ÐẠI CƯƠNG Xoay thai là thủ thuật dùng tay để chuyển thai nhi từ một ngôi không thuận thành một ngôi thuận hơn: chuyển một ngôi ngang thành ngôi ngược hay ngôi đầu.. Nếu xoay thai bằng h
Trang 1SẢN PHỤ KHOA - XOAY THAI, KÉO THAI
I ÐẠI CƯƠNG
Xoay thai là thủ thuật dùng tay để chuyển thai nhi từ một ngôi không thuận thành một ngôi thuận hơn: chuyển một ngôi ngang thành ngôi ngược hay ngôi đầu Sau khi xoay có thể đẻ bình thường hoặc dùng hai tay kéo thai ra ngoài
Nếu xoay thai bằng hai bàn tay đặt lên thành bụng để di chuyển thai nhi thì gọi là xoay thai ngoài, thường dùng để xoay thành ngôi đầu
Nếu cho một tay vào buồng tử cung để nắm lấy chân thai nhi và xoay với sự hỗ trợ của tay kia đặt trên thành bụng thì gọi là xoay thai trong, bao giờ cüng xoay thành ngôi mông
II CHỈ ÐỊNH
1 Xoay thai ngoài
Ngôi ngang ở người đẻ con rạ xoay thành ngôi ngược hay ngôi chỏm
2 Xoay thai trong
Ngôi ngang ở người đẻ con rạ xoay thành ngôi mông
Ngôi ngang ở thai thứ hai trong sinh đôi thì xoay thành ngôi mông
III CHỐNG CHỈ ÐỊNH
Khung chậu hẹp
Có vết mổ cổ tử cung
Có dị dạng tử cung
Trang 2Dọa vỡ tử cung
Cổ tử cung chưa mở hết
Ngôi vai buông trôi
Ối đã vỡ, hết nước ối
IV CHUẨN BỊ
1 Cán bộ chuyên khoa: y sĩ hay bác sĩ chuyên khoa Phô sản
2 Các phương tiện
Thuốc giảm co: papaverin 0,04g Dolosal 0,10g
Thuốc sát khuẩn
Thuốc giãn cơ
Thuốc gây mê tĩnh mạch
Oxy
3 Sản phô: được giải thích hiểu rõ CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH thủ thuật và nằm thoải mái trên bàn
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1 Xoay thai ngoài
Thông đái, thôt phân trước khi xoay
Tiêm thuốc giảm co 15 phút trước khi xoay
Trang 3Thai phô nằm yên trên giường đầu thấp, mông kê cao
Nghe tim thai
Ðặt hai tay lên bụng sản phô, một bàn tay lên đầu thai (vùng chẩm), một bàn tay đặt lên mông, hai tay phối hợp đẩy nhẹ nhàng để thai nhi xoay theo chiều cong của cột sống, hướng cho đầu xuống tới eo trên
Ngừng xoay thai khi có cơn co tử cung hay sản phô kêu đau
Xoay xong lại nghe tim thai
Cố định thai bằng hai gối ài như hai nẹp ở hai bên bụng, ùng băng to quấn chặt gối quanh bụng bụng thai phô
Cho thai phô nằm nghỉ 48 giờ, cho thuốc giảm co
Giữ băng cố định trong 7 ngày
2 Xoay thai trong
Thông đái, thôt tháo phân trước khi xoay
Người làm thủ thuật rửa tay, mặc áo, đeo găng như trong cuộc phẫu thuật Gây mê hoàn toàn
Kiểm tra kĩ càng để hình ung được tư thế thai nhi trong tử cung
Kiểm tra lại xem các điều kiện để xoay thai có đầy đủ hay không: cơn co thưa, còn nhiều nước ối, ngôi cao lỏng, cổ tử cung mở hết, khung chậu rộng, thai nhỏ, mẹ
đẻ con rạ
Cần phân biệt tay với chân để khỏi kéo nhầm
Cho tay thuận vào tử cung để tìm chân thai nhi
Trang 4Kéo cả hai chân xuống, kéo từ từ ra ngoài âm hộ, trong khi người phô đẩy đầu thai nhi lên quá thành bụng
3 Kéo thai
Sau khi đã xoay thành ngôi mông, có thể để sản phô đẻ thường
Nhưng vì gây mê nên có thể kéo thai ra ngoài luôn, kéo cho mông sổ, hai vai sổ và lấy đầu hậu bằng cách cho đầu hậu quay chẩm vệ và cúi hẳn
Bóc rau và kiểm soát tử cung
Có chỉ định bóc rau và kiểm soát tử cung ngay sau khi thai sổ để xem có vỡ
tử cung hay không để kịp xử lý
Kiểm tra cổ tử cung, âm đạo, tầng sinh môn xem có rách không
VI THEO DÕI VÀ XỬ LÝ TAI BIẾN
Có thể vỡ tử cung khi xoay thai, kéo chân xuống thấp, gây sốc, chảy máu: phẫu thuật ngay để khâu hay cắt tử cung cầm máu
Nhiễm khuẩn có thể sảy ra sau khi xoay thai trong: cho kháng sinh
Thai có thể bị suy hay chết do xoay thai ngoài vì bánh rau bị co kéo: cần theo dõi sát tim thai sau xoay thai ngoài, nếu tim thai thay đổi phải xoay trở
lại tư thế cü