- Ngoài ra cấu tạo hóa thạch của một nhóm bò sát sống ở đại trung sinh (bò sát răng thú) đã có một số đặc điểm giống thú : có răng mọc trong lỗ chân răng ở xương hàm. Bộ răng phân h[r]
Trang 1BÀI 56 CÂY PHÁT SINH GIỚI ĐỘNG VẬT
I BẰNG CHỨNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC NHÓM ĐỘNG VẬT
Hoá thạch
cá vây chân cổ
Vảy
Vây đuôi
Di tích của nắp mang
Hoá thạch lưỡng cư cổ
Đuôi dài
Hoá thạch chim cổ
Di tích hoá thạch chim cổ được phục chế
- Dựa vào di tích hoá thạch
Hình 56.1 Di tích hóa thạch và di tích hóa thạch được phục chế
của một vài động vật có xương sống cổ
Trang 2BÀI 56 CÂY PHÁT SINH GIỚI ĐỘNG VẬT
I BẰNG CHỨNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC NHÓM ĐỘNG VẬT
Trả lời câu hỏi sau:
Tìm trên hình vẽ những đặc điểm của lưỡng cư cổ giống với cá vây chân cổ ,
những đặc điểm của lưỡng cư cổ giống với lưỡng cư ngày nay.
Hoá thạch
Cá vây chân cổ
Hoá thạch Lưỡng cư cổ Lưỡng cư ngày nay
Vây đuôi Di tích của nắp mang
Vảy Chi năm ngón
Vây đuôi
Vảy
Nắp mang
Chi năm ngón
Trang 3BÀI 56 CÂY PHÁT SINH GIỚI ĐỘNG VẬT
I BẰNG CHỨNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC NHÓM ĐỘNG VẬT
Căn cứ vào hóa thạch của bò sát cổ có nhiều điểm giống với ếch nhái : cổ ngắn (chỉ có một đốt sống cổ), có một đốt sống hông, đai vai lớn, không có lồng ngực (thiếu xương mỏ ác)
Trang 4BÀI 56 CÂY PHÁT SINH GIỚI ĐỘNG VẬT
I BẰNG CHỨNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC NHÓM ĐỘNG VẬT
Trả lời câu hỏi sau:
Tìm trên hình vẽ những đặc điểm
chim cổ giống bò sát ngày nay ,
chim cổ giống chim ngày nay ?
3 ngón đều có vuốt
Hàm có răng
Lông vũ
Cánh
Đuôi dài có
23 đốt sống
đuôi
Chân có 3 ngón trước,
1 ngón sau
Chim cổ
Chi có vuốt Đuôi dài(nhiều đốt sống đuôi)
Lông vũ Cánh
Chim ngày nay
Bò sát ngày nay
Trang 5- Thú mỏ vịt ngày nay còn mang nhiều đặc điểm của bò sát : đẻ trứng, thân nhiệt thấp (25- 30 0 C) và thay đổi, chi nằm ngang, đai vai có xương quạ, thú cái có tuyến sữa nhưng chưa có núm vú.
- Ngoài ra cấu tạo hóa thạch của một nhóm bò sát sống ở đại
trung sinh (bò sát răng thú) đã có một số đặc điểm giống thú :
có răng mọc trong lỗ chân răng ở xương hàm Bộ răng phân hóa thành răng cửa, răng nanh, răng hàm Chân không ở vị trí nằm
ngang mà nằm dưới cơ thể, nâng cơ thể khỏi mặt đất Đầu gối chân sau hướng về trước.
Trang 6BÀI 56 CÂY PHÁT SINH GIỚI ĐỘNG VẬT
I BẰNG CHỨNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC NHÓM ĐỘNG VẬT
Trả lời câu hỏi sau:
Những đặc điểm giống và khác nhau đó nói lên điều
gì về mối quan hệ giữa các loài động vật?
Các loài động vật đều có quan hệ họ hàng với nhau.
Quan hệ họ hàng giữa lưỡng cư cổ và cá vây chân cổ ;
bò sát cổ và lưỡng cư cổ ; chim cổ và thú cổ với bò sát
cổ được thể hiện như thế nào?
- Lưỡng cư cæ bắt nguån tõ cá vây chân cổ
- Bß s¸t cæ bắt nguån tõ lưỡng cư cổ
- Chim cổ và thú cæ bắt nguån tõ bò sát cổ…
Trang 8Xỏc định cỏc ngành động vật trờn sơ đồ cõy phỏt sinh động vật
bằng cỏch chỳ thớch từ số 1 đến số 8
1 ĐV nguyên sinh
2 Ruột khoang
3 Giun dẹp
4 Giun tròn
5 Giun đốt
6 Thân mềm
7 Chân khớp
8 ĐVCXS
Trang 9
Cây phát sinh giới Động vật giúp ta biết được điều gì?
Cây phát sinh giới Động vật cho ta biết:
+ Mức độ quan hệ họ hàng của các nhóm động
vật với nhau
+ So sánh được nhánh nào có nhiều hoặc ít
loài hơn nhánh khác
+ Vị trí tiến hóa của các ngành hay các lớp
động vật này so với các ngành hay lớp động vật
khác.
Trang 10Quan sát cây phát sinh và cho biết:
Căn cứ vào kích thước các nhánh của cây phát sinh động vật, em hãy cho biết hiện nay loài nào có số lượng nhiều, ít?
Những nhánh kích thước lớn thì số lượng loài nhiều: sâu
bọ, các ngành giun, Nhánh có kích thước nhỏ thì số lượng loài ít: ếch, bò sát, chim
Trang 113 Vị trớ tiến húa của cỏc ngành hay cỏc lớp động vật được thể hiện như thế nào trờn cõy phỏt sinh?
Cỏc ngành hay lớp ĐV cú vị trớ tiến húa cao bao giờ cũng nằm ở vị trớ cao trờn cõy phỏt sinh động vật.
1 ĐV nguyên sinh
2 Ruột khoang
3 Giun dẹp
4 Giun tròn
5 Giun đốt
6 Thân mềm
7 Chân khớp
8 ĐVCXS
Trang 12
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1: Trình bày ý nghĩa và tác dụng của cây phát sinh giới Động vật.
Câu 2: Cá voi có quan hệ họ hàng gần với hươu sao hơn hay với cá chép hơn?
Cá voi có quan hệ gần với hươu sao hơn với cá chép Vì cá voi
thuộc lớp Thú bắt nguồn từ nhánh có cùng gốc với hươu sao.
Câu 3: Đà điểu có quan hệ họ hàng gần với cá chép hơn hay dơi
hơn?
Đà điểu có quan hệ họ hàng gần với dơi hơn cá chép.