Mỗi chúng ta có thể ngẫm nghĩ về câu tục ngữ này để xem đó là một bài học rất quý giá giúp cho ta trau dồi ý chí nhằm vươn lên, tiến tới... Viết hoàn chỉnh phần Mở bài và kết bài[r]
Trang 1TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP
LUẬN CHỨNG MINH
TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP
LUẬN CHỨNG MINH
TIẾT 85: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Trang 2I- Mục đích và phương pháp chứng minh
1/ Chứng minh trong đời sống: (Bài tập 1 sgk/ 41)
TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
* Cho tình huống:
a- Em đi học về muộn do bạn em bị ốm nên em phải đưa bạn về nhà, nhưng khi em trình bày lí do thì mẹ em lại không tin Trong tình huống đó em làm thế nào?
b- Trong khi đi tàu, lên xe buýt, khi nhân viên trên tàu, xe kiểm tra vé của hành khách, em phải làm gì để chứng tỏ mình đã chấp hành đúng ?
=> Em đưa vé cho nhân viên trên tàu (xe) kiểm tra.
=> Em sẽ tự gấp chiếc hộp cho các bạn xem.
Trang 3- Để chứng tỏ cho người khác tin lời của em là sự thật, em phải đưa ra những bằng chứng để thuyết phục (Bằng chứng là những nhân chứng, vật chứng, sự việc, số liệu…).
=> Trong đời sống, để chứng minh người ta dùng sự thật (chứng cứ xác thực) để chứng tỏ một điều gì đó là đáng tin
- Ta cần chứng minh khi muốn làm cho ai đó tin điều mình nói là đúng, là có thật.
I- Mục đích và phương pháp chứng minh
1/ Chứng minh trong đời sống:
Khi nào thì ta cần phải chứng minh? Ta chứng minh bằng cách nào?
Trong đời sống ta có cần phải chứng minh không?
Trang 42/ Chứng minh trong văn bản nghị luận:
Tìm hiểu ngữ liệu SGK trang 41
“ ĐỪNG SỢ VẤP NGÔ
I- Mục đích và phương pháp chứng minh
1/ Chứng minh trong đời sống:
Trong văn nghị luận, khi người ta chỉ được sử dụng lời văn (không được dùng nhân chứng, vật chứng) thì làm thế nào để chứng tỏ một ý kiến nào đó là đúng sự thật và đáng tin cậy?
Trang 5ĐỪNG SỢ VẤP NGÃ
Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn đã bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì
Oan Đi - xnây từng bị toà báo sa thải vì thiếu ý tưởng Ông cũng nếm mùi phá sản nhiều lần trước khi sáng tạo nên Đi-xnây-len
Lúc còn học phổ thông, Lu-i Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình
Về môn hoá, ông đứng hạng15 trong số 22 học sinh của lớp
Lép Tôn- xtôi tác giả của bộ tiểu thuyết nổi tiếng Chiến tranh và
hoà bình bị đình chỉ học đại học vì "vừa không có năng lực, vừa thiếu ý
chí học tập"
Hen- ri Pho thất bại và cháy túi tới năm lần trước khi thành công
Ca sĩ ô- pê- ra nổi tiếng En-ri-cô Ca-ru-xô bị thầy giáo cho là thiếu chất giọng và không thể nào hát được
Vậy xin bạn chớ lo sợ thất bại Điều đáng sợ hơn là bạn đã bỏ qua
Trang 62 Chứng minh trong văn bản nghị luận.
Văn bản: “ĐỪNG SỢ VẤP NGÔ
* Luận điểm chính: Đừng sợ vấp ngã
(Câu mang luận điểm: " Vậy xin bạn chớ lo sợ thất bại" )
* Phương pháp lập luận: lập luận theo 2 vấn đề
- Vấp ngã là thường: (3 dẫn chứng)
+ Lần đầu tiên chập chững bước đi
+ Lần đầu tiên tập bơi
+ Lần đầu tiên chơi bóng bàn
- Những người nổi tiếng từng vấp ngã: (5 dẫn chứng)
+ Oan Đi-xnây từng bị sa thải, phá sản.
+ Lu-i Pa- xtơ chỉ là học sinh trung bình, hạng 15/22 + Lep Tôn-xtôi bị đình chỉ học đại học
+ Hen-ri Pho thất bại, cháy túi tới 5 lần.
+ En-ri-cô Ca-ru-xô bị thầy cho là thiếu chất giọng.
Trang 7Oan Đi-xnây (1901-1966)
-Nhà làm phim hoạt hình Mĩ nổi
tiếng, người sáng lập Đi-xnây-len,
công viên giải trí khổng lồ tại
Ca-li-phoóc-ni-a, nước Mĩ.
- Oan Đi-xnây từng bị toà báo sa
thải vì thiếu ý tưởng.
Trang 8Lu- i Pa-xtơ (1822-1895)
- Nhà khoa học Pháp, người đặt
nền móng cho ngành vi sinh vật
học cận đại.
- Lúc còn học phổ thông, Lu- i
Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung
bình.
Trang 9Lép Tôn- xtôi (1828-1910)
- Nhà văn Nga vĩ đại tác giả của bộ
tiểu thuyết nổi tiếng Chiến tranh
và hoà bình
- Lép Tôn- xtôi bị đình chỉ học đại
học vì "vừa không có năng lực,
vừa thiếu ý chí học tập".
Trang 10- Hen- ri Pho thất bại và cháy túi tới
năm lần trước khi thành công.
Hen- ri Pho (1863-1947)
-> Nhà tư bản, người sáng
lập một tập đoàn kinh tế lớn
ở Mĩ.
Trang 11- Ca sĩ ô- pê- ra nổi tiếng của
I-ta-li-a En- ri- cô Ca- ru- xô
- Từng bị thầy giáo cho là thiếu chất
giọng và không thể nào hát được.
En-ri-cô Ca-ru-xô (1873-1921)
Trang 122 Chứng minh trong văn nghị luận:
- Lần đầu…tập đi bị ngã.
- Lần đầu tập bơi suýt chết đuối.
- Lần đầu chơi bóng…không trúng.
- Oan Đi-xnây từng bị sa thải…
- Lu i Pa-xtơ… chỉ là một học sinh
trung bình.
- L.Tôn-xtôi bị đình chỉ học đại học…
- Hen-ri-Pho thất bại , 5 lần…
- Ca sĩ En-ri-cô Ca-ru-xô bị cho là
thiếu chất giọng không thể hát được.
- Dẫn chứng: Chân thực, tiêu
biểu được thừa nhận, có sự lựa chọn, thẩm tra, phân tích
=> có tác dụng làm sáng tỏ luận điểm Dẫn chứng đóng vai trò chính trong bài văn.
Trang 13- Chứng minh là một phép lập luận dùng những lí lẽ, bằng
chứng chân thật, đã được thừa nhận để chứng tỏ luận điểm mới (cần được chứng minh) là đáng tin cậy.
- Trong đời sống, người ta dùng sự thật (chứng cứ xác thực) để
chứng tỏ một điều gì đó là đáng tin
- Các lí lẽ, bằng chứng dùng trong phép lập luận chứng minh
phải được lựa chọn, thẩm tra, phân tích thì mới có sức thuyết phục.
TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I- Mục đích và phương pháp chứng minh.
1/ Chứng minh trong đời sống:
2/ Chứng minh trong văn bản nghị luận.
Ghi nhớ:
Trang 14II/ Các bước làm bài văn lập luận chứng minh
- Khằng định vai trò, ý nghĩa to lớn của chí trong cuộc sống
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “ Có chí thì nên ” Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó.
Trang 15Nêu ý nghĩa của luận điểm
Nêu vai trò quan trọng của lí tưởng, ý
chí, và nghị lực trong cuộc sống mà câu tục ngữ
đã đúc kết Đó là một chân lí.
- Xét về lí:
+ Chí là điều rất cần thiết để con người vượt
qua mọi trở ngại.
+ Không có chí thì không làm được gì.
- Xét về thực tế:
+ Những người có chí đều thành công (dẫn
chứng).
+ Chí giúp ta vượt qua những khó khăn tưởng
chừng không thể vượt qua được (dẫn chứng).
c Kết bài:
Mọi người nên tu dưỡng ý chí, bắt đầu từ những
2- Lập dàn bài
Trang 16* Các cách Mở bài
Đi thẳng vào vấn đề.
Suy từ cái chung đến cái riêng.
Suy từ tâm lí con người.
1/ Hoài bão, ý chí, nghị lực là điều không thể
thiếu đối với những ai muốn thành đạt Câu
tục ngữ của dân gian Có chí thì nên đã nêu bật
tầm quan trọng đó
2/ Sống tức là khắc phục khó khăn Không có
ý chí, niềm tin, nghị lưc để khắc phục mọi trở
ngại trên đường đời thì không thể thành đạt
được Do đó, từ xưa nhân dân đã dạy: “ Có
chí thì nên”.
3/ Ở đời mấy ai mà không mong muốn được
thành đạt về sự nghiệp? Nhưng không phải ai
cũng có đủ niềm tin, nghị lực để tiếp tục sự
nghiệp cho đến thành công Bởi thế cho nên
từ xưa nhân dân ta đã dạy : Có chí thì nên.
3 Viết bài
a Mở bài:
Trang 17b Thân bài:
- Trước hết phải có từ ngữ chuyển đoạn, tiếp nối
phần Mở bài: Thật vậy … hoặc Đúng như vậy …
- Viết đoạn phân tích lí lẽ.
- Viết đoạn nêu các dẫn chứng tiêu biểu về những
người nổi tiếng, vì ai cũng biết họ nên dễ có sức thuyết phục.
Trang 18* Kết bài phải hô ứng với Mở bài :
Mỗi người chúng ta nên tu dưỡng
ý chí, hoài bão, nghị lực để làm được những gì ta mong muốn.
Mỗi người chỉ sống có một lần,
chỉ có một thời tuổi trẻ, nếu không
có ý chí, hoài bão, nghị lực để làm một công việc xứng đáng, chẳng phải là đáng tiếc lắm hay sao?
Cho nên có hoài bão tốt đẹp là
rất đáng quý, nhưng đáng quý hơn nữa là nghị lực và niềm tin, nó đảm bảo cho sự thành công của con người.
chung ra cái riêng
3/ Suy từ tâm lí con
người
Trang 19Mở bài tham khảo
Con đường đi đến thành công thường quanh co khúc khuỷu và lắm chông gai Để động viên con cháu có sự kiên trì, phấn đấu để đạt được thành công
trong cuộc sống, ông cha ta có câu tục ngữ: Có chí thì nên
Trang 20
Phần Thân bài tham khảo
Thật vậy, chúng ta hãy nhìn lại một số nhân vật tiêu
biểu để thấy cuộc đời của họ đã thể hiện sâu sắc chân lý“Có
Trang 21
Phần Kết bài tham khảo
Tóm lại, điều mà câu tục ngữ “có chí thì nên”
muốn nhắn nhủ mọi người là quá đúng đắn và xác thực Chính là từ rất nhiều kinh nghiệm sống mà nhân dân ta
đã đúc kết nên câu tục ngữ trên Mỗi chúng ta có thể ngẫm nghĩ về câu tục ngữ này để xem đó là một bài học rất quý giá giúp cho ta trau dồi ý chí nhằm vươn lên, tiến tới.
Trang 22
4 Đọc lại và sửa chữa
* KẾT LUẬN:
(GHI NHỚ /SGK-50)
Trang 23• Muốn làm bài văn lập luận chứng minh thì phải thực hiện 4
Nêu luận điểm cần chứng minh
Nêu lí lẽ và dẫn chứng để chứng tỏ luận điểm là đúng đắn
Nêu ý nghĩa của luận điểm cần chứng minh
• Giữa các phần và các đoạn văn cần có phương tiện liên kết
Trang 24Bài tập về nhà:
1 Viết hoàn chỉnh phần Mở bài và kết bài cho đề sau:
Nhân dân ta thường khuyên nhau: Có công mài sắt,
có ngày nên kim Em hãy chứng minh lời khuyên trên.
2 Vẽ sơ đồ các bước làm bài văn lập luận chứng minh.