+ Mỗi người cần phải có lí tưởng sống cao đẹp vì khi lý tưởng của mỗi người phù hợp với lí tưởng chung của dân tộc, của Đảng 0,25đ hành động của họ sẽ góp phần thực hiện tốt những nhiệm [r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
LONG AN KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH MÔN THI : GDCD
NGÀY THI : 17/4/2015
THỜI GIAN : 150 PHÚT (Không kể thời gian phát đề)
HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1:( 3,0 điểm)
a/(1, 5 điểm)
Ý1 : (1,0 đ) mỗi ý 0,25 đ
- Nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân:
- Nhà nước ta là liên minh giữa giai cấp công nhân và nông dân, đội ngũ trí thức
- Quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, nhà nước không ngừng phát huy quyền làm chủ của nhân dân
- Quyền lực nhà nước thống nhất, có sự phân công, phối hợp thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp
Ý 2: (0,5 điểm) ( HS sẽ chọn so sánh với một nhà nước mà các em đã học)
-Nhà nước ta bản chất của dân, do dân, vì dân: phục vụ, bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của nhân dân lao động
- Nhà nước phong kiến, nhà nước tập quyền pháp luật bảo vệ quyền lợi cho giai cấp thống trị ít chú ý đến quyền lợi cho mọi tầng lớp nhân dân
b/ (1,5 điểm )
Ý 1: (1,25 điểm )
* Pháp luật là những quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng
chế 0,25 đ
* Đặc điểm của pháp luật:0,5đ ,Một ý đúng 0,25 đ
+ Tính quy phạm phổ biến
+ Tính xác định chặt chẽ
+ Tính bắt buộc
*Bản chất của pháp luật: 0,25
Pháp luật nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới dự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, thể hiện ý chí nguyện vọng của nhân dân Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
*Vai trò của pháp luật: 0,25 đ
Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lí nhà nước, quản lí kinh tế, văn hóa xã hội; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, là phương tiện phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm công bằng xã hội
Ý 2 :( 0,25 điểm ) nêu một ý trong các ý sau
-Thực hiện tốt quyền nghĩa vụ học tập, thực hiện tốt nội qui học sinh, an toàn giao thông,
Câu 2:(3,0 điểm)
a/ (0,75 điểm ) Em không đồng ý với ý kiến của bạn An ( 0,25 đ) Vì chỉ có cố gắng
học tập tốt là chưa đủ, ngoài việc học tập chúng ta còn phải sắp xếp thời gian lao động
phụ giúp gia đình, tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí, rèn luyện thân thể (0,25 đ) tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xã hội các phong trào trường lớp (0,25đ )
HS trình bày ý tương đương
ĐỀ CHÍNH
THỨC
Trang 2b/( 1,0 điểm ) Các thanh niên đó không nhận thức được trách nhiệm của thanh niên
trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, không làm chủ được bản thân
0,25 đ HS trình bày ý tương đương
Tác hại: HS Trình bày ý tương đương
- Lười học sẽ thiếu kiến thức không đáp ứng được yêu cầu của đất nước trong nền kinh
tế tri thức 0,25 đ
- Lười rèn luyện thân thể sẽ thiếu sức khỏe để xây dựng đất nước 0,25 đ
- Ham chơi, đua đòi sẽ quen hưởng thụ, không biết cống hiến dễ bị sa ngã, hư
hỏng.0,25 đ
c/ ( 1,25 điểm )Việc học tập có ý nghĩa:
-Đối với bản thân: Giúp con người có kiến thức, có hiểu biết, được phát triển toàn diện
trở thành người có ích cho gia đình và xã hội 0,25 đ
-Đối với gia đình: Góp phần quan trọng vào việc xây dựng gia đình no ấm,hạnh
phúc.0,25 đ
-Đối với xã hội: Đào tạo nên con người lao động mới có đủ phẩm chất, năng lực cần
thiết để xây dựng đất nước giàu mạnh 0,25 đ
- Vì vậy học sinh phải ra sức học tập, rèn luyện toàn diện để chuẩn bị hành trang vào
đời 0,25 đ Xác định lí tưởng sống đúng đắn, tự vạch ra kế hoạch học tập, rèn luyện,
lao động để thực hiện tốt nhiệm vụ học sinh 0,25 đ HS trình bày ý tương đương
Câu 3( 4,0 điểm)
a/ (0,5 đ) Đây là câu nói của : Hồ Chủ Tịch (Bác Hồ)
b/ ( 0,5 đ )Câu nói đó thể hiện lý tưởng sống cao đẹp của Bác :
"Suốt đời phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân"
c/ ( 1,0 đ )Học tập Bác: mỗi ý 0,25 đ HS có thể làm ý tương đương
- Về ý chí và nghị lực, vượt qua khó khăn để giành và giữ độc lập cho Tổ quốc
- Về tình thương yêu đối với con người
- Về sự công hiến hy sinh (chí công vô tư) đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên lợi ích của bản thân mình
- Về cách nói giản dị
d/ (2,0 đ )Liên hệ bản thân ( HS nêu một ý 0,5 đ , Hs nêu ý tương đương)
- Xác định trách nhiệm của bản thân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
- Nhiệm vụ cụ thể trước mắt: tốt nghiệp THCS rồi vào THPT hoặcTCCN, TCN
- Rèn đức luyện tài (chủ đề năm học)
- Hoạt động tập thể, hoạt động chính trị xã hội (học sinh có thể nêu việc làm cụ thể)
Câu 4( 4,0 điểm )
a/ HS nêu : ( 1,0 điểm ) Mỗi ý đúng đạt ( 0, 25 đ )
- Ngày môi trường thế giới: 5.6
- Ngày nước thế giới 23/3
- Ngày quốc tế bảo vệ tầng ô Zôn : 16/9
- Ngày làm sạch thế giới vào tuần thứ ba của tháng 9
b/ (0,5 điểm )Môi trường là toàn bộ điều kiện tự nhiên và nhân tạo bao quanh con
người, có tác động đến đời sống, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên
(0,25 đ) Những điều kiện có sẵn trong tự nhiên ( rừng cây, đồi, núi, sông hồ ),hoặc
do con người tạo ra, nhà máy, đường sá, công trình thủy lợi, khói bụi, rác, chất thải
(0,25 đ)
c/ (0,75điểm) HS trình bày ý tương đương
Trang 3Có nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường như do thải các khí độc vào bầu khí quyển, ô nhiễm do các chất phóng xạ, do các chất thải lỏng và rắn, do tác nhân sinh
học (0,25đ) Ô nhiễm môi trường chủ yếu do các hoạt động con người gây ra như
việc đốt cháy nhiên liệu( củi than, dầu mỏ ) Hoạt động tự nhiên như núi lửa, lũ lụt
0,25 đ
Các thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, diệt nấm có tác động bất lợi tới toàn bộ hệ sinh thái và ảnh hưởng tới sức khỏe con người, ô nhiễm môi trường tạo điều kiện cho nhiều
loại vi sinh vật gây bệnh cho con người và động vật 0,25 đ
d/ ( 1,75điểm )
Chúng ta cần phải bảo vệ mội trường và tài nguyên thiên nhiên là giữ cho môi trường
trong lành, sạch đẹp, bảo đảm cân bằng sinh thái, cải thiện môi trường0,25đ; ngăn
chặn và khắc phục hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra; khai thác hợp lí,
tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên(0,25 đ) Đây là nhiệm vụ trọng yếu, cấp bách
của quốc gia, sự nghiệp toàn dân Các tổ chức cá nhân phải có trách nhiệm bảo vệ môi
trường0,25 đ.
Nghiêm cấm hành mọi hành hoạt động làm suy kiệt nguồn tài nguyên, hủy hoại môi trường Bảo vệ môi trường thì con người mới có thể tạo ra cuộc sống tốt đẹp, bền
vững 0,25 đ
Biện pháp : HS trình bày ý tương đương
-Xử lí rác thải, sử dụng năng lượng gió, năng lượng mặt trời 0,25 đ
-Xây dựng công viên trồng nhiều cây xanh 0,25 đ
-Tăng cường cống tác tuyên truyền và giáo dục để nâng cao hiểu biết và ý thức của mọi người về phòng chống ô nhiễm môi trường, góp phần bảo vệ môi trường sống của
chính mình và cho các thế hệ sau 0,25 đ
Câu 5: (3,0 điểm)
1/ (0,5 đ ) Năng động sáng tạo là phẩm chất rất cần thiết của người lao động trong xã
hội hiện đại Nó giúp con người có thể vượt qua những ràng buộc của hoàn cảnh, rút
ngắn thời gian để đạt được mục đích đã đề ra một cách nhanh chóng tốt đẹp 0,25 đ
- Cần hiểu đúng nghĩa câu nói: 0,25 đ
+ Câu này ý nói tuổi trẻ không năng động sáng tạo, không tích cực dám nghĩ, dám làm, say mê tìm tòi tiếp thu nắm bắt những cái mới để vận dụng vào cuộc sống thì khi già
có hối hận cũng đã muộn
2/a (1,25 đ) HS trình bày ý tương đương
+ Mỗi người cần phải có lí tưởng sống cao đẹp vì khi lý tưởng của mỗi người phù hợp
với lí tưởng chung của dân tộc, của Đảng 0,25đ hành động của họ sẽ góp phần thực
hiện tốt những nhiệm vụ chung của chính họ sẽ được xã hội, nhà nước tạo điều kiện để
phát triển khả năng của mình 0,25 đ
+ Người có lí tưởng cao đẹp sẽ được mọi người tôn trọng 0,25đ
-Lí tưởng sống của thanh niên trong thời đại ngày nay là : Phấn đấu thực hiện mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam độc lập, dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng,
văn minh 0,5 đ
b/ (1,25đ)
Ý 1: 0,25 đ
- Câu nói trên có vấn đề thuộc về lí tưởng là : Bác Hồ đã khẳng định vai trò to lớn của các cháu học sinh là phải phấn đấu học tập để đưa đất nước bước tới đài vinh quang, sánh vai với các cường quốc năm châu Đó chính là lí tưởng cao đẹp của học sinh
Ý 2: (1,0đ)
Trang 4Học tập là nội dung quan trọng đề thực hiện lí tưởng vì:
- Học tập là con đường ngắn nhất để thực hiện lí tưởng.0,25đ
- Học tập giúp chúng ta tiếp thu tri thức nhân loại, thành tựu khoa học kỹ thuật, những
tinh hoa văn hóa nhân loại 0,25đ, để vận dụng vào điều kiện, hoàn cảnh của đất nước nhằm phát triển đưa đất nước đi lên 0,25 đ.
- Học tập và rèn luyện về mọi mặt để có đủ tri thức, phẩm chất và năng lực cần thiết
nhằm thực hiện lí tưởng sống cao đẹp 0,25 đ
Câu 6:( 3,0 điểm )
a/ ( 1,0 điểm )Nêu được quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, ông bà đối với con, cháu;
quyền và nghĩa vụ của con, cháu đối với cha mẹ, ông bà
- Cha mẹ có quyền và nghĩa vụ nuôi dạy con thành những công dân tốt, bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp của con, tôn trọng ý kiến của con; không được phân biệt đối xử giữa các con, không được ngược đãi, xúc phạm, ép buộc con làm những điều trái pháp
luật, trái đạo đức.0,25 đ
- Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục con cháu, nuôi dưỡng cháu chưa thành niên hoặc cháu thành niên bị tàn tật nếu cháu không
có người nuôi dưỡng 0,25 đ
- Con cháu có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn cha mẹ, ông bà; có quyền và
nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, ông bà ốm đau, già yếu 0,25 đ
- Anh, chị, em có bổn phận thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; có nghĩa vụ và đùm
bọc, nuôi dưỡng nhau trong trường hợp không còn cha mẹ 0,25 đ
b/ ( 1,5 đ) Nhận xét quan niệm “Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”
HS nêu được các ý có nội dung hoặc tương đương sau:
-Quan niệm trên là không đúng( không phù hợp với xã hội hiện nay) Vì quan niệm đã
cho rằng phụ nữ là người có trách nhiệm chính trong việc giáo dục con cái 0,25 đ
- Quan niệm trên phủ nhận vai trò của người đàn ông trong gia đình trong việc giáo
dục con cái 0,25 đ
- Trong xã hội hiện nay, vợ chồng có nghĩa vụ, quyền lợi ngang nhau về mọi mặt
0,25đ
- Nuôi dưỡng và giáo dục con, cháu là trách nhiệm chung của cả cha mẹ, ông bà, 0,25đ
- Nhà trường và xã hội cũng có vai trò quan trọng trong việc giáo dục nhân cách con
người 0,25 đ
- Liên hệ bản thân thực hiện quyền và nghĩa vụ trong gia đình 0,25đ
( HS nêu việc làm cụ thể )
Tình huống: ( 0,5 đ )HS trình bày ý tương đương
- Bố mẹ Lan đúng vì họ không xâm phạm quyền tự do của con, vì cha me có quyền và
nghĩa vụ quản lí trong nom con 0,25 đ
- Lan sai vì không tôn trọng ý kiến của cha mẹ Cách ứng xử đúng là nghe lời cha mẹ, không nên đi xa nếu không có cô giáo, nhà trường quản lí, Lan nên giải thích lí do cho
bạn bè hiểu 0,25 đ
- HẾT