Tríc hÕt nãthÓ hiÖn tÝnh c¸ch cña mét ngêi phô nn÷ yªu th¬ng chång, d¸m hi sinh v× chång, biÕt nhÉn nhôc chÞu ®ùng nhng ®ång thêi l¹i cã mét tinh thÇn ph¶n kh¸ng m¹nh mÏ, mét søc sèng ki[r]
Trang 1- Rèn luyện năng lực cảm thụ thông qua một số bài tập.
B Nội dung cụ thể
I Vài nét về tác giả, tác phẩm
Thanh Tịnh (1911 - 1988) tên khai sinh là Trần Văn Ninh, quê Thừa Thiên - Huế.
Ông đã để lại một sự nghiệp khá phong phú cho nền VHVN Thơ văn của ông đậm chấttrữ tình đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo
Truyện ngắn tôi đi học in trong tập Quê mẹ (1941) Bằng một ngòi bút giàu chất
thơ, tác giả đã diễn tả những kỉ niệm của buổi tựu trờng đầu tiên trong đời Đó là tâm
trạng bỡ ngỡ và những cảm giác mới mẻ của nhân vật tôi ngày đầu tiên đi học.
Truyện kết cấu theo theo dòng hồi tởng của nhân vật
II Đọc - hiểu văn bản
III Một số bài tập
Câu 1: Hãy phân tích giá trị biểu đạt của nghệ thuật so sánh trong đoạn van sau:
Tôi quên thể nào đợc những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi nh mấy cành hoa tơi mỉm cời giữa bầu trời quang đãng.
- Phép nhân hoá mỉm cời diễn tả niềm vui, niềm hạnh phúc tràn ngập rạo rực và cả một
tơng lai đẹp đẽ đang chờ phía trớc Rõ ràng những cảm giác, cảm nhận đầu tiên ấy sốngmãi trong lòng ''tôi'' với bao tràn ngập hy vọng về tơng lai
* Nhận xét: Cách diễn tả thật hay, thật đặc sắc và giàu chất thơ
* Đánh giá: Ta cảm nhận đợc tấm lòng mãi mãi biết ơn, yêu quý thầy cô, mái trờng, bèbạn chủa nhà văn Thanh Tịnh
* Bài học khi phân tích giá trị biện pháp tu từ so sánh cần chú ý:
+ Phải phân tích kĩ hình ảnh đợc đem ra so sánh(B)( Hình ảnh này biểu trng cho điềugì? Gợi cho ta suy nghĩ liên tởng tới điều gì? Giúp ta hiểu gì về hình ảnh sánh (A) + Phải nhận xét, chỉ ra đợc cái hay của cách nói này(NT)
+ Phải đánh giá, nhận xét đợc thái độ, tình cảm, tâm hồn của tác giả
* Gợi ý cách viết mở đoạn: nên đi thẳng, trực tiếp vào vấn đề, không viết dài dòng, lanman và xa đề
VD: Trong truyện ngắn ''Tôi đi học'' của Thanh Tịnh có một so sánh thât hay đó là: ''Tôi quên thế nào
Câu kết: Tấm lòng, tình yêu của nhà văn Thanh Tịnh với mái trờng, thầy cô, bạn bè, với
kỉ niệm đầu tiên thiêng liêng sâu nặng đến chừng nào, bao nhiêu năm trôi qua mà vẫn
t-ơi mới, vẹn nguyên
Câu 2: Hãy phân tích giá trị biểu đạt của nghệ thuật so sánh trong đoạn van sau:
''ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi nhẹ nhàng nh một làn mây lớt ngang trên ngọn núi''
Gợi ý:
+ Yêu cầu về hình thức phải viết thành một đoạn văn hoàn chỉnh
+ Yêu cầu về nội dung cần làm rõ các vấn đề sau:
- Chỉ ra đợc vế so sánh
- Hình ảnh làn mây diễn tả sự trong sáng, ngây thơ, dịu dàng đáng yêu của trẻ thơ.
Chỉ một ý nghĩ thoáng qua thôi mà sống mãi, đọng mãi và lung linh trong kí ức Khátvọng mãnh liệt vơn tới một đỉnh cao,
- Qua đó thể hiện tâm hồn khát khao bay cao, bay xa, vơn tới những chân trời mới
* Viết thành đoạn văn:
Trang 2Trong truyện ngắn ''Tôi đi học'' của Thanh Tịnh có một so sánh rất hay đó là: ''ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi nhẹ nhàng nh một làn mây lớt ngang trên ngọn núi''.
Đây là phép so sánh hay và rất đẹp Hình ảnh làn mây diễn tả sự trong sáng, thơ ngây,
dịu dàng và đáng yêu của trẻ thơ Kỉ niệm về ngày khai trờng đầu tiên sức sống thật kì
diệu, thật mãnh liệt Chỉ một ý nghĩ thoáng qua thôi má sống mãi, đọng mãi trong kí ức.
Bao nhiêu năm tháng qua rồi vẫn sống dậy lung linh Ta thấy nh đâu đó ánh lên mộtkhát vọng mãnh liệt vơn tới một đỉnh cao Cách diễn tả thật hay, thật đặc sắc và thám
đẫm chất trữ tình Qua đó, ta cảm nhận đợc một tâm hồn khát khao bay cao, bay xa,
v-ơn tới những chân trời mới Ước mơ, khát vọng ấy của nhà văn thật cao đẹp, đáng trântrọng biết những nào
Câu 3 : Hãy phân tích giá trị biểu đạt của nghệ thuật so sánh trong đoạn văn sau:
'' Họ nh con chim con đứng bên bờ tổ nhìn quãng trời rông ''
Gợi ý:
+ Yêu cầu về hình thức phải viết thành một đoạn văn hoàn chỉnh
+ Yêu cầu về nội dung cần làm rõ các vấn đề sau:
- Chỉ ra đợc vế so sánh
- Hình ảnh chim con đợc để dùng để diễn tả tâm trạng của ''tôi'' và các cô cậu lần
dầu tiên đến trờng Mái trờng nh tổ ấm, mỗi cô cậu học trò nh cánh chim non đang ớcmơ đợc khám phá chân trời kiến thức, nhng cũng rất lo lắng trớc chân tròi kiến thứcmênh mông, bao la bất tận ấy
- Qua đó, ta cảm nhận đợc tấm lòng mãi mãi biết ơn, yêu quý mái trờng, thầy cô bèbạncủa nhà văn
Câu 4: Hãy chỉ ra và phân tích cái hay của cách kết thúc thiên truyện ngắn Tôi đi học
của nhà văn Thanh Tịnh ?
Gợi ý: + Cách kết thúc: ''Bài viết tập : tôi đi học''
+ Cách kết thúc rất tự nhiên và bất ngờ Dòng chữ tôi đi học vừa khép lại bàivăn, vừa mở ra một bầu trời mới, một thế giới mới; một không gian, thời gian mới; mộttâm trạng, tình cảm mới trong cuộc đời của đứa bé tôi Đó là thế giới của mái trờng,thầy cô, bè bạn, của kho tri thức,
+ Dòng chữ này còn thể hiện chủ đề truyện ngắn
Câu 5: Hãy phân tích làm sáng tỏ chất thơ toát lên từ thiên truyện '' Tôi đi học''?
Gợi ý: ( Chất thơ là gì? ở đâu? Thể hiện nh thế nào?)
+ Chất thơ là một nét đẹp tạo nên giá trị t tởng và nghệ thuật của truyện ngắn này, thểhiện ở những vấn đề sau:
- Trớc hết, chất thơ thể hiện ở chổ: truyện ngắn không có cốt truyện mà chỉ là dòngchảy cảm xúc, là những tâm t tình cảm của một tâm hồn trẻ dại trong buổi khai trờng
đầu tiên Những cảm xúc êm dịu ngọt ngào, man mác buồn, thơ ngây trong sáng làmlòng ta rung lên những cảm xúc
- Chất thơ toát lên từ những tình tiết sự việc dào dạt cảm xúc( mẹ âu yếm dẫn đi , cáccậu học trò , con đờng tới trờng )
- Chất thơ toát lên từ cảnh sắc thiên nhiên rất thơ mộng và nên thơ trong trẻo
- Chất thơ còn toả ra từ giọng nói ân cần, cặp mắt hiền từ của ông đốc và khuôn mặt tờicời của thấy giáo
- Chất thơ còn toả ra từ tấm lòng yêu thơng con hết mực ( 4 lần Thanh Tịnh nói về bàntay mẹ) Hình tợng bàn tay mẹ thể hiện một cách tinh tế và biểu cảm, tình thơng conbao la vô bờ của mẹ
- Chất thơ còn thể hiện ở các hình ảnh so sánh đầy thú vị, ở giọng văn nhẹ nhàng, trongsáng gợi cảm ở âm điệu tha thiết
- Chất thơ còn thể hiện ở chổ tạo đợc sự đồng cảm, đồng điệu của mọi ngời (kỉ niện tuổithơ cắp sách tới trờng, hình ảnh mùa thu yên lặng quê Việt
Câu 6: Hãy chỉ ra 3 hình ảnh so sánh đặc sắc và phân tích hiệu quả nghệ thuật của 3
hình ảnh đó trong truyện ngắn Tôi đi học của Thanh Tịnh ?
Gợi ý:
+ Phải chỉ ra đợc 3 hình ảnh đặc sắc đó
+ Ba hình ảnh này xuất hiện trong 3 thời điểm khác nhau: (chỉ rõ 3 thời điểm)
+ Hiệu quả nghệ thuật:
- Các hình ảnh so sánh trên diễn tả rất rõ nét sự vận động tâm trạng của nhân vật tôi.(làm rõ ý này)
Trang 3- Những hình ảnh so sánh này giúp ta hiểu rõ hơn tâm lí của các em nhỏ lần đầu đếntrờng.
- Các hình ảnh thật tơi sáng, nhẹ nhàng tăng thêm màu sắc trữ tình cho tác phẩm
* Đánh giá: Hẳn phải có một ngòi bút tài hoa, phải có một tâm hồn nhạy cảm ThanhTịnh mới có thể viết lên những hình sánh so sánh hay đến vậy
* Viết thành đoạn:
Trong truyện ngắn '' Tôi đi học '' Thanh Tịnh đã sử dụng 3 hình ảnh so sánh rất hay và
đầy thú vị Ba hình ảnh đợc xuất hiện ở ba thời điểm khác nhau Khi nhớ về ngày đầu
tiên đến trờng nhà văn đã so sánh '' những cảm giác trong sáng ấy bầu trời quang
đãng'' Lúc cùng mẹ trên đờng tới trờng, Thanh Tịnh lại so sánh '' ý nghĩ ấy thoáng qua lớt ngang trên ngọn núi'' và khi đứng trên sân trờng tác giả lại so sánh '' Họ nh con chim ngập ngừng e sợ'' Những hình ảnh này đã diễn tả rất rõ sự vận động tâm trạng của tôi: từ nao nao nhớ về ngày đầu tiên đến trờng đến nhớ những cảm giác, ý
nghĩ non nớt thơ ngây và cuối cùng là những tâm trạng rụt rè, e sợ của tôi và các cô cậuhọc trò khác Các hình ảnh so sánh này đã giúp ta hiểu rõ hơn tâm lí của những em bélần đầu tiên tới trờng Những hình ảnh so sánh này thật tơi sáng, nhẹ nhàng làm tăngthêm màu sắc trữ tình cho tác phẩm Hẳn phải là một ngòi bút tài hoa, phải có một tâmhồn nhạy cảm, Thanh Tịnh mới có thể viết lên những hình ảnh so sánh hay đến vậy
Câu 7: Nhận xét đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn Tôi đi học Theo em, sức cuốn
hút của tác phẩm đợc tạo nên từ đâu?
Gợi ý:
+ Đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn Tôi đi học là:
- Truyện ngắn đựơc bố cục theo dòng hồi tởng, cảm nghĩa của nhân vật ''tôi'', theotrình tự thời gian của một buổi tựu trờng
- Sự kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả với bộ lộ tâm trạng cảm xúc
- Sử dụng những hình ảnh so sánh mới mẻ, độc đáo giàu cảm xúc trữ tình
Chính các đặc sắc nghệ thuật trên góp phần quan trọng tạo nên chất trữ tình của tácphẩm
+ Sức cuốn hút của tác phẩm đợc tạo nên từ:
- Bản thân tình huống truyện (buổi tựu trờng đầu tiên trong đời đã chắ đựng cảm xúcthiết tha, mang bao kỉ niệm mới lạ, '' mơn man'' của nhân vật ''tôi')
- Tình cảm ấm ấp, triìu mến của những ngời lớn đối với các em nhỏ lần đầu tiên đến ờng
- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trờng và các so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả
Toàn bộ truyện ngắn toát lên chất trữ tình thiết tha, êm dịu
Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
I Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ chính là sự khái quát về nghĩa từ ngữ theo những
cấp độ khác nhau ( rộng - hẹp)
- Xét mối quan hệ nghĩa của từ ngữ chỉ khi chúng cùng trờng nghĩa
- Tính chất rộng hẹp của từ ngữ chỉ là tơng đối mà thôi
- Các từ ngữ có nghĩa hẹp thờng có tính chất gợi hình cụ thể hơn từ ngữ có nghĩa rộng
II Luyện tập
1 Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát và cụ thể của các nhóm từ sau đây
a Phơng tiện vận tải: xe, xe máy, xe hơi, thuyền, thuyền thúng, thuyền buồm
b Tính cách: hiền, ác, hiền lành, hiền hậu, ác tâm, ác ý
2 Tìm các từ ngữ có nghĩa hẹp nằm trong các từ : hoa, chim, chạy, sạch
3 Tìm từ ngữ có nghĩa khái quát cho các nhóm từ sau:
- Ghì, nắm, ôm
- Lội, đi, bơi
4 Giải thích sự khác nhau về phạm vi nghĩa của các cặp từ sau:
Trang 4Hiền lành Hiền hậu ác tâm ác ý
2 Các từ ngữ có nghĩa hẹp hơn nằm trong các từ ngữ đã cho là hoahồng sáo
a Hoa hoa huệ b Chim tu hú
Trong lòng mẹ
Nguyên Hồng
I Vài nét về cuộc đời và sự nghiệp
- Nguyên Hồng ( 1918 - 1982), tên khai sinh Nguyễn Nguyên Hồng
- Quê: ở thành phố Nam Định
- Ông là ngời có cuộc sống cùng khổ và gần gủi với ngời nghèo khổ nên đợc mệnhdanh là nhà văn của trẻ em và nhi đồng Khi viết về họ, ông tỏ niềm yêu thơng sâu sắcmãnh liệt,lòng trân trọng
Trang 5- Ông là cây bút của ''chủ nghĩa nhân đạo thống thiết'', có trái tim nhạy cảm, dễ bị tổnthơng, dễ rung động với nỗi đau và niềm hạnh phúc con ngời.
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc, tự học mà thành tài
- Phong cách: Giàu chất trữ tình, cảm xúc thiết tha chân thành
II Xuất xứ và tóm tắt
1 Xuất xứ: Đoạn trích Trong lòng mẹ là chơng 4 của tập hồi kí Những ngày thơ ấu Tác
phẩm gồm 9 chơng , chơng nào cũng chất chứa đầy kỉ niệm tuổi thơ và đầy nớc mắt
2 Tóm tắt:
Gần đến ngày giổ đầu bố, mẹ của bé Hồng ở Thanh Hoá vẫn cha về Một hôm ngờicô gọi bé Hồng đến bên cời và hỏi Hồng có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ không.Biết đó là những lời rắp tâm tanh bẩn của ngời cô, bé Hồng đã từ chối và nói thế nàocuối năm mẹ cháu cũng về Cô lại cời nói và hứa sẽ cho tiền tàu vào thăm mẹ và em bé.Nhắc đến mẹ Hồng rất buồn và thơng mẹ vô cùng Biết Hồng buồn, ngời cô độc ác đã
kể hết sự tình của mẹ cho đứa cháu đáng thơng Khi nghe kể về mẹ Hồng vừa khóc vừacăm tức những cổ tục đã đày đoạ mẹ mình Trớc thái độ buồn tức của Hồng ngời cônghiêm nghị đổi giọng bảo bé Hồng đánh giấy cho mẹ về làm giổ bố Bé Hồng chẳngphải viết th cho mẹ mà đến ngày giổ đầu của bố, mẹ cậu đã về một mình và mua choHồng và em Quế rất nhiều quà Chiều tan học, ở trờng ra cậu bé xồng xộc chạy theochiếc xe và đợc gặp lại mẹ Lúc ấy Hồng rất vui sớng hạnh phúc vì đựơc gặp lại mẹ, đợcngã đầu vào cánh tay mẹ thơng yêu để đợc mẹ âu yếm
3 Đặc điểm nhân vật
+ Bà cô: Thiếu lòng nhân ái độ lợng, hay có những thành kiến dành cho chị dâu goábụa trẻ trung Lí do bà cô khinh mịêt ruồng rẫy mẹ Hồng: goá chồng, nợ nàn cùng túng,
bỏ con cái đi tha phơng cầu thực'' Có bản chất lạnh lùng độc ác, thâm hiểm
Là hình ảnhmang ý nghĩa tố cáo hạng ngời sống tàn nhẫn, khô héo cả tình máu mũ,ruột rà trong cái xã hội thực dân nửa phong kiến lúc bấy giờ.(Dĩ nhiên, tínhcách tànnhẫn đó là sản phẩm của những định kiến đối với phụ nữ trong xã hội cũ)
+ Bé Hồng: Lên 3 tuổi côi cha, ngời mẹ vì cùng túng quá phải tha phơng cầu thực Cậu
bé phải xa mẹ sống với họ hàng bên nội Nhng cậu không hề đợc ai yêu thơng Cậu phảisống trong sự ghẻ lạnh và cay nghiệt của những ngời thân thích Xa mẹ nhng cậu luônnhớ mẹ, yêu mẹ, khao khát ngày gặp mẹ Càng nhận ra sự thâm độc của ngời cô, Hồngcàng đau đớn uất hận và càng dâng trào cảm xúc yêu thơng mãnh liệt đối với ngời mẹbất hạnh của mình
Một số câu hỏi
1 So sánh bố cục, mạch truyện, cách kể chuyện của VB Trong lòng mẹ và VBTôi đi học
Giống:
Kể và tả theo trình tự thời gian trong dòng hồi tởng nhớ lại kí ức tuổi thơ
Tự sự kết hợp nhuần nhuyễn với yếu tố miêu tả và biểu cảm
* Chất trữ tình thể hiện ở tình huống và nội dung tác phẩm:
Đó là hoàn cảnh đáng thơng của chú bé Hồng , đó là câu chuyện ngời mẹ âmthầm nhiều đắng cay, nhiều thành kiến cổ hủ, lác hậu, tàn ác đó là sự yêu thơng
và tin cậy của chú bé Hồng dành cho mẹ
Chất trữ tình còn thể hiện ở dòng cảm xúc phong phú của chú bé Hồng Trongdòng cảm xúc đó ngời đọc bắt gặp niềm xót xa tủi nhục lòng căm giận sâu sắcquyết liệt , tình yêu thơng nồng nàn, mãnh liệt
*Cách thể hiện của tác giả cũng góp phần tạo nên chất hồi kí Đó là:
Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể, tả và biểu cảm
Các hình ảnh thể hiện tâm trạng, các ss đều gây ấn tợnh, giàu sức biểu cảm
Lời văn nhiều khi mê say nh đợc viết trong dòng chảy cảm xúc mơn man, dạtdào
Trang 63 Thế nào là hồi kí? Vì sao có thể xếp Tôi đi học và Những ngày thơ ấu là hồi
kí tự truyện ?
Hồi kí là một thể kí, ở đó ngời viết kể lại những câu chuyện, những điều mình
đã chứng kiến hoặc đã trải qua
Tôi đi học và Những ngày thơ ấu đều làhồi kí tự truyện vì hai tác giả đã kể lạithời thơ ấu của mình một cách chân thực và xúc động
5 Phân tích những so sánh hay trong đoạn trích
So sánh 1: Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật nh hòn đá hay cục thuỷtinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì vụn nátmới thôi
Là một câu văn biểu cảm dài , nhịp văn dồn dập với liên tiếp nhiều động từmạnh
Thể hiện một ý nghĩa táo tợn , bất cần đầy phấn nộ đang trào sôi nh một cơndông tố trong lòng cậu bé
Tâm trạng đau đớn, uất ức căm tức đến tột cùng Các từ cắn, nhai, nghiến, nằmtrong 1 trờng nghĩa đặc tả tâm trạng uất ức của nhân vật
Càng căm giận bao nhiêu càng tin yêu, thơng mẹ bấy nhiêu
Đặc biệt tình yêu thơng và niềm tin yêuvới mẹ đã khiến ngời con hiếu thảo ấy
đã suy nghĩ sâu sắc hơn Từ cảnh ngộ bi thơng của ngời mẹ, từ những lời nói kích
động của ngời cô, bé Hồng nghĩ tới những cổ tục, căm giận cái xã hội đầy đố kị và
độc ác ấy với những ngời phụ nữ gặp hoàn cảnh éo le Bé Hồng đã truyền tới ngời
đọc những nội dung mang ý nghĩa xã hội bằng một câu văn giàu cảm xúc và hình
Bóng dáng ngời mẹ xuất hiện trớc cặp mắt trông đợi mỏi mòn của đứa congiống nh dòng suối trong suốt chảy dới bóng râm đã hiện ra trớc con mắt gần rạnnứt của ngời bộ hành ngã gục giữa sa mạc
So sánh nhằm diễn tả nỗi khao khát gặp mẹ mãnh liệt và tột bậc Nỗi khao kháttình mẹ đang cháy sôi trong tâm hồn non nớt của đứa trẻ mồ côi Cũng nh ngời bộhành kia, nếu đó không phải là mẹ thì đứa con tội nghiệp ấy sẻ gục ngã, quị xuốngkiệt sức trong nỗi khát thèm, trong sự tuyệt vọng đến tột cùng
Cái hay và hấp dẫn của hình ảnh so sánh là những giả thiết tác giả tự đặt ranhằm cực tả nỗi xúc động của tâm trạng trong tình huống cụ thể Đây là một sosánh giả định, độc đáo, mới lạ và phù hợp với việc bộc lộ tâm trạng từ hi vọng tộtcùng đến tuyệt vọng tột cùng
6 Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và trẻ em
Mở bài:
Giới thiệu chung về tác giả , dẫn dắt vào vấn đề
Thân bài:
a Giải thích nhận định :
Trang 7 Phụ nữ và nhi đồng xuất hiện rất nhiều trong tác phẩm của Nguyên Hồng Cácnhân vật ấy hiện lên rất rõ nét và sống động, đầy ấn tợng trên trang viết của ông
Hơn nữa nhà văn đã dành cho phụ nữ và nhi đồng một tấm lòng chan chứa yêuthơng và một thái độ nâng niu trân trọng đến tột cùng
b Chứng minh nhận định
Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ :
Ngời phụ nữ trong trang viết của ông là những ngời PNLĐ nghèo khổ, cần cù,tần tảo cả cuộc đời nuôi chồng, nuôi con
Họ là những ngời rất khổ sở vì những tập tục phong kiến cổ hủ lạc hậu: bị épduyên, bị chồng đối xử thô bạo, tệ bạc, bị thành kiến nặng nề vì những cổ tục lạcchậu ( cuộc hôn nhân của mẹ bé Hồng không có tình yêu, khi cha đoạn tang chồng
mà đi bớc nữa, chửa đẻ với ngời khác nên bị họ hàng nhà chồng khinh miệt, ruồngrẫy)
Thế nhng họ có vẻ đẹp tâm hồn rất cao quí : yêu thơng con hết mực, có tấmlòng ân nghĩa thuỷ chung Mẹ bé Hồng vẫn trở về làm giổ cho chồng khi bị họhàng nhà chồng khinh miệt
Tác giả cảm thông sâu sắc với những đau khổ, những khát vọng hạnh phúcthầm kín của ngời phụ nữ Tác giả bày tỏ một quan điểm tiến bộ về ngời phụ nữ,trớc hết là trong lĩnh vực hôn nhân gia đình (cảm thông với mẹ bé Hồng phải sốngkhô héo, không có hạnh phúc bên ngời chồng nghiện ngập : cảm thông với trái timkhao khát tình yêu)
Nhà văn thẳng thắn bênh vực cho những ngời phụ nữ khi tìm đến với niềmhạnh phúc mới khi cha đoạn tang chồng (muốn cắn, nhai, nghiến những hủ tục) Nguyên Hồng là nhà văn của trẻ em
Đó là những đứa trẻ nghèo với những nỗi khổ những mặt trong c/s lầm thancủa chúng Đặc biệt là những nỗi đau đớn xót xa trong trái tim non nớt, nhạy cảm,
dễ tỗn thơng (tuổi thơ cay đắng của tác giả ;12 tuổi mồ côi cha, mẹ, sống với ngờicô cay nghiệt, khổ đau đói rét, bị vứt ra lề đờng kiếm sống, phải làm đủ mọi nghềkiếm sống Đặc biệt phải sống trong sự cay nghiệt của họ hàng
Nhà văn đã phát hiện và miêu tả đợc nét đẹp trong sáng cảm động trong tâmhồn non trẻ ấy ; nhẫn nhục chịu đựng, gan góc, cứng cỏi có bản lĩnh, dạt dào mộttình thơng mẹ
Thông qua 2 tầng lớp này tác giả lên án, tố cáo xã hội cũ, đòi quyền sống, quyềnhạnh phúc cho họ
Kết luận:
Một trong những cái làm nên thành công của Nguyên Hồng là ông đã viết tác phẩmbằng những rung động cực điểm của một tâm hồn trẻ thơ bé dại Ông đã viết về tuổithơ của chính mình, về bao số phận cực khổ mà ông đã gặp trên đờng đời
Bài viết
Nguyên Hồng là nhà văn có một tuổi thơ cay đắng, không tình thơng yêu của cha
mẹ Ông rất thấu hiểu nỗi đau của những con ngời trong xã hội cũ bởi vậy mà đối ợng chủ yếu trong tác phẩm của ông là phụ nữ và nhi đồng, ông đợc mệnh danh lànhà văn của họ
Chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng, Nguyên Hồng viết rất nhiều về phụ nữ
***************************
Bài: 4 Ngày 21 / 10/ 2009
Trờng Từ Vựng
1 Cho các đoạn văn sau :
a Nớc mắt tôi ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hoà đầm đìa ởcằm và ở cổ Nhng không phải vì thấy mợ tôi cha đoạn tang thầy tôi màchữa đẻ với ngời khác mà tôi có cản giác đau đớn ấy Chỉ vì tôi thơng
mẹ, tôi căm tức sao mẹ tôi lại vì sợ hãi những thành kiến tàn ác mà xa lìaanh em tôi để sinh nở một cách dấu diếm
Tìm các từ cùng trờng nghiã với từ đau đớn Gọi tên cho những từ này
b Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ Cha làm cho tôi chiếc chổi cọ đểquét nhà quét sân Mẹ lại đựng hạt giống đầy nón lá cọ treo lên gác bếp
Trang 8để gieo cấy mùa sau Chị tôi đan nón lá cọ, lại đan cả mành cọ và bán cọxuất khẩu Chiều chiều chăn trâu chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọrơi đầy quanh gốc cọ về om.
Tìm các từ ngữ thuộc hai trờng nghĩa : cây cọ và vật dụng làm từ cây cọ
c Càng đến gần, những đàn chim đen bay kín trời, cuốn theo sau nhữngluồng gió buốt làm tôi rối lên hoa cả mắt Mỗi lúc lại nghe rõ từng tiếngchim kêu náo động nh tiếng xóc những rổ tiền đồng Chim đậu chennhau trắng xoá trên những cây chà là chim cồng cộc đứng trong tổ vơncánh, chim gà đẩy đầu hói nh những ông thầy tu trầm t rụt cổ nhìn xuốngchân nhiều con chim lạ rất to đậu đến quằn nhánh cây
Tìm các từ thuộc trờng nghĩa chỉ hoạt động của chim
Bài làm
1.Tìm các từ cùng trờng nghĩa
a Các từ cùng trờng nghĩa với từ đau đớn là: sợ hãi, thơng, căm tức - trờngtâm trạng, tình cảm của con ngời
b Các từ cùng trờng nghĩa cây cọ là: Chổi cọ, nón lá cọ, mành cọ, lán cọ
c Các từ thuộc trờng nghĩa hoạt động của loài chim là: Bay, kêu, đậu, chen,vơn, rụt cổ, nhìn, đứng
2 Đặt tên cho các trờng từ vựng sau:
- sách, vở, bút, giấy, mực, thớc, com-pa, êke,
- hiền, lành, hiền lanh, độ lợng, tốt, tốt bụng, ác, ác độc, hẹp hòi, ích kỉ, xấu, xấubụng,
- Ngô Tất Tố sinh năm 1893 mất năm 1954
- Quê huyện Từ Sơn - Bắc Ninh ( nay thuộc Đông Anh, ngoại thành Hà Nội)
- Xuất thân trong một gia đình nhà nho gốc nông dân
- Là nhà văn xuất sắc, nhà báo tiến bộ, đồng thời là một học giả có nhiều công trìnhkhảo cứu về triết học
- Năm 1996 ông đợc Nhà nớc truy tặng Giải thởng HCM về Văn học nghệ thuật
- Tác phẩm chính : các tiểu thuyết Tắt đèn (1939), Lều chõng (1940); các phóng sự Tập án cái đình (1939), Việc làng (1940).
2 Tác phẩm: Ra đời 1939, trích trong chơng 18 của tiểu thuyết Tắt đèn.
- Tắt đèn là tác phẩm có giá trị tiêu biểu trong sáng tác của ông.
Tắt đèn là một bức tranhchân thực về cuộc sống cùng quẩn, thê thảm của ngời nông
dân bị áp bức bóc lột nặng nề; là một bản án đanh thép đối với xã hội thực dân phongkiến đầy rẫy cái ác, cái xấu Giá trị nhân đạo đặc sắc của tác phẩm là khẳng định, cangợi phẩ chất đẹp đẽ của ngời phụ nữ nông dân đặc sắc nghệ thuật Tắt đèn là đã xây
dựng đựơc nhiều tính cách điển hình trong hoàn cảnh điển hình.
Tức nớc vỡ bờ là đoạn trích trong chơng XVIII của tiểu thuyết Tắt đèn, kể lại việc
chị Dậu chống trả quyết liệt tên cai lệ và ng/ời nhà lí trởng để bảo vệ chồng
II.tóm tắt tác phẩm ''Tắt Đèn''
Bối cảnh của truyện là làng quê Đông Xá trong không khí căng thẳng của nhữngngày su thuế Bọn hào lí trong làng ra sức sùng lục, tra khảo những ngời nông dânnghèo thiếu thuế Gia đình chị Dậu thuộc loại nghèo nhất làng, phải chạy vạy ngợcxuôi đẻ có tiền nộp su Anh Dậu đang ốm nặng vẫn bị đánh trói và cụm kẹp ở ngoài
đình làng Chị Dậu đành phải dứt ruột đem cái Tí, đứa con gái lớn 7 tuổi của chị, báncho nhà Nghị Quế Lợi dụng tình cảnhcủa chị, vợ chồng nhà Nghị Quế keo kiệt, độc
ác đã ép chị bán cái Tí và bán cả ổ chó mới đẻ của chị với giá rẻ mạt Cộng với mấyhào bán mấy gánh khoai, chị Dậu vừa đủ tiền để đóng suất su cho chồng Không ngờ,
Trang 9bọn hào lí lại bắt chị phải nộp cả suất su của ngời em chồng đã chết từ năm ngoái.Anh Dậu không đợc tha về; nhng vì đang ốm nặng mà bị cùm trói hành hạ đến mức rũ
ra nh xác chết nên đợc khiêng trả về nhà Sáng hôm sau, khi anh vừa mới tỉnh lại thìcai lệ và ngời nhà lí trởng xông vào định trói bắt mang đi lần nữa Chị Dậu cố van xinthảm thiết nhng không đợc, nên đã liều mạng chống trả quyết liệt, quật ngã hai tên taysai Chị bắt giải lên huyện Tên quan phủ T Ân lợi dụng cảnh ngộ của chị định giở trò
bí ổi Chị Dậu kiên quyết cự tuyệt, ném cả nắm giấy bạc vào mặt hắn và chạy thoát rangoài Cuối cùng, để có tiền nộp thuế, chị đành gỉ con để lên tỉnh ở vú cho nhà lãoquan cụ Lão ấy là một tên quan phủ già, dâm đãng Trong một đêm '' tắt đền'', lão mòvào buồngchị Chị Dậu gạt mạnh bàn tay bẩn thỉu của lão, vùng dậy chạy thoát rangaòi sân, giữa lúc trời tối đen nh mực
III Đặc điểm nhân vật
1 Nhân vật cai lệ
Cai lệ là viên cai chỉ huy một tốp lính lệ- lính phục vụ hầu hạ nơi quan nha Nhân
vật cai lệ trong đạon trích này là ngời của quan trên về làng Đông Xá để thúc su Nhvậy, cũng có thể hiểu rằng: dù chỉ là tên tay sai mạt hạng, một thứ công cụ của bộmáy thống trị, nhng lúc này đây, hắn đang là kẻ đại diện cho quyền lc của bộ máy ấy
Và hắn đã thể hiện đúng tính cách của một tên tay sai tàn bạo không chút tình ngời Tên cai lệ, với nghề đánh trói ngời một cách chuyên nghiệp, có mặt ở làng Đông Xá
để trừng trị kẻ nào dám trốn tiền su của nhà nớc Cho nên hắn đến nhà anh Dậu với tthế cảu một kẻ đại diện cho pháp luật trừng trị kẻ dám chống lại pháp luật Dù anhDậu vừa mới đựơc khiêng trả về nhà đêm qua trong tình trạng nh môt xác chết, sánghôm nay '' cai lệ và ngời nhà lí trởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thớc
và dây thừng'' - nghĩa là đến với t thế sẵn sàng trói ngời, đánh ngời Thứ luật pháp bấtnhân của xã hội thực dân nửa phong kiến tàn bạo cho phép một tên tay sai hành động
nh thế đoói với những ngời dân thấp cổ bé họng
Ngô Tất Tố đã miêu tả nhân vật cai lệ bằng một ngòi bút hiện thực sắc sảo cùng vớimột thái độ phê phán rõ rệt Nhiều chi tiết miêu tả có tính hài hớc thể hiện ý đồ châm
biếm của tác giả: tên cai lệ thét bằng giọng khà khàn của ngời hút nhiều xái cũ, đó là chi tiết chuẩn bị cho đoạn sau: sức lẻo khổe của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của ngời đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trót vợ chồng ket thiếu su.
-dị mà chân thành
Vì thơng chồng nên chị Dậu đã bằng mọi cách đối phó với bọn tay sai để bảo vệ chochồng
Ban đầu chi cự lại bàng lí lẽ và van xin tha thiết Về sau van xin mãi không đợc chị
đành liều mạng cự lại để bảo vệ tính mạng cho chồng
III Một số câu hỏi
Câu 1 Câu nói: Thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tối không chịu
đợc, có ý nghĩa gì?
Gợi ý:
Câu nói của chị Dậu mang nhiều ý nghĩa Trớc hết nóthể hiện tính cách của một ngờiphụ nnữ yêu thơng chồng, dám hi sinh vì chồng, biết nhẫn nhục chịu đựng nhng đồngthời lại có một tinh thần phản kháng mạnh mẽ, một sức sống kiên cờng Bên cạnh đó,
nó còn nói lên một chân lí sâu xa của đời sống '' tức nớc'' thì '' vỡ bờ'', có áp bức có đấutranh, con đờng sống duy nhất của quần chúng bị áp bức chỉ có thể là con đờng đấutranh chống áp bức để tự gải phóng mình
Cái kết thúc bế tắc của tác phẩm cho thấy nhà văn cha hoàn toàn nhận thức đợc hàontoàn nhận thức đợc chân lí ấy, nhng bằng cảm quan hiện thực mạnh mẽ, nhà văn đã cảmnhận đựoc xu thế của hiện thực '' tức nớc vỡ bờ'' và sức mạnh của sự '' vỡ bờ'' đó Chonên dù cha chỉ ra đợc con đờng đấu tranh cách mạng tất của qần chúng, nhng nhà văn
đã '' xui ngời nông dân nổi loạn'' ( Nguyễn Tuân)
Câu 2: Nêu ngắn gọn giá trị t tởng và nghệ thuật của tác phẩm '' Tắt đèn''.
Trang 10+ Về nội dung t tởng:
- Tắt đèn giàu giá trị hiện thực Tác giả đã tố cáo và lên án chế độ su thuế dẽa man
của thc dân Pháp, đã bầncùng hoá nhân dân ta; su thuế đánh vào cả ngời chết; có biếtbao nmhiêu ngời pải bán vợ đợ con để trang trải '' món nợ Nhà nớc'' Vụ thuế đến, xómthôn
rùng rợn trong tiếng trống ngũ liên thúc liên hồi suốt ngày đêm, bon cờng hào bắt trói,
đánh đập tàn nhẫn những kẻ thiếu su, thiếu thuế Cái sân đình xôi thịt đã trở thành trại
giam hành hạ những ngòi nông dân nghèo khổ, hiền lành vô tội Có thể nói Tắt đèn là
một bức tranh xã hội chân thực, một bản án đanh thép kết tội chế độ thực dân nửa phongkiến đã áp bức bóc lột, đã bần cùng hoá nhân dân ta
- Tắt đèn giàu giá trị nhân đạo Tình vợ chồng, tình mẹ con, tình nghĩa xóm làng giữa
những con ngời cùng khổ đợc nói đến một cách chân thực Số phận ngời phụ nữ, những
em bé, những ngời cùng đinh đợc tác giả nêu lên với bao xót thơng nhức nhói và đaulòng
- Tắt đền đã xây dựng nhân vật chị Dậu - một hình tợng chân thực đẹp đẽ về ngời phụnữ nông thôn Việt Nam Chị Dậu có bao phẩm chất tốt đẹp: cần ù, tần tảo, giàu tình th-
ơng, nhẫn nhục và dũng cảm chống cờng hào, chống ap bức Chị Dậu là hiện thân cảungời vợ, ngời mẹ vừa sắc sảo, vừa đôn hậu, trong sạch
- Khắc hoạ thành công nhân vật Các hạng ngời từ ngời càynghoè khổ đến địa chủ, từbon cờng hào đến quan lại đều có những nét riêng rất chân thực, sống động
- Ngôn ngữ trong Tắt đèn từ miêu tả, tự sự đến ngôn ngữ nhân vật đều nhuần nhuyễn,
đậm đà Câu văn xuôi thanh thoát
Tóm lại, Tắt đèn một thiên tiểu thuyết có luận đề xã hội hàon toàn phụ sự dân quê, một
áng văn có thể gọi là kiệt tác ( Vũ Trọng Phụng).
Phân tích nhân vật chị Dậu
A Mở bài:
Chị Dậu là nhân vật điển hình của dòng văn học hiện thực phê phán Chị mang
đầy đủ nét đẹp truyền thống của ngời phụ nữ nông dân trớc Cách mạng tháng Tám
Đặc biệt qua đoạn trích Tức nớc vỡ bờ chị còn là ngời mạnh mẽ dàm đấu tranh chốnglại sự áp bức bất công của xã hội cũ bất nhân
B Thân bài:
1, Vẻ đẹp truyền thống của chị Dậu
Chị Dậu có vẻ đẹp mộc mạc, yêu thơng chồng con vô bờ bến Trong lúc bảnthân cũng đã 2 ngày rồi không có gì cho vào bụng thế nhng khi nấu đợc cháo chịchỉ lo chăm cho chồng con ăn (Nấu cháo, múc cháo bày la liệt, quạt cho nguội, b-
2, Sức mạnh tiềm tàng của chị Dậu
Khi bọn cai lệ đánh mình thì chị vẫn nhẫn nhịn nhng khi chúng cứ xông vàotrói anh Dậu thì bao căm hờn trong chị ngùn ngụt bùng lên Chị Dậu nghiến haihàm răng : Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem Chị Dậu đã chuyển hẳncách xng hô, không còn ông - cháu hay ông - tôi mà là mày - bà, khẳng định t thế
đứng cao hơn đối thủ, không còn chút sợ hãi nào nữa Điều đó thể hiện sự cămgiận khinh bỉ đến cao độ Lần này chị không còn đấu lí với những kẻ thi hànhphép nớc nữa mà chị đã ra tay đấu lực với chúng : Rồi chị túm lấy cổ , ấn dúi racửa làm tên cai lệ ngã chỏng quèo trên mặt đất ; đến lợt tên ngời nhà lí trởng thìchị xông vào giằng co đu đẩy Rốt cuộc tên này cũng bị chị túm tóc lẳng cho mộtcái ngã nhào ra thềm
Trang 11 Hành động quyết liệt, dữ dội và sức mạnh bất ngờ của chị Dậu xuất phát từ sứcmạnh của lòng yêu thơng.
C Kết bài
Ngòi bút hiện thực của nhà văn Ngô Tất Tố đã làm toát lên một hiện thực: có
áp bức có đấu tranh, Tức nớc vỡ bờ Hành động liều mạng vùng lên cự lại của chịDậu đã khơi dậy ở những ngời nông dân đang sống trông cảnh lầm than, cực khổtrớc Cách mạng ý thức sâu sắc hơn về nhân phẩm, giá trị của mình
Và không lâu sau đó, chính những ngời nông dân đó đã làm nên một cuộc cáchmạng vô cùng to lớn, giải phóng mình khỏi ách nô lệ hàng ngàn năm của chế độphong kiến
Nhân vật cai lệ
Cai lệ là viên chỉ huy một tốp lính Đây là chức thấp nhất trong quân đội chế
độ thực dân phong kiến Đó là một tên tay sai đắc lực của cái trật tự xã hội bấtcông, tàn bạo và có vai trò đắc lực trong việc truy thu su thuế của ngời nông dân
Có thể nói đánh trói ngời là nghề của hắn đợc hắn làm với kĩ thuật thành thạo và
sự say mê Hắn hung dữ, sẵn sàng gây tội ác mà không hề run tay và hắn cũngkhông hề bị ngăn chặn vì hắn đại diện cho nhà nớc, hân danh phép nớc để hành
động Có thể nói tàn bạo khôngchút tính ngời là bản chất của tên cai lệ
Đợc coi là tên tay sai đắc lực của quan phủ, giúp bọn lí dịch tróc nã ngời nghèocha nộp đủ tiền su thuế
Bắt ngời dân vô tội nộp đủ tiền su thuế - hắn nh một hung thần ác sát, tha hồ
đánh, trói, bắt bớ, tha hồ tác oai, tác quái, làm ma làm gió
Cai lệ là tên tay sai chuyên nghiệp mạt hạng của quan huyện, quan phủ Nhờbóng chủ, hắn tha hồ tác oai tác quái, hắn vô lơng tâm đến nỗi chỉ làm theo lệnhquan thầy Đánh trói, bắt là nghề của hắn
Ngôn ngữ cửa miệng của hắn là quát, thét, chửi, mắng Cử chỉ trong hành độngthì cực kì thô bạo, vũ phu
Hắn bỏ ngoài tai nhũng lời van xin thảm thiết của chị Dậu Tiếng khóc của hai
đứa trẻ không làm cho hắn động lòng - hắn nh một công cụ bằng sắt vô tri vô giác,phải thực hiện mục đích bằng bất kì giá nào
Chi tiết này không chỉ chứng tỏ bản chất tàn ác, đểu cáng, phủ phàng, … củatên đại diện u tú của chính quyền thực dân phong kiến mạt hạng mà còn chứng tỏmột điểm khác trong bản chất của chúng: chỉ quen bắt nạt, đe doạ, áp bức nhữngngời nhút nhát, cam chịu còn thực lực thì rất yếu ớt, hèn kém và đáng cời
************************************
Lão hạc Nam Cao
I Tóm tắt nội dung chính
1 Lão Hạc có 1 ngời con trai, một mảnh vờn và một con chó vàng
2 Con trai lão đi phu đồn điền Cao su, lão chỉ còn lạicậu vàng
3 Vì muốn giữ lại mảnh vờn cho con, lão phải bán con chó
4 Lão mang tiền dành dụm đợc gửi ông giáo và nhờ ông trông coi mảnh vờn
5 Cuộc sống mỗi ngày một khó khăn, lão kiếm đợc gì ăn nấyvà bị ốm một trậnkhủng khiếp
6 Một hôm lão xin Binh T một ít bã chó
7 Ông giáo rất buồn khi nghe Binh T kể chuyện ấy
8 Lão bỗng nhiên chết- cái chết thật dữ dội
9 Cả làng không hiểu vì sao lão chết, trừ Binh T và ông giáo
? Sau khi sắp xếp hợp lí, hãy viết tóm tắt truyện LH bằng một văn bản ngắn gọnnhng phản ánh đợc một cách trung thực nội dung chính của tác phẩm
LH có 1 ngời con trai, một mảnh vờn và một con chó Con trai lão đi phu đồn điềncao su lão chỉ còn lại cậu vàng Vì muốn giữ lại mảnh vờn cho con, lão đã phải báncon chó, mặc dù hết sức buồn bã và đau xót
Trang 12Lão mang tất cả tiền dành dụm đợc gửi cho ông giáo và nhờ ông coi hộ mảnh vờn.Cuộc sống mỗi ngày một khó khăn, lão kiếm đợc gì ăn nấy và từ chối cả những gì ônggiáo giúp Một hôm lão xin Binh T một ít bã chó, nói là để giết con chó hay đến vờn,làm thịt và rủ Binh T uống rợu Ông giáo rất buồn khi nghe Binh T kể chuyện ấy Nh-
ng rồi lão bỗng nhiên chết- cái chết thật dữ dội Cả làng không hiểu vì sao lão chết, trừBinh T và ông giáo
c) Lựa chọn những sự việc tiêu biểu, sắp xếp hợp lí
GV: + Chị Dậu vay gạo nấu cháo, động viên chồng ăn
+ Anh Dậu cố ngồi dậy cầm bát cháo lên miệng
+ Cai lệ, ngời nhà lý trởng sầm sập tiến vào bắt gđ chị nộp đủ tiền su
+ Chị Dậu tha thiết van xin, chúng khăng khăng một mực đòi cho kỳ đợc
+ Chúng còn bịch luôn vào ngực chị, sấn đến để trói anh Dậu
+ Tức quá chị Dậu cự lại: chồng tôi đau ốm hành hạ
+ Cai lệ tát vào mặt chị , hắn nhảy vào anh Dậu , chị Dậu túm lấy cổ cai lệ ấn dúi
ra cửa làm hắn ngả chõng quèo
- Tình cảnh của lão Hạc: nhà nghèo, vợ đã chết, chỉ còn đứa con trai vì không cótiền cới vợ đã phẫn chí bỏ đi làm đồn điền cao su, một năm nay không có tin tứcgì
- Tình cảm của lão Hạc với con chó vàng: con chó nh ngời bạn tri kỉ, nh một kỉvật của ngời con trai
- Sự túng quẫn ngày càng đe doạ lão Hạc: tiền hết, không có việc làm, bão phásạch hoa màu trong vờn, giá gạo lại tăng, không có tiền để nuôi cậu vàng
- Cuối cùng, vì không muốn tiêu phạm vào đồng tiền, mảnh vờn dành cho contrai, lão Hạc tìm đến cái chết thê thảm,dữ dội, chết là để dành phần cho consống
II Nhân vật lão Hạc
Lão Hạc là nhân vật trung tâm vì câu chuyện xoay quanh quãng đời khốn khó và cáichết của lão
1 Diễn biến tâm trạng nhân vật Lão Hạc xung quanh việc bán chó
Đây là điều làm bất đắc dĩ, là con đờng cuối cùng mà thôi Đúng vậy L H quá nghèo,lại yếu sau trận ốm nặng, không có việc làm, không ai giúp đỡ, lại nuôi thêm Cậu vàngxét cho cùng LH bán chó cũng chính vì LH vốn là 1 ông già nông dân nghèo và giàutình cảm, nhất là giàu tự trọng, trọng danh dự
a) Tâm trạng của LH sau khi bán cậu vàng Cố làm ra vui vẽ, cời nh mấu, mắt
ông ầng ậng nớc, mắt đột nhiên co rúm lại, vết nhăn xô lại, ép nớc mắt chảy, đầungoẹo, miệng mếu máo nh con nít hu hu khóc
Từ ầng ậng: HS giải thích
- T/g lột tả đợc sự đau đớn, hối hận, xót xa, thơng tiếc tất cả đang dâng trào tronglòng một ông già
- Nhà văn thể hiện thật chân thật, cụ thể và chính xác, tuần tự từng diễn biến tâm trạng
đau đơn cứ dâng lên nh không thể kìm nén nổi đau
Thái độ của Lão Hạc chuyển sang chua chát, ngậm ngùi Những câu nói rất dung dịcủa những ngời nông dân nghèo khổ, thất học nhng cũng đã bao năm tháng trảinghiệm và suy ngẫm về số phận con ngời qua số phận của bản thân Nó thể hiện nỗibất lực sâu sắc của họ trớc hiện tại & và tơng lai đều mịt mù, vô vọng
Câu nói của ông giáo thấm đợm triết lý lạc quan và thiết thực pha chút hóm hỉnh hàihớc của những ngời bình dân
Nvật Chu văn Quyềnh trong phim đất và ngời (Chuyển thể từ T2 Mảnh đất lắm ngờinhiều ma của Nguyễn Khắc Trờng)
Trang 13b) Cái chết của Lão Hạc:
Câu chuyện nhờ vả 1 cách vòng vo, dài dòng vì lão khó nói, vì câu chuyện quá hệtrọng, vì trình độ nói năng của lão hạn chế Nhng đây là ý định có từ lâu trong lão Lão
đã quyết 1 hớng giải quyết sự khó sử trong h/c của mình nh vậy
Có tiền mà chịu khổ, tự lão làm lão khổ Nxét của vợ ông giáo là đại diện cho ý kiếncủa số đông những ngời nghèo sống quanh LH Nhng ngẫm nghĩ kĩ thì đó lại thể hiệnlòng thơng con và lòng tự trong cao Lão giữ mảnh vờn, không tiêu tiền dành cho con.Nhng làm sao để sống cho qua ngày? lão tìm đến cái chết
LH chết thật bất ngờ với tất cả: Binh T, ông giáo, mọi ngời trong làng càng bất ngờ
và khó hiểu, nó càng làm cho câu chuyện thêm căng thẳng, xúc động mâu thuẩn lên
đỉnh điểm kết thúc một cách bi đát
Cái chết thật dữ dội và kinh hoàng Trúng độc bã chó Lão chết trong đau đớn, vật vãghê gớm, cùng cực về thể xác nhng chắc chắn thanh thản về tâm hồn vì đã hoàn thànhnốt công việc cuối cùng đ/v đứa con trai bặt vô âm tín, với xóm giềng về tang ma củamình Lão chọn một cách giải thoát thật đáng sợ nhng lại là một cách nh là để tạ lỗivới cậu vàng
Lão không thể tìm con đờng nào khác để tiếp tục sống mà không ăn vào tiền của con,hoặc bán mảnh vờn lão chết chấp nhận sự giải thoát cho tơng lai của đứa con trai đợc
đảm bảo Cái chết ấy là tất yếu
ý nghĩa góp phần bộc lộ rõ số phận và tính cách của LH, cũng là số phận và tínhcách của ngời nông dân nghèo trong XH VN trớc c/m T8: Nghèo khổ, bế tắc, cùng đ-ờng, giàu tình yêu thơng và lòng tự trọng
Mặt khác cái chết của lão có ý nghĩa tố cáo hiện thực xã hội thực dân nửa Pk cáchchúng ta đã hơn nửa thế kĩ Cái XH nô lệ, tăm tối buộc những ngời nghèo đi đến đờngcùng
- Mọi ngời hiểu rõ con ngời LH quý trọng và thơng tiếc hơn
- Kết thúc bằng cái chết của Nvật chính, NC đã tôn trọng sự thật cđời làm tăng sức ám
ảnh hấp dẫn và khiến cho ngời đọc cảm động hơn
Vì danh dự và t cách của LH, cùng với cái chết và sau cái chết của mình, trong conmắt của mọi ngời , là t/g vẫn giữ trọn niềm tin yêu và cảm phục
Những ngời tốt nh LH tự trọng, đáng thơng, đáng thông cảm nh thế cuối cùng vẫn
bế tắc, vô vọng tìm đến cái chết đó là con đờng duy nhất là sự giải thoát tự nguyện vàbất đắc dĩ
?Lí do gì khiến lão Hạc phải bán chó?
- Đọc cả tác phẩm, ta thấy tình cảnh lão Hạc thật khốn khó Sự túng quẫn ngàycàng đe doạ lão: Sau trận ốm kéo dài, lão yêu ngời đi ghê gớm lắm, đồng tiền bấy lâudành dụm đợc đã cạn kiệt Lão Hạc không có việc làm Rồi bão phá sạch hoamảutong vờn Giá gạo thì cứ lên cao mãi, lão lấy tiền đâu để nuôi cậu vàng nên lãophải bán cậu vàng
?Việc làm đó thể hiện tình cảm của lão Hạc đối với con trai nh thế nào?
- Điều đó cho thấy tấm lòng yêu thơng con sâu sắc của một ngời bố nhân hậu, giàlòng tự trọng
?Diễn biến tâm trạng của lão Hạc nh thế nào khi quyết định bán chó?
- Trớc khi bán chó, lão Hạc đã phải đắn do, suy tính rất nhiều Lão coi việc bán cậuvàng là hết sức hệ trọng bởi cậu vàng là ngời bạn thân thiết, là kỉ vật của ngời contrai mà lão hết mực yêu thơng để lại cho lão trớc khi bỏ đi làm đồn điềnvì khôngchịu nỗi cảnh nghèo hèn
- Sau khi bán chó, lão Hạc ăn năn, day dứt vì nghĩ rằng mình đã đánh lừa một conchó Cả đời lão Hạc sống nhân hậu, lơng thiện, không lừa dối ai Đối với lão, việc
đánh lừa một con chó cũng là một việc làm đáng hổ thẹn với lơng tâm
2 Nguyên nhân cái chết của lão Hạc
- Tình cảnh nghèo khổ, đói rách, túng quẫn đã đẩy lão Hạc đến cái chết nh mộthành động tự giải thoát Lão đã tự chọn cái để bảo toàn căn nhà, đồng tiền, mảnh v -
ờn là những vốn liếng cuối cùng lão để lại cho con Lão còn lo cái chết của mình gâyphiền hà cho hàng xóm nên đã lo liệu chu tất