KHÁM PHỤ KHOA (sản PHỤ KHOA)

- Bệnh nhân phải có bàng quang trống - Giải thích mục đích việc thăm khám, hướng dẫn tư thế cho bệnh nhân... - Người khám: + Ngồi: khi quan sát vùng âm hộ và khi đặt mỏ vịt+ Đứng: khi t

+que gòn lấy huyết trắng, que làm Pap’s +máy soi CTC

CÁC LOẠI MỎ VỊT

Graves Pederson

1, Graves extra long; 2, Graves regular;

3, Pederson extra long; 4, Pederson regular;

5, Huffman “virginal”; 6, pediatric regular; and 7, pediatric narrow.

CÁC LOẠI MỎ VỊT

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÀ BỆNH NHÂN

2 CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN

- Tôn trọng nguyên tắc 3 người khám: thầy thuốc,

bệnh nhân, người thứ ba

- Bệnh nhân phải có bàng quang trống

- Giải thích mục đích việc thăm khám, hướng dẫn tư

thế cho bệnh nhân

KHÁM PHỤ KHOA

1 TƯ THẾ

- Bệnh nhân: nằm tư thế sản phụ khoa Trong điều

kiện lý tưởng thì bệnh nhân được trải drap che kín bụng đùi

- Người khám:

+ Ngồi: khi quan sát vùng âm hộ và khi đặt mỏ vịt+ Đứng: khi thăm khám âm đạo bằng tay

KHÁM PHỤ KHOA

2 KHÁM VÙNG ÂM HỘ-TẦNG SINH MÔN

- Vùng xương vệ, tầng sinh môn, hậu môn, môi

lớn: có viêm nang lông, viêm da, mụn nước, trĩ…

- Hai môi nhỏ, âm vật, lỗ niệu đạo, lỗ âm đạo:

Dùng 2 ngón tay tách các môi lớn ra để quan sát Quan sát xem có viêm loét, tiết dịch, sưng phồng hoặc có u, nốt…Nếu có tổn thương thì phải sờ nắn

và mô tả

ÂM HỘ - TẦNG SINH MÔN

NANG TUYẾN BARTHOLIN

KHÁM PHỤ KHOA

3 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG MỎ VỊT

*Dùng MV để quan sát Âm đạo và Cổ ngoài CTC

*Các bước thực hiện:

- Hai tay mang găng sạch

- Chọn mỏ vịt: tùy theo tiền sanh của bệnh nhân

- Bôi trơn mỏ vịt: cần thiết trong một số trường hợp như PN mãn kinh, bé gái chưa dậy thì, nghi ngờ có

viêm nhiễm, tổn thương âm đạo…tốt nhất là dùng nước vô khuẩn, ấm (hạn chế sai lệch kết quả Pap’s)

KHÁM PHỤ KHOA

3 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG MỎ VỊT

- Dùng hai ngón tay (tay không thuận) tách hai

môi nhỏ, xác định lỗ niệu đạo, lỗ âm đạo

- Bàn tay thuận cầm MV, MV đóng MV được đặt

nghiêng 45o so với mặt phẳng ngang, tránh đưa

mỏ vịt vào vị trí 6-12 giờ vì sẽ chạm vào lỗ tiểu

và hõm thuyền là hai nơi nhạy cảm gây đau cho bệnh nhân.

KHÁM PHỤ KHOA

3 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG MỎ VỊT

- Vào khoảng 1/3 MV, xoay MV về tư thế ngang

- Tiếp tục đưa mỏ vịt vào sâu trong âm đạo, hơi

chếch xuống so với mặt phẳng ngang (khoảng 30o

)

- Vào thêm được 1/3 MV, mở MV, bộc lộ CTC để

quan sát (CTC thường chúc sau)

- Đưa hết phần còn lại của 2 cành MV vào cùng đồ

âm đạo (cành trên ở cùng đồ trước, cành dưới ở cùng đồ sau)

KHÁM PHỤ KHOA

3 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG MỎ VỊT

- Cố định mỏ vịt để quan sát:

 Có huyết trắng: số lượng? màu sắc?…

 Có máu: số lượng? màu sắc? Dùng kềm cặp gòn lau

máu để xác định vị trí chảy máu (từ kênh CTC, hay

từ âm đạo, polyp…)

 Nếu âm đạo có nhiều huyết trắng hoặc máu, cần lau

sạch để quan sát niêm mạc âm đạo và CTC

 Niêm mạc âm đạo: màu sắc? có loét sùi, chảy máu?

…

 Niêm mạc CTC: màu sắc? trơn láng hay có lộ tuyến?

có loét sùi, chảy máu? polyp CTC?…

KHÁM PHỤ KHOA

3 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG MỎ VỊT

- Có thể lấy bệnh phẩm hoặc làm các xét nghiệm:

 Soi nhuộm huyết trắng: Nếu nghi ngờ viêm âm đạo

thì dùng que gòn lấy huyết trắng ở cùng đồ bên để làm xét nghiệm soi nhuộm…

 Làm Pap’s

 Soi CTC

KHÁM PHỤ KHOA

3 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG MỎ VỊT

-Lấy mỏ vịt ra:

 Mở ốc, ngón cái vẫn giữ bản lế MV, rút MV qua

khỏi CTC, từ từ khép MV lại và rút ra khỏi âm đạo

 Chú ý quan sát thành âm đạo trong lúc rút MV ra

CLIP: GYNO EXAM/ SPECULUM

http://www.youtube.com/watch?v=XRHW21R5yH A&NR=1

http://www.youtube.com/watch?v=CiYQDppG5Bw

âm đạo, cho đến khi sờ chạm được CTC.

- Tay còn lại để trên vùng hạ vị (bắt đầu từ dưới rđẩy

các cơ quan xuống thấp hướng về tay trong âm đạo)

KHÁM PHỤ KHOA

4 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG TAY

 Hai phần phụ: tay trên bụng ấn vùng hố chậu xuống,

về hướng tay trong cùng đồ bên âm đạo Bình thường

2 pp không sờ thấy, ngoại trừ trường hợp bệnh nhân quá gầy

• Nề, đau: nghi ngờ viêm phần phụ

• Nếu có khối u, mô tả các đặc điểm của khối u: vị trí,

bề mặt, mật độ, đau, kích thước, di động, giới hạn

KHÁM PHỤ KHOA

5 THĂM TRỰC TRÀNG

*Chỉ định trong một số trường hợp đặc biệt: đau vùng chậu, khối u vùng chậu, có kèm các triệu chứng của trực tràng, tầm soát ung thư đại trực tràng

•Thay găng vô khuẩn mới trước khi

TÀI LiỆU THAM KHẢO

 “The Woman’s Health Examination”, Obstetrics and Gyneccology ,6 th Edition

 “Initial Assessment and Communication”, Berek & Novak's Gynecology, 14 th Edition

 “Well Woman Care”, Williams Gynecology, 2008

H T ẾT

Speculum vaginal examination

Bimanual vaginal examination

Vaginal delivery

Pelvis bonny examination

Perineum repair