Ngữ văn 6 - Phương pháp tả người

+Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự; +Kết bài:thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó.... Phương pháp viết đoạn văn, bài văn tả người..[r]

NGỮ VĂN 6

Kiểm tra bài cũ:

? Muốn tả cảnh cần phải làm gì?

? Bố cục của bài văn tả cảnh có mấy phần? Nhiệm vụ của mỗi phần?

Trả lời: -Muốn tả cảnh cần:

+Xác định được đối tượng miêu tả;

+Quan sát, lựa chọn được những hình ảnh tiêu biểu;

+Trình bày những điều quan sát được theo một thứ tự.

- Bố cục bài tả cảnh thường có ba phần:

+Mở bài: giới thiệu cảnh được tả;

+Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự;

+Kết bài:thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó.

Tiết 89 : Tập làm văn

PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI

I Phương pháp viết đoạn văn, bài văn tả người.

1 Xét ví dụ 1/ 59,60:

TiÕt 89 : : Ph Ư ¬ng ph¸p t¶ ng Ư êi

Em hãy trả lời các câu hỏi sau bằng cách điền vào bảng:

- Mỗi đoạn văn trên tả ai?

- Ng ời đ ợc tả có đặc điểm gỡ nổi bật?

- Đặc điểm đó đ ợc thể hiện ở những từ ngữ và hỡnh ảnh nào?

Đoạn

tượng miêu tả

Đặc điểm

1

Dượng Hương Thư Người chèo thuyền vượt thác có vẻ đẹp dũng mãnh - Ngoại hỡnh: nh ư một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn , hai hàm răng cắn chặt , quai hàm bạnh ra , cặp mắt nảy lửa - Động tác: ghỡ trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ Đoạn 1: Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc , các bắp thịt cuồn cuộn , hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghỡ trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ Dượng Hương Thư đang vượt thác khác hẳn Dượng Hương Thư ở nhà, nói năng nhỏ nhẻ, tính nết nhu mỡ, ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ

(Võ Quảng)

Tả người trong tư thế làm việc(sử dụng nhiều động từ)

Đoạn

tượng miêu tả

Đặc điểm

Đoạn 2:

Cai Tứ là một người đàn ông thấp

và gầy, tuổi độ bốn lăm, năm mươi Mặt

l o ã vuông nhưng hai má hóp lại Dưới cặp

lông mày lổm chổm trên gò xương , lấp

lánh đôi mắt gian hùng Mũi l o ã gồ sống

mương dòm xuống bộ râu mép lúc nào

cũng hỡnh như cố giấu giếm, đậy điệm cái

mồm toe toét tối om như cửa hang , trong

đó đỏm đang mấy chiếc răng vàng hợm

Đặc tả chõn dung(sử dụng nhiều tớnh từ)

Đoạn 3: Ông đô già ng ời sở tại, khăn chùng, áo dài ngồi cầm trịch, giơ cao chiếc dùi trống sơn son gõ mạnh xuống mặt trống ba tiếng thật đanh, thật giòn tỏ ý nhận lời Quắm Đen quay ra đứng giữa xới Ngay lúc ấy, ông Cản Ngũ cũng từ trên thềm cao b ớc xuống Tiếng reo hò bốn phía tức thì nổi lên ầm ầm.

Ngay nhịp trống đầu, Quắm Đen đ lăn xả vào ông Cản Ngũ đánh ráo riết Rõ Ngay nhịp trống đầu, Quắm Đen đ lăn xả vào ông Cản Ngũ đánh ráo riết Rõ ãã

ràng là anh muốn dùng cái sức lực đ ơng trai của mình lấn l ớt ông ta và muốn hạ ông ta rất nhanh bằng những thế đánh thật lắt léo, hóc hiểm Anh vờn tả, đánh hữu, dứ trên,

đánh d ới, thoắt biến, thoắt hoá khôn l ờng Trái lại, ông Cản Ngũ thì xem ra có vẻ lại lờ ngờ, chậm chạp; d ờng nh ông lúng túng tr ớc những đòn đánh liên tiếp của Quắm Đen Hai tay ông lúc nào cũng thấy dang rộng ra, để sát xuống mặt đất, xoay xoay chống

đỡ Keo vật xem chán ngắt […] Ông Cản Ngũ bỗng b ớc hụt, mất đà chúi xuống Quắm

Đen đ nh một con cắt luồn qua hai cánh tay ông Cản Ngũ ôm lấy một bên chân ông, ã

Đen đ nh một con cắt luồn qua hai cánh tay ông Cản Ngũ ôm lấy một bên chân ông, ã

bốc lên Ng ời xem bốn phía xung quanh reo hò ồ cả lên Thôi thế là ông Cản Ngũ ng ã

bốc lên Ng ời xem bốn phía xung quanh reo hò ồ cả lên Thôi thế là ông Cản Ngũ ng ã

rồi, nhất định ng rồi Có khoẻ bằng voi thì cũng phải ng ã ã

rồi, nhất định ng rồi Có khoẻ bằng voi thì cũng phải ng ã ã

Tiếng trống vật dồn lên, gấp rút, giục gi Ông Cản Ngũ vẫn ch a ng Ông đứng Tiếng trống vật dồn lên, gấp rút, giục gi Ông Cản Ngũ vẫn ch a ng Ông đứng ãã ãã

nh cây trồng giữa xới tr ớc những cặp mắt kinh dị của ng ời xem Còn Quắm Đen thì

đang loay hoay gò l ng lại, không sao bê nổi cái chân ông Cản Ngũ Cái chân tựa bằng cây cột sắt, chứ không phải là chân ng ời nữa.

Ông Cản Ngũ vẫn đứng nghiêng mình nhìn Quắm Đen mồ hôi, mồ kê nhễ nhại d ới chân Lúc lâu, ông mới thò tay xuống nắm lấy khố Quắm Đen nhấc bổng anh ta lên, coi nhẹ nhàng nh ta giơ con ếch có buộc sợi dây ngang bụng vậy

Các đô ngồi quanh xới đều lặng đi tr ớc thần lực ghê gớm của ông Cản Ngũ Thôi thế là Quắm Đen bại rồi Keo vật bị đánh bại một cách nhục nh , cay đắng quá chừng ã

thế là Quắm Đen bại rồi Keo vật bị đánh bại một cách nhục nh , cay đắng quá chừng ã

Đoạn 3: Ông đô già ng ời sở tại, khăn chùng, áo dài ngồi cầm trịch, giơ cao chiếc dùi trống sơn son gõ mạnh xuống mặt trống ba tiếng thật đanh, thật giòn tỏ ý nhận lời Quắm Đen quay ra đứng giữa xới Ngay lúc ấy, ông Cản Ngũ cũng từ trên thềm cao b ớc xuống Tiếng reo hò bốn phía tức thì nổi lên ầm ầm.

Ngay nhịp trống đầu, Quắm Đen đ Ngay nhịp trống đầu, Quắm Đen đ ãã lăn xả vào ông Cản Ngũ đánh ráo riết Rõ ràng là anh muốn dùng cái sức lực đ ơng trai của mình lấn l ớt ông ta và muốn hạ ông ta rất nhanh bằng những thế đánh thật lắt léo, hóc hiểm Anh vờn tả, đánh hữu, dứ trên,

đánh d ới, thoắt biến, thoắt hoá khôn l ờng Trái lại, ông Cản Ngũ thì xem ra có vẻ lại lờ ngờ, chậm chạp; d ờng nh ông lúng túng tr ớc những đòn đánh liên tiếp của Quắm Đen Hai tay ông lúc nào cũng thấy dang rộng ra, để sát xuống mặt đất, xoay xoay chống

đỡ Keo vật xem chán ngắt […] Ông Cản Ngũ bỗng b ớc hụt, mất đà chúi xuống Quắm

Đen đ ã

Đen đ ã nh một con cắt luồn qua hai cánh tay ông Cản Ngũ ôm lấy một bên chân ông, bốc lên Ng ời xem bốn phía xung quanh reo hò ồ cả lên Thôi thế là ông Cản Ngũ ng Ng ời xem bốn phía xung quanh reo hò ồ cả lên Thôi thế là ông Cản Ngũ ng ãã

rồi, nhất định ng rồi Có khoẻ bằng voi thì cũng phải ng ã ã

rồi, nhất định ng rồi Có khoẻ bằng voi thì cũng phải ng ã ã

Tiếng trống vật dồn lên, gấp rút, giục gi Ông Cản Ngũ vẫn ch a ng Ông Tiếng trống vật dồn lên, gấp rút, giục gi Ông Cản Ngũ vẫn ch a ng Ông ãã ãã đứng

nh cây trồng giữa xới tr ớc những cặp mắt kinh dị của ng ời xem Còn Quắm Đen thì

đang loay hoay gò l ng lại, không sao bê nổi cái chân ông Cản Ngũ Cái chân tựa bằng cây cột sắt, chứ không phải là chân ng ời nữa.

Ông Cản Ngũ vẫn đứng nghiêng mình nhìn Quắm Đen mồ hôi, mồ kê nhễ nhại d ới chân Lúc lâu, ông mới thò tay xuống nắm lấy khố Quắm Đen nhấc bổng anh ta lên, coi nhẹ nhàng nh ta giơ con ếch có buộc sợi dây ngang bụng vậy

Các đô ngồi quanh xới đều lặng đi tr ớc thần lực ghê gớm của ông Cản Ngũ Thôi thế là Quắm Đen bại rồi Keo vật bị đánh bại một cách nhục nh , cay đắng quá chừng ã

thế là Quắm Đen bại rồi Keo vật bị đánh bại một cách nhục nh , cay đắng quá chừng ã

Đoạn

tượng miêu tả

Hành động : + Quắm Đen: lăn xả… đánh ráo riết…lấn lướt…vờn tả, đánh hữu, dứ trên, đánh dưới, thoắt biến, thoắt hoá.

+ Ông Cản Ngũ : lờ ngờ, chậm chạp, lúng túng, hai tay dang rộng ra

để sát xuống mặt đất xoay xoay chống đỡ : bước hụt mất đà chúi xuống.

+ Quắm Đen: như một con cắt…ôm một bên chân ông (Cản Ngũ), bốc lên.

+ Ông Cản Ngũ: vẫn chưa ngã, đứng như cây trồng + Quắm Đen: loay hoay gò lưng không bê nổi…

+ Ông Cản Ngũ: vẫn đứng nghiêng mỡnh nhỡn Quắm Đen mồ hôi

mồ kê nhễ nhại…thò tay nắm lấy khố Quắm Đen nhấc bổng anh ta lên…

Tả người trong tư thế làm việc(sử dụng nhiều động từ)

Đối t ượng

1

Dượng Hương Thư

Người chèo thuyền vượt thác có vẻ đẹp dũng mãnh

-Ngoại hỡnh: như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai

hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa

- Động tác: ghỡ trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai

ông gian hùng

- Thân hỡnh: thấp và gầy

- Tuổi tác: độ bốn lăm, năm mươi

- G ương mặt: vuông nhưng hai má hóp lại, cặp lông mày lổm chổm, đôi mắt gian hùng, mũi l o gồ sống m ã ương, bộ râu mép lúc nào cũng hỡnh

như cố giấu giếm đậy điệm, cái mồm toe toét tối om như cửa hang, đỏm

đang mấy chiếc răng vàng hợm của

3 Hai người

trong keo

vật

Tài giỏi, mạnh khỏe

Hành động :

+ Quắm Đen: lăn xả… đánh ráo riết…lấn lướt…vờn tả, đánh hữu, dứ trên,

đánh dưới, thoắt biến, thoắt hoá

Ông Cản Ngũ : lờ ngờ, chậm chạp, lúng túng, hai tay dang rộng ra để sát xuống mặt đất xoay xoay chống đỡ : b ớc hụt mất đà chúi xuống

Quắm Đen : như một con cắt…ôm một bên chân ông ( Cản Ngũ ), bốc lên.+ Ông Cản Ngũ : vẫn ch a ng , đứng nh cây trồngã

Quắm Đen : loay hoay gò lưng không bê nổi…

Ông Cản Ngũ: vẫn đứng nghiêng mỡnh nhỡn Quắm Đen mồ hôi mồ kê nhễ nhại…thò tay nắm lấy khố Quắm Đen nhấc bổng anh ta lên…

Tả người trong tư thế làm việc(sử dụng nhiều động từ)

Đặc tả chõn dung(sử dụng nhiều tớnh từ)

Tả người trong tư thế làm việc(sử dụng nhiều động từ)

Đoạn 3: Ông đô già ng ời sở tại, khăn chùng, áo dài ngồi cầm trịch, giơ cao chiếc

dùi trống sơn son gõ mạnh xuống mặt trống ba tiếng thật đanh, thật giòn tỏ ý

nhận lời Quắm Đen quay ra đứng giữa xới Ngay lúc ấy, ông Cản Ngũ cũng từ

trên thềm cao b ớc xuống Tiếng reo hò bốn phía tức thì nổi lên ầm ầm.

Ngay nhịp trống đầu, Quắm Đen đ lăn xả vào ông Cản Ngũ đánh ráo riết ã

Rõ ràng là anh muốn dùng cái sức lực đ ơng trai của mình lấn l ớt ông ta và muốn

hạ ông ta rất nhanh bằng những thế đánh thật lắt léo, hóc hiểm Anh vờn tả,

đánh hữu, dứ trên, đánh d ới, thoắt biến, thoắt hoá khôn l ờng Trái lại, ông Cản

Ngũ thì xem ra có vẻ lại lờ ngờ, chậm chạp; d ờng nh ông lúng túng tr ớc những

đòn đánh liên tiếp của Quắm Đen Hai tay ông lúc nào cũng thấy dang rộng ra,

để sát xuống mặt đất, xoay xoay chống đỡ Keo vật xem chán ngắt […] Ông Cản

Ngũ bỗng b ớc hụt, mất đà chúi xuống Quắm Đen đ nh một con cắt luồn qua hai ã

cánh tay ông Cản Ngũ ôm lấy một bên chân ông, bốc lên Ng ời xem bốn phía

xung quanh reo hò ồ cả lên Thôi thế là ông Cản Ngũ ng rồi, nhất định ng rồi ã ã

Có khoẻ bằng voi thì cũng phải ng ã

Tiếng trống vật dồn lên, gấp rút, giục gi Ông Cản Ngũ vẫn ch a ng Ông ã ã

đứng nh cây trồng giữa xới tr ớc những cặp mắt kinh dị của ng ời xem Còn Quắm

Đen thì đang loay hoay gò l ng lại, không sao bê nổi cái chân ông Cản Ngũ Cái

chân tựa bằng cây cột sắt, chứ không phải là chân ng ời nữa.

Ông Cản Ngũ vẫn đứng nghiêng mình nhìn Quắm Đen mồ hôi, mồ kê nhễ

nhại d ới chân Lúc lâu, ông mới thò tay xuống nắm lấy khố Quắm Đen nhấc

bổng anh ta lên, coi nhẹ nhàng nh ta giơ con ếch có buộc sợi dây ngang bụng

vậy

Các đô ngồi quanh xới đều lặng đi tr ớc thần lực ghê gớm của ông Cản Ngũ

Thôi thế là Quắm Đen bại rồi Keo vật bị đánh bại một cách nhục nh , cay đắng ã

quá chừng

-(Kim

Lân)-Phần 1: Tả quang cảnh chung nơi diễn ra keo vật ( người

và cảnh ).

Phần 2: Miêu tả chi tiết keo vật ( tả hành

động, cử chỉ ).

Phần 3: Nêu cảm nghĩ và nhận xét

về keo vật.

- Đoạn 3: Tả hai người

trong keo vật.(Quắm

Tiếp theo -> “…ngang bụng vậy.”

 Diễn biến keo vật.

Kết bài: Đoạn cũn lại

 Suy nghĩ của mọi người

=> Giới thiệu nhõn vật

=> Miờu tả ngoại hỡnh, cử chỉ, hành động

2- Quắm Đen thất bại.

3- Quắm Đen Cản Ng – ũ so tài.

4- Hội vật đền Đô năm ấy.

I Phương phỏp viết đoạn văn, bài văn tả người.

1 Xột vớ dụ 1/ 59,60:

2 Kết luận: (Ghi nhớ Sgk/ 61)

* Muốn tả người cần:

- Xác định đối t ượng cần tả (tả chân dung hay tả

ng ười trong t t ư hế làm việc);

- Quan sát, lựa chọn các chi tiết tiêu biểu;

- Trỡnh bày kết quả quan sát theo một thứ tự.

* Bố cục bài văn tả người thường có 3 phần:

- Mở bài: giới thiệu người được tả;

- Thân bài: miêu tả chi tiết (ngoại hỡnh, cử chỉ, hành động, lời nói … )

- Kết bài: thường nhận xét hoặc nêu cảm nghĩ của người viết về người được tả.

Tiết 92 : : Ph ơng pháp tả ng ời

Tiết 89 : : Ph Ư ơng pháp tả ng Ư ời

Nh÷ng ®iÓm kh¸c nhau khi miªu t¶ chi tiÕt gi÷a t¶ ngưêi vµ t¶ c¶nh?

1 Hãy nêu các chi tiết tiêu biểu

mà em sẽ lựa chọn khi miêu tả các

đối tượng.

2 Lập dàn ý cho ba đối tượng

trờn

Tiết 89 : : Ph Ư ơng pháp tả ng Ư ời

Bài tập 1, 2/ 62:

Tả ng ười : - Tả ngoại hỡnh;

- Tả hành động, cử chỉ, lời nói …

HOẠT ĐỘNG NHểM:

2 Lập dàn ý cho ba đối tượng trờn

- Nhúm 1+4: Một em bé chừng 4 - 5 tuổi;

- Nhúm 2+5: Một cụ già cao tuổi;

- Nhúm 3+6: Cô giáo của em đang say sưa giảng bài trên lớp.

- Nhóm 1+4: Mét em bÐ chõng 4 - 5 tuæi;

- Hình dáng: mập mạp hay bình thường; đầu tóc, mặt mũi,

nước da, ăn mặc,…

- Đặc điểm: đôi mắt to, má ửng hồng, hàm răng sữa trắng muốt,

- Em bé đó tên là gì? Mấy tuổi? Trai hay gái?

- Quan hệ với em như thế nào?

2 Thân bài:

+Hình dáng:

- Tầm vóc, thân hình: (cao, thấp? mập mạp hay thanh mảnh ? )

- Màu da: trắng trẻo hay ngăm ngăm?

- Mái tóc: dài, ngắn?

- Gương mặt: tròn hay trái xoan? Có nét gì đáng chú ý?

+Tính nết:

- Có ngoan ngoãn, biết nghe lời hay không?

- Hiền hoà hay nghịch ngợm, hiếu động?

- Có thông minh, khéo léo hay không?

- Có tài gì? (Hát, múa, kể chuyện, làm trò, bắt chước người khác )

3 Kết bài:

* Cảm nghĩ của em:- Yêu mến bé

- Thích chơi với bé

- Nhóm 2 + 5: Mét cô giµ cao tuæi;

- Dáng người: to hay nhỏ; đi lại còn nhanh hay chậm chạp…

- Tóc bạc trắng như cước; da nhăn điểm những chấm đồi

mồi,…

- Đôi mắt: không còn tinh anh, đọc sách phải đeo kính,…

- Hàm răng:…

- Bàn tay: nổi những đường gân xanh;

- Hoạt động: dạy cháu học, kể chuyện,…

Dàn bài

I MỞ BÀI

- Giới thiệu cụ già em định tả

II THÂN BÀI

+ Tả hình dáng: đã ngoài sáu mươi tuổi,…

- Tuổi tác- dáng đi (chậm chạp, khệnh khạng)

- Tóc (bạc phơ) - mắt (mờ, màu hột nhãn)- da (những đường nhăn ở trán và gò má sạm đen

nhăn nheo, có điểm chấm đồi mồi) - (lưng còng)

- Nụ cười hiền từ

+ Tả tính tình: Yêu thương - nuông chiều con cháu - thích làm công việc nhẹ (dọn dẹp nhà cửa,

nhổ cỏ, tưới cây, ) – hiền từ, nhân hậu với mọi người

- Bà chăm sóc cháu: ru, kể chuyện, dỗ dành cháu

III KẾT BÀI

- Tỏ lòng kính trọng bà

- Nguyện sẽ nghe theo lời dạy của bà

-Tả ngoại hình: Trạc tuổi, tầm vóc (cao hay thấp),

dáng điệu, nét mặt, đôi mắt.

- Cử chỉ, hành động: lời giảng, việc làm cụ thể,…

Tay cầm phấn, chân bước chầm chậm.

- Tiếng nói trong trẻo, dịu dàng.

- Đôi mắt lấp lánh niềm vui….

Nhóm 3 + 6: C« gi¸o cña em ®ang say sưa gi¶ng bµi trªn líp.

DÀN Ý

1 Mở bài:

- Giới thiệu cô giáo( dạy môn gì, tiết mấy,…)

2 Thân bài:

+ Ngoại hình: Tuổi, vóc dáng cao hay thấp, gương mặt, đôi mắt, mái tóc, nước da

+ Cử chỉ, hành động: khi giảng bài, khi ân cần nhắc nhở, bàn tay khi viết bảng,…+Trang phục: Cô mặc áo dài, quần trắng

- Cô dạy Văn rất hay (chứng minh cụ thể qua một bài giảng trên lớp)

- Biết khơi dậy hứng thú học tập của học sinh, lôi cuốn chúng em vào bài học

- Giờ dạy của cô rất vui vẻ, sinh động, học sinh hiểu bài

3 Kết bài:

* Cảm nghĩ của em: - Chúng em rất kính mến cô

- - Mong rằng sang năm sẽ được tiếp tục học cô

Bài tập 3/ 62: Đoạn văn sau đó bị xoỏ đi hai chỗ trong ngoặc(…) Nếu

viết, em sẽ viết vào chỗ trống đú như thế nào? Thử đoỏn xem ụng Cản Ngũ được miờu tả trong tư thế chuẩn bị làm việc gỡ?

Trên thềm cao, ông Cản Ngũ ngồi xếp bằng trên chiếu đậu trắng cạp điều

Ông ngồi một mỡnh một chiếu; người ông đỏ như (…………), to lớn, lẫm liệt, nhác trông không khác gỡ (………… ………) ở trong đền Đầu

ông buộc một vuông khăn màu xanh lục giữ tóc, mỡnh trần, đóng khố bao khăn vát.

(Theo Kim Lân)

đồng tụ