bài 9 cấu trúc rẽ nhánh

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNHNỘI DUNG Một lần Châu hẹn với Ngọc: “Chiều mai nếu trời không mưa thì Châu sẽ đến nhà Ngọc”.. Câu nói của Châu cho biết việc làm cụ thể nào?. Câu nói của Châu có

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

Một lần Châu hẹn với Ngọc: “Chiều mai nếu trời không mưa thì Châu sẽ đến nhà Ngọc”.

Câu nói của Châu cho biết việc làm cụ thể nào? Và điều kiện đó là gì ?

Câu nói của Châu có đề cập đến việc gì sẽ xảy ra khi điều kiện đó không được thỏa mãn không ?

Ta nói cách diễn đạt như vậy thuộc dạng thiếu:

Nếu…thì…

Tình huống 1

Nhận xét:

1 RẼ NHÁNH

1 RẼ NHÁNH

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

Một lần khác, Ngọc hẹn với Châu : “Chiều mai nếu trời không mưa thì Ngọc sẽ đến nhà Châu, nếu mưa thì sẽ gọi điện cho Châu để trao đổi ”.

Câu nói của Ngọc khẳng định hai việc cụ thể gì ?

Có khi nào cả hai việc cùng được thực hiện không?

Vậy mỗi việc sẽ được thực hiện khi nào?

Ta nói cách diễn đạt như vậy thuộc dạng đủ:

Nếu…thì…, nếu không thì…

Tình huống 2

Nhận xét

1 RẼ NHÁNH

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG - Cấu trúc dùng để mô tả các mệnh đề có dạng như trên gọi

là cấu trúc rẽ nhánh.

Ví dụ: Giải phương trình bậc hai ax2 + bx + c =0, (a0)

Trình bày các bước giải của phương trình trên trong toán học ?

Trình bày các bước viết chương trình để tìm nghiệm của phương trình trên trong pascal ?

Nhập a, b, c D= b 2 -4ac D≥ 0

Thông báo vô nghiệm, rồi kết thúc Tính và đưa ra nghiệm thực, rồi kết thúc

Đ

S

1 RẼ NHÁNH

- Ý nghĩa: Cấu trúc rẽ nhánh là một điều khiển chọn thực hiện hay không thực hiện công việc phù hợp với một điều kiện đang xảy ra

1 RẼ NHÁNH

IF <Điều kiện> THEN <Câu lệnh>;

Điều kiện

Đúng

Câu lệnh

B1: Điều kiện đ ợc tính và kiểm tra B2: + Nếu <điều kiện> đúng thì <câu lệnh> đ ợc thực hiện

+ Nếu <điều kiện> sai thì <câu lệnh> bị bỏ qua.

Sai

a) Dạng thiếu

Câu lệnh

Đúng

Câu lệnh

Điều kiện

- Điều kiện là biểu thức lôgic.

- Câu lệnh là một lệnh của TP Pascal.

Trong đó:

Ví

dụ: IF a mod 2=0 THEN Writeln(‘ a la so chan’);

Sơ đồ khối

Hoạt

động

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

a) Dạng thiếu

Cú pháp

2 CÂU Lậ́NH IF THEN

1 RẼ NHÁNH

2 CÂU Lậ́NH

IF THEN

IF <Điều kiện> THEN <Câu lệnh1> ELSE <Câu lệnh 2>;

b) Dạng đủ

Trong đó:

Ví

dụ:

Sơ đồ khối

Hoạt

động

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

Cú pháp

2 CÂU Lậ́NH IF THEN

b) Dạng đủ

- Tr ớc Else không có dấu chấm phẩy

“;”

Điều kiện

Đúng

Câu lệnh 1

Sai

Câu lệnh 2

Điều kiện

Câu lệnh 1

Câu lệnh

2;

Điều kiện

Câu lệnh 1

Điều kiện

B1: Điều kiện đ ợc tính và kiểm tra B2: + Nếu <điều kiện> đúng thì <câu lệnh1> đ ợc thực hiện,

+ Nếu <điều kiện> sai thì <câu lệnh 2> đ ợc thực hiện.

Ví dụ:

IF a mod 2=0 THEN Writeln(‘a là so chan’)

ELSE Writeln(‘a la so le’);

a) Dạng thiếu

1 RẼ NHÁNH

2 CÂU Lậ́NH

IF THEN

Hãy dùng câu lệnh IF – THEN viết lệnh để xét các tr ờng hợp của DELTA

IF Delta<0 THEN Writeln(‘Ph ơng trình vô nghiệm’)

ELSE

X1:= (-B + SQRT(Delta))/(2*A);

X2:= (-B - SQRT(Delta))/(2*A);

Writeln(‘ Nghiem X1= ’, X1:5:1);

Writeln(‘ Nghiem X2= ’, X2:5:1);

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

b) Dạng đủ

a) Dạng thiếu

1 RẼ NHÁNH

2 CÂU Lậ́NH

IF THEN

Trong TP Pascal cho phÐp gép nhiÒu c©u lÖnh thµnh mét c©u lÖnh gäi lµ c©u lÖnh ghÐp, cã d¹ng:

BEGIN

< C¸c c©u lÖnh>;

END;

IF Delta<0 THEN Writeln(‘Ph ¬ng tr×nh v« nghiÖm’)

ELSE BEGIN

X1:= (-B + SQRT(Delta))/(2*A);

X2:= (-B - SQRT(Delta))/(2*A);

Writeln(‘ Nghiem X1= ’, X1:5:1);

Writeln(‘ Nghiem X2= ’, X2:5:1);

END;

VÝ dô:

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

b) Dạng đủ

3 CÂU LỆNH GHÉP

a) Dạng thiếu

1 RẼ NHÁNH

2 CÂU LỆNH

IF THEN

3 CÂU LỆNH

GHÉP

Program GPTB2;

Uses crt;

Var ;

BEGIN

NhËp vµo 3 hÖ sè a,b,c .

Delta := .;

Readln;

END.

Em h·y hoµn thiÖn ch ¬ng tr×nh gi¶i ph

¬ng tr×nh bËc 2 (a  0) theo dµn ý

sau:

VÝ dô

1 :

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

4 MỘT SỐ VÍ DỤ

a) Ví dụ 1

b) Dạng đủ

a) Dạng thiếu

1 RẼ NHÁNH

2 CÂU LỆNH

IF THEN

3 CÂU LỆNH

GHÉP

4 MỘT SỐ

VÍ DỤ

Hãy xác

định Input

và Output của bài?

rằng năm nhuận là năm chia hết cho 400 hoặc chia hết 4 nh ng không chia hết cho 100. Input: Nhập N từ bàn phím.

Output: Đ a số ngày của năm N ra màn hình.

Nếu N chia hết cho 400 hoặc N chia

hết cho 4 nh ng không chia hết cho 100

thì In ra số ngày của năm nhuận là 366,

ng ợc lại In ra số ngày là 365

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

a) Vớ dụ 1

b) Dạng đủ

a) Dạng thiếu

1 RẼ NHÁNH

2 CÂU Lậ́NH

IF THEN

3 CÂU Lậ́NH

GHÉP

4 Mệ̃T Sễ́

VÍ DỤ

b) Vớ dụ 2

Em h·y khai b¸o biÕn cho bµi to¸n trªn?

ViÕt ®iÒu kiÖn:

NÕu N chia hÕt cho 400 hoÆc chia hÕt cho 4 nh ng kh«ng chia hÕt cho 100

th× nhËn sè ngµy cña n¨m nhuËn,

ng îc l¹i nhËn sè ngµy cña n¨m th êng.

NhËp vµo N¡M cÇn tÝnh sè l îng

ngµy

In ra kÕt qu¶?

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

NỘI DUNG

a) Vớ dụ 1

b) Dạng đủ

a) Dạng thiếu

1 RẼ NHÁNH

2 CÂU Lậ́NH

IF THEN

3 CÂU Lậ́NH

GHÉP

4 Mệ̃T Sễ́

VÍ DỤ

b) Vớ dụ 2

Câu 1 Cho đoạn ch ơng trình sau Tìm kết quả đúng khi thực hiện đoạn ch ơng trình trên.

BEGIN x:=0;

if a > b then x:=a - b;

If a < b then x:= a + b;

END.

Xét tr ờng hợp sau Cho a = 10; b =15 kết quả x bằng bao nhiêu

a) x=10; b) x=15; c) x=20; d) x=25;

Cõu 2 Viết Cõu lệnh rẽ nhỏnh dạng thiếu và dạng đủ đưa ra cõu thụng bỏo số nguyờn a là số dương hay a là số õm ?

BÀI 9: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

Câu 2.

Dạng thiếu

If a <0 then Writeln (‘a la so am’);

IF a>0 then Writeln (‘a ka so duong’); Dạng đủ

If a <0 then Writeln (‘a là số am’) Else Writeln (‘a la so duong’);

NỘI DUNG

a) Ví dụ 1

b) Dạng đủ

a) Dạng thiếu

1 RẼ NHÁNH

2 CÂU LỆNH

IF THEN

3 CÂU LỆNH

GHÉP

4 MỘT SỐ

VÍ DỤ

b) Ví dụ 2

Câu 1: d.

Hãy nhớ

 Cấu trúc mô tả các mệnh

đề:

“ Nếu … thì …”

gọi là cấu trúc rẽ nhánh.

 Lệnh rẽ nhánh dạng thiếu

 Lệnh rẽ nhánh dạng đủ

 Câu lệnh ghép

IF <điều kiện> THEN

<Câu lệnh>;

IF <điều kiện> THEN <Câu

lệnh 1>

ELSE <Câu

lệnh2>;

GV: Nguyễn Khánh Linh