- Việc giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi hiện nay vẫn còn một số hạn chế, việc tổ chức hội chơi này một cách thường xuyên cũng là vấn đề khó khăn đối với dân làng ở Ngô Xá[r]
Trang 2LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Lễ hội đền Hùng ( Phú Thọ ) Lễ hội Chùa Hương ( Hà Nội) Lễ hội Cầu ngư (Đà Nẵng )
Lễ hội Ka tê ( Ninh Thuận) Lễ hội đua voi ( Tây Nguyên) Lễ hội OK OM BOK ( Dân tộc Khơ Me)
Trang 3LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Lễ hội Ariêu Ping ( Dân tộc Pa Cô) Lễ hội cướp cù ( Gio Linh)
Lễ hội đua thuyền truyền thống trên
sông Thạch Hãn
Lễ hội Chợ Đình Bích La ( Triệu Đông-Triệu Phong)
Trang 4LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trang 71 Tìm hiểu về lịch sử hình thành và phát triển tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây, xã Triệu Trung, huyện Triệu Phong.
2 Tìm hiểu về nội dung, cách thức tổ chức, cách chơi bài chòi:
2.1 Thành lập Ban tổ chức:
2.2 Chòi:
Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
Trang 8Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
Trang 92.4.Thời gian chơi: Trong dịp Tết Nguyên Đán, từ ngày 28 tháng chạp
kéo dài đến ngày mồng 4 tết và chủ yếu chơi vào buổi tối (đêm 30 tết tạm nghỉ để đón giao thừa).
2.5 Địa điểm chơi: Thường là những nơi công cộng, bãi đất rộng và có
đông người qua lại
Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
2.6 Người chơi: Bất kỳ đối tượng nào dù đàn ông, đàn bà, trai gái, lớn
bé đều có quyền chơi Mỗi lần chơi trên chòi từ 1 đến 2 người.
2.7 Thể lệ chơi: Ban tổ chức bán phiếu (số tiền tùy thuộc vào ban tổ
chức quy định) Phần thưởng phát 10 suất, dành lại một suất chi phí cho ban tổ chức.
Trang 10Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
2.8 Cách chơi:Ban tổ chức phân bộ bài (60 con bài) thành 11 tay bài
cho 11 chòi con, mỗi tay bài 5 con ( 55 con bài), BTC giữ lại 5 con
(trong đó 4 con cất hẳn,1con dùng để đi chợ) Khi ban tổ chức thông báo vào cuộc chơi thì người chạy bài mang các tay bài đến các chòi, mỗi chòi được quyền rút ngẫu nhiên 1 tay bài Các chòi con mỗi lần đi hai con, con cuối cùng dùng để "chực tới" BTC đi chợ 1 con, nếu trên tay của chòi nào trúng vào con đi chợ của BTC thì chòi đó tiếp tục đi Như vậy chòi này đi qua chòi khác Nếu chòi nào chực, được chòi khác đi mà trúng vào con bài mình chực thì tới.Khi chòi nào thắng cuộc thì dùng mõ
để báo hiệu (mỗi lần đi đánh một hồi 3 tiếng, nếu thắng thì đánh hồi dài) Trước khi vào cuộc chơi diễn ra lễ khai mạc bằng các tiết mục múa lân
sư rồng và đội nhạc cổ truyền Điều đặc biệt khác với các làng quê có tục chơi bài chòi tại Quảng Trị, ở Ngô Xá Tây còn bảo tồn được các câu hò ( Sử dụng dân ca Bình Trị Thiên) về các con bài trong bộ bài tới
Trang 11Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
Trang 12Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
1 Thực trạng việc giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị:
1.1 Những ưu điểm của việc giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô
Xá Tây:
- Nhận thức của các cấp lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể ở địa phương,cũng như bà con dân làng về bảo tồn, lưu truyền, phát huy các giá trị văn hóa của tục chơi bài chòi khá sâu sắc
- Chính quyền địa phương và dân làng ra sức khôi phục, quyết tâm bảo tồn tục chơi bài chòi, đã huy động nhiều nguồn lực cho công tác bảo tồn, duy trì tục chơi bài chòi bằng nhiều hình thức
- Công tác quy hoạch bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của tục chơi bài chòi
đã được quan tâm hơn
- Công tác tổ chức tục chơi bài chòi ngày càng chặt chẽ, bảo đảm đúng quy định, thu hút ngày càng đông đảo nhân dân khắp nơi về tham gia
Trang 13Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
1 Thực trạng việc giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị:
1.2 Những hạn chế của việc giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô
Xá Tây:
- Một bộ phận cán bộ lãnh đạo, quản lý ở địa phương và bà con dân làng chưa nhận thức đầy đủ về giá trị của việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của tục chơi bài chòi
- Việc tuyên truyền, cổ động hoạt động giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi trên địa bàn xã, huyện, tỉnh để giới thiệu những giá trị tốt đẹp của dân tộc chưa được quan tâm đúng mức, chưa có sự đổi mới về nội dung và hình thức.
- Nguồn kinh phí, phương tiện, nhân lực cần đầu tư, bố trí cho hoạt động bảo tồn giá trị di sản tục chơi bài chòi chưa đáp ứng được yêu cầu
- Việc lưu giữ, tập luyện cho thế hệ trẻ các làn điệu dân ca Bình Trị Thiên còn gặp nhiều khó khăn
Trang 14Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong- tỉnh Quảng Trị
2 Một số giải pháp cơ bản để giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây – xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị:
- Thứ nhất: Đối với chính quyền cấp xã, huyện, tỉnh cần tuyên truyền cho mọi
người hiểu hơn về những giá trị truyền thống và bản sắc văn hóa dân tộc của các tập tục sinh hoạt truyền thống trong đó có tục chơi bài chòi của địa phương
- Thứ hai: Song song với công tác tuyên truyền, lãnh đạo cấp trên cần ban hành
các chỉ thị, nghị quyết các chủ trương, chương trình, kế hoạch, đặc biệt là
những văn bản trực tiếp liên quan đến chủ trương giữ gìn và phát huy tục bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
- Thứ ba: Cần làm tốt công tác tuyên truyền với nhiều nội dung, hình thức
phong phú như nhân rộng mô hình tổ chức hội bài chòi cho các làng trong xã nhằm nâng cao nhận thức trong cán bộ và nhân dân trong xã về chủ trương giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở địa phương
- Thứ tư: Lãnh đạo cấp trên cần phối hợp với Sở Văn hóa, Phòng Văn hóa làm
tốt công tác kết nối các vùng, các địa phương có tục chơi bài chòi Tổ chức hội thi, giao lưu học hỏi giữa các đơn vị
Trang 15Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
2 Một số giải pháp cơ bản để giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây – xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị:
- Thứ năm: Đối với Sở Văn hóa, Phòng Văn hóa cần tổ chức các lớp dạy về
dân ca Bình Trị Thiên, có như vậy mới truyền lại cho các thế hệ sau cách hát dân ca quê hương
- Thứ sáu: Đối với nhà trường cần đổi mới phương pháp giáo dục tuyên truyền
giá trị lịch sử của tục chơi bài chòi cho học sinh để từ đó giáo dục cho học sinh
ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các buổi sinh hoạt dưới cờ, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo…
- Thứ bảy: Cần có sự phối kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội
- Thứ tám: Sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng để giới thiệu,
quảng bá rộng rãi nội dung, hình thức, cách thức chơi, giá trị của tục chơi bài chòi của địa phương
- Thứ chín: Phát huy vai trò, khả năng của dân làng trong việc truyền bá giá trị
truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc của tục chơi bài chòi bởi dân làng chính
là chủ thể của tập tục truyền thống đó
Trang 16Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
- Đề tài đã cố gắng làm rõ hoạt động giữ gìn bản sắc của một trò chơi dân gian đặc sắc của tỉnh Quảng Trị với nội dung, hình thức và cách chơi một cách cụ thể, cùng với đó là việc giữ gìn các làn điệu dân ca Bình Trị Thiên.
- Việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài, do đó cần phải phát huy đối đa sức mạnh của nhiều chủ thể và thực hiện một cách đồng bộ mới có thể đem lại kết quả như mong muốn
- Việc giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi hiện nay vẫn còn một số hạn chế, việc tổ chức hội chơi này một cách thường xuyên cũng là vấn đề khó khăn đối với dân làng ở Ngô Xá Tây, thiết nghĩ các ngành chức năng cần có sự quan tâm, động viên để người dân bảo tồn được truyền thống cha ông và hòa nhập cùng văn hóa thế giới
Trang 17Giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở làng Ngô Xá Tây
xã Triệu Trung – huyện Triệu Phong – tỉnh Quảng Trị
- Đối với địa phương: Cần phát huy sức mạnh tổng hợp của các ban ngành đoàn thể và toàn thể bà con nhân dân tham gia giữ gìn và phát huy tục chơi bài chòi ở quê hương Có như vậy, hoạt động giữ gìn, lưu truyền
và phát triển tục chơi bài chòi mới mang lại kết quả, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc
- Đối với Phòng GD-ĐT, nhà trường: Cần đề xuất với Sở GD-ĐT chỉ đạo các trường đưa các nội dung gần gũi với địa phương, ngay chính ở địa phương để đưa vào chương trình giảng dạy
- Đối với lãnh đạo cấp tỉnh, cấp huyện: Cần tạo điều kiện, quan tâm, động viên, hỗ trợ về kinh phí để duy trì và phát huy tục chơi bài chòi ở địa phương.