bai 38 cac yeu to anh huong den sinh truong va phat trien o dong vat

- Đọc thông tin trong SGK thảo luận nhóm lớn trả lời lệnh và các câu hỏi sau: + Cos những hoocmon sinh trưởng và phát triển nàoa. - Hoocmôn sinh trưởng (GH) tiết ra từ đâu.[r]

Trang 1

Trường Đại Học Đà Lạt Ngày soạn: 20/02/2009

Lớp Sinh Học K29 Ngày dạy: 23/02/2009

GVHD: Cô Nguyễn Thị Vinh

SVTH : Hàn Thị Thanh Tâm

MSSV: 0510630.

Bài 38: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT

TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức :

Sau khi học bài này, học sinh phải:

- Liệt kê được các loại hoocmon ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của động vật

- Giải thích được cơ chế tác động của nhóm hoocmon sinh trưởng (tuyến yên) và Tiroxin (tuyến giáp) đối với sự sinh trưởng

- Liệt kê được các nhóm hoocmon và vai trò của chúng trong sự điều hòa biến thái ở sâu bọ, ếch nhái; điều hòa các tính trạng sinh dục thứ sinh, điều hòa chu kì sinh sản

-Giải thích được sơ đồ các hiện tượng trong chu kì sinh sản

2 Kỹ năng:

- Phân tích, giải thích sơ đồ, hình ảnh

- Hệ thống hóa kiến thức

- Hoạt động độc lập và hoạt động theo nhóm nhỏ

3 Thái độ (liên hệ thực tế):

- Vận dụng kiến thức đã học để giải thích các bất thường ở cơ thể người (lùn, khổng lồ)

- Sử dụng muối Iốt trong bữa ăn để phòng ngừa bệnh đần độn

- Hiểu biết về những biến đổi ở tuổi dậy thì

- Nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe sinh sản

II NỘI DUNG TRỌNG TÂM:

- Điều hoà sinh trưởng:Hoocmon sinh trưởng (GH),tiroxin

- Điều hoà sự phát triển qua biến thái: Ecđixơn, Juvenin (sâu bọ), tiroxin (ếch)

- Điều hoà chu kì động dục ở động vật, chu kì kinh nguyệt ở người: FSH, LH, Ơstrogen, Prôgestêron…

III CHUẨN BỊ:

- Phiếu học tập

IV HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

Kích nang trứng (FSH)

Tạo thể vàng (LH)

Progesterone

Kích dục nhau thai (HCG)

Trang 2

1 Kiểm tra bài cũ:

Câu 1: Nêu khái niệm sinh trưởng, phát triển ở động vật? Mối liên hệ giữa

sinh trưởng và phát triển?

2 Đăt vấn đề vào bài mới:

- Ngày 16/07/2007, tại vùng Nội Mông, Trung Quốc đã diễn ra một cuộc gặp

gỡ giữa nhân vật chính là người cao nhất thế giới - Bao Xishun (56 tuổi, cao 2.36m) và ứng cử viên của kỉ lục người thấp nhất thế giới - Ping Ping (19 tuổi, cao 73cm).Đây được coi là cuộc hội ngộ giữa “người khổng lồ” và “tí hon” thời hiện đại, một phiên bản “kì khôi” của chuyện cổ tích!

Tại sao lại có những hiện tượng …lạ lùng như thế? Tại sao có người khổng lồ như Bao Xishun, lại có người lùn như Ping Ping? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm ra lời giải đáp!

3 Tiến trình bài học:

Hoạt động 1: TÌM HIỂU ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ BÊN

TRONG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN.

Mục tiêu:

-Chỉ ra ảnh hưởng của các nhân tố như giới tính, hoocmôn sinh trưởng

- Phân tích ảnh hưởng của từng loại hoocmôn

- Vận dụng vào thực tiễn

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Đọc thông tin trong SGK

trả lời các câu hỏi sau:

+ Theo em, những yếu tố

nào có ảnh hưởng đến sinh

trưởng và phát triển ở

động vật?

+ So sánh tầm vóc của

nam và nữ trong cùng độ

tuổi

+Tuổi thọ của nam và nữ

có gì khác nhau?

+ Tất cả những hiện tượng

trên chứng tỏ điều gì?

- Nhận xét đánh giá giúp

HS hoàn thiện kiến thức

- Quan sát sơ đồ đọc thông

tin trong SGK trả lời các

câu hỏi sau:

+ So sánh tốc độ sinh

trưởng giữa con trai và con

gái

+ Tốc độ sinh trưởng của

- Đọc thông tin trong SGK trả lời các câu hỏi:

- 1-2 HS trả lời

- Các em khác bổ sung

Quan sát sơ đồ đọc thông tin trong SGK trả lời

1.Giới tính:

Trong cùng một loài, sự sinh trưởng và phát triển của con đực

và con cái có thể khác nhau về: + Tốc độ lớn

+ Thời gian sống

Trang 3

các cá thể trọng cùng một

loài như thế nào? Cho ví

dụ?

- Giảng giải thêm:Tùy theo

loài, có thể con cái có tốc

độ lớn nhanh hơn, tầm vóc

lớn hơn và sống lâu hơn

con đực; hoặc ngược lại

thảo luận nhóm lớn trả lời

lệnh và các câu hỏi sau:

+ Cos những hoocmon

sinh trưởng và phát triển

nào?

- Hoocmôn sinh trưởng

(GH) tiết ra từ đâu? Chúng

có tác dụng như thế nào?

- Giảng giải thêm: GH làm

cho xương trẻ em dài ra,

nhưng không có tác dụng

với xương người lớn.Muốn

chữa lùn, cần tiêm GH ở

giai đoạn trẻ em

- Đọc thông tin trong SGK

+ Hoocmon tioxin được

tiết ra từ đâu? Nó có

những tác dụng gì?

+ Ở trẻ em thiếu tiroxin

dẫn đến hậu quả gì?

Giảng giải thêm: Iốt là

thành phần cấu tạo nên

Tiroxin

+ Vì sao ở người lại mắc

bệnh bướu cổ ?

Đọc thông tin trong SGK thảo luận nhóm lớn trả lời lệnh và các câu hỏi:

- 1→2 HS trả lời

- Các học sinh khác bổ sung

-Trả lời lệnh: Thông qua tăng tổng hợp Protein,

GH thúc đẩy sinh trưởng nhanh

-Thừa GH gây khổng lồ (có thể cao tới 2,4m) -Thiếu GH dẫn đến lùn (chỉ cao tối đa 0,7 – 1m khi trưởng thành)

Người lùn nhất hành tinh:

- Cậu bé người Nepal, 14

tuổi Cao 50cm, nặng

4,5kg

- Thiếu tiroxin gây đần độn ở trẻ em

2 Các hoocmon sinh trưởng và phát triển

a Hoocmon điều hòa sinh trưởng :

α Hoocmon sinh trưởng (GH) + Được tiết ra từ: thùy trước tuyến yên

+ Tác dụng: tăng cường tổng hợp protein trong tế bào, mô và cơ quan

β Tiroxin:

- Được tiết ra từ: tuyến giáp

- Tác dụng: làm tăng tốc độ chuyển hóa cơ bản à sinh trưởng bình thường của cơ thể

b Hoocmon điều hòa sự phát

Trang 4

thảo luận nhóm nhỏ thực

hiện lệnh và trả lời các câu

hỏi sau:

+ Ở sâu bọ những hoomôn

nào điều hòa sự biến thái?

+ Nêu tác dụng của

hoocmôn Ecđixơn và

Juvenin?

- Đọc thông tin trong SGK

+ Hoocmôn nào điều hòa

biến thái ở ếch?

+ Nêu tác dụng của

hoocmôn Tiroxin?

- Đọc SGK trả lời các câu

hỏi sau:

+ Thế nào là tính trạng

sinh dục thứ sinh?

+ Tính trạng sinh dục thứ

sinh được điều hòa bởi

những hoocmôn nào?

+ Nêu tác dụng của các

hoocmôn đó?

Giảng giải thêm:Bờm sư

tử đực chính là tính trạng

sinh dục thứ sinh (thứ cấp)

ở sư tử, giúp ta phân biệt

giới tính của chúng

Sự hình thành các tính

trạng này (ở giai đoạn

trưởng thành) của động vật

cũng nằm trong sự điều

hòa của hoocmon

thảo luận nhóm nhỏ trả lời

các câu hỏi sau:

+ Tuổi dậy thì? Đặc điểm

- Đọc thông tin trong SGK thảo luận nhóm nhỏ trả lời lệnh và các câu hỏi:

- Đọc thông tin trong

SGK trả lời các câu hỏi:

- Đọc thông tin trong SGK thảo luận nhóm nhỏ trả lời các câu hỏi

triển

α Điều hòa sự biến thá i :

+ Ở sâu bọ:

- Ecđixon: Gây lột xác ở sâu bướm, kích thích sâu biến thành nhộng và bướm

- Juvenin: Phối hợp với ecđixon gây lột xác ở sâu bướm, ức chế quá trình sâu biến đổi thành nhộng và bướm

+ Ở ếch nhái:

- Tiroxin: Thiếu tiroxin làm nòng nọc không thành ếch, thừa tiroxin nòng noc nhanh chóng biến thành ếch

β Điều hoà các tính trạng sinh dục thứ sinh:

+ Ơstrogen (hoocmon sinh dục cái):

- Tiết ra từ: buồng trứng

- Tác dụng: điều hòa phát triển các tính trạng sinh dục cái

+ Testostêrôn (hoocmon sinh dục đực):

- Tiết ra từ: tinh hoàn

- Tác dụng: điều hòa phát triển các tính trạng sinh dục đực

γ Điều hòa chu kì kinh nguyệt +Tuổi dậy thì:

Trang 5

của tuổi dậy thì?

+ Vì sao không nên làm bố

mẹ khi còn ở tuổi dậy thì?

- Quan sat sơ đồ, đọc

thong tin trong SGK thảo

luận nhóm lớn trong 3

phút hoàn thành phiếu học

tập sau:

- Đọc thông tin trong SGK thảo luận nhóm lớn hoàn thành phiếu học tập:

Là giai đoạn phát triển, trong đó trẻ em đã phát triển thành người lớn có khả năng sinh sản

- Đối với nữ: khoảng 13 – 14 tuổi

- Đối với nam: khoảng 14 – 15 tuổi

-Đặc điểm:

Đặc điểm sinh dục thứ sinh Tuổi Hoocmon

dậy thì sinh dục Biến đổi cơ quan sinh dục

+Điều hòa chu kì kinh nguyệt

Tiểu kết:

Kích nang trứng (FSH) Tuyến yên Kích thích phát triển nang

trứng

triển dạ con chuẩn bị cho sự làm tổ của phôi

Kích dục nhau thai (HCG) nhau thai Duy trì thể vàng tiết

Progesteron

V KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:

Câu 1 Sinh trưởng được điều hòa bởi hoocmôn:

a GH và ecdixơn b tiroxin và juvennin

c GH và tiroxin d ecdixơn và juvennin

Câu 2: Hoocmôn nào sau đây điều hòa sự biến thái ở ếch?

a Ơstrogen b.Testostêron c.Tirôxin d Juvenin

Câu 2: Hoocmôn nào sau đây điều hòa sự biến thái ở sâu bọ?

a GH và ecdixơn b Tiroxin và juvennin

c GH và tiroxin d Ecdixơn và juvennin

Câu 3: điều hòa chu kỳ kinh nguyệt gồm:

a 2 hoocmôn b 3 hoocmôn c.4 hoocmôn d 5 hoocmôn

Câu 4 Trẻ em thiếu GH sẽ dẫn đến bệnh:

a khổng lồ b to đầu xương chi c dần độn d lùn

Câu 5: Bệnh bướu cổ do thiếu:

a tiroxin b Juvennin c Testostêron d ecdixơn

VI DĂN DÒ:

- Về nhà học bài và trả lời câu hỏi trong SGK

- Đoc trước bài 39, chuẩn bị bài và trả lời các câu lệnh

Trang 6

- Đọc mục « Em có biết » trang 148-149.

Nhận xét của giáo viên hướng dẫn:

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	16,65 KB