X QUANG NGỰC (nội)

Mục tiêu Nhắc lại các cấu trúc giải phẫu trên X quang ngực  Trình bày cách phân tích X quang ngực  Mô tả các bất thường trên X quang ngực  Các dấu hiệu X quang thường gặp... GIẢI PHẪ

Mục tiêu

 Nhắc lại các cấu trúc giải phẫu trên X quang ngực

 Trình bày cách phân tích X quang ngực

 Mô tả các bất thường trên X quang ngực

 Các dấu hiệu X quang thường gặp

KHUNG XÖÔNG

GIẢI PHẪU

KHUNG XƯƠNG

GIẢI PHẪU

VÙNG TRUNG THẤT

ĐỘNG MẠCH PHỔI TĨNH MẠCH PHỔI

GIẢI PHẪU

BÓNG TIM

PHAÂN CHIA TRUNG THAÁT

THEO BENJAMIN FELSON THEO LUCY SQUIRE

GIẢI PHẪU

CÁC BỜ TRUNG THẤT

BỜ PHẢI TRUNG THẤT

1.Thân TM cánh tay-đầu (P).

2.TMC trên.

3.Nhĩ (P).

4.TMC dưới.

5.Rốn phổi (P).

6.Viền mỡ trước tim (Franges graisseuses).

BỜ TRÁI TRUNG THẤT

1.Đường gặp nhau của màng phổi sau 2.Đường gặp nhau của màng phổi trước 3.Đường cạnh ĐMC xuống.

4.Đường cạnh trái cột sống.

5.Đường cạnh phải cột sống.

6.Đường cạnh phải khí quản.

7.Quai TM azygos.

8.Đường cạnh azygos-thực quản.

GIẢI PHẪU

CÁC ĐƯỜNG TRUNG THẤT

ĐƯỜNG GẶP NHAU CỦA MÀNG PHỔI SAU ( ) VÀ MÀNG PHỔI TRƯỚC

( )

CÁC ĐƯỜNG TRUNG THẤT

ĐƯỜNG CẠNH AZYGOS-THỰC QUẢN

GIẢI PHẪU

RỐN PHỔI

 Bình thường,rốn phổi (P) thấp hơn rốn phổi (T) do ĐgM phổi (P) chạy ngang trong khi ĐgM phổi (T) leo lên trên PQ gốc (T) trước khi chạy xuống Thường thì bờ trên của rốn phổi (P) là bờ dưới của rốn phổi (T) (97%)

 Hiếm khi hai rốn phổi ngang nhau (3%)

 Bình thường,không bao giờ rốn phổi (P) cao hơn rốn phổi (T)

ROÁN PHOÅI

2/24/21GIẢI PHẪU

CÂY KHÍ PHẾ QUẢN

CÂY KHÍ PHẾ QUẢN

GIẢI PHẪU

CÂY KHÍ PHẾ QUẢN

GIẢI PHẪUCỬA SỔ PHẾ - CHỦ

2/24/21

GIẢI PHẪU

CÁC RÃNH LIÊN THÙY

GIẢI PHẪU

PHÂN VÙNG

 Trên phim lồng ngực thẳng,phổi nằm hai bên trung thất

 Nó thường được chia làm 3 vùng một cách tương đối theo chiều cao của phổi:Vùng trên,giữa và dưới

 Vùng trên phổi còn được chia thành vùng đỉnh và hạ đòn

1.Vùng đỉnh phổi.2.Vùng hạ đòn.3.Vùng giữa phổi.4.Vùng đáy phổi.

GIẢI PHẪU

PHÂN VÙNG

 Người ta còn chia ra vùng trung tâm (central,perihilar) và ngoại

vi (peripheral, subpleural):Vùng ngoại vi có bề rộng 4cm từ màng phổi trở vào

2/24/21GIẢI PHẪU

CÁC THÙY VÀ PHÂN THÙY

2/24/21

GIẢI PHẪUCÁC THÙY PHỔI

31

GIẢI PHẪUCÁC THÙY PHỔI

GIẢI PHẪUCÁC THÙY PHỔI

 Phân tích độ đâm xuyên của tia (tia cứng hay mềm)

• vân phổi cách thành ngực 1cm

• mạch máu sau bóng tim

• hình mờ của cột sống sau bóng tim

• cột sống chỉ thấy rõ các đốt sống ngực D1 - D4.

 Tư thế chụp thẳng:

• Hai xương đòn cân xứng qua gai sau cột sống

• Khe khớp ức – đòn hai bên bằng nhau

• Hình mờ khí quản nằm dọc theo gai sau cột sống

 Phim chụp ở thì hít vào, vòm hoành phải ngang tầm với đầu trước xương sườn thứ 6.

PHÂN TÍCH X QUANG NGỰC THẲNG

 Phim chụp ở tư thế đứng, bộc lộ lồng ngực tốt:

• thấy được túi hơi dạ dầy

• các thành phần như xương bả vai, tóc được đưa ra ngoài trường phổi

 Quan sát nhanh phần mềm, xương, cột sống về độ dầy, tính chất cản tia, bờ trước khi phân tích vào bên trong

 Quan sát nhanh màng phổi thành ngực, màng phổi hoành, màng phổi trung thất

Phân tích thêm:

 Hình ảnh cột sống

 Hình ảnh vòm hoành

 Hình ảnh màng phổi rãnh liên thùy

 Hình ảnh bóng tim, hình ảnh quai động mạch chủ, nhu mô phổi ở khoảng sáng sau xương ức và sau tim.

MÔ TẢ BẤT THƯỜNG

1. Đặc điểm bất thường là dạng quá sáng hay dạng mờ

2. Hình dạng, kích thước, đặc điểm ranh giới

3. Tính chất cản tia (đậm hay nhạt), tính chất đồng nhất (đồng nhất hay không)

4. Tính chất ảnh hưởng của hình ảnh bất thường lên các bộ phận lân cận (thành ngực,

màng phổi, cơ hoành, trung thất…)

5. Khuynh hướng tiến triển theo thời gian, theo cấu trúc giải phẫu

CT Scan ngực

MRI NGỰC

(SPIROMETRY)

GIỚI THIỆU

 Hô hấp ký là một trong bốn xét nghiệm cơ bản của thăm dò CNHH (hô hấp ký, đo tổng dung lượng phổi, khả năng khuếch tán của phổi và khí trong máu)

 Là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán COPD

 Là dụng cụ dùng để đo các thể tích hít vào và thở ra theo thời gian

 Giá trị lâm sàng của HHK phụ thuộc vào chất lượng máy, kỹ thuật đo,

và chọn giá trị dự đoán phù hợp

MÁY HHK ĐIỆN TỬ ĐỂ BÀN

CÁC CHỈ SỐ HÔ HẤP KÝ

 FVC (Forced vital capacity):

Thể tích khí toàn bộ được thở ra gắng sức trong một lần thở

 FEV1 (Forced expiratory volume in one second): Thể tích khí thở ra trong giây đầu

 Tỉ số FEV1/FVC (chỉ số Gaensler); FEV1/VC ( chỉ số Tiffeneau):

Phân số khí được thở ra trong giây đầu liên quan với thể tích khí toàn bộ được thở ra

 FEF 25-75% (Forced Expiratory Flow between 25% and 75% of the FVC)(L/s):

Lưu lượng thở ra gắng sức trong khoảng 25 – 75% của dung tích sống gắng sức

 PEF ( Peak Expiratory Flow)(L/s):

Lưu lượng thở ra đỉnh

CÁC CHỈ SỐ HÔ HẤP KÝ

 PIF ( Peak Inspiratory Flow)(L/s):

Lưu lượng hít vào đỉnh: Lưu lượng cao nhất trong lúc hít vào, thường được

dùng để đánh giá tắc nghẽn đường hô hấp trên

 MVV ( Maximal Volumtary Ventilation)(L/phút)

Thể tích thông khí tự ý tối đa

ĐƯỜNG CONG LƯU LƯỢNG THỂ TÍCH

 Bình thường

 Tắc nghẽn

 Hạn chế

 Dạng hỗn hợp

HÔ HẤP KÝ

CÁC GIÁ TRỊ BÌNH THƯỜNG

CÁC GIÁ TRỊ BÌNH THƯỜNG ĐƯỢC DỰ ĐOÁN (tt)

 Được dựa trên các khảo sát trong dân số lớn

 Các giá trị được dự đoán là các giá trị trung bình lấy từ kết quả khảo sát

 Không có các khảo sát trong dân số người già

 FEV1: % dự đoán > 80%

 FVC: % dự đoán > 80%

 FEV1/FVC: > 0.7

Đường cong lưu lượng - thể tích

và thể tích theo thời gian của một người bình thường

BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN

Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng tắc nghẽn trên

hô hấp ký

 FEV1: %dự đoán < 80

 FVC: %dự đoán > 80 hoặc < 80

 FEV1/FVC: < 0.7

HÔ HẤP KÝ

BỆNH PHỔI HẠN CHẾ

 FEV1: % dự đoán > 80 hoặc < 80

 FVC: % dự đoán < 80

 FEV1/FVC: > 0.7

Đường cong chỉ sự hạn chế

 FEV1: % dự đoán < 80%

 FVC: % dự đoán < 80%

 FEV1 /FVC: < 0.7

Đường cong chỉ rối loạn thông khí

ĐƯỜNG CONG

LƯU LƯỢNG - THỂ TÍCH

Các dạng đường cong lưu lượng thể tích

 Đánh giá các triệu chứng, các dấu hiệu bệnh phổi

 Đánh giá sự tiến triển của bệnh phổi

 Theo dõi hiệu quả điều trị

 Đánh giá nguy cơ hô hấp trước phẫu thuật

 Giám định y khoa về sức khỏe hô hấp

 Tầm soát các đối tượng có nguy cơ bệnh phổi

 Theo dõi tác dụng độc hại của một số thuốc, hóa chất

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

 Tình trạng tim mạch không ổn định

 Nhồi máu cơ tim gần đây

 Phẫu thuật mắt, ngực, bụng gần đây

KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH (ARTERIAL BLOOD GAS)

TEST ALLEN

Các thông số trong KMĐM

Sơ đồ tóm tắt phân tích nhiễm toan

Đợt cấp kiềm hô hấp mãn

Toan chuyển hoá phối hợp

Toan hô hấp phối hợp (bù dư)

Kiềm chuyển hoá

bù trừ đủ

Kiềm hô hấp phối hợp (bù thiếu)

SOI TƯƠI ĐÀM

NẤM ASPERGILLUS

NẤM CANDIDA

Nhuộm Ziehl-Neelson

 Độ nhạy và độ đặc hiệu cao

 Lợi ích lớn nhất cảnh báo cho thầy thuốc về vi trùng kháng thuốc

Klebsiella Pneumoniae

Streptococcus Pneumoniae

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

 PSB (protected specimen brushing): 103 CFU/ml

 BAL (bronchoalveoìar lavage): 104 CFU/ml

 Đàm: 104 – 105 CFU/ml

 Dịch hút qua NKQ: 106 CFU/ml

Peleg AY, Hooper DC, N Eng J Med 2010; 362: 1804-1813

HUYẾT THANH CHẨN ĐOÁN

lần sẽ giúp ích cho chẩn đoán viêm phổi do tác nhân gây bệnh không điển hình