BỘ máy TIÊU hóa (mô PHÔI)

- Cấu tạo: có 1 khoang tủy chứa tủy răng, bao quanh k.tủy là lớp ngà răng.. Ở phần chân răng, bao quanh ngà là xương răng.. - Cấu tạo: gồm các khối h.trụ  trụ men, chạy suốt c.dày của l

BỘ MÁY TIÊU HÓA

- Bộ máy tiêu hóa gồm:

+ Ống tiêu hóa

+ Tuyến tiêu hóa.

- Chức năng: tiêu hóa, hấp thu thức ăn

ỐNG TIÊU HÓA

- Từ khoang miệng  hậu môn Ðoạn từ thực quản

 đến ống hậu môn: ống tiêu hóa chính thức

+ Khoang miệng

+ Ống tiêu hóa chính thức

KHOANG MIỆNG

Ðược lợp bởi n.mạc miệng, gồm 2 lớp:

- Lớp biểu mô: bmô lát tầng không sừng hóa Vùng môi

là nơi chuyển tiếp từ bm lát tầng không sừng hoá

(miệng)  bm lát tầng sừng hóa (da)

- Lớp đệm: mô liên kết có độ dày khác nhau, chứa tuyến nước bọt

Khoang miệng chứa: lưỡi, răng,

1.Lưỡi

Là khối cơ vân được bọc bơi n.mạc miệng Các sợi cơ

tập trung thành bó và đan chéo nhau theo các hướng, xen

giữa các bó cơ là mô l.kết

- Nhú dạng chỉ (nhú dạng sợi): h.nón, đáy hẹp, nhiều, phân

gờ và rãnh nhú, nhiều tuyến nước bọt đổ vào rãnh nhú Nụ

vị giác có nhiều ở thành bên nhú Lớp đệm có các bó sợi cơ trơn chạy xéo từ trên xuống hoặc xếp theo hướng vòng

1.3 Nụ vị giác: h.bầu dục, nằm trong lớp biểu mô Trên bề

2 Răng

- Mỗi răng gồm 2 phần:

+ Thân răng: phần răng nhô lên trên mặt nướu

+ Chân răng: phần căm sâu vào lỗ x.hàm: ổ răng

Giữa thân và chân là 1 đoạn ngắn gắn chặt với n.mạc

nướu: cổ răng

- Cấu tạo: có 1 khoang tủy chứa tủy răng, bao quanh k.tủy

là lớp ngà răng Ở phần thân răng, bao quanh ngà răng là

men răng Ở phần chân răng, bao quanh ngà là

xương răng Răng được cố định chắc vào ổ răng bởi

dây chằng nha chu (d.chằng răng- ổ răng)

2.1 Men răng: là lớp chất được calci hóa, cứng rắn, chứa

95% muối khoáng, 5% là chất hữu cơ (1%) và nước

- Cấu tạo: gồm các khối h.trụ  trụ men, chạy suốt c.dày

của lớp men, họp thành bó vuông góc với bề mặt men và đường ranh giới men-ngà Các trụ men l.kết nhau= gian trụ men Trụ men và gian trụ men được c.tạo bởi các tinh thể hydroxyapatite Men răng được tạo thành bởi tạo men bào

2.2 Ngà răng: là mô calci hóa giống xương nhưng rắn hơn T.phần: vô cơ: 70-80%(hydroxyapatite), hữu cơ: 20%, chủ yếu là collagen type I và glycosaminoglycans.

- Tế bào tạo chất nền hữu cơ ngà răng: tạo ngà bào, xếp

thành hàng ở mặt trong ngà răng Trong lớp ngà có các ống

 tiểu quản ngà: chứa nhánh bào tương của tạo ngà bào

(sợi tomes)

2.3 Tủy răng: mô l.kết thưa, gồm: tạo ngà bào, nguyên bào sợi, các sợi collagenmanhr và c.c.bản giàu

glycosaminoglycan Tủy răng chứa nhiều mạch máu, t.kinh

2.4 Cement răng (xương răng): bao quanh ngà răng ở

chân răng Cấu tạo giống mô xương

2.5 Dây chằng nha chu: là những bó sợi collagen bao

quanh chân răng, đi từ cement răng đến đính vào xương ổ răng

ỐNG TIÊU HÓA CHÍNH THỨC

1.Cấu tạo chung

Thành ống tiêu hóa chính thức gồm 4 tầng mô:

1.1 Tầng niêm mạc:

- Lớp biểu mô

- Lớp đệm: mô liên kết chứa mạch, tuyến tiêu hóa, mô bạch huyết

- Lớp cơ niêm: cơ trơn

1.2 Tầng dưới n.mạc: mô l.kết chứa mạch, tuyến tiêu hóa, đám rối tk meissner

1.3 Tầng cơ: hầu hết là cơ trơn

- Lớp cơ vòng

- Lớp cơ dọc Giữa 2 lớp cơ: đám rối tk auerbach

1.4 Tầng vỏ ngoài (thanh mạc): màng l.kết

Cấu tạo chung của ống t.hóa chính thức

2 Cấu tạo thực quản

2.1 Tầng n.mạc:

- Lớp biểu mô: lát tầng không sừng hóa: lớp đáy, lớp đa diện, lớp tb dẹt

- Lớp đệm: tuyến thực quản vị: tiết nước,

3 Cấu tạo dạ dày

3.1 Tầng n.mạc:

- Lớp biểu mô

- Lớp đệm: tuyến tiêu hóa: 3 tuyến, chất tiết: dịch vị

+ Tuyến tâm vị+Tuyến môn vị+ Tuyến đáy vị

-Lớp biểu mô:

trụ đơn, tiết nhầy

+ Tuyến tâm vị:

ống, thành: bmô trụ đơn Tiết

nhầy

+ Tuyến môn vị:

# tâm vị Có tb G tiết gastrin

+ Tuyến đáy vị:

Ống: phần chế tiết, phần bài xuất (phễu

dạ dày), giữa phần chế tiết và bài xuất:

cổ tuyến Thành ống: bmô đơn, 4 loại tb:

Tb chính: nhiều, h.trụ, nhân h.cầu Bào tương: LNB hạt, hạt sinh men Tiết:E.pepsin

•Tb thành (viền): đa

diện, mhân h.cầu Bào tương: không bào chế tiết, ty thể Có nhiều

vi quản nội bào

Tiết a.HCl

Phần đáy tuyến đáy vị: tb viền nhiều ty thể và vi quản bào (mũi tên), tb chính nhiều hạt chế tiết

Cấu trúc siêu vi của tb viền: A: tb hoạt động; B:tb nghỉ

Các bước tổng hợp a.HCl của tb viền

4 Cấu tạo ruột non:

4.1 Tầng niêm mạc: nhiều nếp gấp: valve ngang, nhung mao, vi mao Gồm 3 lớp:

Vi mao ở cực ngọn tb mâm khía

- Lớp biểu mô: trụ đơn, 3

màng bào tương cực đáy

nhiều nếp gấp tạo khoang

Tb hấp thu với vi mao (diềm bàn chải) và khoảng gian bào rõ

Cấu tạo siêu vi của vi mao

Cấu tạo vi thể tb.M

Trục liên kết của nhung mao ruột:

Là mô l.kết chứa:

- Nhiều mao mạch máu

- Mạch dưỡng chấp trung tâm

- Cơ bruych

Cấu tạo thành ruột già