Phong tục tập quán: Ở nhà sàn, mái hình mai rùa, có hai thang lên xuống ở hai đầu hồi.. Thờ cúng tổ tiên và tổ chức cúng lễ ma bản, cúng mường.. Khi đã có vài ba con thì nhà trai mới tổ
Trang 1Dân tộc Xinh Mun
Tên dân tộc: Xinh Mun (Puộc, Pụa)
Dân số: 18.018 người (năm 1999)
Ðịa bàn cư trú: Vùng biên giới Việt Lào thuộc Sơn La, Lai Châu
Phong tục tập quán:
Ở nhà sàn, mái hình mai rùa, có hai thang lên xuống ở hai đầu hồi Thờ cúng tổ tiên và tổ chức cúng lễ ma bản, cúng mường Họ có tập quán ăn trầu, nhuộm răng đen, uống rượu cần Hôn nhân nhà trai phải lo Sau lễ dạm, lễ hỏi là đến lễ đi ở rể Khi đã có vài ba con thì nhà trai mới tổ chức đón dâu, lấy chung một tên khác do cậu hoặc thầy cúng đặt Con theo họ cha Khi người bố chết, con trai cả giữ vai trò quan trọng Không có tục cải táng
hay tảo mộ
Ngôn ngữ:
Ngôn ngữ thuộc nhóm Môn - Khmer
Văn hoá:
Họ có nhiều nghi lễ và kiêng cữ, có lễ cúng mường hàng năm là lễ chung
Trang phục:
Trang phục như người Thái, Lào
Kinh tế:Làm nương rẫy, hái lượm, săn bắn và chăn nuôi, một số nơi làm lúa nước Nghề
đan lát khá phát triển, đồ đan đẹp và bền Mua bán theo chế độ đổi hàng
Trang 3Dân tộc Si La
Tên gọi khác
Cú Dé Xử, Khà Pé
Nhóm ngôn ngữ
Tạng - Miến
Dân số
600 người
Cư* trú
Sống ở ba bản Seo Hay, Sì Thâu Chải, Nậm Xin thuộc huyện M*ường tè, tỉnh Lai Châu
Đặc điểm kinh tế
Người Si La sống bằng nghề trồng lúa n*ương, ngô Từ mấy chục năm nay đồng bào làm thêm ruộng nước Tuy sản xuất đóng vai trò chính như*ng săn bắn và hái l*ượm vẫn có ý nghĩa đối với đời sống của đồng bào Đời sống của người Si La hiện còn thấp kém Giao thông cách trở, cái ăn, cái mặc đều chư*a đủ, nạn hữu sinh vô dư*ỡng, tập tục lạc hậu,
bệnh tật (phổ biến là b*ướu cổ, sốt rét )
Tổ chức cộng đồng
Người Si La có nhiều dòng họ Các dòng họ đều kiêng ăn thịt mèo Quan hệ trong họ khăng khít, chặt chẽ Tr*ưởng họ là người đàn ông cao tuổi nhất, có vai trò quan trọng đối với các thành viên và có trách nhiệm tổ chức sinh hoạt chung của họ mình, đặc biệt là việc thờ cúng Trong xã hội, ngoài tr*ưởng họ, người Si La rất coi trọng các thầy mo
Hôn nhân gia đình
Trong hôn nhân, phong tục Si La có đặc điểm là làm lễ cư*ới hai lần, lần thứ hai sau lần tr*ước khoảng một năm Nhà trai phải có khoản tiền cư*ới trao cho nhà gái mới đ*ược
đón dâu về nhà mình
Tục lệ ma chay
Theo phong tục Si La, bãi mộ nằm phía d*ưới khu c*ư trú của dân bản, trong đó mộ những người cùng họ đ*ược quây quần bên nhau Người Si La dựng nhà mồ xong mới đào huyệt bên trong Quan tài gỗ độc mộc Đặc biệt, khi có người chết, đồng bào tổ chức vui chơi, ca hát, không có tiếng khóc Tuy không tảo mộ, cải táng như*ng người Si La có
tục con cái để tang cha mẹ 3 năm
Trang 4Nhà cửa
Người Si La ở nhà trệt, có bếp lửa đặt giữa nhà
Trang phục
+ Trang phục nam Ngày nay, đa số người Si La để răng trắng, nh*ưng theo tục cũ thì đàn ông nhuộm răng
đỏ, đàn bà nhuộm răng đen
+ Trang phục nữ Phụ nữ ăn vận khá độc đáo, đặt biệt là mảng ngực áo bằng vải khác màu với áo, gắn đặc
xu bạc, xu nhôm Khăn đội đầu của nữ cũng khác nhau theo lứa tuổi Các cô thường đeo
chiếc túi bằng dây rừng, đ*ược trang trí những tơ chỉ đỏ sặc sỡ
Trang 6Dân tộc Chu Ru Tên dân tộc: Chu Ru (Cho Ru, Ru)
Dân số:14.978 người (năm 1999)
Ðịa bàn cư trú: Phần lớn ở Ðơn Dương (Lâm Ðồng), số ít ở Bình Thuận
Phong tục tập quán:
Thờ cúng tổ tiên và chỉ cúng ngoài nghĩa địa Thờ nhiều thần liên quan đến các nghi lễ nông nghiệp Sống định canh định cư Một gia đình gồm 3-4 thế hệ Hôn nhân một vợ,
một chồng, con gái chủ động cưới, người chồng ở rể
Ngôn ngữ: Ngôn ngữ thuộc nhóm Nam Đảo
Văn hoá: Làng gồm nhiều dòng họ hoặc khác tộc cư trú Ðứng đầu là trưởng làng (Pô
plây), sau là thầy cúng Có vốn dân ca, ca dao, tục ngữ phong phú
Kinh tế: Nghề làm ruộng lâu đời Trồng dâu, nuôi tằm, chăn nuôi Nghề thủ công: đan
lát, rèn và làm gốm Nghề phụ: săn bắn, hái lượm