THOÁI hóa LIPID (hóa SINH)

Trang 1

THOÁI HÓA

LIPID

Trang 2

Nội dung

1 Huy động chất béo từ thức ăn và tổ chức mỡ

2 Beta-Oxi hoá Acid béo

3 AB có số Carbon lẻ

4 AB chưa bão hoà

5 Một số điểm chú ý sự oxy hoá AB

6 Thể Ketone

Trang 3

Acid béo

(Dự trữ năng lượng)

• 2 lý do:

oxi hoá tạo năng lượng

– Acid béo không hydrate hoá như là mono

va poly saccharides nên dễ tập trung trong

tổ chức mỡ

Trang 4

Chất béo từ thức ăn và tế bào t/c mỡ

Triacylglycerols

• Triglycerides l à thành phần quan trong trong thức ăn cung cấp năng lượng

• Triglycerides là dạng chủ yếu dự trũ năng lượng trong cơ thể

• Hormones (glucagon, epinephrine, ACTH)

khởi động sự giải phóng AB từ tổ chức mỡ

Trang 6

Trang 7

• Glycerol tiế p tục thoái hoá cung cấp 5% NL

• Tại Gan và tổ chức khác: Glycerokinase khử H tạo GDA (glycerodioxyaceton)

• GDA tiếp tục thoái hoá theo cn đường Embden meyerhoff hoặc tạo glycogen

Trang 8

Beta Oxihoá Acid béo

Acid béo được thoái hoá bằng cách loại bỏ từng đơn vị 2-C

• Albert Lehninger ch ứng minh rằng quá trình này xảy ra trong ty thể

• F Lynen v à E Reichart : nh ứng đơn vị 2-C gi ải

do acetate

Trang 10

CoA hoạt hoá AB trong quá trinh oxy hoá

Acyl-CoA synthetase gắn AB với CoA, nhờ thủy phân ATP thành AMP và PP i

• Sự hình thành Acyl-CoA cần sử dụng năng lượng

• Phản ứng cần thuỷ phân 2 pt ATP

• Chú ý: acyl-adenylate là chất trung gian trong cơ chế

Trang 12

Trang 13

Chất vận chuyển: Carnitine

Carnitine vận chuyển AB qua m àng trong ty thể

• AB chu ỗi ngắn được vận chuyển trực tiếp vào trong ty thể

• AB chu ỗi dài không thể vận chuyển trực tiếp vào

ty thể

• AB chu ối dài được vận chuyển vào trong ty thể

chuyển trong tế bào

• Acyl-CoA esters được hình thành ở trong màng trong ty thể

Trang 14

Trang 15

Hoạt hoá AB bằng cơ chế khác

Xảy ra trong ty thể, tần xuất thấp

Enzym: AcylCoA sử dung GTP,

Chỉ hoạt hoá AB nội sinh trong ty thể

Trang 16

Chu ỗi 4 phản ứng được lặp lại :

• Tạo một nhóm carbonyl ở β -C

• 3 phản ứng đầu xảy ra ở C-b, phản ứng thứ 4 tách " β -keto ester" trong phản ứng ngưng tụ

• Sản phẩm: một acetyl-CoA và một AB có chuỗi carbons ngắn đi 2 C

• 3 phản ứng đầu là cốt yếu và kinh điển – chúng ta có thể gặp lại ở một số con đuờng chuyển hoá khá c

Trang 18

Acyl-CoA Dehydrogenase

Oxy ho á liên kết C α -C β

• Gồm 3 enzyme trong khoang ty thể

• Cơ chế: loại proton nhờ FAD và hì nh thành dạng liên kết đôi

•

Điện tử đi qua nhờ flavoprotein vận chuyểnếnau đó vào chuỗi vận chuyển điện tử

• Enzyme bị ức chế bởi sản phẩm chuyể n hoá

Trang 20

Trang 21

Hydroxyacyl-CoA Dehydrogenase

Oxy hoá β-Hydroxyl Group

• enzyme này hoàn toàn đặc hiệu cho L-hydroxyacyl-CoA

• D-hydroxylacyl-isomers có hoạt động khác

Trang 22

Trang 24

Phản ứng thứ tư: thiolase

aka β -ketothiolase

• Cysteine thiolate trê n enzyme gắn và o nhóm β -carbonyl

• N hóm Thiol của một CoA mới gắn vào chuỗi hì nh thành một chuỗi acyl-CoA ngắn hơn

• Hình thà nh một thioester mới

Trang 26

• Chuỗi phản ứng nhắc lại theo chu kỳ cho kết quả

là tạo ra các đơn vị acetate

• Vì vậy, acid palmitic tạo 8 acetyl-CoA

phân tử ATP

8 Acetyl CoA + 35 ATP + 42 H2O

[5 (n-1) + 12n ] -2 = 17n -7

Trang 27

AB có chuỗi Carbon lẻ

β -Oxy hoá tạo propionyl-CoA

• AB có chuỗi carbon lẻ được chuyển hoá bình thường cho đến đoạn 3 C cu ối

Trang 28

Trang 29

AB chưa bão hoà

AB chưa bào hoà có 1 liên kết đôi:

• Oleic acid, palmitoleic acid

tác dụng của by acyl-CoA dehydrogenase

• Enoyl-CoA isomerase chuyển sang dạng

Trang 30

AB chưa bão hoà

Tương đối phức tạp

• Giống như oleic acid, nhưng chỉ tại điểm:

– enoyl-CoA isomerase

• Enzym 2,4 -Dienoyl-CoA reductase

Trang 32

Trang 34

AB mạch nhánh

• M ạch nhánh của AB có chuỗi C lẻ khó xảy ra quá trình β -oxy hoá

• α -oxy hoá có thể xảy ra

• Phytanic a cid α -oxidase loại C bằng cách oxy hoá ở vị trí alpha

∀ β -oxy hoá xảy ra khi đi qua mạch nhánh

Trang 36

Thể Ketone

Nguồn năng lượng đặc biệt chô một số tổ chức

• Một số acetyl-CoA, sản phẩm thoái hoá của AB, trong ty thể tế bào gan có khả năng chuyển hoá

-hydroxybutyrate

• Những sản phẩm này gọi là: “ thể ketone"

• Nguồn năng lượng cho não, tim, cơ

• Là nguồn năng lượng chủ yếu cho não khi đói

• Các sản phẩm có thể dùng để tái tồng hợp AB

• Các phản ứng :

Trang 38

• Những pư này tương tự 2 pư đầu tiên của quá trình tổng hợp cholesterol

• Bước 3: HMG-CoA bị phân cắt – tương tụ phản ứng tổng hợp citrate

Trang 39

• Aceton được tạo ra nhiều hơn

Trang 40

Thể Ketone và Diabetes

`` tế bào đói giữa nơi nhiều dinh dưỡng"

• Glucose is có nhiều trong máu, nhưng được hấp thụ bởi tế bào cơ, gan và tổ chức mỡ rất thấp

• Các tế bào, bị đói về mặt chuyển hoá chuyển sang dị hoá glucose, mỡ và protein

• Trong ĐTĐ type I, do quá ngương phân huỷ glycogen vì vậy Ac-CoA từ thoái hoá mỡ và protein không vào TCA, nên tạo thể ketone

• Acetone có thể phát hiện trong hơi thở của bệnh nhân ĐTĐ type I

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	1,07 MB