BÀI GIẢNG SINH HỌC 9

Có thể khai thác những đặc điểm nào của cây đa bội trong chọn giống cây trồng.. THẢO LUẬN NHÓM NHỎ 2 HS TRONG BÀN..[r]

- Thể dị bội là đột biến thêm hoặc mất

……… thuộc một cặp NST nào đó.

- Trong giảm phân có một cặp NST tương đồng không ……… -> tạo thành một giao

tử mang ……… của một cặp và một giao

tử không mang NST nào của cặp đó.

- Sự thụ tinh giữa các giao tử bất thường…………, (n - 1) với các giao tử bình thường (n) sẽ tạo ra các thể dị bội (2n + 1) và………

KIỂM TRA BÀI CŨ

* Tìm từ thích hợp điền vào chổ trống trong những câu sau:

TIẾT 25

* Sự biến đổi số lượng NST ở 1 cặp NST nào đó Thể dị bội  Phần lớn gây hại cho sinh vật.

+ Sự biến đổi số lượng NST ở tất cả các cặp NST  Thể

gì ?  Gây hại hay có lợi cho sinh vật ?

3n 2n

Các cơ thể có bộ NST 3n, 4n…có chỉ số khác thể lưỡng bội như thế nào?

* Các cơ thể đó có bộ NST là bội số của n (lớn hơn 2n)

Thể đa bội là trường hợp bộ NST trong

tế bào sinh dưỡng tăng lên theo bội số của n (lớn hơn 2n)

Tế bào cây rêu

Đối tượng

quan sát Mức bội Đặc điểm

thể Kích thước các cơ quan

Tế bào cây rêu

Sự tăng gấp bội số lượng NST, ADN trong tế bào đã ảnh hưởng tới cường độ đồng hóa và ảnh hưởng tới kích thước tế bào như thế nào?

* Sự tăng số lượng NST → tăng hàm

lượng ADN trong tế bào → tăng cường

độ đồng hoá → tăng kích thước tế bào.

1 Sự tương quan giữa mức bội thể (n) và kích thước các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản nói trên như thế nào?

2 Có thể nhận biết cây đa bội bằng mắt thường qua những dấu hiệu nào?

3 Có thể khai thác những đặc điểm nào của cây

đa bội trong chọn giống cây trồng?

THẢO LUẬN NHÓM NHỎ 2 HS TRONG BÀN

4n

4n

Ảnh : Cây cam Vân du tứ bội (phải) nhị bội (trái)

Dưa hấu 2n và dưa hấu 3n

Các dạng dưa hấu 3nChuối 3n Nho 2n Cam tứ bộiKh qua t b i (4n) ổ ứ ộNho 3n

Khổ qua lưỡng bội (2n)

Hoa trà 2n Hoa trà 3n

Giống dâu số 12 (Dâu tam bội)

Vì sao ở cây đa bội

thể lại có những đặc

điểm tốt hơn so với

cây lưỡng bội?

 Tế bào đa bội có số

lượng NST tăng gấp bội,

thước tế bào của thể đa

bội lớn → cơ quan bộ

phận cơ thể to, sinh

4n

* Kích thước các cơ quan sinh dưỡng (tế bào xoma của cây rêu đa bội; thân, cành, lá của cây

cà độc dược đa bội; củ cải đường đa bội ) và cơ quan sinh sản (quả táo tứ bội) lớn hơn so với ở cây lưỡng bội

* Tế bào cây rêu có bộ NST đơn bội (n), sự tăng

số lượng NST lên 2, 3, 4 lần đã làm tăng rõ rệt kích thước tế bào.

* Trong tất cả sách về di truyền học đều không

có ảnh chụp so sánh kích thước thân, lá và bộ NST giữa cây cà độc dược lưỡng bội và đa bội

mà đều dùng thể tam bội làm đối chứng với cá thể đa bội 6n; 9n; 12.

3n

Cá mè

- Ứng dụng:

+ Tăng kích thước thân, cành →Tăng sản lượng gỗ + Tăng kích thước thân, lá, củ, quả…→Tăng sản lượng rau, củ, quả

+ Tạo giống có năng suất cao, chống chịu tốt

* Lưu ý: Sự tăng kích thước

của tế bào hoặc cơ quan chỉ

trong giới hạn mức bội thể

nhất định Ví dụ ở cỏ sa trục,

khi số lượng NST tăng quá giới

hạn thì kích thước của cơ thể

lại nhỏ dần đi.

Có thể ứng dụng các đặc điểm của thể đa bội trong chọn giống cây trồng như thế nào?

Kết quả của quá trình nguyên phân? Giảm phân?

Kết quả của quá trình nguyên phân? Giảm phân?

n=3

12 12

12 12

12 12 Hình b Hình a

có số lượng NST như thế nào?

Tế bào

2n

Giao tử

Nếu ở hợp tử ( 2n = 6) có sự

tự nhân đôi của từng NST nhưng tế bào không phân chia thì dẫn đến hiện tượng gì?

Hợp tử

Hình ……….:

Giảm phân bình thường, hợp tử nguyên phân lần đầu bị rối loạn.

Hình…… Giảm phân bị rối loạn

→ thụ tinh tạo hợp tử có bộ NST > 2n

a

b

Hình 24.5 Sự hình thành thể tứ bội (4n) do rối loạn trong

nguyên phân hoặc giảm phân

12 12

12 12

12 12 Hình b Hình a

Hình 24.5 Sự hình thành thể tứ bội (4n) do rối loạn trong

nguyên phân hoặc giảm phân

Trong 2 trường hợp (H24.5 a, b), trường hợp nào minh hoạ sự hình thành thể

đa bội do nguyên phân, hình nào do giảm phân bị rối loạn?

Hình a: Do rối

phân Hình b: Do rối loạn giảm phân

Cơ chế hình thành thể tam bội và tứ bội

- Nguyên nhân: Do tác động của các tác nhân vật lí, hóa học và ảnh hưởng của môi trường trong cơ thể.

- Cơ chế: Do rối loạn nguyên phân hoặc giảm phân → không phân li tất

cả các cặp nhiễm sắc thể trong quá trình phân bào→ tạo thể đa bội.

• Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST

là…………của n (lớn hơn 2n).

• Có thể nhận biết các thể đa bội bằng mắt thường thông qua

dấu hiệu……….các cơ quan của cây.

• Tế bào đa bội có số lượng …………tăng gấp bội, hàm lượng

ADN tăng tương ứng → quá trình tổng hợp

……….diễn ra mạnh mẽ → kích thước

……… của thể đa bội lớn, cơ quan ………

to, sinh trưởng phát triển mạnh, chống chịu tốt Thể đa bội khá phổ biến ở … và ứng dụng có hiệu quả trong chọn giống cây trồng.

• Do rối loạn ……… ….hoặc giảm phân không bình

thường → không phân li ………các cặp NST trong quá trình phân bào→ tạo thể đa bội.

- Học bài, trã lời và hoàn thiện lại các câu

hỏi sgk.

- Chuẩn bị một nhóm 4 cây rau mác mọc

trong 4 điều kiện khác nhau: Mọc trong nước, mọc trên cạn, mọc trong nước nhưng có lá trên mặt nước, trong không khí.

- Chuẩn bị trước bài mới “ Thường biến “ vào VBT Sinh học; Lưu ý tìm thêm các tranh, ảnh sự biến đổi kiểu hình theo môi trường.

DẶN DÒ