§»ng sau h×nh ¶nh chiÕc thuyÒn ngoµi xa lµ nçi ®êi khñng khiÕp.. - Bøc tranh chiÕc thuyÒn ngoµi xa.[r]
Trang 1Tiết: 70 - Đọc văn:
Chiếc thuyền ngoài xa
Nguyễn Minh Châu
A Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Cảm nhận đợc suy nghĩ của ngời nghệ sĩ nhiếp ảnh khi phát hiện ra sự thật: Đằng sau bức ảnh đẹp về chiếc thuyền ngoài xa trong sơng sớm mà anh tình
cờ chụp đợc là số phận đau đớn của ngời phục nữ và bao ngang trái trong một gia đình làng chài Từ đó thấu hiểu: mỗi ngời trong một cõi đời, nhất là ngời nghệ sĩ, không thể đơn giản, sơ lợc khi nhìn nhận cuộc sống và con ngời
- Thấy đợc nghệ thuật kết cấu độc đáo cách triển khai cốt truyện, khắc họa nhân vật của một cây bút truyện ngắn có bản lĩnh và tài hoa
- Rèn luyện kỹ năng đọc - hiểu một truyện ngắn hiện đại
B Phơng tiện.
Sách giáo khoa; Sách giáo viên; Bài soạn; Bảng phụ
C Phơng pháp.
Kết hợp đọc - hiểu, nêu vấn đề, thuyết giảng, thảo luận nhóm
D Tiến trình dạy - học.
* Bài cũ
* Bài mới
Lời vào bài: Nguyễn Minh Châu - Ngời con, nhà văn của xứ Nghệ, bớc chân của ông đã xuyên suốt cả dãy Trờng Sơn đi đánh Mỹ Ông là ngời đổi mới
"tinh anh" của văn học sau 1975 Sáng tác của ông ở phần cuối cuộc đời là những chiêm nghiệm, suy ngẫm sâu xa về lẽ sống con ngời Chiếc thuyền ngoài xa là một tác phẩm nh thế
Hỏi: Nêu cách hiểu của em về
đọc - hiểu phần tiểu dẫn của
một văn bản văn học, từ đó
trình bày cách đọc của mình
về phần tiểu dẫn của văn bản
này?
Giáo viên lu ý thêm
GV: Hớng dẫn cách đọc
I Tiểu dẫn
- Phần tiểu dẫn trình bày hai vấn đề:
+ Tác giả
+ Văn bản
- Cách đọc tiểu dẫn bài này
+ Về tác giả: Tiểu sử tóm tắt của Nguyễn Minh Châu đáng chú ý: là tác giả tiêu biểu của văn học Việt Nam thời chống Mỹ có đóng góp đáng
kể trong công cuộc đổi mới văn học sau 1975 + Tác phẩm chính (SGK)
+ Phong cách nghệ thuật: Trớc 1975 truyện của Nguyễn Minh Châu mang đậm chất sử thi, lãng mạn Sau 1975 tác phẩm của ông nghiêng về chất thế sự
Lu ý: Văn học sau 1975 có nhiều tác phẩm
đi sâu vào khám phá cuộc sống đời t, số phận con ngời với một cái nhìn mới sáng tác của Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Khải thể hiện rõ cái nhìn ấy
- Chiếc thuyền ngoài xa (1987) tiêu biểu cho xu hớng tiếp cận từ góc độ thế sự của nhà văn sau
1975
II Đọc - hiểu
- Giọng đọc: Điềm tĩnh, say sa, có khi ngạc
Trang 2HS: Đọc một vài đoạn ngắn,
tiêu biểu
Hỏi: Hãy tìm những yếu tố tạo
nên truyện Chiếc thuyền ngoài
xa ?
HS: Trả lời
GV hỏi: Vậy các em có nhận
xét gì về các yếu tố ở truyện
ngắn này?
GV: Tổ chức cho HS hoạt
động nhóm
Nhóm 1: Nêu những yếu tố
chính tạo nên cốt truyện của
văn bản
Nhóm 2: (Câu hỏi ở bảng phụ)
Nhóm 3: (Câu hỏi ở bảng phụ)
Nhóm 4: (Câu hỏi ở bảng phụ)
HS: Hoạt động nhóm, cử đại
diện trả lời
GV: Nhận xét
Ta đọc - hiểu truyện theo vấn
đề đặt ra
Hỏi: Hãy nêu vắn tắt thời
gian, không gian và hình ảnh
chi tiết ngoài xa
Hỏi: Em có nhận xét gì về bức
tranh chiếc thuyền ngoài xa?
GV: Cho HS hoạt động nhóm:
(câu hỏi bảng phụ)
HS: Hoạt động nhóm, cử đại
diện trả lời
nhiên phẫn nộ, trầm lắng suy t
- Các bớc đọc:
+ Bớc 1: Đọc khái quát chung
+ Bớc 2: Đọc khám phá giá trị văn bản
+ Bớc 3: Đọc đánh giá, vận dụng
Trên tinh thần đó, ở lớp chủ yếu trình bày về phơng pháp đọc truyện ngắn hiện đại Về nhà các em tiếp tục suy nghĩ, khám phá những giá trị thẩm mỹ, chiều sâu của tác phẩm
1 Đọc khái quát
- Những yếu tố tạo nên truyện:
+ Cốt truyện
+ Nhận vật
+ Điểm nhìn trần thuật
- Nhận xét:
* Nhóm 1: Cốt truyện đợc xây dựng qua những tình huống truyện: Phùng chụp đợc bức ảnh Chiếc thuyền ngoài xa, tình huống ngời đàn bà
bị bạo hành, câu chuyện ở phiên tòa
Nhận xét: Các em nêu đúng nhng cha đủ, cốt truyện đợc tạo bởi các sự kiện, đợc dẫn dắt và
kể hấp dẫn (tìm hiểu ở nhà)
* Nhóm 2: Nhân vật chính làm nên cốt truyện: Phùng, ngời đàn bà, Đẩu
* Nhóm 3: Điểm nhìn trần thuật ở ngôi thứ nhất Phùng là ngời kể chuyện Ngôn ngữ kết hợp nhuần nhuyễn hiệu quả giữa lời kể, lời tả, lời thoại
* Nhóm 4: Những vấn đề đặt ra trong tác phẩm:
- Vấn đề 1: Đằng sau bức tranh đẹp là nỗi đời khủng khiếp
- Vấn đề 2: Đằng sau nỗi đời khủng khiếp là triết lý đời thờng
- Vấn đề 3: ý nghĩa triết luận của tác phẩm
2 Đọc - hiểu chi tiết
a Đằng sau hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa là nỗi đời khủng khiếp
- Bức tranh chiếc thuyền ngoài xa
+ Thời gian: Lúc bình minh
+ Không gian: Trên biển
+ Hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa, tìm chi tiết (SGK) Cảnh đắt bức danh họa, hài hòa
- Nhận xét:
+ Là một cảnh đẹp giản dị, toàn bích đẹp tuyệt
đỉnh nh một khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn
+ Phùng đã chớp đợc khoảng khắc đó và anh hạnh phúc vô cùng Đó là giây phút hạnh phúc của một cuộc đời luôn săn tìm cái đẹp
b Một nỗi đời khủng khiếp
- Nhóm 1: Ngời đàn ông: vũ phu, thô bạo: thể hiện ở hành động, lời nói
- Nhóm 2: Ngời đàn bà: Cam chịu, nhẫn nhục,
lo sợ
- Nhóm 3: Đứa con: thơng mẹ, ghét cha, bị tổn
Trang 3Hái: C¸c em cã nhËn xÐt g× vÒ
t×nh huèng trªn?
th¬ng
- Nhãm 4: Bµy tá nh÷ng suy nghÜ
* NhËn xÐt:
HS nhËn xÐt
III LuyÖn tËp
B¶ng phô
