ĐẶC điểm bộ máy TIÊU hóa TRẺ EM (NHI KHOA)

Phôi thai Ống tiêu hóa có thể được nhận thấy từ tuần 4/thai, chia ra ruột trước, ruột giữa, ruột sau  Ruột trước hình thành nên miệng, dạ dày thực quản  Ruột giữa hình thành nên tá tr

ĐẶC ĐIỂM BỘ MÁY TIÊU HÓA TRẺ EM

Phôi thai

 Ống tiêu hóa có thể được nhận thấy từ

tuần 4/thai, chia ra ruột trước, ruột giữa, ruột sau

 Ruột trước hình thành nên miệng, dạ dày thực quản

 Ruột giữa hình thành nên tá tràng, toàn bộ ruột non, manh tràng, ruột thừa, đại tràng lên, 2/3 đầu của đại tràng ngang

 Ruột sau hình thành nên 1/3 sau của đại tràng ngang, đại tràng xuống, đại tràng

sigma, trực tràng hậu môn

 Hốc miệng của trẻ sơ sinh nhỏ vì xương

hàm ít phát triển

 Lưỡi tương đối lớn rộng, dày, có nhiều

nang tân và có gai lưỡi

 Cơ môi phát triển mạnh

máu, ít nước bọt nên dễ bị tổn thương hay tưa (nấm)

 Vào tháng thứ 4- 5 thường có hiện tượng chảy nước bọt sinh lý (nhiễu) do sự kích

thích mầm răng và trẻ chưa biết nuốt nước bọt tốt

 Răng hàm: 4 tháng/bào thai: Răng hàm1

1tuổi sau sinh: răng hàm 2

4-5 tuổi: răng hàm thứ 3

Thực quản

 Phôi: thực quản hình thành phía sau thanh quản và có thể phân biệt với dạ dày lúc 4 tuần thai

 Thực quản sơ sinh nở rộng phần dưới,

vách mỏng, tổ chức đàn hồi và cơ chưa

phát triển Niêm mạc có nhiều mạch máu,

ít tổ chức tuyến

Thực quản

 Chiều dài thực quản sơ sinh 10 - 11 cm và tăng dần theo tuổi, gấp đôi lúc 2-3 tuổi và đạt 25cm khi trưởng thành

 Phản xạ nuốt ở thực quản có từ tuần 16-20 thai kỳ, phản xạ bú và nuốt hoàn chỉnh từ tuần 34 trở đi

 Cơ vòng thực quản dưới đóng vai trò quan trọng trong cơ chế trào ngược dạ dày thực quản

Dạ dày

 Dạ dày hình thành từ ruột trước

 Dạ dày sơ sinh nằm ngang và cao, hình tròn hay dài thuôn Đến 7 - 11 tuổi hình thể giống người lớn

 Dung tích dạ dày sơ sinh : 30 - 35 ml

 3 tháng : 100 ml

 1 tuổi : 250 ml

Dạ dày

 Cơ thắt tâm vị yếu, Ngược lại cơ thắt môn

vị phát triển rất tốt và đóng rất chặt Do đó trẻ bị nôn trớ và dạ dày dễ bị biến dạng

sau ăn Tuyến dạ dày trẻ nhỏ chưa phát

triển nhiều, đến 2 tuổi có cấu tạo giống

người lớn

 Thành phần dịch vị trẻ em giống người lớn nhưng số lượng, chất lượng kém hơn nhiều

Độ toan cũng thay đổi theo thức ăn và

tuổi

 Ruột hình thành từ ruột giữa : ruột non và

½ đầu đại tràng ngang, phân còn lịa từ ruột sau

 Ruột trẻ em phát triển rất nhanh Niêm mạc ruột có nhiều nếp nhăn, nhiều mạch máu (nên vi trùng dễ xâm nhập)

 Ruột thừa ở vị trí không nhất định, nên

chẩn đoán viêm ruột thừa rất khó ở trẻ

nhỏ

 Phân xu có từ tháng thứ 4 bào thai Chỉ

tiết sau sanh 1 - 2 ngày hoặc trong tử

cung nếu bào thai bị ngạt, phân xu có

màu xanh thẩm không mùi, tương đương

60 - 90g

 Phân trẻ bú sữa bò đặc dẻo, vàng nhạt, mùi thối, số lần ít hơn, số lượng nhiều hơn

 Tụy tạng xuất phát từ ruột trước từ tuần thú 4/thai, chức năng ngoại tiết từ tháng thứ 5/thai

 Về hình thể, đến 5 - 6 tuổi mới giống người lớn Chức năng tụy khá hoàn hảo sau

sanh Các enzyme của tụy : Trypsin,

Lipase, Maltase, Amylase Tác dụng các

enzyme này giống người lớn

Gan

 Gan hình thành từ túi thừa ở ống tiêu hóa

và phân chia thành biểu mô gan, ống mật, cấu trúc machk máu…

 Ở trẻ sơ sinh thùy trái gan to hơn thùy

phải nhưng về sau phát triển rất nhanh và thùy phải to hơn ở trẻ dưới 1 tuổi, sờ thấy gan dưới bờ sườn phải 1 - 2 cm

Gan

 Gan là bộ phận sinh ra các tế bào máu

ngay trong giai đoạn phôi thai

 Sau khi sanh gan không còn giữ chức năng này nữa nhưng nếu trẻ bị thiếu máu thì sự sinh sản này vẫn tiếp tục

 Chức năng gan 8 tuổi mới giống người lớn: trao đổi chất, bài tiế tmật, thải độc, sinh nhiệt, tạo yếu tố đông máu…