Muỗi

Muỗi và sức khỏe Muỗi Aedes aegypti đang đốt một người Một số loài muỗi có khả năng là vật trung gian truyền bệnh giữa người với người, hay giữa động vật và người.. [sửa] Khống chế muỗ

Muỗi

Muỗi

Muỗi cái Culiseta

longiareolata

Tình trạng bảo tồn

An toàn

Phân loại khoa học

Giới

(regnum):

Animalia

Ngành

(phylum):

Arthropoda

Phân ngành

(subphylum):

Hexapoda

Lớp (class): Insecta

Phân lớp

(subclass):

Pterygota

Cận lớp

(infraclass):

Neoptera

Siêu bộ

(superordo):

Endopterygota

Bộ (ordo): Diptera

Phân bộ

(subordo):

Nematocera

Cận bộ

(infraordo):

Culicomorpha

Siêu họ

(superfamilia):

Culicoidea

Họ (familia): Culicidae

Tính đa dạng

41 chi

Các chi

Xem văn bản

Muỗi là một nhóm sinh vật thuộc lớp côn trùng

hợp thành họ Culicidae, bộ Hai cánh (Diptera)

Chúng có một đôi cánh vảy, một đôi cánh cứng, thân mỏng, các chân dài Muỗi đực hút nhựa cây

và hoa quả để sống, muỗi cái hút thêm máu

người và động vật Kích thước thay đổi theo

loài, nhưng ít khi lớn hơn vài mm Đa số có

trọng lượng khoảng 2 đến 2,5 mg Chúng có thể bay với tốc độ 1,5 đến 2,5 km/h

Muỗi đã tồn tại trên hành tinh của chúng ta

khoảng 170 triệu năm Họ Culicidae thuộc bộ Diptera và chứa khoảng 2700 loài trong 35

giống gồm Anopheles, Culex, Psorophora,

Ochlerotatus, Aedes, Sabethes, Wyeomyia,

Culiseta, Haemagoggus,

Mục lục

 1 Đặc điểm sinh thái

 2 Muỗi và sức khỏe

 3 Khống chế muỗi

o 3.1 Diệt muỗi

 3.1.1 Dùng sinh vật

 3.1.2 Cải tạo môi trường

 3.1.3 Bẫy điện

 3.1.4 Dùng hóa chất

 3.1.5 Dùng muỗi biến đổi gien

o 3.2 Xua muỗi

 3.2.1 Bật đèn sàng

 3.2.2 Gió nhẹ

 3.2.3 Màn

 3.2.4 Thuốc xua muỗi

 3.2.5 Máy phát siêu âm xua muỗi

 4 Tham khảo

 5 Liên kết ngoài

Đặc điểm sinh thái

Một con bọ gậy, ấu trùng của muỗi Bọ gậy phải thường xuyên bơi lên mặt nước, lấy ôxy trong không khí thông qua một ống thở ở đuôi Đa

phần chúng ăn các vi sinh vật trong nước để

sống

Muỗi sinh trưởng chủ yếu trong các đầm lầy, ao

hồ hoặc các vũng nước đọng Chúng đẻ trứng xuống nước, trứng nở thành ấu trùng gọi là bọ gậy hay lăng quăng Bọ gậy sống trong nước

một thời gian, sau phát triển thành nhộng, rồi biến thái thành muỗi trưởng thành, bay lên khỏi mặt nước

Nhiệt độ thích hợp cho muỗi sinh trưởng và

phát triển là khoảng 20 đến 25 độ C Vì vậy

chúng xuất hiện ở các nước nhiệt đới, trong đó

có Việt Nam Vòng đời của muỗi phụ thuộc loài

và nhiệt độ, thay đổi từ vài ngày đến khoảng

một tháng

Muỗi cái có vòi dạng đặc biệt có thể xuyên

thủng da người và động vật để hút máu Muỗi cái cần hút thêm máu để có nguồn protein để sản sinh ra trứng Thức ăn bình thường của

muỗi là nhựa cây và hoa quả, không chứa đủ

protein cho muỗi cái Muỗi đực không có vòi thích hợp để hút máu, và chỉ ăn nhựa cây và hoa quả Cũng có một nhánh muỗi, tên là

Toxorhynchites, không hút máu

Muỗi cái xác định mục tiêu hút máu qua mùi vị

và cảm nhận nhiệt Chúng đặc biệt nhạy cảm với CO² trong hơi thở động vật và một số mùi trong mồ hôi Một số người, ví dụ nam giới, béo

và thuộc nhóm máu O, hấp dẫn muỗi nhiều hơn Muỗi cảm nhận được tia hồng ngoại phát ra từ

vật có thân nhiệt cao, nên dễ tìm được đến động vật và chim máu nóng

Muỗi và sức khỏe

Muỗi Aedes aegypti đang đốt một người

Một số loài muỗi có khả năng là vật trung gian truyền bệnh giữa người với người, hay giữa

động vật và người Các bệnh do muỗi truyền có thể gây tử vong cao gồm sốt xuất huyết, sốt rét, sốt vàng da

Ở Việt Nam, vào mùa hè và mùa mưa hàng

năm, sự phát triển của muỗi thường xuyên gây nên các dịch bệnh làm tử vong nhiều bệnh nhân Mùa hè năm 2004, có vài chục nghìn người Việt Nam bị nhiễm bệnh sốt xuất huyết, trong đó có vài chục ca tử vong, do muỗi truyền Trên thế

giới, có khoảng hơn nửa tỷ người mắc bệnh sốt rét hàng năm, tập trung ở Châu Phi, với thủ

phạm truyền bệnh là muỗi

[sửa] Khống chế muỗi

Diệt muỗi

Trước đây, các hóa chất độc thường được sử

dụng để diệt muỗi, như bằng bình xịt, hay đốt hương muỗi Nhưng các biện pháp hiện đại sử dụng các sinh vật có khả năng tiêu diệt muỗi, hoặc các phương pháp sinh học và vật lý khác, tránh sử dụng chất hóa học độc hại cho cơ thể con người

Dùng sinh vật

Sử dụng thiên địch để diệt muỗi:

 Nuôi cá hoặc lươn nhỏ trong bể nước để tiêu diệt bọ gậy

 Nuôi chuồn chuồn ngoài đồng ruộng Các ấu trùng chuồn chuồn trong nước ăn bọ gậy,

còn chuồn chuồn trưởng thành bắt muỗi

trong không trung

 Nuôi bò sát nhỏ như thạch sùng, thằn lằn để

ăn muỗi trong nhà

 Bảo vệ dơi bắt muỗi trong không trung

 Dùng Mesocyclops để diệt lăng quăng

 Dùng các côn trùng thủy sinh thuộc họ

corixidae để diệt lăng quăng

Cải tạo môi trường

Mục đích là thu hẹp môi trường sinh trưởng của muỗi:

 Nạo vét cống rãnh, vũng nước

 Phát quang bụi rậm

 Sử dụng bồn chứa nước sinh hoạt kín

 Dọn dẹp nhà cửa

 Không để các vật ủ lại một chỗ ( dễ cho

muỗi phát sinh )

Bẫy điện

 Đèn bẫy muỗi được chế tạo với một đèn

phát ánh sáng hấp dẫn muỗi và côn trùng tụ tập đến, bao quanh bởi lưới kim loại có hiệu điện thế thấp Khi muỗi và côn trùng sa vào

lưới, dòng điện nhỏ sẽ phóng qua và tiêu

diệt chúng Phương pháp này sử dụng được trong nhà và ngoài trời

 Vợt điện, thiết kế như vợt bắt muỗi cầm tay, chỉ gồm lưới kim loại có điện thế, chạy pin Vợt này đòi hỏi kỹ thuật sử dụng của người bắt muỗi, có thể có ích trong nhà, nhưng

không có tính hiệu quả cao

Dùng hóa chất

 Thuốc xịt, có thể được xịt ở những khu vực ngoài trời rộng lớn Một số thuộc xịt còn

được xịt tiêu diệt muỗi và các côn trùng

khác trong nhà ở, khi mọi người đi vắng

Việc dùng thuốc xịt gây tranh cãi, vì nó

không chỉ độc cho con người mà còn tiêu

diệt các sinh vật ăn muỗi, làm mất cân bằng sinh thái

 Hương xua muỗi (còn gọi là nhang muỗi),

có thể được đốt trong nhà khi mọi người đi vắng Nó có thể tiêu diệt muỗi trong phạm vi nhà ở và không duy trì được tác dụng lâu

dài Hương xua muỗi có thể gây độc cho

người, và tạo nguy cơ hỏa hoạn

Dùng muỗi biến đổi gien

Có thể tạo ra chủng muỗi đực bị mất khả năng sinh sản khi chiếu phóng xạ rồi thả chúng vào tự nhiên Các con muỗi đực vô sinh sẽ cạnh tranh giao phối với muỗi đực thường, giảm tỷ lệ sinh của muỗi

Xua muỗi

Một cách khác để giảm thiểu khả năng bị muỗi ảnh hưởng đến sức khỏe là ngăn cản không cho chúng tiếp xúc với cơ thể

Bật đèn sàng

Muỗi rất sợ đèn sáng vào buổi tối

Gió nhẹ

 Tạo luồng gió nhẹ bằng quạt có thể xua

được muỗi

Màn

Các biện pháp dùng màn và lưới không gây hại cho sức khỏe hay môi trường, chi phí không cao

và phát huy tác dụng trong thời gian dài

 Màn ngủ là phương pháp hiệu quả để phòng chống muỗi đốt khi ngủ

 Lưới cửa, là các lưới kim loại (hay nhựa) có

lỗ nhỏ, không cho muỗi hay các loại côn

trùng vượt qua và xâm nhập vào nhà ở,

nhưng vẫn đảm bảo thoáng khí và ánh sáng

] Thuốc xua muỗi

 Thuốc bôi lên da để xua muỗi khỏi da, tiện dụng khi đi du lịch đến vùng đất nhiều muỗi Chúng thường chứa các hóa chất sau:

DEET, tinh dầu bạc hà mèo, nepetalactone, tinh dầu xả hay tinh dầu bạch đàn (còn gọi là dầu khuynh diệp)

Máy phát siêu âm xua muỗi

 Các máy này được chế tạo nhỏ như đồng hồ, đeo ở tay, chạy pin, phát ra sóng siêu âm

khiến muỗi không muốn lại gần, nhưng tai

người không nghe thấy gì Tiện dụng khi ta

đi du lịch các vùng đất nhiều muỗi