LIỆU PHÁP tâm lý (tâm lý sức KHỎE)

I-Tâm lý trị liệu là gì?Thuật ngữ: psychotherapy 1872, D.Tuke, ảnh hưởng của tâm lý lên cơ thể Đó là phương pháp chữa trị các vấn đề tâm lý, chủ yếu sử dụng lời nói hoặc các công cụ gia

GIỚI THIỆU CÁC LIỆU PHÁP TÂM LÝ

VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG TÂM LÝ

MỤC TIÊU

1 Hiểu khái niệm Tâm lý liệu pháp;

2 Biết các liệu pháp tâm lý thường được sử dụng;

3 Hiểu các test đo lường tâm lý và giải thích được mục tiêu, ý nghĩa của nó;

4 Hiểu người bệnh và hướng dẫn người bệnh đến với nhà chuyên môn.

NỘI DUNG

I – LIỆU PHÁP TÂM LÝ LÀ GÌ?

II – CÁC LIỆU PHÁP TÂM LÝ

III – CÁC TEST ĐO LƯỜNG TÂM LÝ

I-Tâm lý trị liệu là gì?

Thuật ngữ: psychotherapy (1872, D.Tuke, ảnh hưởng của tâm lý lên

cơ thể)

Đó là phương pháp chữa trị các vấn đề tâm lý,

chủ yếu sử dụng lời nói hoặc các công cụ giao tiếp khác giữa nhà trị

liệu và thân chủ

Tâm lý trị liệu bao gồm một loạt các kỹ thuật để điều trị sức khỏe tâm thần (metal

heath), cảm xúc (emotional) và một số rối loạn tâm thần (psychiatric disorder)

Nhằm giúp người bệnh hiểu được điều gì làm họ cảm thấy tích cực hay lo lắng, cũng như chấp nhận các điểm mạnh và yếu của bản thân

Khi con người có thể xác định cảm xúc và cách suy nghĩ của mình, điều đó giúp họ trở nên tốt hơn trong việc đối phó với các tình huống khó khăn trong cuộc sống

Mục đích của trị liệu tâm lý?

– Tìm giải pháp cho các xung đột

– Giúp thân chủ củng cố cái tôi toàn vẹn và an toàn

Ai có thể trở thành nhà tâm lý trị liệu?

Các bước trị liệu cơ bản:

– Tạo mối quan hệ mang tính trị liệu

– Giúp thân chủ định hình lại cảm xúc

– Kết thúc trị liệu

II-Các liệu pháp tâm lý

1 Liệu pháp phân tâm

Là gì?

Giải quyết xung đột trong tâm trí

Cái ấy Cái tôi Cái Siêu Tôi

Các giai đoạn phát triển tâm lý

Giai đoạn Giai đoạn Giai đoạn Giai đoạn Giai đoạn môi miệng hậu môn dương vật & niệu đạo tiềm ẩn sinh dục (0 – 1 tuổi) (1 – 2 tuổi) ( 3 – 5, 6 tuổi) ( 5,6t - 12 t) (12 – 18 tuổi)

Oedipe

Giai đoạn tiền sinh dục

Cơ chế phòng vệ

Cơ chế phòng vệ là tiến trình diễn biến tâm lý nhằm giảm thiểu những căng thẳng nội tâm

Bệnh nhân dùng cơ chế phòng vệ nhưng không ý thức được họ đang sử dụng nó

Có rất nhiều cơ chế phòng vệ Khi xem xét cơ chế phòng vệ, ta xem xét cả 2 khía cạnh có lợi và có hại

Những cơ chế tâm lý này đã có ở trẻ 7 – 8 tuổi chứ không phải chỉ vận hành ở người lớn

Các cơ chế phòng vệ:

Các kỹ thuật:

► Liên tưởng tự do

► Phân tích giấc mơ ► Phân tích chuyển di

Chỉ định và chống chỉ định:

Chỉ định:

sinh con, rối loạn tính ái kỷ)

2 Liệu pháp thân chủ trọng tâm

Theo trường phái Nhân văn

Dựa trên quan điểm con người cần phải được đối xử một cách tôn trọng và có lý lẽ ngay cả khi hành vi của họ không phải lúc nào cũng hợp lý

Mục đích: thân chủ chấp nhận bản thân, có khả năng tự lực, niềm tin vào bản thân

2 Liệu pháp thân chủ trọng tâm

Các kỹ thuật

- Thiết lập mối quan hệ tốt NTL – Bn

- Lắng nghe

- Tái tạo

Các kỹ thuật khác:

2 Liệu pháp thân chủ trọng tâm

Chỉ định và chống chỉ định:

Chỉ định: trầm cảm, lo âu, rối loạn nhân cách, những bệnh nhân rối loạn tâm thần.Chống chỉ định ban đầu với những bệnh nhân đang lo âu cực độ, trầm cảm lâu ngày hoặc bị một sang chấn

Thay đổi:

Các kỹ thuật:

Khám phá những ý nhĩa liên quan đến lời nói của bệnh nhân

Yêu cầu bệnh nhân trưng ra bằng chứng nào củng cố niềm tin của họ Phân định lại trách nhiệm

Tái định dạng suy nghĩ sai lệch

Xem xét các giải pháp và phương pháp thay thế

Ngừng suy nghĩ (thích ứng khi suy nghĩ mới xuất hiện)…

Bài tập về nhà.

Chỉ định:

– Rối loạn tình dục (loạn dâm),

– Rối loạn nhân cách phi xã hội,

3 Liệu pháp Gia đình (hệ thống)

Hệ thống

Là tập hợp các yếu tố có liên quan với nhau và các yếu tố này tương tác lẫn nhau

Lớp học

Khoa phòng

Gia đình

3 Liệu pháp Gia đình (hệ thống)

Là gì?

Là liệu pháp hướng vào các rối loạn mối quan hệ trong gia đình

Triệu chứng của bệnh nhân xuất hiện trong bối cảnh của gia đình

Khi trong gia đình có một người bệnh

được đưa đến Không phải người đó bị

bệnh mà là cả hệ thống bị bệnh

Người bệnh nhân đó được gọi là

“bệnh nhân chỉ định”

Mục tiêu:

Thay đổi sự vận hành của gia đình

Các kỹ thuật

- Nghịch lý

- Phân vai – đảo vai

- Chiếc ghế trống-…

Chỉ định

Những xung đột thuộc về vấn đề giao tiếp trong gia đình Những bệnh lý liên quan đến sự gắn bó giữa cha mẹ - con cái (ví dụ chứng chán ăn tâm thần)

Những rối loạn hành vi trong và ngoài gia đình Những trị liệu cá nhân thất bại

Khi có một bệnh lý mà bệnh lý đó đóng vai trò vận hành trong gia đình (ví

dụ tâm thần phân liệt)

III-Các trắc nghiệm tâm lý

III-Các trắc nghiệm tâm lý

III-Các trắc nghiệm tâm lý

Mục đích?

Công cụ hỗ trợ chẩn đoán

Khi nào đề nghị làm trăc nghiệm?

Khi nghi ngờ có những bất thường về tâm lý

III-Các trắc nghiệm tâm lý

Các tiêu chuẩn của trắc nghiệm

• Tính khách quan : kết quả trắc nghiệm của người bệnh không đổi cho dù được thực hiện với bất kỳ trắc nghiệm viên nào.

• Tính giá trị : trắc nghiệm đo lường được điều cần đo, cần lượng giá

III-Các trắc nghiệm tâm lý

Các tiêu chuẩn của trắc nghiệm (tt)

• Độ tin cậy : cùng một đối tượng phải có kết quả giống nhau ở hai thời điểm khác nhau với cùng một trắc nghiệm.

• Tính quy chuẩn : trắc nghiệm được thực hiện, tính điểm, kết luận theo quy định – được xây dựng căn cứ vào nhóm chuẩn, nhóm đại diện cho cộng đồng.

III-Các trắc nghiệm (test) tâm lý

2 Giới thiệu các loại trắc nghiệm:

Trắc nghiệm đo lường nhân cách

Trắc nghiệm đo lường nhận thức.

III-Các trắc nghiệm (test) tâm lý

2 Giới thiệu các loại trắc nghiệm:

Trắc nghiệm đo lường nhân cách

Dùng để đánh giá những nét tính cách và các mặt tình cảm của đối tượng

1.Test đo lường nhân cách

1.1 Trắc nghiệm phóng chiếu RORSCHACH

-Tác giả: Hermann Rorschach

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 8

Hình 10

1.Test đo lường nhân cách

1.2 Trắc nghiệm phóng chiếu TAT

- Tác giả: Herry A Muray

(1893 - 1988)

- Mục tiêu: khám phá những động

lực cơ bản của nhân cách,

đánh giá rối loạn nhân cách

1.Test đo lường nhân cách

S

TT

4 Pd LTT thiên lệch xã hội, xu hướng phạm pháp Cuộc đấu tranh xung đột, giận dữ, tôn trọng quy tắc xã hội 50

7 Pt Suy nhược thần kinh ám ảnh sợ TC ám ảnh sợ, ám ảnh và tâm lý thúc giục bên trong 48

III-Các test đo lường tâm lý

2.TN đo lường nhận thức

Là các trắc nghiệm thường dùng cho trẻ em và trẻ vị thành niên, tuy nhiên cũng dùng cho người lớn (ví dụ xem khả năng nhận thức có bị hủy hoại hoặc tổn thương

Mục đích:

• Đo mức độ trí tuệ và tầm soát những rối loạn về trí tuệ

• Xác định xem có tổn thương một số chức năng trí tuệ hoặc nhận thức cụ thể (ví dụ: khả năng chú ý, tập trung, trí nhớ, tình trạng dễ mệt mỏi…)

III-Các test đo lường tâm lý

Ghép hình

III-Các test đo lường tâm lý

2.Test đo lường trí tuệ

III-Các test đo lường tâm lý

2.Test đo lường trí tuệ

2.3 Raven

Mục tiêu: đánh giá khả năng quan sát và tư duy

Phần có màu gồm 3 phần A, AB, B Mỗi phần có 12 bài từ dễ đến khó Phần không màu gồm 5 phần A,B,C,D,E Mỗi phần có 12 bài từ dễ đến khó

2.3 Raven

Bài tập

Bạn hãy chọn liệu pháp tâm lý thích hợp cho từng trường hợp dưới đây Giải thích tại sao bạn chọn phương pháp đó?

1 Một người mẹ đưa con đến vì lý do tiểu dầm Hiện tượng này xuất hiện

khoảng vài tuần trước Đây là một bé gái 11 tuổi tính hòa đồng, học lực tốt Gần đây, ba mẹ em thường hay cãi nhau, có vẻ như họ sắp ly hôn.

2 Bệnh nhân nữ 38 tuổi, bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế, một ngày kiểm tra

ổ khóa cửa rất nhiều lần, nhất là mỗi khi ra đường hoặc trước khi đi ngủ Bệnh nhân ý thức rất rõ sự vô lý nhưng không cưỡng lại được

Và điều này làm cho bệnh nhân rất khổ sở.

3 Bệnh nhân vừa sinh con được 1 tháng, chị ta luôn nghĩ mình là người vô dụng, từ đó cảm xúc buồn chán ngày càng tăng và có lúc đã nghĩ đến cái chết.

Câu hỏi lượng giá

1 Thế nào là trị liệu tâm lý?

2 Trị liệu Phân tâm khác gì so với Nhận thức hành vi?

3 Bệnh nhân chỉ định có phải là bệnh nhân cần được chữa trị?

4 Kể tên các test Nhân cách?

5. Kể tên các test trí tuệ?