chống chỉ định: vỡ ối, có cơn gò TC, cổ TC

mở 4cm, nhiễm khuẩn âm đạo, cổ TC

- Phương pháp áp dụng: Mc.Donald

• Thụ tinh ống

nghiệm: nếu không còn phương pháp điều trị nào hiệu quả

VII TIỀN LƯỢNG – DỰ HẬU:

Đa số trên lượng tốt, vài biến

CHÂN THÀNH CẢM ƠN