Tổn th ơng một vùng hạch hoặc một cơ quan ngoài hạch duy nhất.. Tổn th ơng hai hay nhiều vùng hạch ở cùng một phía của cơ hoành Giai đoạn III.. Tổn th ơng các vùng hạch hoặc cơ quan ở h
Trang 1U LYMPHO ÁC TÍNH
Trang 2Kh¸i niÖm
U lympho ¸c tÝnh (ULPAT) là bÖnh lý ¸c tÝnh cña hệ thống lympho
ULPAT ® îc chia thµnh hai nhãm chÝnh: ULPAT kh«ng Hodgkin (NHL) vµ Hodgkin
3%-4% c¸c lo¹i ung th : 19,1/100 000
(Mỹ) ULPAT kh«ng Hodgkin: 60% - 70%
Nam > nữ: 6,2/100 000 ở nam, 2,8/100
000 ở nữ (BÖnh viÖn K)
Trang 3Các yếu tố nguy cơ
Thuèc trõ s©u: C¸c thuèc trõ s©u hoÆc thuèc diÖt cá nh 2-4 D, phosphat hữu c¬, tiazine diÖt cá
Ho¸ chÊt: C¸c nhãm ngµnh nghÒ nh in
Ên, tÈy röa lµ c¸c ngµnh cã tiÕp xóc
nhiÒu víi ho¸ chÊt nh axit phenoxyacetic chlorophenol, benzene C¸c ho¸ chÊt
®iÒu trÞ ung th còng g©y ra ULPAT thø ph¸t
Trang 4Cỏc yếu tố nguy cơ
Suy giảm miễn dịch: suy giảm miễn dịch mắc phải hay bẩm sinh đều làm
tăng nguy cơ mắc bệnh ULPAT Nhiễm HIV: gấp 100 lần, viêm khớp dạng thấp, Sjogren … tăng nguy cơ mắc ULPAT Bệnh nhân ghép tạng cao gấp 30-50 lần Truyền máu tăng nguy cơ mắc bệnh lên 1,5 – 2,5 lần
Trang 5Helicobacter pylori - MALT d¹ dµy
(gastric mucosa-associated lymphoid tissue) (6 lÇn) HCV - ULPAT kh«ng
Hodgkin tÕ bµo B
Trang 6- Nghiªn cøu vÒ immunoglobulin gene
rearrangement cho thÊy tÕ bµo RS thuéc dßng lympho B
- 50% tr êng hîp bÖnh Hodgkin ph¸t hiÖn thÊy genome EBV, tuy nhiªn vai trß trong c¬ chÕ bÖnh sinh cßn ch a râ
Trang 7Triệu chứng lâm sàng
Lâm sàng:
- Hội chứng u: hạch và ngoài hạch nh u thần kinh, u da, u dạ dày, u gan, u lách, xâm lấn tủy x ơng
- Triệu chứng toàn thân: sốt kéo dài,
gày sút >10% trọng l ợng cơ thể trong vòng 6 tháng không có nguyên nhân và
ra mồ hôi trộm về đêm: triệu chứng B
Trang 8ULPAT kh«ng Hodgkin
BÖnh HodgkinH¹ch to ë vïng
Trang 9Xét nghiệm
Hạch đồ và sinh thiết hạch
Hoỏ mụ miễn dịch
Huyết đồ, máu lắng, tủy đồ và sinh thiết tủy
Sinh hoá: acid uric, LDH, protein reactive
C- Các xét nghiệm virus: HCV, HIV, HTLV1, EBV
X quang phổi, siêu âm bụng, CT, MRI,
Trang 11LÞch sö ph©n lo¹i ULPAT
1 Ph©n lo¹i Ann Arbor
2 Ph©n lo¹i cña Rappaport (1966)
3 Ph©n lo¹i Lukes- Collins (Mü) vµ Kiel
Trang 12Chẩn đoán giai đoạn ULPAT
(phân loại Ann Arbor)
Giai đoạn I Tổn th ơng một vùng hạch hoặc một cơ quan ngoài hạch duy nhất.
Giai đoạn II Tổn th ơng hai hay nhiều vùng
hạch ở cùng một phía của cơ hoành
Giai đoạn III Tổn th ơng các vùng hạch hoặc cơ quan ở hai phía của cơ hoành
III1: kèm theo hoặc không tổn th ơng lách,
hạch lách, rốn phổi, đại tràng.
III2: kèm theo các tổn th ơng hạch cạnh động mạch chủ, hạch vùng chậu, hạch mạc treo.
Giai đoạn IV Giai đoạn III + tổn th ơng của
một hay nhiều cơ quan ngoài hạch khác.
Trang 13Phân loại tổ chức học bệnh
Hodgkin
* Ưu thế lympho bào: 5%, hay gặp ở ng ời trẻ, diễn biến âm thầm,tiên l ợng tốt Chủ yếu là tăng sinh lymphô bào, hiếm gặp tế bào Reed-Sternberg
tốt GPB: chủ yếu là lympho, gặp một số bạch cầu trung tính, a axít và đại thực bào xen lẫn tổ chức xơ và các tế bào Reed-Sternberg.
* Hỗn hợp tế bào: 20%, tiên l ợng trung bỡnh Có các triệu chứng toàn thể Giải phẫu bệnh: hạch bị xâm lấn bởi nhiều loại tế bào: lympho, bạch cầu trung tính, a axít và đại thực bào, tế bào Reed- Sternberg
* Nghèo lympho bào: 5% Hay gặp ở ng ời già, tiên l ợng xấu nhất GPB: không có hoặc rất nghèo tế bào
Trang 14ULPAT kh«ng Hodgkin: Working
Formulation
A TÕ bµo lympho nhá
B ThÓ nang, u thÕ c¸c tÕ bµo nhá nh©n khÝa (chÎ)
C ThÓ nang, hçn hîp c¸c tÕ bµo to vµ tÕ bµo nhá nh©n khÝa
D ThÓ nang, u thÕ tÕ bµo to
E ThÓ lan táa, u thÕ c¸c tÕ bµo nhá nh©n khÝa
F ThÓ lan táa, hçn hîp c¸c tÕ bµo to vµ tÕ bµo nhá
G ThÓ lan táa, u thÕ tÕ bµo to cã thÓ khÝa hoÆc kh«ng
H TÕ bµo to nguyªn bµo miÔn dÞch
I Nguyªn bµo lympho
J TÕ bµo nhá nh©n kh«ng khÝa
Trang 15Ph©n lo¹i bÖnh lý lympho ¸c tÝnh cña
WHO
Trang 16 Mantle cell lymphoma
U lympho nguyên bào lympho người lớn
U lympho tế bào B lớn trung thất
U lympho Burkit
Trang 17Điều trị bệnh Hodgkin
- Nguyên tắc: đạt đ ợc tỷ lệ khỏi bệnh cao nhất
mối t ơng quan hiệu quả - độc tính của mỗi phác đồ, xét đến giai đoạn bệnh và các yếu
Trang 18C¸c bÖnh nh©n giai ®o¹n I vµ II
Tiªn l îng tèt:
Phèi hîp ho¸ trÞ vµ x¹ trÞ: hµng ®Çu: ABVD x
4 + tia x¹ h¹ch diÖn réng (¸o kho¸c + vïng
Trang 19Bệnh nhân giai đoạn IIIB và IV
MOPP/ABV, hoặc luân chuyển MOPP/ABVD
bệnh nhân đã hoàn tất hoá trị liệu và cần tia xạ vào các vùng hạch có kích th ớc lớn (bulky disease)
Trang 20Điều trị ULPAT không Hodgkin
Sự lựa chọn ph ơng pháp điều trị và phác
đồ phù hợp cho từng bệnh nhân phụ thuộc vào các yếu tố: thể tổ chức học, giai đoạn lâm sàng bệnh và các yếu tố tiên l ợng
ULPAT độ ỏc tớnh thấp: CVP (cyclophosphomid, vincristin, prednisolon), CHOP, CHOP-R
ULPAT độ ỏc tớnh cao: CHOP, CHOP-R ULPAT tỏi phỏt, khỏng thuốc: IVE, ICE, DHAP, ESHAP và ghộp tế bào gốc tạo mỏu tự thõn
ULP Burkit: Hyper-CVAD.
Trang 21Phác đồ CHOP-Rituximab điều trị ULPAT tế bào B có độ ác tính cao
• Cyclophosphamid 750mg/m2 da, truyền tĩnh mạch