ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH LIÊN ĐỘI TIỂU HỌC VĨNH LỢI ---GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO ĐỘI VIÊN - HỌC SINH CÁ BIỆT CỦA NGƯỜI GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC VĨNH LỢI Người
Trang 1ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH
LIÊN ĐỘI TIỂU HỌC VĨNH LỢI
-GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO ĐỘI VIÊN - HỌC SINH CÁ BIỆT CỦA
NGƯỜI GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC VĨNH LỢI
Người viết : THẠCH VŨ
Năm học 2009 – 2010
Trang 2II Cơ sở thực tiễn
III Các hình thức, biện pháp tổ chức chương trình
1 Yêu cầu chung
2 Xây dựng kế hoạch chương trình
3 Tổ chức thực hiện
3.1 Thế nào là đội viên- học sinh cá biệt
3.2 Những biểu hiện của đội viên- học sinh cá biệt
3.3 Biện pháp giáo dục đội viên- học sinh cá biệt
C- KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I Kết luận
II Bài học kinh nghiệm
III kiến nghị
D – DUYỆT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC NHÀ TRƯỜNG
E – NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SKKN
Trang 3Đề tài:
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO ĐỘI VIÊN – HỌC SINH CÁ BIỆT CỦA
NGƯỜI GIÁO VIÊN TỔNG PHỤ TRÁCH Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC VĨNH LỢI
Quan điểm khoa học đó còn được Bác chỉ rõ qua các gợi ý về phươngpháp giáo dục trẻ em là tạo cho các em: Học mà chơi, chơi mà học Ngườikhẳng định giáo dục thiếu nhi là một khoa học, một nghệ thuật Chính vì thếNgười luôn mong muốn trong tâm hồn các em trong sáng hồn nhiên có đượcnhững ảnh hưởng tốt đẹp để tạo nên một lớp người mới phát triển toàn diện
Đảng ta từng nhấn mạnh: “Tiền đồ rạng rỡ của Tổ quốc Việt Nam XHCN nằm trong tay thanh niên, thiếu niên và nhi đồng”.
Trong trường tiểu học, các em được học tập những kiến thức cơ bản về
tự nhiên, xã hội, được học tập, vui chơi và đặc biệt là tham gia mọi hoạt động
để phát triển về trí, đức, thể, mỹ Từ đó các em hoàn thiện dần về nhân cách,biết tự chủ, tự tin và làm chủ cuộc sống
Giáo dục là hiện tượng vĩnh hằng, là cách thức cơ bản để văn hóa loàingười tồn tại và phát triển Trong cuộc sống đổi mới hôm nay, với chiến lượcCông nghiệp – Hiện đại hóa Đất nước Đảng ta xem giáo dục là quốc sách
Trang 4hàng đầu và đầu tư cho giáo dục cũng chính là đầu tư cho sư nghiệp phát triển
xã hội
Mục đích giáo dục nhằm nâng cao đân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡngnhân tài, hình thành dội ngũ lao động có trí thức và tay nghề, có năng lựcthực hành tự chủ, năng động sáng tạo, có đạo đức Cách mạng, tinh thần yêunước, yêu chủ nghĩa xã hội Nhà trường đào tạo thế hệ trẻ theo hướng toàndiện có năng lực chuyên môn sâu, có ý thức và khả năng tự tạo việc làm trongnền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần
Nội dung và phương pháp giáo dục cũng từ đó mà cải tiến, bô sung và
tự hoàn thiện mục tiêu đào tạo đã đề ra, để phục vụ cho sự nghiệp phát triểnkinh tế đất nước
Do đó, giáo dục có trọng trách rất nặng nề trong chiến lược phát triểnkinh tế phát triển đất nước Con người là nguồn quý giá của xã hội vì thế giáodục không nên có phế phẩm
Xuất phát từ đấy, trong nhiều năm qua, ngành giáo dục nói chungtrường Tiểu học nói riêng đã có nhiều cán bộ quản lý thầy cô đã không ngừngnghiên cứu và cải tiến hình thức biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dụchọc sinh, nhưng hiệu quả vẩn chưa cao và đang tiếp tục nghiên cứu
Từ yêu cầu khách quan của công tác giáo dục với kiến thức đã đượcthầy cô truyền thụ, Tôi xin chọn đề tài “Giáo dục đạo đức dành cho Đội iên –Học sinh cá biệt của người giáo viên Tổng phụ trách ở trường Tiểu học VĩnhLợi” Nhằm vận dụng kiến thức đã học và dạy và giải quyết những vấn đề bứcthiết của ngành dể kiểm tra lại trình độ nhận thức và thực tiễn của bản thân
II MỤC ĐÍCH, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1 Mục đích nghiên cứu:
Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi ViệtNam, là tổ chức nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là lực lượng giáo
Trang 5dục trong và ngoài nhà trường Đội lấy 5 Điều Bác Hồ dạy thiếu niên nhiđồng làm mục tiêu phấn đấu rèn luyện, phát triển mọi khả năng trong học tập,hoạt động và vui chơi
Chính vì vậy việc giáo dục đạo đức cho đội iên – học sinh là một hoạtđộng thiết thực của tổ chức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh Có thểnói hoạt động Đội là một trong những con đường giáo dục không thể thiếutrong quá trình giáo dục nhân cách cho trẻ, giúp các em phát triển toàn diện
Vì vậy việc giáo dục cho học sinh là vô cùng quan trọng và cần thiết
Đề tài “ Giáo dục đạo đức dành cho Đội viên – Học sinh cá biệt của
người giáo viên Tổng phụ trách ở trường Tiểu học ” giúp:
- Tìm ra nội dung, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục đạt hiệu quảcao nhất, đồng thời phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ
- Thông qua việc tuyên truyền giáo dục về các chủ đề mừng đất nước,Đảng cộng sản Việt Nam, truyền thống dân tộc, quân đội, tấm gương anhhùng tiêu biểu, truyền thống Đoàn, Đội… Từ đó giúp các em có thêm nhiềuhiểu biết để xây dựng những tình cảm tốt đẹp, lòng yêu quê hương, niềm tựhào dân tộc, lòng biết ơn các thế hệ anh hùng đã hy sinh thân mình vì Tổquốc
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đây là đề tài “Giáo dục đạo đức dành cho Đội viên – Học sinh cá biệt của người giáo viên Tổng phụ trách ở trường Tiểu học Vĩnh Lợi ”
nên tôi tập trung nghiên cứu toàn thể học sinh trong trường ,tìm hiểu các emtrong các hoạt động hay trong buổi tổ chức các ngày lễ kỷ niệm, sự kiện lớntrong năm theo chủ điểm tháng với các nội dung, hình thức phù hợp với lứatuổi thiếu niên nhi đồng Từ đó có hướng giáo dục một cách cụ thể phù hợptừng đối tượng học sinh
Trang 6B – NỘI DUNG I- CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Trong thư gửi cán bộ phụ trách thiếu nhi tháng 11 năm 1949 Bác
căn dặn đội ngũ cán bộ phụ trách thiếu nhi: “ Phải giữ toàn vẹn cái tính vui
vẻ, hoạt bát, tự nhiên, tự động, trẻ trung của chúng (chớ nên làm cho chúng hóa ra những người già sớm) Trong lúc học, cũng cần cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học Ở nhà, ở trường học, ở xã hội, chúng đều vui, đều học”.
Lời dạy của Bác cho đến nay vẫn rất gần và sống động trong thựctiễn công tác Đội và phong trào thiếu nhi, đòi hỏi người cán bộ phụ trách Độiphải luôn lấy lời dạy của Bác làm kim chỉ nam cho hoạt động của mình nghĩa
là bên cạnh việc dạy chữ cần tổ chức dạy cho trẻ làm người Giáo dục chothiếu nhi phải kết hợp cả ba yếu tố đức dục, trí dục, thể dục mà mục tiêu cao
nhất là: “Cách dạy trẻ cần làm cho chúng biết yêu Tổ quốc, thương đồng bào, biết giữ gìn vệ sinh, giữ gìn kỷ luật, học văn hóa”.
Hiểu được ý nghĩ sâu sắc từ câu nói đó và bằng cả tấm lòng tôn kínhBác, tôi đã tìm hiểu để nắm bắt được yêu cầu về nội dung phương pháp giáodục, nắm bắt được đặc điểm về tâm sinh lý lứa tuổi của các em: Hiếu động,
dễ nhớ, dễ quên, thích tìm hiểu, khám phá nhưng cũng chóng nhàm chán, tâm
lý thích: “Học mà chơi, chơi mà học” của các em để đưa ra những nội dungphù hợp trong mỗi chương trình, tạo sự hấp dẫn, thu hút các em tham giađồng thời tạo cho các em sự vui vẻ, hoạt bát, hồn nhiên
Thông qua chương trình, các em phát huy được tính sáng tạo, tínhnăng động, tự chủ của mình, được hoà mình vào tập thể, được giao lưu họctập, được tìm hiểu các kiến thức có nội dung phong phú để từ đó hướng các
em tới những chuẩn mực về đạo đức, những hiểu biết về văn hoá mà các cấp,ngành làm công tác giáo dục mong muốn
Trang 7- Việc tổ chức hoạt động giáo dục đao đức là một việc làm khoa học
và sáng tạo, đòi hỏi người phụ trách phải kiên nhẫn bền bỉ và thường xuyêntrau dồi kinh nghiệm đóng góp cho khoa học công tác Đội
- Vậy một liên đội có phong trào Đội phát triển mạnh là do cách tổchức hoạt động giáo dục thường xuyên có tính sáng tạo, phù hợp với lứa tuổi
và có hiệu quả
II CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trường tiểu học Vĩnh Lợi- huyện Thạnh Trị- Tỉnh Sóc Trăng, thuộc
vùng nông thôn sâu Do vậy phần đông là con em nông dân, con gia đìnhnghèo làm mướn theo mùa vụ nên dẫn đến hoạt động Đội còn gặp nhiều khókhăn
Trường đạt danh hiệu tiên tiến xuất sắc cấp Huyên Ban giám hiệunhà trường, công Đoàn, hội cha mẹ học sinh, ban chăm sóc thiếu nhi thuộc
xã, giáo viên chủ nhiệm nhiệt tình, luôn kịp thời hỗ trợ quan tâm giúp đỡ hoạtđộng Đội đạt kết quả
Trong thời gian 04 năm làm công tác Tổng phụ trách tôi luôn luôn suynghĩ, tìm tòi, học hỏi các bạn đồng nghiệp cũng như tìm hiểu về tư liệu vềgiáo dục đạo đức sao cho đạt hiệu quả Thời gian đầu tôi luôn lo lắng phảigiáo dục như thế nào? có lúc tôi cảm thấy “sợ”, do cách giáo dục còn đơnđiệu, thiên về kiểm điểm, giáo huấn, không phù hợp tâm lý học sinh tiểu học
Dưới sự chỉ đạo của Hội đồng Đội Huyện Thạnh Trị, tôi đã học hỏimột số anh chị phụ trách, đã phần nào thực hiện tốt công tác tổng phụ trách
và học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu Do vậy ngay từ đầu năm học tôixây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức theo từng đối tượng đội viên – học sinh
có sự phê duyệt của Ban giám hiệu nhà trường Nội dung chương trình dựavào kiến thức các môn học có liên quan, với sự giúp đỡ của đồng chí hiệu phó
Trang 8và tổ trưởng chuyên môn nên cho đến bây giờ trong công tác giáo dục đạođức dành cho đội viên – học sinh đạt kết quả rõ rệt.
III- CÁC HÌNH THỨC, BIỆN PHÁP TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH:
1 Yêu cầu chung:
Tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức là việc làm thường xuyên vàquan trọng không thể thiếu được của người phụ trách Đây là yếu tố quyếtđịnh sự thành công của phong trào Đội Chính vì vậy để tổ chức tốt giáo dụcđạo đức cho đội viên – học sinh cần:
- Nội dung giáo dục phải đảm bảo đúng với đường lối, quan điểmcủa Đảng; Nhà nước, bám sát vào nội dung chương trình giáo dục học, phùhợp lứa tuổi thiếu nhi
- Hình thức giáo dục cần khoa học, gọn nhẹ, phù hợp với đặc điểm
tâm sinh lý “Học mà chơi, chơi mà học” của các em học sinh.
2 Xây dựng kế hoạch chương trình:
Căn cứ vào nội dung chương trình năm học 2009 – 2010: Là năm
Đội viên “Xây dựng trường học thân thiện – Học sinh tích cực Tăng cường công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên – Nhi đồng và xây dựng Đội TNTP
Hồ Chí Minh, giai đoạn 2009 – 2010” Kỷ niệm 79 năm ngày thành lập Đoàn
TNCS Hồ Chí Minh; 69 năm ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh; 120năm ngày sinh nhật Bác…tôi đã xây dựng nội dung chương trình hoạt độnggiáo dục đạo đức như sau:
3 Tổ chức thực hiện:
3.1 Thế nào là học sinh cá biệt:
Trước khi vào vấn đề này ta cần tìm hiểu thế nào là học sinh cá biệt ?
Ví vụ 1: Truyền thuyết về vua Hùng có bầy voi trăm con, khi tìm
thấy Đất tổ dựng nước thì 99 con quay đầu về một hướng, chỉ còn một convoi duy nhất tách khỏi bầy quay đầu về một hướng khác
Trang 9Ví dụ 2 : Trong ột xóm ấp nổi tiếng là trật tự an ninh, bổng nổi lênmột người hàng xóm hay rượu chè, đập phá, chửi bới.
Ví dụ 3 : Trong một lớp học có một học sinh vô lễ ới thầy cô
Một con voi quay đầu ngược hướng, một anh hàng xóm xấu tính, một em họcsinh vô lễ với thầy cô là những hiện tượng cá biệt trong cuộc sống Vậy cábiệt là chỉ sự vật riêng lẻ, không phổ biến hành động suy nghĩ không hợp lệ,không đúng, đi ngược với các mối quan hệ trong cộng đồng và tệ hại hơn làgây thiệt hại về vật chất lẫn tinh thần cho chinha cá nhân mình và có khi cho
cả tập thể xã hội
Như ở trên ta đã tìm hiểu cá biệt là gì ?Từ đó ta có thể định nghĩa họcsinh cá biệt : Học sinh cá biệt là học sinh có những biểu hiện khác thường sovới tập thể học sinh về mặt tâm lý, sinh học như ; ngỗ nghịch , quậy phá…
3.2 Những biểu hiện của học sinh cá biệt :
Sau một thời gian quan sát, theo dõi, ta thấy ở độ tuổi học sinh bậcTiểu học thường xuất hiện hai dạng học sinh phổ biến :
- Dạng học sinh trầm tư
- Dạng học sinh hiếu qua hiếu động
a Dạng học sinh trầm tư:
Các em ở dạng này thường có những biểu hiện sau:
Quan hệ giao tiếp với bạn bè ít cởi mở hiếm khi có bạn thân, thườngngồi trong lớp dể làm bạn bè xa lánh
- Đối với thầy cô không dán đến gần, xa cách làm cho thầy cô nhiềukhi ít chú ý
- Đối với phong trào hoạt động trong trường , lớp tỏ thái độ e ngạikhông hoà đồng
Đối vói những học sinh này nếu các em thông minh, có khiếu sẽ dẫndén tính ích kỉ, tự phụ cho rằng mình trên mọi người, không ai dám chơi vớimình Ngược lại, các em này sẽ học rất kém, càng xa lánh mọi người hơn, bi
Trang 10quan, yếu thế, buồn chán ; Nếu có một tác động xấu vô tình nào đó sẽ ẫn đếncác em này đén chổ bỏ học, tự tử….
b Dạng học sinh quá hiếu động:
Dạng học sinh quá hiếu động thì trái lại các em thường có nhữngbiểu hiện sau:
- Trong giờ học các em thường ngồi không yên, ngọ quậy, khiều bạnnày chọc bạn kia, nói chuyện gây mất trật tự, nếu không thì các em trong giờhọc môn này lại đem môn khác ra xem dẫn đếm không hiểu bài do phân tán
sự tập trung chú ý, nhiều khi gây phiền lòng thầy cô, nếu bị khiển trách các
em dàng dẫn đến hiện tượng cúp tiết, bỏ học, tệ hơn là tỏ thái độ vô lễ, hổnxược với thầy cô
- Ngoài giờ học các em nam hay có những hành động quá mạnh mẽ,quá khích như : đánh lộn, xô đẩy,….Còn nữ thì đùa giỡn, niếu kéo bạn quámạnh tay
Nhìn chung, các em ở hai dạng này bề ngoài như có vẻ bất cần tất cả,không hề nghĩ đến hậu quả của việc mình làm và cả hai dạng đểu rất dể bị cáixấu cám dỗ, mua chuộc, đưa đẩy vào con đường tội lỗi, phạm pháp dẫn dếnnguy hiểm đối với gia đình và xã hội
3.3 Biện pháp giáo dục học sinh cá biệt của người giáo viên Tổng phụ trách:
a Tìm hiểu nguyên nhân ảnh hưởng đến học sinh cá biệt:
Có những học sinh ở lớp 2-3 là con ngoan trò giỏi nhưng khi đến lớp4-5 lại có thái độ tự ti, xem thường ý kiến tập thể, hành động theo ý riêng củamình, hiện tượng học sinh cá biệt trên có thể là do một số nguyên nhân sau:
* Do điều kiện sống, sinh hoạt gia đình:
Thời kỳ bắt đầu từ 10 đến 11 tuổi là giai đoạn cuối của bậc tiểu học
và bước vào THCS; vị trí của dạng học học sinh này trong gia đình cũng có
sự thay đổi các em được gia điình phân công làm việc như: chăm sóc em nhỏ,
lo toan công việc nội trợ làm một số việc để góp phần tăng thu nhập
Trang 11Tuổi 10 đến 11 là thời kỳ tính tình còn bồng bột, nếu các em có ý thứctrách nhiệm sẽ trở thành những công dân tốt trong tương lai cho đất nước, nếungược lại các em sẽ có tính ích kỉ, tự kiêu, tự mãn, chủ quan, tách khỏi tập thể
và trở thành dạng cá biệt
* Do đặc điểm tâm lý năng khiếu sở trường của học sinh:
Các em học sinh ở bậc tiểu học những cảm giác, tri giác, trí nhớ, sựchú ý, quá trình tư duy ngôn ngữ sự tưởng tượng hứng thú trong nhận thứctình cảm và ước của các em nhìn chung cũng đã có sự thay đổi rõ rệt theohướng sâu sắc, toàn diện, phong phú Các em có thể phân biệt cái chính vớicái phụ, cái bản chất và không bản chất
Bên cạnh những ưu điểm về mặt tâm lý một số em vẫn còn biểu hiệnsai lệch như: hiểu vấn đề hoặc đưa ra những kết luận hấp tấp, phiến diện, dotính cách còn bồng bột, sôi nổi Trong cuộc sống nếu bị một cú sóc nào đó thìcác em này đễ sinh ra bi quan, buồn chán rồi đi đén những suy nghĩ hànhđộng sai lệch…
Có những trường hợp do tâm lý, sở thích của các em có năng khiếu vàhọc cũng rất giỏi, mà các em này không thích học Trong trường hợp này nếugiáo viên không thường xuyên quan tâm theo dõi, kèm cập à không giáo dụccho học sinh này thấy được tầm quan trọng của việc học tập thì kết quả họctập của các em này sẽ kém; Từ đó học sinh này có thể trở thành học sinh cábiệt
* Do nhà trường, gia đình, địa phương:
Mác nói: “ Bản chất con người là tổng và các quan hệ xã hội” Môitrường giao tiếp học tập của học sinh rất phong phú và đa dạng với nhiều mốiquan hệ muôn màu muôn vẻ
Đối với học sinh cá biệt có thể ở gia đình các bậc phụ huynh chưa cóphương pháp quản lý, giáo dục tốt và gia đình cũng có thể là môi trường giáodục chưa tốt đối với học sinh Học sinh chưa có phương pháp rèn luyện tốt